ԵԴ1/1828/01/25




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«30» մարտի, 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախագա¬¬հությամբ՝ դատավոր Ռ․Պապոյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/1828/01/25 քրեակա¬ն գործով մեղադրյալ Արման Աղեկյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) պաշտպաններ Ա․Աֆանդյանի և Զ․Հակոբյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքների հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/1828/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Արման Դավիթի Աղեկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է իրականացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով այն բանի համար, որ(մեջբերվում է մեղադրական եզրակացությունից)․ «նա Արման Արայիկի Խաչատրյանի և դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց հետ խմբի կազմում, 2025 թվականի փետրվարի 5-ին՝ ժամը 23:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցի 73 և 73Ա շենքերի միջանկյալ բակային հատվածում, զենքի և մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն: Այսպես.
Արման Աղեկյանը, Արման Խաչատրյանի և դեռևս ինքնությունները չպարզված այլ անձանց հետ, 2025 թվականի փետրվարի 05-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, գտնվել է Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցի 73 և 73Ա շենքերի միջանկյալ բակային հատվածում, որտեղ Արման Խաչատրյանի կողմից աղմկելու և բարձրաձայն հայհոյանքներ հնչեցնելու կապակցությամբ վերջինին Երևան քաղաքի Նար-Դոս փողոցի 31 շենքի 34-րդ բնակարանի բնակիչ Արմեն Հայրապետովի կողմից արված դիտողությունը ցավագին ընդունելով, նրան կանչել է բակ և վիճաբանել նրա հետ, որի ընթացքում Արման Աղեկյանը, Արման Խաչատրյանը և ինքնությունները չպարզված անձինք, հստակ գիտակցելով խմբի անդամների մոտ զենքի և մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի առկայության հանգամանքի մասին, դրանց գործադրմամբ խմբի կազմում խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ՝ սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ, չնչին առիթով կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը՝ հասարակության նկատմամբ անհարգալից, իրավական ու բարոյական նորմերի նկատմամբ բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով:
Մասնավորապես՝ ինքնահաստատման և հասարակության հանդեպ երևակայական գերազանցությունն արտահայտելու հանդուգն ձգտումով տևական ժամանակ բնակելի շենքերի բակային հատվածում, անտեսելով բազմաթիվ բնակիչների հորդորներն ու դիտողությունները՝ Արման Աղեկյանը և նրա հանցակիցները դրսևորել են հակաբարոյական վարքագիծ, հնչեցրել են հայհոյանքներ, աղմկել են, որի ընթացքում Արման Խաչատրյանը քննությամբ դեռևս չպարզված զենքից արձակել է կրակոցներ տարբեր ուղղություններով՝ այդ թվում նաև միջադեպի ընթացքում դեպքի վայր ժամանած Վլադիմիր Գասպարյանին պատկանող «Լադա Պրիորա» մակնիշի, 37 AE 634 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի ուղղությամբ, իսկ Արման Աղեկյանը մոտեցել է նշված ավտոմեքենային և իր մոտ գտնվող դանակով հարվածել է ավտոմեքենայի տարբեր հատվածներին՝ միաժամանակ փորձելով դանակի գործադրմամբ հարվածել մեքենայի վարորդ Գագիկ Դավթյանին: Չդադարեցնելով իրենց հանցավոր վարքագիծը՝ Արման Աղեկյանը, Արման Խաչատրյանը և նրանց հանցակիցները շարունակել են իրենց հանցավոր գործողությունները՝ ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցնելով «Լադա Պրիորա» մակնիշի, 37 AE 634 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային և վնասելով այն:
Արման Աղեկյանը և նրա հանցակիցներն իրենց հակաիրավական և հակաբարոյական գործողություններով, համակեցության կանոնների ցուցադրաբար անտեսմամբ անհանգստություն են պատճառել շրջակայքում գտնվող և բնակվող անձանց, խաթարել նրանց անդորրը։»։
1․1․ Առաջին ատյանի դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Աղեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3(երեք) ամսով։
2․ 2026 թվականի մարտի 6-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշման դեմ Մեղադրյալի պաշտպան Ա․Աֆանդյանի հատուկ վերանայման բողոքը, իսկ 2026 թվականի մարտի 17-ին՝ պաշտպան Զ․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
Հատուկ վերանայման բողոքների վերաբերյալ նյութերը(թիվ ԵԴ1/1828/01/25 քրեական գործի հավելվածը) Վերաքննիչ դատա¬րան է ստաց¬¬¬¬¬վել, և 2026 թվականի մարտի 18-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին։
2026 թվա¬կա¬նի մարտի 20-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքները վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականաց¬նելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2026 թվականի մարտի 30-ը:
Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
3․ Ա¬ռա¬ջին ատյանի դատա¬րա¬նի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշման (այսուհետև՝ նաև բողոքարկվող որոշում, կամ՝ վիճարկվող դատական ակտ) մեջ, մասնավորապես, նշվել է (մեջբերվում է). «(...) Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ դատական քննության փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը):
Անդրադառնալով քրեական վարույթով դրսևորված ջանասիրությանը՝ Դատարանը փաստում է, որ վարույթով հարցաքննվել են վկաների գերակշիռ մասը: Ավելին` կողմերը Դատարանի դրսևորած ջանասիրության վերաբերյալ նկատառումներ չեն ներկայացրել։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Աղեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքի կիրառման՝ Դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ հաստատված հիմքերը:
Դատարանը գտնում է, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Արման Աղեկյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունն առկա է, քանի որ դեռևս չեն հարցաքննվել դատակոչված բոլոր վկաները: Ավելին՝ չհարցաքննված վկաները բնակվում են մեղադրյալի բնակության վայրի բակում, ինչը նույնպես վկայում է վարույթին խոչընդոտելու հավանականության մասին:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ խոչընդոտելու հիմքը որոշակիորեն նվազել է, քանի որ դատակոչված վկաների գերակշիռ մասը հարցաքննվել է:
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը Դատարանը դեռևս բարձր է համարում: Նշվածն արձանագրելիս, Դատարանը հաշվի է առնում, որ իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքի կատարումից հետո մեղադրյալը գտնվել է հետախուզման մեջ և հայտնաբերվել է միայն որոնողական գործողությունների արդյունքում:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանների այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալը չի թաքնվել, այլ բնակվել է իր մյուս տանը՝ հաշվառման հասցեում և ցանկություն է ունեցել պաշտպանի հետ ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնին, սակայն մինչ այդ բռնվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից՝ ապա Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի բնակության հասցեում ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում նրա մայրը՝ Մերի Պետրոսյանը, հայտնել է, որ Արման Աղեկյանը բացակայում է տնից: Ավելին՝ նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրականացված բնակարանի խուզարկություն քննչական գործողության կատարման պահին վարույթն իրականացնող մարմնի բանավոր այն հարցին ի պատասխան, թե որտեղ է գտնվում Արման Աղեկյանը, և որևէ մեկն արդյոք ունի տեղեկութոյւն նրա գտնվելու մասին, ապա Արմեն Աղեկյանի մայրը հայտնել է, որ դեռևս 2025 թվականի փետրվարի 5-ից չգիտի, թե որտեղ է գտնում իր որդին, քանի որ նա նույն օրվանից բացակայել է տանից: Նշված հանգամանքները նույնպես վկայում են, որ մեղադրյալը ողջամտորեն տեղյակ է եղել իր նկատմամբ քրեական հետապնդման մասին, սակայն թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից:
Անդրադառնալով պաշտպանների այն դիտարկմանը, որ իրենց պաշտպանյալը տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ, հետևաբար վարույթից թաքնվելու հիմքը ներկայում նվազ է՝ Դատարանը փաստում է, որ պաշտպանների նման դիրքորոշումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Նեումեյստերն ընդդեմ Ավստրիայի (Neumeister v. Austria) գործով 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ պահվելու պայմաններում փախուստի վտանգն անխուսափելիորեն նվազում է, քանի որ նախնական կալանքի տևողությունը հանվելու է ազատազրկման ժամկետից, ուստի հետագայում դատապարտվելու հավանականությունն ավելի քիչ վախեցնող կդառնա անձի համար և կնվազեցնի փախուստի գայթակղությունը (տե՛ս նշված վճռի 10-րդ կետը):
Այնուամենայնիվ, Դատարանը գտնում է, nր տվյալ դեպքում մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու գրեթե մեկ տարի մեկ ամսյա ժամանակահատվածը բավարար չէ նման եզրահանգման գալու համար՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որի համար նախատեսված է չորսից ութ տարի ժամկետով ազատազրկում: Հետևաբար, նշված հանգամանքը վարույթի սույն փուլում չի կարող նվազեցնել հնարավոր փախուստի դիմելու գայթակղությունը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի առողջական խնդիրներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Մարդու իրավունքների Եվրոպական հանձնաժողովը չի բացառել, որ շաքարային դիաբետ և սրտի հետ կապված առողջական խնդիրներ ունեցող 74 տարեկան անձին 35 ամիս անազատության մեջ պահելը կարող է կոնկրետ դեպքերում Կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի խախտման հարց առաջացնել: Սակայն Հանձնաժողովը Կոնվենցիայի խախտում չի արձանագրել՝ հաշվի առնելով, որ անձը փաստացի զրկված չի եղել պատշաճ բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքից, անազատության մեջ գտնվելու ընթացքում մի քանի անգամ փաստացի ստացել է պատշաճ բժշկական օգնություն, և դիմումատուն նման օգնություն չստանալու վերաբերյալ տեղեկություններ Հանձնաժողովին չի ներկայացրել (տես՝ Եվրոպական հանձնաժողովի՝ Բոնեշոն ընդդեմ Շվեյցարիայի (Bonnechaux v. Switzerland) գործով 1980 թվականի թիվ 8224/78 գանգատի վերաբերյալ վճիռը, 88 և 89 կետեր):
(…)
Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ թեև պաշտպանական կողմը նշել է, որ մեղադրյալն ունի առողջական խնդիրներ, սակայն ներպետական օրենսդրությամբ երաշխավորված է կալանավորման եղանակով ազատությունից զրկված անձանց ֆիզիկական առողջության պահպանությունը՝ պահանջվող բժշկական օգնություն տրամադրելու միջոցով, ընդ որում՝ նաև իր կողմից ընտրված բժշկի կողմից զննվելու, հատուկ մասնագիտացված կամ քաղաքացիական բուժհաստատություն փոխադրվելու միջոցով: Ավելին՝ մեղադրյալը փաստացի զրկված չի եղել պատշաճ բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքից, և անազատության մեջ գտնվելու ընթացքում տեղափոխվել է քաղաքացիական բժշկական հաստատություն, և նրա պատշաճ բժշկական օգնություն չստանալու հանգամանքի վերաբերյալ փաստական տվյալներ Դատարանին չի ներկայացվել: Ուստի, նրա մոտ առկա առողջական խնդիրները վերը նշված՝ կալանքի հիմքերի բարձր ռիսկերի առկայության պայմաններում հիմք չեն կարող հանդիսանալ նրա նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու համար:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության, այդ թվում՝ վարչական հսկողության և 10.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառմամբ: Դատարանը գտնում է, որ վարույթի սույն փուլում տնային կալանքը նույնպես չի կարող ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ավելին՝ պաշտպանական կողմը տնային կալանք կիրառելու միջնորդություն չի ներկայացրել և տնային կալանքի կրման հասցե ու այնտեղ բնակվող անձանց համաձայնություն Դատարանին չի տրամադրել:
Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Արման Դավիթի Աղեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 16-ը:
(…)»։

Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
4․ Պաշտպան Ա․Աֆանդյանի հատուկ վերանայման բողոքում, մասնավորապես, նշվել է (մեջբերվում է). «(...) Արման Աղեկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարացնելիս Դատարանը ոչ միայն չի հետևել վկայակոչված նախադեպերով սահմանված պահանջներին, և չի վկյակոչել որևէ փաստարկ առ այն, թե հատկապես ինչպիսի հանգամանքներն են Դատարանի մոտ կարծիք ձևավորել, որ գործի ընթացքին միջամտելու հավանականությունը բարձր է, այլ նաև անտեսել է այնպիսի հաստատված հանգամանքեր, որոնք վկայում են ճիշտ հակառակի մասին։
Դատարանի կողմից նշված՝ մեղադրյալի կողմից դատավարության մասնակիցների նկատմամբ անօրինական ազդեցություն գործադրելու կալանքի հիմքի մասով պետք է արձանագրել հետևյալը:
(…)
Քննարկելով վկայակոչված որոշումները վիճարկվող որոշման համատեքստում պետք է արձանագրել որ վիճարկվող որոշումը ուղղակի հակասում է ՄԻԵԴ որոշումներով սահմանված չափորոշիչներին, նախ սույն վարույթը ունի շուրջ 1 տարվա վաղեմություն և մեղադրյալը 1 տարուց ավել է գտնվում է կալանքի տակ, այս ընթացքում ապացույցների ձեռք բերման փուլը ավարտվել է և հնարավոր բոլոր վկաները հարցաքննվել են, ընդ որում մինչև կալանքի վերցվելը մեղադրյալ Ա․Աղեկյանը մեկ ամսից ավել ժամանակով գտնվել է ազատության մեջ և Եվրոպական դատարանի երկարատև կալանքի չափորոշիչներին համապատասխան վարույթն իրականացնող մարմինը չի ներկայացրել գեթ մեկ ապացույց առ այն, որ այս ընթացքում Ա․Աղեկյանը թեկուզև անարդյունք, փորձ է կատարել որևէ անձի վրա ազդելու , փոխարենը Դատարանը նշել է վերացական հիմնավորումներ։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում գրավոր բոլոր ապացույցները հետազոտվել են, վկայակոչված 23 վկայից 19-ը արդեն իսկ հարցաքննվել են, ընդ որում անգամ Դատարանն է արձանագրել, որ դրանով պայմանավորված խոչընդոտելու հիմքը որոշակիորեն նվազել է, քանի որ դատակոչված վկաների գերակշիռ մասը հարցաքննվել են։ Բայց, սրանով հանդերձ Դատարանը առհասարակ անտեսել է գործի հանգամանքները և չի քննարկել այն հարցը, թե որքանով է իրատեսական կամ նպատակահարմար դատավարության որևէ մասնակցի վրա Ա․Աղեկյանի ազդեցություն ունենալու հանգամանքը։
Փաստենք, որ Արման Աղեկյանի դեմ ենթադրաբար ցուցմունք տված և դատարանում դեռևս չհարցաքննված վկան՝ Մարտիրոս Գալստյանն է, ով ողջ նախաքննության ընթացքում այդպես էլ Ա․Աղեկյանի հետ չի առերեսվել, անգամ պաշտպանի միջնորդությունից հետո։ Նշվածից հետևում է, որ անգամ վարույթն իրականացնող մարմինը օգտագործելով իր ողջ գործիքակազմը չի կարողացել հայտնաբերել Մ․Գալստյանին, հետևաբար հարց է առաջանում, թե ինչպես կարող է դա անել Ա․Աղեկյանը։
Ավելին, նշված անձի ցուցմունքը այնքան է հակասում գործով հարցաքննված մի շարք այլ անձանց ցուցմունքներին, որ դրա ուղղորդված լինելու հանգամանքը առհասարակ կասկած չի հարուցում։Սակայն հատկանշականն այն է, որ անգամ Մ․Գալստյանը իր ցուցմունքով չի նշել, որ Արման Աղեկյանը որևէ մեկին հարվածել է, առավել ևս դանակով կամ այլ առարկայով։
Փոխարենը Ա․Աղեկյանին ճանաչող վկաները հայտնել են, որ նրան դեպքի վայրում չեն տեսել կամ եթե տեսել են ապա նա վիճաբանողների մեջ չի եղել, ավելին դանակով անձը բոլորովին այլ անձ է եղել։
Ինչ վերաբերվում է դատարանում դեռևս չհարցաքննված վկաներ Լիաննա Հարությունյանի, Արմեն և Վլադիմիր Հայրապետովներին հարցաքննությանը, ապա պետք է փաստել, որ վերջիններս առհասարակ Արման Աղեկյանի դեմ ցուցմունք չեն տվել և նշվածով հանդերձ առարկայազուրկ է Դատարանի այն մտավախությունը, որ Արման Աղեկյանը կարող է ազդեցություն ունենալ չհարցաքննված վկաների վրա։
Դատարանի կողմից նշված՝ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու կալանքի հիմքի մասով պետք է արձանագրել հետևյալը:
(…)
Սակայն, Դատարանը հակասելով նշված որոշման տրամաբանությանը արձանագրել է, որ Ա․Աղեկյանին սպառնում է 4-ից 8 տարվա ազատազրկում, հետևաբար, շուրջ 1 տարի կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը չի կարող նվազեցնել հնարավոր փախուստի դիմելու գայթակղությունը։
(…)
Սույն վարույթով փաստվել է, որ Ա․Աղեկյանը հանդիսանում է միայն ՀՀ քաղաքացի և այլ երկրում կապեր ունենալու մասին տվյալներ առկա չեն, մինչև կալանավորվելը հանդիսացել է ԵՊՀ ուսանող, ունի մշտական բնակության վայր և ընտանեկան կապեր, որպիսի հանգամանքները ևս բացառում են փախուստի դիմելու հավանականությունը։
(…)
Վիճարկվող որոշմամբ արված գնահատականներով Դատարանը հակասել է նաև նշված որոշմանը, արձանագրելով, որ Ա․Աղեկյանը գտնվել է հետախուզման մեջ և հայտնաբերվել է որոնողական գործողությունների արդյունքում, ուստի և կրկին փախուստի դիմելու հավանականությունը բարձր է։
Նախ հարկ է նշել, որ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի համաձայն նախատեսված էր հետախուզման երկու հիմք՝ հայտնի չէ մեղադրյալի գտնվելու վայրը և մեղադրյալը թաքնվել է քննությունից։ Վերջինը ենթադրում էր ակտիվ գործողություն, ասել է թե մեղադրյալը իրազեկված է եղել հետապնդման մասին և դիմել է փախուստի։ Վիճարկվող որոշմամբ Դատարանը մեղադրյալի փախուստի դիմելու բարձր հավանականության հանգամանքը պատճառաբանել է այն փաստարկով, որ մեղադրյալի բնակարանում կատարվել է խուզարկություն և նրա մայրը տեղեկացված է եղել վարույթի մասին, ինչը վկայում է, որ մեղադրյալը ողջամտորեն տեղյակ է եղել իր նկատմամբ քրեական հետապնդման մասին, սակայն թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից: Նշված պատճառաբանությունը մեղմ ասած համոզիչ չէ այնքանով, որքանով քրեական վարույթում առկա է հակառակը վկայող ապացույց՝ պաշտպանի դիմումը հասցեագրված վարույթն իրականացնող մարմնին առ այն, որ մեղադրյալը գտնվելով այլ տեղանքում տեղեկանալով վարույթի մասին, պատրաստակամություն է հայտնել ներկայանալու, սակայն տան բակում, ուր ժամանել էր փաստաբանի հետ հանդիպելու նպատակով, բռնվել է ոստիկանների կողմից և բերման ենթարկել։
Անգամ, եթե հաստաված համարենք, որ մեկ տարի առաջ մեղադրյալ Ա․Աղեկյանը դրսևորել է բացասական վարքագիծ, ապա պետք է փաստել, որ այն չի կարող երկարատև կալանքի հիմք լինել, քանզի Եվրոպական դատարանի մեկ այլ որոշման համաձայն՝ Տևական ժամանակ առաջ դրսևորած ենթադրյալ վարքագծով պայմանավորված՝ անձին շարունակական կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է, քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող միայն նշված փաստարկով հիմնավորել անձին մինչև քննության ավարտը անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը։
(…)
Թեև վիճարկվող որոշմամբ Դատարանը վկայակոչել է Եվրոպական դատարանի այս որոշումը, սակայն արձանագրել է, որ Ա․Աղեկյանին սպառնում է 4-ից 8 տարվա ազատազրկում, հետևաբար, շուրջ մեկ տարի կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը չի կարող նվազեցնել հնարավոր փախուստի դիմելու գայթակղությունը։
Ստիպված եմ կրկնվել և արձանաագրել, որ անգամ քրեական հետապնդում հարուցելու որոշմամբ վկայակոչված գործողությունները հաստատված համարելու պարագայում, միևնույնն է Ա․Աղեկյանի նկատմամբ չի կարող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատական ակտ կայացվել, հետևյալ պատճառաբանությամբ։
(…)
Հայտնի քրեադատավարական կանոնն այն է, որ ըստ էության քննվող գործով դատաքննությունը ընթանում է բացառապես մեղադրանքի ծավալի սահմաններում, իսկ Ա․Աղեկյանին մեղսագրված ծանրացնող հատկանիշը հիմնավորող ապացույց մեղադրական եզրակացությամբ չի վկայակոչվել, ավելին այդպիսին ձեռք չի էլ բերվել ու եթե անգամ ենթադրենք, որ այդպիսին կարող է ձեռք բերվել ապագայում, ապա միևնույն է այս փուլում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասի առկայությունը հիմնավորող ապացույց միևնույնն է առկա չէ։ Ընդ որում նման հետևության հանգելու համար անգամ չի պահանջվում ապացույցների ամբողջ ծավալի հետազոտություն։
(…)
Դատարանը չի հիմնավորել, թե ինչու՞ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ և Դատարանի կողմից անտեսվել են այն հանգամանքները, որոնք հաշվի են առնվում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս:
Առանձին ցանկանում եմ անդրադարնալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջին, համաձայն որի վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
Թեև նախկինում գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նման նորմ նախատեսված չի եղել, բայց դրա հրամայականը պայմանավորված էր օրենսգրքի տրամաբանությամբ։
Ներկայումս գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում նման նորմ ուղղակի սահմանելով, անկասկած օրենսդիր մարմնի կամքն եղել է այն, որ անձանց պաշտպանեն անհիմն կալանավորումներից։
Նշված նորմի կառուցվածքից ակնհայտ է նաև, որ վարույթն իրականացնող մարմինները նախ սկզբում պետք է հերթականությամբ, մանրամասն հիմնավորեն, թե ինչու առավել մեղմ խափանման միջոցները ի զորու չեն կանխել մեղադրյալի հնարավոր բացասական վարքագիծը, ընդ որում ասվածը առաջնահերթ իր միջնորդությամբ պետք է հիմնավորի միջնորդություն ներկայացրած անձը։
Սակայն, Արման Աղեկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը երկարաձգելու միջնորդությամբ այս հարցերին, մեղադրողը առհասարաակ չի անդրադարձել, անգամ միջնորդության քննության ժամանակ պաշտպանական կողմից այն բարձրացնելուց հետո, որ օրինակ ողջամիտ չափով գրավը(5․000․000 - 10․000․000 ՀՀ դրամ) և տնային կալանքը, վարչական հսկողությունը կամ այլ խափանման միջոցների համակցությունը, ինչու չի կարող ծառայել իր նպատակին, սակայն ի զարմանս մեզ Դատարանը ևս այս կապակցությամբ որևէ հիմնվորում չներկայացրեց, ընդամենն արձանագրելով, որ կալանքի անհրաժեշտությունը հնարավոր չէ չեզոքացնել առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ։
Առավել ևս, որ ՄԻԵԴ-ի դիրքորոշման համաձայն կալանքը և տնային կալանքը հավասարազոր խափանման միջոցներն են, քանզի երկուսի դեպքում էլ սահմանափակվում է Սահմանդրությամբ նախատեսված անձի ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը։
Ուշագրավ է նաև այս կապակցությամբ Դատարանի արած մեկ այլ արձանագրումն առ այն, որ տնային կալանքը նույնպես չի կարող ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ավելին՝պաշտպանական կողմը տնային կալանք կիրառելու միջնորդություն չի ներկայացրել և տնային կալանքի կրման հասցե ու այնտեղ բնակվող անձանց համաձայնություն Դատարանին չի տրամադրվել։
Նախ հարկ է նշել, որ պաշտպանական կողմը առհասաարակ առարկել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանավորման ժամկետը երկարացնելու միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ կալանքի տակ պահելու հիմքեր առկա չեն, միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության 18-րդ հոդվածի տրամաբանությամբ միջնորդել է կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ, կամ դրանց համակցություն, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն, այդպիսին է նաև տնային կալանքը։ Ինչ վերաբերվում է տնային կալանքի կրման հասցե ու այնտեղ բնակվող անձանց համաձայնություն Դատարանին ներկայացված չլինելու փաստարկին, ապա հարկ է նշել, որ այդ մոտեցումը խիստ ձևական է, այնքանով, որքանով քրեական վարույթով հիմնավորվել է, որ Արման Աղեկյանը մինչև կալանավորվելը բնակվել է մոր՝ Մերի Պետրոսյանի հետ նույն հասցեում՝ ք․Երևան, Նար-Դոսի փողոց 73ա շենք բնակարան 26, որտեղ ժամանակին վարույթն իրականացնող մարմինը կատարել է խուզարկություն։
Ի դեպ, սույն քրեական վարույթով բացի Արման Աղեկյանից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրյալի կարգավիճակ ունի նաև Արման Խաչատրյանը, ում մեղսագրվել է հրազենի գործադրմամբ խուլիգանության կատարում և վարույթն իրականացնող մարմնի պնդմամբ հենց նա է ատրճանակ գործադրել, ով ևս գտնվել է հետախուզման մեջ և վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացվել է որոնողական աշխատանքների արդյունքում, ում նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը նախորդ դատական նիստի ընթացքում փոխվել է և փաստացի միայն Արման Աղեկյանն է կալանքի տակ, ում մեղսագրված օբյեկտիվ կողմի գործողությունները առավել նավազ են, ինչն արձանագրել է անգամ վարույթն իրականացնող մարմինը։
Վերջապես անդրադարնալով խափանման միջոց և դրա տեսակը ընտրելու ժամանակ հաշվի առնվող մյուս հանգամանքներին, պետք է նշել, որ մեղադրյալ Արման Աղեկյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, երիտասարդ է, հանդիսանում է ԵՊՀ ուսանող, հարևանների կողմից բնութագրվում է դրական, ունի առողջական խնդիրներ, որպիսզի հանգամանքները մինչ այս պահը ներկայացված հիմնավորումների հետ միաժամանակ, վկայում են այն մասին, որ վերջինս չի դիմի փախուստի և կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ։ Նշված ապացույցները գտնվում են քրեական վարույթում։
Ընդ որում մեղադրյալի անձը բնութագրող ապացույցները, որոնք ներկայացվել են վարույթն իրականացնող մարմնին, վերաբերվում են մեղադրյալի տևական ժամանակ դրսևորած վարքագծին։
Անդրադարնալով Արման Աղեկյանի առողջական վիճակին պետք նշել, որ պաշտպանական կողմը օբյեկտիվ հնարավորություն չի ունեցել այդ փաստաթղթերը ներկայացնել Դատարան այն պատճառով, որ Արման Աղեկյանը ,,Նուբարաշեն,, ՔԿՀ-ից քաղաքացիական հիվանդանոց է տեղափոխվել 25․02․2026թ․-ին, պաշտպանական կողմը ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական բժշկության կենտրոն ՊՈԱԿ հարցում է կատարել 02․03․2026թ․ և դատական նիստի օրվա դրությամբ այդ փաստաթղթերը տրամադրված չեն եղել։
Այս կապակցությամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Ա․Աղեկյանը տեղափոխվել է քաղաքաացիական հիվանդանոց և նրա պատշաճ բժշկական օգնություն չստանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ չեն ներկայացվել։
Բանն այն է, որ պաշտպանական կողմը պատշաճ բժշկական օգնության չստանալու հարց չի էլ բարձրացրել, նախ այն պարզ պատճառով որ պաշտպանական կողմին դեռևս հայտնի չէ, թե ինչ ախտորոշմամբ է նա տեղափոխվել հիվանդանոց և ինչ բուժում է նշանակվել, ընդամենը առկա է բանավոր տեղեկատվություն, որ Ա․Աղեկյանը գանգաթվել է սրտի շրջանի ցավերից։
Պաշտպանական կողմի փաստարկն այն է, որ տևական ժամանակ գտնվելով կալանքի տակ մեղադրյալի առողջական վիճակում տեղի են ունեցել փոփոխություններ, որոնք վերը նշված հիմնավորումների հետ մեկտեղ վկայում այն մասին, որ մեղադրյալ Ա․Աղեկյանը ազատության մեջ գտնվելով չի խոչնդոտի քննությանը և չի դիմի փախուստի։
Վերը նշված հիմնավորումներով գտնում եմ, որ վիճարկվող որոշումը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի կոպիտ խախտումներով, թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի վրա: Նշված որոշումը կայացվել է կալանավորման հիմքի ի սպառ բացակայության պայմաններում, ուստի այն ենթակա է վերացման։
(…)»:
4․1․ Նշված հիմնավորումներով պաշտպան Ա․Աֆանդյանը խնդրել է բավարարել հատուկ վերանայման բողոքը՝ բեկանելով բողոքարկվող որոշումը, այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը համարել թույլատրելի:
5․ Մեղադրյալի պաշտպան Զ․Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքում, մասնավորապես, նշվել է(մեջբերվում է). «(...)Ըստ գործով ձեռք բերված փաստերի,ապացույցների, բացակայում է հիմնավոր կասկածը, Ա Աղեկյանի առնչությունը իրեն մեղսագրվող արարքին,
(…)
1) Դատարանը անդրադառնալով ընտրված կալանավորման իրավաչափության առաջին հիմքին արձանագրել է որ մեղադրյալի կողմից՝ փախուստի դիմելու հավանականությունը բարձր է: Դատարանը հաշվի է առնում որ ենթադրյալ հանցանքի կատարումից հետո մեղադրյալը գտնվել է հետախուզման մեջ և հայտնաբերվել է միայն որոնողական գործողությունների արդյունքում։
(…)
Արման Աղեկյանը հաշվառված է Ք.Երևան Նոր Նորք Գալշոյան փողոց 40 շենք 24բնակարանի հասցեում,փաստացի բնակվում է նաև Նար-Դոս 73ա շենքի թիվ 26 բնակարանում։
Դեպքի օրը Աղեկյանը գտնվել և բնակվել է Ք. Երևան Նոր Նորք Գալշոյան փողոց 40 շենք 24բնակարանում։ Հիշյալ հասցեով՝ իրեն որևէ ծանուցագիր՝ չի ուղարկել։ Ինքը տեղյակ չի եղել իր նկատմամբ քրեական վարույթ հարուցելու և հետախուզում հայտարարելու մասին։
Երբ մայրը հայտնել է իրեն ոստիկանությունից՝ իրենով հետաքրքրվելու մասին Արմանը վերադարձել է տուն Նար-Դոս 73ա շենքի թիվ 26 բնակարան,մորը տեսնելու, սակայն ոստիկանության և ոստիկանություն ներկայանալու համար աշխատակիցները հետևել են վերջինիս և բերման ենթարկել։
Այդ ողջ ընթացքում Աղեկյանը գտնվել և բնակվել է Ք. Երևան Նոր Նորք Գալշոյան փողոց 40 շենք 24 բնակարանում,որտեղ իրեն որևէ մեկը չի անհանգստացրել։
2) ինչ վերաբերվում է Դատարանի որոշման մեջ արձանագրել է,որ
Թեպետ խոչնդոտելու հիմքը որոշակիորեն նվազել է դատակոչված վկաների գերակշիռ մասը հարցաքննվել են,սակայն դեռևս դատակոչվաած բոլոր վկաները չեն հարցաքննվել,ուստի վարույթին խոչնդոտելու հավանականությունը մեծ է։
Դատարանի պատճառաբանությունը քրեական վարույթին,այդ թվում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելուն, խոչնդոտելուն և քրեական,դատավարության օր--ով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն ապա
ա) Պետք է արձանագրել որ Ա. Աղեկյանը չի խոչնդոտել մինչդատական վարույթին։ Տևական ժամանակ մեկ ամիս և ավելին մինչ կալանավորվելը Աղեկյանը գտնվել է ազատության մեջ որևէ ապօրինի միջամտություն չի ցուցաբերել, անօրինական ազդեցություն չի թողել որևէ անձի, այդ թվում վկայի վրա։
Ինչ վերաբերվում է դատավարության մասնակիցների վրա ճնշումների ռիսկին, ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելուն և խոչնդոտելուն, ապա Մարդու իրավունքների եվրոպական դարարանի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արձանագրվել է, որ «Մեղադրյալի կողմից արդարադատության իրականացման խոչնդոտելու վտանգը չի կարող վկայակոչվել վերացականորեն։ Այն պետք է հիմնվի փաստացի ապացույցների վրա)» տես `TRZASKAV POLAND 25792/94 65 2000 թվ.հուլիսի 11/.Փիրուզան ընդդեմ Հայաստանի թիվ33376/07 92 2012 թ հունիսի 26/։
(…)
Դատարանի 03.03.2026 թվ. Թիվ ԵԴ1/1828/01/25 գործով կայացրած որոշումը կայացվել է նյութական և դատավարական խախտումներով։ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ օբյելտիվորեն չի գնահատել կալանավորման պայմանների և հիմքերի բացակայությունը, որի արդյունքում դատական ակտը դարձնում է ոչ իրավաչափ։ Ինչպես նշվել է բողոքում Արման Աղեկյանին առաջադրված մեղադրանքի որևէ պատճառաբանություն հիմնավորված չէ որևէ փաստական կամ ապացուցողական հիմքով։
(…)
Գործում առկա փաստերի համակցությունը վկայում են Արման Աղեկյանի ամնեղությունը: Մեղադրյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը իր մեջ պարունակում է պատժի տարրեր (…)»:
5․1․ Նշված հիմնավորումներով Պաշտպանը խնդրել է բեկանել բողոքարկվող որոշումը և փոփոխել Արման Աղեկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը, փոխարինել այն ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցով կամ խափանման միջոցների համակցությամբ, այդ թվում՝ կիրառել գրավ 10.000.000(տասը միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։

Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
6․ Վերաքննիչ դատարանում մինչև սահմանված ժամկետի ավարտը՝ 2026 թվականի մարտի 27-ը, վարույթի մասնակիցների կողմից բացատրություններ, լրացուցիչ նյութեր, միջնորդություններ, բողոքների պատասխաններ չեն ստացվել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
7. Հատուկ վերանայման բողոքների հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտի օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքների վերաբերյալ ստացված գործը (նյութը)՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վա¬րույ¬¬թի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաս¬տերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատա¬րա¬նը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգա¬մանք¬ները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մա¬սով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
2. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, իսկ գրավոր ընթացա¬կար¬գով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակից¬նե¬րին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան:
3. Եթե վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայումն իրականացվում է առաջին ատ¬¬յա¬նի դատարանում ընթացող վարույթի պայմաններում, ապա վերանայման արդյունքով վե¬րաքննիչ դատարանի կայացրած եզրափակիչ դատական ակտը հայտարարվում է առա¬ջին ատյանի դատարանի առաջիկա նիստում»:
8․ ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնա¬կան ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հան¬ցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրա¬ժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կան¬խելու նպա¬տա¬կով. (...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրո¬¬պական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրա-վունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրեն¬քով սահ¬ման¬¬ված կարգով. (...)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատա-րած լի¬նելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինա¬կան մարմ¬նին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրա¬ժեշտ է հա¬մարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատա-րելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբա¬կալ¬ված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշ¬տոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխա¬նութ¬¬յուն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դա¬տաքննութ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬յունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավոր¬վել դա¬տաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման oրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անoրինական է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկե¬տով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափան-ման միջոց¬ների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջ¬ների կատարումն ապահովելու համար:
(...)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դա¬տա¬րանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվա¬ծով նա¬խա¬տես¬ված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայման¬ների պատ¬ճառաբան¬ված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարու¬նակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշ¬մամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավուն¬քը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դա¬տախա¬զի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաս¬տատ-վել է այդպի¬սի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վար¬քագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
9. Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքներում բարձրացված՝ հիմնավոր կասկածի բացակայության վերաբերյալ հիմնավորումներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատաքննության մեջ գտնվելու դեպքում Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննության առնելիս պետք է առաջնորդվել այն կանխավարկածով, որ Մեղադրյալի առնչությունն իրեն վերագրվող հանցանքի կատարմանը հաստատված է, քանի դեռ հակառակը չի ապացուցվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քրեական գործն ըստ էության քննելու արդյունքում։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ երկարաձգելու հարցն Առաջին ատյանի դատարանում քննա¬ր¬կելու և բողոքարկվող որոշումը կայացնելու ժա¬մա¬նակ բավարար տվյալներ են առկա եղել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերագրվող արարքին Մե¬ղադրյալի առնչութ-յունը(կալանավորման քրեաիրավական հիմքի առկայութ¬յունը) փաստե¬լու համար:
9․1․ Անդրադառնալով Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի հիմնավորումներին, վիճարկվող դատական ակտն ստուգման ենթարկելով դրանց համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու անհրաժեշտության, համապատասխան վտանգի առկայության և դրան համարժեքորեն արձագանքելու պիտանի դատավարական հարկադրանքի միջոցի, տվյալ դեպքում՝ խափանման միջոցի ընտրության հարցը կարող է փաստվել և գլխավորապես փաստվում է ոչ միայն ապացույցների (նյութերի), այլև դրանց վրա կառուցվող և կոնկրետ իրավիճակից բխող ենթադրությունների և կանխատեսումների մակարդակով:
Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով (Տե՛ս, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 և այլ գործերով կայացված որոշումները):
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն Արամ Ճուղուրյանի գործով որոշմամբ փաստել է. «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը:
(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված` մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
(...)
Խոսելով խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերի մասին, դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Այլ հարց է, որ այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որպիսի չստեղծվի խափանման միջոց կիրառելու կանխավարկած, դեռ ավելին՝ որպեսզի դրա կիրառումը համապատասխանի հիմնավորվածության չափանիշին: Հետևաբար հենց այդ պատճառով է, որ խափանման միջոց կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կիրառման կամ չկիրառման անհրաժեշտության մասին:(Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը):»։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի շրջանակներում անդրադառնալով անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս նրան վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորությանը, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին:(Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշումը):
Մուրադխանյանն ընդդեմ Հայաստանի` 2012 թվականի սեպտեմբերի 5-ի վճռի 81-82-րդ կետում Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը հայտնել է՝ կոնվենցիայի նախադեպային իրավունքը զարգացրել է մինչև դատավճիռն անձին կալանքի տակ պահելու չորս հիմնական ընդունելի հիմքեր՝ մեղադրյալի դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը, վտանգը, որ մեղադրյալը ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը կամ կկատարի նոր իրավախախտումներ կամ կխախտի հասարակական կարգը։ Ըստ Եվրոպական դատարանի՝ Եթե սահմանված հիմքերը «վերաբերելի» են ու «բավարար» դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք իրավասու ազգային մարմինները վարույթի ընթացքում ցուցաբերել են «հատուկ ջանասիրություն»։
9․2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, ինչպես նաև այլ նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը, խափանման միջոցի հիմքերի առկայության և այն կիրառելու անհրաժեշտության մասին խոսելիս, օգտագործում է «կարող է» ձևակերպումը և դրանով իսկ ընդգծում, որ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե միայն պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ ռիսկ կամ հավանականություն կա, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան: Ինչը, սակայն չի նշանակում, որ երբ արդեն վերոգրյալ գործողությունները մեղադրյալի կողմից կատարվել են, ապա նրա նկատմամբ չպետք է կալանավորում կիրառել, քանի որ արդեն ուշացած է, այլ ընդհակառակը՝ այդպիսի դեպքերում կալանավորման կիրառումը կլինի առավել քան հիմնավորված և պատճառաբանված: Սակայն խնդիրն այն է, որ ըստ օրենսդրի տրամաբանության՝ չպետք է թույլատրել, որպեսզի մեղադրյալը դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, իսկ դրանից հետո նրա նկատմամբ քննարկվի կալանավորում կիրառելու հարցը, քանի որ կապված նրանից, թե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված որ գործողություններն է կատարել մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով, խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը կարող է լինել ուշացած, որը կարող է նաև անդառնալի հետևանքներ ունենալ:
10․ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ՝
- Առաջին ատյանի դատարանը՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշման հիմքում դրել է հետևյալ հիմքերը․ Մեղադրյալը, ազատության մեջ գտնվելով, կարող է չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները, միջամտելով ապացուցման գործընթացին, և դրանով պայմանավորված խոչընդոտել գործի քննությանը, ինչպես նաև դիմել փախուստի։
10․1․ Սույն որոշման 9-րդ կետում վկայակոչված՝ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով Բողոքների հիմքերին, դրանք հաստատող փաստերին, միևնույն ժամանակ գնահատելով բողոքարկվող որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, դրանք հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածի և ենթադրությունների վրա։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալ Արման Աղեկյանին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը (մեղսագրվում է հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված ծանր հանցանքի ենթադրաբար կատարում, որի համար նախատեսված է ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով), դեռևս չեն հարցաքննվել դատակոչված բոլոր վկաները, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հետ, ըստ որի՝ մնալով ազատության մեջ Մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական գործի քննությանը և դիմել փախուստի։ Այդ հանգամանքներն իրենց հերթին հանդիսանում են կալանավորման ինքնուրույն հիմք, որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չի կարող դիտարկվել ինչպես Մեղադրյալի Պաշտպանների` հատուկ վերանայման բողոքում մատնանշված, այնպես էլ գործի նյութերում առկա հանգամանքները:
Միևնույն ժամանակ, Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հիմքի գնահատման համատեքստում Վերաքննիչ դատարանի կողմից չի կարող անտեսվել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Արման Աղեկյանը գտնվել է հետախուզման մեջ և միայն որոնողական գործողությունների կատարման արդյունքում է հնարավոր եղել հայտնաբերել նրան։ Սույն առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն ընդգծել է նաև այնպիսի ուղղորդող գործոնների առկայության մասին, ինչպիսիք են․ Մեղադրյալի բնակության հասցեում ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում նրա մայրը՝ Մերի Պետրոսյանը, հայտնել է, որ Արման Աղեկյանը բացակայում է տնից: Ավելին՝ նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրականացված բնակարանի խուզարկություն քննչական գործողության կատարման պահին վարույթն իրականացնող մարմնի բանավոր այն հարցին ի պատասխան, թե որտեղ է գտնվում Արման Աղեկյանը, և որևէ մեկն արդյոք ունի տեղեկութոյւն նրա գտնվելու մասին, ապա Արմեն Աղեկյանի մայրը հայտնել է, որ դեռևս 2025 թվականի փետրվարի 5-ից չգիտի, թե որտեղ է գտնում իր որդին, քանի որ նա նույն օրվանից բացակայել է տանից: Նշված հանգամանքները նույնպես վկայում են, որ մեղադրյալը ողջամտորեն տեղյակ է եղել իր նկատմամբ քրեական հետապնդման մասին, սակայն թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից:
10․2․ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը:
Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում այսպիսի մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը՝ նշելով, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ։ Տվյալ դեպքում՝ սույն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Բալջինդեր Սինգհի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը չի կարող համարվել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոն` նրա կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը էապես նվազեցնելու, չեզոքացնելու համար։
Այլ կերպ ասած, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` Մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման առումով կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտության մասին եզրահանգումը հիմնավոր է և բխում է գործի՝ գնահատման ենթակա տվյալների ամբողջությունից։
Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշումը բխում է նաև Եվրոպական դատարանի՝ Stvrtecky v. Slovakia գործով 2018 թվականի հունիսի 5-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշումից, առ այն, որ կազմակերպված հանցավոր գործունեությանը կամ հանցախմբերին առնչվող գործերով կալանավորված անձին ազատ արձակելու դեպքում նրա կողմից գործով վկաների կամ գործով անցնող այլ կասկածյալների վրա ճնշում գործադրելու կամ վարույթն այլ կերպ խոչընդոտելու ռիսկը հաճախ հատկապես բարձր է (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Stvrtecky v. Slovakia գործով 2018 թվականի հունիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 55844/12, կետ 61)։
10․3․ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել նաև, որ մինչդատական վարույթի ավարտված լինելն ու գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում գտնվելու փաստը, այլ կերպ՝ մեղադրյալի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են:
Այլ կերպ ասած՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքներում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
11․ Հաշվի առնելով արձանագրվածը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ դրանց համակցված կիրառումը Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը չեն կարող երաշխավորել, մասնավորապես, չեզոքացնել կամ էապես նվազեցնել վերը նշված ռիսկերը, որի վերաբերյալ վիճարկվող դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները ևս իրավաչափ են։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի` Մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման առումով կալանավորման անհրաժեշտության մասին եզրահանգումը հիմնավոր է և բխում է գործի՝ գնահատման ենթակա տվյալների ամբողջությունից։
Անդրադառնալով Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական տվյալների պայմաններում, ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ` Մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
12․ Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքներից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե'ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի դրանց անդրադառնալն այլևս առարկայազուրկ է:
13. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արման Աղեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժակետը 3(երեք) ամսով երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ուստի՝ սույն որոշման մեջ նշված լրացուցիչ փաստարկներով և պատճառաբանությամբ պաշտպանների ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքներն անհրաժեշտ է մերժել, իսկ վիճարկվող դատական ակտը՝ թողնել անփոփոխ:

Եզրափակիչ մաս.
14․ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝

Մեղադրյալ Արման Դավիթի Աղեկյանի պաշտպաններ Ա․Աֆանդյանի և Զ․Հակոբյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքները մերժել՝ թիվ ԵԴ1/1828/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ «Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» 2026 թվականի մարտի 3-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ․ՊԱՊՈՅԱՆ