Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/1842/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 23.18

Պատասխանող

Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի
Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գարիկ Աբելյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գարիկ Աբելյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» « կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2025 թվականի ապրիլի 20-ին Ստամբուլ-Երևան թիվ 550 չվերթով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն «Զվարթնոց» օդանավակայան և օդանավակայանում սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցներին է ներկայացրել դեռևս չպարզված ժամակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք բերված, պետական լիազոր մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող, իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմի /ծնված՝ 18.11.1999թ./ անվամբ P05918451 սերիա-համարի Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիրը, այդ կերպ շրջանառության մեջ դնելով օգտագործել անկհայտ կեղծ անձնագիրը, սակայն, ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից իրականացված ստուգողական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է ներկայացված փաստաթղթի կեղծված լինելու փաստը և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքը չի իրագործվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-06-18 14:00 7 Կայացել է
Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1842/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«18» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ք․ՄՈՀԱՄՄԵԴԻ
պաշտպան՝ Ա․ՀՈՒՆԱՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ՝ Մ․ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում` արագացված վարույթի կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ Իրաքում, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, ազգությամբ՝ արաբ, չամուսնացած, մասնագիտությամբ՝ վարսավիր, իր խոսքերից՝ նախկինում չդատապարտված, կրթությունը՝ 5-ամյա, հաշվառման հասցեն՝ Իրաքի Հանրապետություն, Նասռիա քաղաք, Պատհա շրջան, ՀՀ–ում մշտական բնակության վայր չունի, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը։



1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի պետ Ս․Ավագյանին, որի համաձայն՝ «(...) 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, Ստամբուլ-Երևան թիվ 550 չվերթով ՀՀ ժամանած ուղևորը սահմանային վերահսկողություն անցնելու ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Քուվեյթի քաղաքացու՝ Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) տվյալներով կեղծ անձնագիր, ինչի ստուգմամբ պարզվել է, որ այն պարունակում է ամբողջական կեղծման հատկանիշներ: Վերջինս փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանն առերևույթ հանցանքի մասին հետևյալ հաղորդումն է ներկայացրել․ «(...) Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը (ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին, անձնագիր՝ B09770983), նպատակ ունենալով ապօրինի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ՝ Ստամբուլ-Երևան չվերթի սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՍԶ զինծառայողին է ներկայացրել իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) անհատականացնող տվյալներով, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող, Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիր: Այդ կերպ օգտագործելով պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված, իրավունք վերապահող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթը փորձել է մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված` ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)։»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ժամը՝ 06։20-ին, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ավագ սպա Ն․Լևոնյանի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
Հաղորդման առթիվ՝ 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58211425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, ձերբակալելու վերաբերյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին, թիվ 58211425 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել է Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ։
Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 20-ը։
2025 թվականի մայիսի 26-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58211425 քրեական վարույթից Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58215625 քրեական վարույթն անջատելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58215625) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 2-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանին։
2025 թվականի հունիսի 5-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, հանդիսանալով Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2025 թվականի ապրիլի 20-ին Ստամբուլ–Երևան թիվ 550 չվերթով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն «Զվարթնոց օդանավակայան և օդանավակայանում սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցներին է ներկայացրել դեռևս չպարզված ժամակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք բերված, պետական լիազոր մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող, իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմի (ծնված՝ 18․11․1999թ․) անվամբ P05918451 սերիա-համարի Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիրը, այդ կերպ շրջանառության մեջ դնելով օգտագործել ակնհայտ կեղծ անձնագիրը, սակայն, ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից իրականացված ստուգողական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է ներկայացված փաստաթղթի կեղծված լինելու փաստը և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքը չի իրագործվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով:
Այսպիսով, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...)»:

3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան՝ Ա․Հունանյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Ա․Բաղդասարյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2025 թվականի ապրիլի 20-ի Ձև 8 տեղեկանքը , համաձայն որի՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- 2025 թվականի ապրիլի 20-ի՝ անձի ձերբակալման արձանագրությունը , որի համաձայն՝ նույն օրը, ժամը՝ 06։20-ին, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է,
- 2025 թվականի ապրիլի 20-ի՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանի որոշումը , որի համաձայն՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ձերբակալվել է հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով,
- մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին որպես մեղադրյալ հարցաքննության արձանագրությունը , համաձայն որի՝ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը՝ զղջալով կատարվածի համար,
- Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ի, թիվ ԵԴ1/0755/06/25 որոշումը , որի համաձայն՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։

4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում՝ Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդն ունի 5-ամյա կրթություն,
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը մասնագիտությամբ վարսավիրի է,
- Ներկայացված մեղադրանքում Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարածի համար։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները), այդ արարքների քրեական հակաիրավականու¬թյունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքների նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի անձը բնութագրող հանգամանքներ են 5-ամյա կրթություն ունենալը և նախկինում դատապարտված չլինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 70-րդ հոդվածով գտնում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարած արարքների համար զղջալը ։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ Օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելու հարցի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: (...)»։
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի , հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Մասնավորապես՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ անձի արարքում հանցակազմը որակյալ դարձնող մեկից ավելի հանգամանքների առկայությունը կարող է վկայել ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին, հետևաբար այն պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս :
Հիմքում ունենալով վերոնշյալը և հաշվի առնելով մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի կատարած հանցանքների հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայու¬թյունը, Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և սույն դեպքում առավել խիստ պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են, գտնում է, որ Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի կանոնների կիրառմամբ և Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար՝ վերջինիս նկատմամբ՝
- Օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով (10x75․000)։
- Օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի քսանաապատիկի՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով (20x75․000)։
Տուգանքի հաշվարկման կարգի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ պարբերություններում նշված հետևությունները պայմանավորված այն հանգամանքով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը չի ունեցել եկամուտ (այդպիսի տվյալներ առկա չեն վարույթի նյութերում), ուստի Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանդիսանում է Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, ինչպես նաև այն, որ բացակայում են Օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 6-7-րդ մասով բացառող հանգամանքները և հիմքում ունենալով սույն գործի փաստական տվյալների ամբողջությունը, գտնում է, որ պատժի նպատակների իրականացումը՝ հատկապես համանման հանցանքների կանխումը, հնարավոր է մեղադրյալի նկատմամբ Օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես հիմնական պատիժ նշանակված 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրացուցիչ պատիժ միացնելու եղանակով, այն է՝ օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, տվյալ դեպքում՝ մեղադրյալին ՀՀ-ից վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկի չափով 2.250.000 (երկու միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից վերջինիս վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի (...) ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»:
Ղեկավարվելով Օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և հաշվի առնելով Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի 59 (հիսունինը) օր անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և նշանակված տուգանքի չափից համամասնորեն նվազեցնել 1․475․000 (մեկ միլիոն չորս հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը (59x25.000) ՝ վերջնական պատիժ նշանակելով 775․000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է փոխել և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ խափանման միջոց պետք է կիրառել բացակայելու արգելքը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի և չկատարել իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ նման խափանման միջոցի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-13-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Քուվեյթի Հանրապետության նմուշի, P05918451 սերիա-համարի անձնագիրը, ինչպես նաև արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 100-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի քսանաապատիկի՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին՝ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 2.250.000 (երկու միլիոն երեք հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը մեղմացնել՝ նկատի ունենալով վերջինիս կողմից 59 (հիսունինը) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ նշանակել տուգանքը 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 10-րդ մասի կիրառմամբ` Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատժին՝ 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքին, գումարել Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակված Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
7. Մեղադրյալ Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնել և վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը՝ նրան անհապաղ ազատ արձակելով դատական նիստերի դահլիճից։
8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը։
9. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված Քուվեյթի Հանրապետության նմուշի, P05918451 սերիա-համարի անձնագիրը, ինչպես նաև արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
10. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
11. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1842/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 30-05-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 58215625
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» « կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2025 թվականի ապրիլի 20-ին Ստամբուլ-Երևան թիվ 550 չվերթով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն «Զվարթնոց» օդանավակայան և օդանավակայանում սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցներին է ներկայացրել դեռևս չպարզված ժամակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք բերված, պետական լիազոր մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող, իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմի /ծնված՝ 18.11.1999թ./ անվամբ P05918451 սերիա-համարի Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիրը, այդ կերպ շրջանառության մեջ դնելով օգտագործել անկհայտ կեղծ անձնագիրը, սակայն, ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից իրականացված ստուգողական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է ներկայացված փաստաթղթի կեղծված լինելու փաստը և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքը չի իրագործվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Քադմ Ռահիմ
Ազգանուն Մոհամմեդ
Հայրանուն Մոհամմեդի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 457 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում չդատված
Վիճակագրական տողի համարը 23.18
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 30-05-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Գարիկ
Ազգանուն Աբելյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 05-06-2025
Որոշում ԵԴ1/1842/01/25

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ
ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«05» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Աբելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1842/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

ՊԱՐԶԵՑԻ

2025 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58215625) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 2-ին հանձնվել է ինձ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարու¬թյան օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝
ՈՐՈՇԵՑԻ
Ստանձնել Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունիսի 18-ին, ժամը՝ 14։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Ավան» նստավայրում:
Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Քադմ Ռահիմ
Ազգանուն Մոհամմեդ
Հայրանուն Մոհամմեդի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ԱՂԱՍԻ
Ազգանուն ՀՈՒՆԱՆՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՀԱՅԿ
Ազգանուն ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-06-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 18-06-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1842/01/25


ՈՐՈՇՈՒՄ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«18» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ք․ՄՈՀԱՄՄԵԴԻ
պաշտպան՝ Ա․ՀՈՒՆԱՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ՝ Մ․ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/1842/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը.

ՊԱՐԶԵՑ

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի պետ Ս․Ավագյանին, որի համաձայն՝ «(...) 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, Ստամբուլ-Երևան թիվ 550 չվերթով ՀՀ ժամանած ուղևորը սահմանային վերահսկողություն անցնելու ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Քուվեյթի քաղաքացու՝ Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) տվյալներով կեղծ անձնագիր, ինչի ստուգմամբ պարզվել է, որ այն պարունակում է ամբողջական կեղծման հատկանիշներ: Վերջինս փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանն առերևույթ հանցանքի մասին հետևյալ հաղորդումն է ներկայացրել․ «(...) Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը (ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին, անձնագիր՝ B09770983), նպատակ ունենալով ապօրինի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ՝ Ստամբուլ-Երևան չվերթի սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՍԶ զինծառայողին է ներկայացրել իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) անհատականացնող տվյալներով, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող, Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիր: Այդ կերպ օգտագործելով պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված, իրավունք վերապահող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթը փորձել է մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված` ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)։»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ժամը՝ 06։20-ին, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ավագ սպա Ն․Լևոնյանի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
Հաղորդման առթիվ՝ 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58211425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, ձերբակալելու վերաբերյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին, թիվ 58211425 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել է Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություն-ների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ։
Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 20-ը։
2025 թվականի մայիսի 26-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություն-ների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58211425 քրեական վարույթից Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58215625 քրեական վարույթն անջատելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58215625) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 2-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանին։
2025 թվականի հունիսի 5-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։

1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․
Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, հանդիսանալով Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2025 թվականի ապրիլի 20-ին Ստամբուլ–Երևան թիվ 550 չվերթով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն «Զվարթնոց օդանավակայան և օդանավակայանում սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցներին է ներկայացրել դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք բերված, պետական լիազոր մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող, իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմի (ծնված՝ 18․11․1999թ․) անվամբ P05918451 սերիա-համարի Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիրը, այդ կերպ շրջանառության մեջ դնելով օգտագործել ակնհայտ կեղծ անձնագիրը, սակայն, ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից իրականացված ստուգողական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է ներկայացված փաստաթղթի կեղծված լինելու փաստը և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքը չի իրագործվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով:
Այսպիսով, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...)»:

2․ Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները ․
Հանրային մեղադրող Ա․Բաղդասարյանը, ի թիվս այլնի, դիրքորոշում հայտնեց, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները շարունակվում են պահպանվել, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել վերջինիս պատշաճ դատավարական վարքագիծը։
Պաշտպան Գ․Ասատրյանը հայտնել է, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի երկարաձգելու, փոփոխելու, կամ վերացնելու դեմ առարկություններ չունի։
Մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը միացավ պաշտպանի դիրքորոշումներին։

3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․
Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 311-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝
(…)
4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը.
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(...)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար.
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
(...)»:
Օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի:
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով։ (...)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ․ ցանկացած հիմքով ազատությունից զրկելը պետք է լինի «օրինական» և «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» ։
Կալանքի՝ «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» լինելու պահանջը բավարարելու համար կալանքը պետք է համապատասխանի ազգային օրենսդրության նյութական և դատավարական նորմերին կամ միջազգային իրավունքի նորմերին, երբ դրանք կիրառելի են: Ավելին՝ ներպետական նորմերով պետք է հստակորեն սահմանված լինեն կալանքի պայմանները, իսկ դրանց կիրառությունը պետք է լինի կանխատեսելի :
ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ դիրքորոշումներից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր դեպքում կալանքի, այդ թվում շարունակական կալանքի, կիրառումը պետք է լինի օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան, ինչն էլ իր հեթին ենթադրում է հիշյալ խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները քննության առնելու համար Օրենսգրքով ամրագրված պահանջների անշեղ կատարում, մասնավորապես՝ միջնորդությունները ներկայացնելու կարգի, դրանց բովանդակության, այն դատարանի կողմից քննության ենթարկելու և այլնի մասին:
Այս առումով հարկ է կարևորել, այն որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված հիմնական իրավունքներից է, որի նշանակության և արժեքի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ․ «18. (...) [Ա]նձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ՀՀ Սահմանադրությամբ ճանաչվում է անօտարելի և բարձրագույն արժեք (ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդված): Ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից:
(…)
22. (...) Ընդ որում, անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելիս, ինչպես նաև կալանքի ժամկետը երկարացնելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից» :
Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
(…)
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
(...)»:
Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները»:
Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
Օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
Ինչպես հետևում է վկայակոչված իրավանորմերից՝ կալանքը քրեական վարույթի ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն պետք է ընտրվի միայն այն ժամանակ, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար, մասնավորապես՝ երբ այլընտրանքային խափանման միջոցները քրեական գործի վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծն ու կանխել մեղադրյալի ապօրինի դիմակայությունը և իրականացնել քրեական դատավարության խնդիրները:
Օրենսգրքով սահմանվել են խափանման միջոցների, այդ թվում նաև՝ կալանքի կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում Օրենսգրքի
116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակները: Ընդ որում, մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման շարժառիթը կարող է ձևավորվել բացառապես մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող հանգամանքների բացակայության և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքների առկայության պայմաններում:
Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի բովանդակությունից հետևում է, որ խափանման միջոցների, այդ թվում նաև՝ կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքներն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է խափանման միջոցների կիրառման հիմնավորվածությունը: Այլ կերպ՝ դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց չկիրառելու դեպքում վերջինս կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը:
Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող՝ մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածին, ապա դրա առնչությամբ ՄԻԵԴ-ն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է, ի թիվս այլնի, հետևյալ դիրքորոշումները.
- հանցանք կատարած լինելու կասկածի՝ ողջամտորեն հիմնավորված լինելու պահանջը կամայական ձերբակալման և կալանավորման դեմ երաշխիքի կարևոր մասն է կազմում ,
- «hիմնավոր կասկած» եզրույթը ենթադրում է փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք հնարավորություն կտան անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում ,
- կալանքի հիմնավորվածության կարևոր տարրերից են կասկածի արժանահավատությունն ու բարեխղճությունը ։ Միևնույն ժամանակ, Եվրոպական դատարանը փաստել է, որ միայն բարեխղճության վրա հիմնված կասկածը չի կարող բավարար համարվել :
Հիմք ընդունելով նաև ՄԻԵԴ-ի ձևավորած վերոգրյալ առանձին դատողությունները՝ Վճռաբեկ դատարանը «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» կապակցությամբ Վահրամ Գևորգյանի գործով փաստել է. «(…) Կալանավորման պայմանների թվում հատուկ կարևորություն ունի անձի կողմից իրեն վերագրվող հանցագործությունը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը (…)։
(…) [Յ]ուրաքանչյուր դեպքում [հանցանք կատարած լինելու կասկածը] պետք է լինի ողջամիտ։
(…) «[Հ]անցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է։ (…) [Կ]ասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։ Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին։
(…) [Վ]արույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող վերոնշյալ տեղեկությունները, փաստերը կամ ապացույցները պետք է հետազոտվեն մրցակցային դատավարության կանոնների պահպանմամբ, ինչը ենթադրում է, որ այդ տեղեկություններին, տվյալներին կամ ապացույցներին պետք է ծանոթանա նաև պաշտպանության կողմը։
(…) [Այսպիսով,] Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավորված ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ անձը հանցանք է կատարել, ինչպես նաև առկա են մեղսագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար ապացույցներ։ Այդ կասկածները պետք է հիմնված լինեն օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված որոշակի փաստական տվյալների վրա, որոնք պետք է պատշաճ իրավական ընթացակարգի սահմաններում հետազոտվեն դատական քննության ընթացքում։ Դատարանի հետևությունները հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված» ։
Զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Հարություն Խաչատրյանի գործով որոշման շրջանակներում ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Հ]իմնավոր կասկածը պետք է ապահովվի անձի ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնավորված և օրինաչափ սահմանափակումը, իսկ դատական վերահսկողությունը լինի երաշխիք այդ իրավունքի անհիմն սահմանափակումները կանխելու համար։
Այսինքն՝ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը, հիմնավորվածությանը, քանի որ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողությունը չի հետապնդում կատարված հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ։ Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն գործն ըստ էության քննելու և լուծելու ընթացքում, այսինքն՝ հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր։ Եթե մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս դատարանն անդրադառնա այդ հարցերին և որոշում կայացնի դրանց վերաբերյալ, ապա կխախտվի քրեական դատավարության փուլային կառուցվածքը, քրեադատավարական գործառույթների տարանջատման սկզբունքը, իսկ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողությունը կվերածվի բուն արդարադատության իրականացման գործընթացի։ Այլ կերպ՝ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս դատարանը չպետք է այնպիսի հարցեր քննարկի և դրանց վերաբերյալ որոշումներ ընդունի, որոնք կազմում են հետագա դատական քննության առարկան։
(…)
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածի հարցը քննարկելիս դատարանը, ելնելով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն ապահովելու պարտավորությունից, պետք է քննարկման առարկա դարձնի երկու հիմնական փոխկապված հարցեր։ Առաջին` առկա՞ են արդյոք կասկածը հիմնավորող տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն անձի առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, երկրորդ` դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, առերևույթ համընկնում է քրեական օրենսգրքով սահմանված որևէ հանցակազմի հատկանիշներին» ։
Վերահաստատելով և զարգացնելով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Էդգար Եղիազարյանի գործով արձանագրել է, որ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը։ Մինչդատական վարույթում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար հիմնավոր կասկածի առկայությունն ունի հիմնարար նշանակություն, քանզի դրա բացակայության պայմաններում անձի ազատության ցանկացած սահմանափակում կհամարվի ի սկզբանե ապօրինի։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում (մեղադրվում) ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ։ Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված և, միևնույն ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ ։
Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլնի, ընդգծել է հետևյալ հանգամանքները՝
- հիմնավոր կասկածի բացակայության դեպքում անձի ազատության իրավունքը սահմանափակելն ինքնին ապօրինի է,
- հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում) է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված,
- մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս, մասնավորապես՝ կալանավորման վերաբերյալ միջնորդությունը քննելիս դատարանն իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու այնպիսի հարցեր, որոնք դուրս են այդ պահին իր առջև դրված խնդիրների շրջանակից , ուստիև հիմնավոր կասկածի առկայությունը ստուգելիս դատարանն իրավասու չէ կանխորոշելու մեղքի հարցը, իրավական գնահատական տալու անձի մեղավորությանը կամ անմեղությանը, անմիջականորեն փաստելու անձի արարքում հանցակազմի առկայությունը կամ բացակայությունը։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը, վերոգրյալ հարցերի շուրջ իրավական գնահատականներ չտալով, իրավասու է որոշում կայացնել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ ժամկետը երկարացնելու կամ վերահաստատելու վերաբերյալ քրեական հետապնդման մարմնի ներկայացրած միջնորդությունը մերժելու մասին` այն դեպքում, երբ հավաստում է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանքի առերևույթ առկայությունը և դրա հնարավոր կիրառելիությունը։ Ընդ որում, քրեական գործով վարույթը բացառող այդ հանգամանքի առերևույթ առկայության մասին վկայությունը պետք է լինի ոչ թե ներկայացված նյութերի, այդ թվում՝ ապացույցների` գործն ըստ էության քննելու և լուծելու ժամանակ պահանջվող աստիճանի չափ բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք, այլ այդպիսի վկայությունը պետք է հիմնված լինի ներկայացված նյութերից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա (օրինակ՝ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է անձը, դրա կատարման պահին հանցագործություն չի համարվել , կամ որպես մեղադրյալ է ներգրավվել քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու տարիքի չհասած անձը, կամ անցել են վաղեմության ժամկետները, ընդունվել է համաներման ակտ և այլն) ։
Հիմքում ունենալով «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» կապակցությամբ վերը նշված իրավական դիրքորոշումները՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է:
Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը, աներկբա, դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով նշվածը, ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։
Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել վերջինիս կողմից նոր հանցանք կատարելու, փախուստի դիմելու, իսկ ինչ վերաբերում է Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ այն նվազել է։
Վերոնշյալ եզրահանգման համատեքստում՝ Դատարանը պատշաճ ուշադրության է արժանացնում այն, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման փաստը, որոնցից առաջինը դասվում է միջին, իսկ երկրորդը՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին և դրանց համար որպես պատիժ է նախատեսվում նաև ազատազրկման ձևով։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալին մեղսագրվող հանցագործությունների ծանրության աստիճանը, թեև վճռորոշ չէ, սակայն էական է և ենթակա է գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով այլ մյուս հանգամանքների համակցությամբ:
Դատարանն անդրադարձ կատարելով նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ հարկ է համարում վկայակոչել ՄԻԵԴ-ի դիրքորոշումն այն մասին, որ հանցագործությունը կանխելու անհրաժեշտությունը կարող է իրավաչափ հիմք լինել այնպիսի կանխարգելիչ միջոց կիրառելու համար, որի նպատակն է վերացնել այն հանգամանքները կամ հնարավորությունները, որոնք կոնկրետ անձին կամ որևէ մեկին թույլ կտային գործել այդ հանցանքը: Նոր հանցագործություն կատարելու վտանգը պետք է գնահատվի գործից բխող փաստերի, ինչպես նաև անձնական հանգամանքների հիման վրա, որոնք նոր հանցագործություն կատարելու հավանականության գնահատման համար կարող են հանդիսանալ «լուրջ ցուցիչներ»: Պետք է ապացուցել, որ կատարվելիք նոր հանցագործություններին առնչվող ցանկացած մտահոգություն իրատեսական է, և որ միջոցը պատշաճ է: Այն փաստը, որ անձը նախկին դատվածություններ ունի քննվող հանցագործության հետ միևնույն կամ դրա նման հանցագործությունների համար, հետևաբար կարող է վերաբերելի լինել այլ փաստերի հետ համակցության մեջ։
Դատարանը համարում է, որ մեղադրանքի ծանրությունը կարող է դատական իշխանություններին հիմք տալ կասկածյալին մինչդատական կալանքի ենթարկելու և կալանքի տակ պահելու համար՝ նոր հանցագործությունների կատարման փորձերը կանխելու նպատակով: Այնուհանդերձ, ի թիվս այլ պայմանների, անհրաժեշտ է, որպեսզի վտանգը լինի իրատեսական, իսկ միջոցը՝ պատշաճ՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, մասնավորապես անցյալի պատմությունը և կասկածյալի անձը: Սույն գործով գանգատաբերի նախկին դատվածությունների համար հիմք դարձած հանցագործություններն իրենց բնույթով կամ ծանրության աստիճանով համեմատելի չէին վիճարկվող վարույթում նրան ներկայացված մեղադրանքին: Այնուամենայնիվ, հանցագործություններ կատարած լինելու մասին ակնարկները պետք է հիմնավորված լինեն, և դժվար թե համոզիչ լինի, օրինակ, այն փաստարկը, թե ֆինանսական դժվարությունները կարող են անձին գայթակղել՝ գործելու նոր հանցագործություններ:
Նախկին դատվածությունները կարող են ողջամիտ հիմնավորում լինել այն մտավախության համար, որ մեղադրյալը կարող է նոր հանցանք կատարել ։
Վերոնշյալի ներքո՝ Դատարանը փաստում է, էականորեն է բարձր է հավանականությունը, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը՝ ազատության մեջ մնալու պարագայում կկատարի ՀՀ քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք(ներ), այդ թվում վերջինիս ենթադրաբար մեղսագրված արարքներին նույնասեռ արարքներ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած են, ոչ միայն վերջինիս ենթադրաբար մեղսագրված արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև դրանց ենթադրյալ կատարման մեխանիզմը, այլև այն, որ վերջինիս ըստ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ՀՀ-ում ինտերպոլի ԱԿԲ-ի կազմված լրացուցիչ տեղեկանքի՝ հայտնի է, որ վերջինիս մուտքը Թուրքիայի Հանրապետության տարածք սահմանափակվել է՝ «ապօրինի սահմանը հատելու» հանցագործություն կատարելու համար, ինչպես նաև նույն երկրում քրեական հաշվառումներով անցնում է՝ անզգուշությամբ մարմնական վնասվածք հասցնելու համար։ Հատկանշական է նաև այն հանգամանքները, որ ըստ ստացված տեղեկատվության՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի թիվ P05918451 սերիայի ճամփորդական փաստաթուղթը ենթադրաբար կեղծված է, քանի որ այն հաշվառված է որպես կորած փաստաթուղթ, բացի այդ, այն տրված է եղել երեխայի անվամբ, որի վավերականության ժամկետը 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին լրացել է։
Դատարանն անդրադարձ կատարելով փախուստի վտանգին արձանագրում է, որ նախորդ կետերում վկայակոչված և մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների ծանրությունը, հնարավոր պատժի սպառնալիքը, ինչպես նաև ակնկալվող հնարավոր պատժի կրումից խուսափելու հանգամանքները քննարկվող գործոնը դարձնում են առարկայական և հավանական իրագործելի։ Ավելին՝ Դատարանի հետևությունները պայմանավորված են նաև այն հանգամանքով, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, բնակվել է Իրաքի Հանրապետությունում։
Այս առումով ՄԻԵԴ-ն ընդգծել է, որ փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո: Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից :
Տվյալ պարագայում Դատարանը, ելնելով այն հանգամանքից, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի և Հայաստանի Հանրապետությունում չունենալով մշտական բնակության վայր կամ որևէ այլ կապեր, գտնում է, որ շարունակում է արդիական և բարձր մնալ նրա կողից փախուստի դիմելու վտանգը։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանն այս մասով արձանագրում է, որ նշված գործոնն, ըստ էության թեև չի վերացել, այնուամենայնիվ, իրագործելիության տեսանկյունից վերջինիս հավանականությունը նվազել է և ինքնին նշված գործոնն այլ հիմքերի բացակայության պարագայում հնարավոր կլիներ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցներ կիրառելով, այնինչ նախորդ պարբերություններում տեղ գտած ռիսկերի (փախուստի դիմելու և նոր հանցանք կատարելու, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ առկա է մեղադրյալի մասով անջատված և նախաքննության փուլում գտնվող մեկ այլ վարույթ) ազդեցության չեզոքացման միակ միջոցը կարող է հանդիսանալ կալանքը։ Բանն այն է, որ սույն դեպքում ռիսկայնության նվազեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու համար կատարվել են բոլոր վարույթային գործողությունները և վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից Օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը նվազել է, սակայն չի վերացել՝ ի համեմատ նախորդող կալանքի ժամանակ, երբ դեռևս կատարված չէին քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու համար ապացուցողական գործողությունները ։ Նշված հանգամանքով պայմանավորված՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում բացակայում է մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը շարունակաբար սահմանափակելու անհրաժեշտությունը։
Դատարանն անդրադարձ է կատարում նաև մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի անձը բնութագրող մյուս հանգամանքներին և արձանագրում, որ 5-ամյա կրթություն ունենալը և ՀՀ-ում նախկինում դատապարտված չլինելը սույն քրեական գործում առկա մյուս հանգամանքների հետ համակցությամբ ևս չեն կարող վկայել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու կամ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու մասին։
Օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
Օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»:
Օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(...)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման համատեքստում՝ ՄԻԵԴ-ն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
- ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը ,
- կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը ,
- կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի ,
- մեղադրյալի կողմից վարույթի պատշաճ իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը չի կարող որպես հիմք մատնանշվել վերացական մակարդակում և պետք է հիմնավորված լինի փաստական ապացույցներով ։
Դատարանը, Եվրոպական և Վճռաբեկ դատարանների որոշումների լույսի ներքո գործով ներկայացված տվյալները ենթարկելով պատշաճ գնահատման և գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման արդյունքում, ինչպես նաև արդարադատության շահի, անձի անձնական ազատության իրավունքի արդարացի հավասարակշռման և ներքին համոզմունքի համատեքստում գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող ապահովել և երաշխավորել մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատշաճ վարքագիծը և հանրային շահերի համարժեք պաշտպանությունը, մասնավորապես՝ բացակայում են անհրաժեշտ տեղեկություններ, որոնք հիմք կհանդիսանան եզրակացնելու, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են չեզոքացնել վերջինիս կողմից նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը: Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ կանխել վերջինիս՝ Օրենսգրքով նախատեսված ոչ պատշաճ վարքագծի ցանկացած դրսևորում, հետևաբար՝ այդ արդյունքին հասնելու համար՝ նրա նկատմամբ դատավարական ավելի խիստ սահմանափակումների գործադրումն անհրաժեշտություն է:
Տվյալ դեպքում, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվող արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, մեղադրյալին վերագրվող հանցագործությունների կատարման եղանակի, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանի ու արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքների համատեքստում պատշաճ ուշադրության արժանացնելով դրանում մեղադրյալի շարունակական վարքագիծը և հաշվի առնելով, որ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա և դատական նիստում ներկայացված տվյալները, և՛ որպես նրա օրինական վարքագիծն ապահովող հանգամանքները, և՛ որպես նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոնները, բավարար չեն գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար՝ Դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Դատարանը, համակողմանի գնահատման ենթարկելով այն, որ առկա է վերջինիս կողմից փախուստի դիմելու և նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականություն, գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող լինել արդյունավետ իրավական ներգործության միջոցներ, որոնք կարող են նրան կաշկանդել և զսպել՝ դրսևորելու ոչ պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա և դատական նիստում ներկայացված տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը դեռևս բարձր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանավորման՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա են այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և Օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

ՈՐՈՇԵՑ

1․ Թիվ ԵԴ1/1842/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58215625) քրեական գործով Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի (ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին, Իրաքի Հանրապետություն, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, ազգությամբ՝ արաբ, չամուսնացած, մասնագիտությամբ՝ վարսավիր, իր խոսքերից՝ նախկինում չդատապարտված, կրթությունը՝ 5-ամյա, հաշվառման հասցեն՝ Իրաքի Հանրապետություն, Նասռիա քաղաք, Պատհա շրջան, ՀՀ–ում մշտական բնակության վայր չունի) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 20-ը։
2․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ԱԲԵԼՅԱՆ
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Այո/Ոչ Այո
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Ժամ 16:10
Նիստերի դահլիճի համարը 9
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-06-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Քադմ Ռահիմ
Ազգանուն Մոհամմեդ
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 18-06-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Լրացուցիչ պատիժ Օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարել
Այլ պատժաչափեր Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված)
Այլ պատժաչափեր Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1842/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«18» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ք․ՄՈՀԱՄՄԵԴԻ
պաշտպան՝ Ա․ՀՈՒՆԱՆՅԱՆԻ
թարգմանիչ՝ Մ․ԶԱՔԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում` արագացված վարույթի կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ Իրաքում, Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, ազգությամբ՝ արաբ, չամուսնացած, մասնագիտությամբ՝ վարսավիր, իր խոսքերից՝ նախկինում չդատապարտված, կրթությունը՝ 5-ամյա, հաշվառման հասցեն՝ Իրաքի Հանրապետություն, Նասռիա քաղաք, Պատհա շրջան, ՀՀ–ում մշտական բնակության վայր չունի, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը։



1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի պետ Ս․Ավագյանին, որի համաձայն՝ «(...) 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, Ստամբուլ-Երևան թիվ 550 չվերթով ՀՀ ժամանած ուղևորը սահմանային վերահսկողություն անցնելու ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին է ներկայացրել Քուվեյթի քաղաքացու՝ Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) տվյալներով կեղծ անձնագիր, ինչի ստուգմամբ պարզվել է, որ այն պարունակում է ամբողջական կեղծման հատկանիշներ: Վերջինս փորձել է առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ հետախուզական բաժնի ավագ սպա Ա․Իսկանդարյանն առերևույթ հանցանքի մասին հետևյալ հաղորդումն է ներկայացրել․ «(...) Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը (ծնված՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 22-ին, անձնագիր՝ B09770983), նպատակ ունենալով ապօրինի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության մուտք գործել ՀՀ՝ Ստամբուլ-Երևան չվերթի սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՍԶ զինծառայողին է ներկայացրել իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմ (ծնված՝ 1999 թվականի նոյեմբերի 18-ին, անձնագիր՝ P05918451) անհատականացնող տվյալներով, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող, Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիր: Այդ կերպ օգտագործելով պետական լիազոր մարմնի կողմից տրված, իրավունք վերապահող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթը փորձել է մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված` ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու փորձ կատարելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից։ (…)։»:
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ժամը՝ 06։20-ին, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ավագ սպա Ն․Լևոնյանի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
Հաղորդման առթիվ՝ 2025 թվականի ապրիլի 20-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58211425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, ձերբակալելու վերաբերյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին, թիվ 58211425 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել է Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ։
Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 20-ը։
2025 թվականի մայիսի 26-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 58211425 քրեական վարույթից Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58215625 քրեական վարույթն անջատելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 (նախաքննական համարը՝ 58215625) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 2-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանին։
2025 թվականի հունիսի 5-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1842/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, հանդիսանալով Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, 2025 թվականի ապրիլի 20-ին Ստամբուլ–Երևան թիվ 550 չվերթով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն «Զվարթնոց օդանավակայան և օդանավակայանում սահմանային վերահսկողության ժամանակ ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցներին է ներկայացրել դեռևս չպարզված ժամակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք բերված, պետական լիազոր մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող, իր լուսանկարով, սակայն Համզա Աբդուլհակիմի (ծնված՝ 18․11․1999թ․) անվամբ P05918451 սերիա-համարի Քուվեյթի քաղաքացու ամբողջական կեղծ անձնագիրը, այդ կերպ շրջանառության մեջ դնելով օգտագործել ակնհայտ կեղծ անձնագիրը, սակայն, ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակիցների կողմից իրականացված ստուգողական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է ներկայացված փաստաթղթի կեղծված լինելու փաստը և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքը չի իրագործվել նրա կամքից անկախ հանգամանքներով:
Այսպիսով, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղսագրվում է հանցավոր արարքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...)»:

3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան՝ Ա․Հունանյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Ա․Բաղդասարյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2025 թվականի ապրիլի 20-ի Ձև 8 տեղեկանքը , համաձայն որի՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- 2025 թվականի ապրիլի 20-ի՝ անձի ձերբակալման արձանագրությունը , որի համաձայն՝ նույն օրը, ժամը՝ 06։20-ին, Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է,
- 2025 թվականի ապրիլի 20-ի՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ․Մարկոսյանի որոշումը , որի համաձայն՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ձերբակալվել է հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով,
- մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին որպես մեղադրյալ հարցաքննության արձանագրությունը , համաձայն որի՝ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը՝ զղջալով կատարվածի համար,
- Դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 21-ի, թիվ ԵԴ1/0755/06/25 որոշումը , որի համաձայն՝ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։

4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում՝ Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդն ունի 5-ամյա կրթություն,
- Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը մասնագիտությամբ վարսավիրի է,
- Ներկայացված մեղադրանքում Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարածի համար։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները), այդ արարքների քրեական հակաիրավականու¬թյունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքների նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի անձը բնութագրող հանգամանքներ են 5-ամյա կրթություն ունենալը և նախկինում դատապարտված չլինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 70-րդ հոդվածով գտնում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարած արարքների համար զղջալը ։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ Օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելու հարցի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Չավարտված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում հանցավորի արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել: (...)»։
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի , հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Մասնավորապես՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ անձի արարքում հանցակազմը որակյալ դարձնող մեկից ավելի հանգամանքների առկայությունը կարող է վկայել ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին, հետևաբար այն պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս :
Հիմքում ունենալով վերոնշյալը և հաշվի առնելով մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի կատարած հանցանքների հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայու¬թյունը, Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և սույն դեպքում առավել խիստ պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են, գտնում է, որ Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի կանոնների կիրառմամբ և Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար՝ վերջինիս նկատմամբ՝
- Օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով (10x75․000)։
- Օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի քսանաապատիկի՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով (20x75․000)։
Տուգանքի հաշվարկման կարգի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ պարբերություններում նշված հետևությունները պայմանավորված այն հանգամանքով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը չի ունեցել եկամուտ (այդպիսի տվյալներ առկա չեն վարույթի նյութերում), ուստի Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանդիսանում է Իրաքի Հանրապետության քաղաքացի, ինչպես նաև այն, որ բացակայում են Օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 6-7-րդ մասով բացառող հանգամանքները և հիմքում ունենալով սույն գործի փաստական տվյալների ամբողջությունը, գտնում է, որ պատժի նպատակների իրականացումը՝ հատկապես համանման հանցանքների կանխումը, հնարավոր է մեղադրյալի նկատմամբ Օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես հիմնական պատիժ նշանակված 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին լրացուցիչ պատիժ միացնելու եղանակով, այն է՝ օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, տվյալ դեպքում՝ մեղադրյալին ՀՀ-ից վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկի չափով 2.250.000 (երկու միլիոն երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից վերջինիս վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի (...) ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»:
Ղեկավարվելով Օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և հաշվի առնելով Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի 59 (հիսունինը) օր անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և նշանակված տուգանքի չափից համամասնորեն նվազեցնել 1․475․000 (մեկ միլիոն չորս հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը (59x25.000) ՝ վերջնական պատիժ նշանակելով 775․000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է փոխել և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ խափանման միջոց պետք է կիրառել բացակայելու արգելքը` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի և չկատարել իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ նման խափանման միջոցի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-13-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Քուվեյթի Հանրապետության նմուշի, P05918451 սերիա-համարի անձնագիրը, ինչպես նաև արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 100-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի քսանաապատիկի՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես պատիժ նշանակված՝ 1․500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքին՝ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 2.250.000 (երկու միլիոն երեք հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով՝ ՀՀ-ից Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդին վտարելով Իրաքի Հանրապետություն՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատիժը մեղմացնել՝ նկատի ունենալով վերջինիս կողմից 59 (հիսունինը) օր փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ նշանակել տուգանքը 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 10-րդ մասի կիրառմամբ` Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատժին՝ 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքին, գումարել Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակված Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 775 000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
7. Մեղադրյալ Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնել և վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը՝ նրան անհապաղ ազատ արձակելով դատական նիստերի դահլիճից։
8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Քադմ Ռահիմի Մոհամմեդ Մոհամմեդի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը։
9. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված Քուվեյթի Հանրապետության նմուշի, P05918451 սերիա-համարի անձնագիրը, ինչպես նաև արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
10. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
11. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 18-06-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 20-10-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 27-10-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ դատավճիռը 24․10․2025թ․-ին ընդունվել է կատարման։
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 27-10-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ դատավճիռը՝ լրացուցիչ պատժի մասով, 24․10․2025թ․-ին ընդունվել է կատարման։
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 29-10-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ դատավճռով նշանակված 775․000 (յոթ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը 28․10․2025թ․-ին փաստացի ի կատար է ածվել և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանվել է հաշվառումից։
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 03-11-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ դատավճռով նշանակված լրացուցիչ պատիժը 30․10․2025թ․-ին փաստացի ի կատար է ածվել և Քադմ Ռահիմ Մոհամմեդ Մոհամմեդը հանվել է հաշվառումից։
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 29-01-2026
Էջերի քանակ 1-ին հատորը՝ 229 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 104 թերթ
Գործին կից նյութերը Իրեղեն ապացույց՝ 1 փաթեթ՝ կցված 1-ին հատորին