ԵԴ1/1815/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«05» մայիսի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
Նազիկ Աթոյանի,
Մուշեղ Սիմոնյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրողներ Հրանուշ Միքաելյանի,
Նարեկ Թոփուզյանի,
տուժող Գոհար Պողոսյանի,
մեղադրյալ Էդգար Հովհաննիսյանի,
պաշտպաններ Հայկազ Գալստյանի,
Գայանե Լյուդվիկյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի՝
ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ ք. Գյումրիում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին չորս անչափահաս երեխաներ, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ առկա է անձնական տվյալ հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10108425 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 11-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ. Միքաելյանի որոշմամբ՝ թիվ 10108425 քրեական վարույթով Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի ապրիլի 11-ից:
2025 թվականի մայիսի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1815/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 29-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի մայիսի 30-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1815/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի 2025 թվականի հունիսի 03-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 11-ը:
Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է, և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը՝ համակցված 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ։
2026 թվականի մարտի 20-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/1815/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ՝ այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված վարչական հսկողությունը և 1.000.000 մեկ միլիոն ՀՀ դրամի չափով գրավը վերացվել է, իսկ բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով` այն բանի համար, որ «նա 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, բնակարան ապօրինի մուտք գործելու եղանակով, կատարել է ուրիշի գույքի խոշոր չափերի բացահայտ հափշտակություն:
Այսպես.
Էդգար Հովհաննիսյանը, 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, խոշոր չափերի գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 4-րդ շենքի 36-րդ բնակարանի մուտքի դուռը բացելով, ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան և ննջարանի մահճակալի կողքին գտնվող պահարանի վրա առկա զարդատուփի միջից հափշտակել Գոհար Արամի Պողոսյանին պատկանող 450.000 ՀՀ դրամ արժողության երկու հատ ոսկյա շղթա և 75.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ հատ ոսկյա խաչ, որից հետո բնակարան է մտել Գ. Պողոսյանը: Այնուհետև, Էդգար Հովհաննիսյանը, նկատելով Գ. Պողոսյանին և գիտակցելով իր կատարած հափշտակության բացահայտ լինելը, հրել է Գ. Պողոսյանին և բնակարանից դիմել փախուստի՝ իր հետ տանելով հափշտակված ոսկյա շղթաները և խաչը՝ Գոհար Պողոսյանին պատճառելով խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 525.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:»:

3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Էդգար Հովհաննիսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում: Նշված օրը դեպքի վայրում չի գտնվել և նշված դեպքի վայրն ընդհանրապես իրեն ծանոթ չէ, նշված դեպքի վայրի հետ առնչություն չի ունեցել, չգիտի, թե որ շենքի, որ թաղի մասին է խոսքը, բնակարանային գողություններով ընդհանրապես չի զբաղվել: Նշված օրն էլ տանն է եղել, ինչպես նաև Պռոշյան փողոցում գտնվող վուլկանիզացման կետում զբաղված է եղել իր մեքենայի վերանորոգման աշխատանքներով: Տվյալ գողության մասին էլ ինքը քննչականում է իմացել։ Հայտնեց, որ ինքն օգտագործում է 098-05-00-03 բջջային հեռախոսահամարը։ Դեպքի օրն ինքն օգտագործել է այդ հեռախոսահամարը: Տուժողին առաջին անգամ տեսել է քննչականում: Վերջինին տեսել է միջանցքում՝ մինչև առերեսման մտնելը: Այդ ժամանակ չի իմացել, որ նա տուժողն է: Հետո քննչական գործողությունների ժամանակ տեղեկացել է, որ նա է տուժողը: Հայտնեց, որ իրեն մոտեցել են ոստիկաններ և հայտնել, որ պետք է ներկայանան բաժին: Հետո իրեն բաժնից տեղափոխել են ՁՊՎ: Իրեն պետք է բաց թողնեին, սակայն հետո տարել են քննչական, որտեղ տեսել է տուժողին: Առերեսման նկատի ունի՝ ճանաչման ժամանակ եղել են նաև այլ անձինք, ովքեր ո՛չ տեսքով, ո՛չ տարիքով իրեն նման չեն եղել: Իրեն առաջարկել են կանգնել իր նախընտրած տեղում: Այդ ժամանակ սենյակի դուռը եղել է կիսաբաց վիճակում: Հետո քննիչի օգնականը քննիչին ասել է, որ ներս գան: Քննիչը այդ աղջկա նկատի ունի՝ տուժողի հետ ներս է մտել: Իրենից ԴՆԹ անալիզ են վերցրել և մատնահետք:
Հայտնեց, որ դրա նախորդ օրը և այդ օրը գիշերն իր մորաքրոջ տանն է եղել՝ մորաքրոջ տղային այցելելու: Այցելել է նաև իր հորեղբոր գերեզմանին: Իր համար անհասկանալի է, թե ինչու են եզրակացրել, որ ինքն է կատարել այդ գողությունը: Քննչականում իրեն դիմում էին անունով, և դա լսելի էր տուժող ճանաչված անձի համար:
Հայտնեց, որ բացի իր մատնանշածից այլ հեռախոսահամար չի օգտագործել մինչև ձերբակալվելը: Հեռախոսի մոդելը չի հիշում: Հանրային մեղադրողի մատնանշած հեռախոսահամարի վերաբերյալ հայտնեց, որ դա եղել է իր կնոջ եղբոր հեռախոսահամարը: Դա միայն վերջերս է անվանափոխվել իր անունով: Հայտնեց, որ դեպքի օրը զբաղված է եղել մեքենայի վերանորոգման աշխատանքներով: Դեպքի օրը ժամը 19:30-ին ինքը տանն է եղել երևի: Դեպքի վայրում հաստատ չի եղել: Իր կարծիքով՝ տուժողը գիտեր, որ պետք է իրեն ճանաչի: Հայտնեց, որ հորեղբոր գերեզմաններին այցելել է մորաքրոջ տղային տեսակցելուն հաջորդող օրը: Գերեզմանները գտնվում են Գյումրիում: Հավաքվել են Մալաթիայում, այդտեղից գնացել են:
դատական նիստի արձանագրություն
-Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 20:30-ին, Գոհար Արամի Պողոսյանը տվել է հանցագործության մասին հաղորդում այն մասին, որ 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, աշխատանքից վերադառնալով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Ֆուչիկի նրբանցք, 4-րդ շենք, 36-րդ բնակարան հասցե՝ նկատել է մեկ անհայտ անձի, ով գողություն էր կատարում: Իրեն նկատելով՝ անհայտ անձը հրել է իրեն և դիմել փախուստի: Անհայտ անձին տեսնելու դեպքում կճանաչի, քանի որ ֆիքսել է վերջինի դեմքը: Անհայտ անձն իր բնակարանի ննջասենյակի փոքր պահարանի վրա դրված զարդատուփից գողացել է թվով երկու հատ ոսկյա վզնոցներ և թվով մեկ հատ ոսկյա խաչ: Նշել է, որ գողությամբ իրեն պատճառվել է մոտավոր 570 000 ՀՀ դրամի չափով վնաս:
(գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի հունվարի 24-ին կազմված դեպքի վայրի զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 4-րդ շենքի 36-րդ բնակարանը: Բնակարանը գտնվում է շենքի 3-րդ մուտքի 2-րդ հարկում: Զննության պահին բնակարանի դուռը գտնվում էր բաց վիճակում: Դրսի դուռը մետաղական է, երեսպատված է փայտանյութով: Դռան վրա առկա են երկու փականներ: Դռնից ներս գտնվում է բնակարանի նեղ միջանցքը: Դրսի դռան կողպեքի հատվածում առկա էին քերծվածքներ: Միջանցքի աջ կողմի դուռը տանում է դեպի լոգարան: Միջանցքի դիմաց գտնվում է բնակարանի հյուրասենյակը, որի աջ կողմում գտնվում է խոհանոցը: Հյուրասենյակում և խոհանոցում իրերը գտնվում էին կանոնավոր դասավորված վիճակում: Հյուրասենյակի դիմացի հատվածում առկա բացվածքը տանում է դեպի ննջարան: Ննջարանում առկա է մահճակալ, որի կողքին դրված է փոքր պահարան: Պահարանի վրա առկա է սպիտակ փոքր զարդատուփ: Մասնակից Գ. Պողոսյանը հայտնել է, որ այդ օրը՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, մտել է 2-րդ հարկի շքամուտք և տեսել է, որ 36-րդ բնակարանի փականը բաց վիճակում է, իսկ դուռը ծածկված է: Դրանից հետո մտել է ներս, որից հետո քայլել է դեպի ննջարան: Ննջարան մտնելուց հետո ննջարանի ձախ կողմի պատի տակ կանգնած է եղել մի տղամարդ: Նշված տղամարդուն տեսնելուց հետո վախեցել է, որից հետո ձեռքով երկու անգամ հարվածել է նրան, որի ժամանակ տվյալ տղամարդն իրեն հրել է, որից հետո վազելով դուրս է եկել բնակարանից: Այնուհետև մատնացույց է արել մահճակալի կողքին դրված սպիտակ զարդատուփը և հայտնել, որ նշված զարդատուփից գողացվել են երկու ոսկյա շղթաներ, որոնցից մեկի վրա առկա է եղել ոսկյա խաչ: Մասնակից Գոհար Պողոսյանը ներկայացրել է մեկ հատ սև կրակայրիչ, որի վրա առկա էր «KEAT NANOTEK 2.0 LIGHTER» գրառումը: Գոհար Պողոսյանը հայտնել է, որ տվյալ անձի փախուստից հետո նշված կրակայրիչը գտել է հյուրասենյակի գետնի վրայից, որը վերցրել է: Ներկայացված կրակայրիչը վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնիքվեց թիվ 655 համարի կնիքով: Զննության ընթացքում փորձագետի կողմից ննջարանի մահճակալի կողքի փոքր պահարանի բացված դռան աջակողմյան հատվածից մեկ կտոր դակտոժապավենի վրա վերցվել է ձեռքի հետք: Նույն պահարանի բացվող դռան վերևի հատվածի կենտրոնական մասից մեկ կտոր դակտոժապավենի վրա վերցվել է ձեռքի հետք:
(գ.թ. 8-10, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի ապրիլի 11-ին անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ տուժող Գոհար Արամի Պողոսյանին ճանաչման է ներկայացվել Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանը։ Ճանաչման ընթացքում տուժող Գոհար Պողոսյանի կողմից ճանաչման ներկայացված անձանց զննելուց հետո հայտնել է, որ ճանաչում է ձախից երկրորդ տեղում կանգնած անձին, որին տեսել էր 2025թ-ի հունվարի 24-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցք, 4-րդ շենք, 36 հասցեում տեղակայված բնակարանում: Տուժողը նշել է, որ այդ անձին ինքը ճանաչել է նրա նիհար կազմվածքից, թրաշից, հաստ ունքերից, ներս ընկած շրթունքներից ու աչքերից: Ըստ անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին կազմված արձանագրության՝ տուժողի կողմից ճանաչված ձախից երկրորդ անձը հանդիսանում էր Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանը:
(գ.թ. 31-33, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Գոհար Պողոսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հունվարի 24-ին՝ ժամը 19:30-ին, աշխատանքից վերադարձել է տուն: Մոտեցել է բնակարանի դռանը, որպեսզի այն բացի, սակայն նկատել է, որ փականը բաց է եղել: Առաջացել է դեպի ննջասենյակ, տեսել է, որ պատի տակ մի անձ է կուչ եկել, և խփել է նրան: Այդ անձը դիմել է փախուստի: Նրա ձեռքերը մուգ էին, և մատնահետքեր չէին կարող մնալ: Հայտնեց, որ այդ անձը ձեռնոցով էր: Նրա մարմինը չէր երևում: Տպավորվել են նրա փոս ընկած այտերը, հաստ հոնքերը: Հայտնեց, որ դեպքի օրն իր բնակարանում ինքը տեսել է Էդգար Հովհաննիսյանին: Հափշտակվել են երկու վզնոցներ՝ հաստ և բարակ: Հաստ վզնոցի վրա առկա էր խաչ:
Հայտնեց, որ իրեն զանգահարել են քննչական վարչությունից և հայտնել, որ պետք է ճանաչում իրականացնեն: Ինքն անգամ մեղադրյալի անուն-ազգանունը չի իմացել: Իրեն որևիցե մեկը լուսանկար ցույց չի տվել: Ինքը նկարագրել է այդ անձի արտաքինը: Այդ ժամանակ դեպքից անցել էլ երևի 25 օրից մինչև 1 ամիս ժամանակ: Հայտնեց, որ այդ անձը միջին հասակի էր, բարձրահասակ չէր: Մատնացույց արեց Էդգար Հովհաննիսյանին և հայտնեց, որ նա ևս միջին հասակի է: Հայտնեց, որ բնակվում է իր քաղաքացիական ամուսնու հետ: Նա չի ծխում: Ամուսինը բնակվում է արտերկրում: Ինքը չի ծխում, այդ կրակայրիչն իհարկե պատկանում էր այլ անձի: Գողն այդ կրակայրիչով լույս էր գցել: Գողը դա իր ձեռքից գցել է: Գողի ձեռքերը փակ էին: Հայտնեց, որ իր բնակարանի բանալիի կրկնօրինակը որևէ մեկի մոտ չկա: Չի կարող ասել, թե ինչպես է դուռը բացվել: Շատ պրոֆեսիոնալ էր բացված: Այլ անձինք չեն իմացել ոսկու գտնվելու կոնկրետ վայրը: Ճանաչում իրականացնելու օրն ինքը 20 րոպե առաջ է հասել քննչական բաժին: Մինչև ճանաչման ներկայանալն ինքը մեղադրյալին չի նկատել քննչականի շենքում:
Հայտնեց, որ այդ անձի դեմքն ամբողջությամբ բաց էր: Երբ անձը դիմել է փախուստի, նրա ձեռքից կրակայրիչը վայր է ընկել: Ինքը վերցրել է այն և դրել բարի վրա:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Պաշտպանական կողմի ներկայացրած ապացույցները.
- Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ հանցանք կատարած անձի արտաքին նկարագրի վերաբերյալ կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ՍԴՈՒՀԴՊ բաժնի ավագ քրեական ոստիկան Ջանազյանը Գոհար Արամի Պողոսյանի մասնակցությամբ կազմել է արձանագրություն այն մասին, որ 24.01.2025թ.՝ 17:30-ի սահմաններում, վերջինս, տուն մտնելով, նկատել է իր բնակարանից գողություն կատարած անձին, ով միջին հասակի էր, նիհար, մաշկի մուգ գույնով, մոտ 30-35 տարեկան, թեթև թրաշով, խոշոր աչքերով, մուգ գույնի հագուստով, հաստ ունքերով: Տեսնելու դեպքում վերջինիս կճանաչի:
(գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
- Թիվ 10108425 քրեական վարույթով Գոհար Արամի Պողոսյանի կողմից կամովին փականի միջուկ և մեկ բանալի ներկայացնելու և քննիչի կողմից այն վարույթին կցելու մասին արձանագրություն, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Դ.Մուրադխանյանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ և 233-րդ հոդվածների պահանջներով, մասնակցությամբ՝ Գոհար Արամի Պողոսյանի, կազմել է սույն արձանագրությունն այն մասին, որ 24.01.2025 թվականին՝ ժամը 23:55-ին, Գոհար Արամի Պողոսյանը քննչական բաժնի թիվ 3-րդ աշխատասենյակում ներկայացրել է թվով 1 փականի միջուկ և թվով 1 բանալի և հայտարարել, որ փականը և բանալին հանդիսանում են Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 4-րդ շենքի 36 բնակարանի մուտքի դռան ներքևի փականի միջուկը և բանալին:
Փականի միջուկը և բանալին վերցվեցին, փաթեթավորվել են 1 փաթեթում և կնիքվել ՀՀ ՔԿ թիվ 655 համարի կնիքով։
(գ.թ. 23, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի մայիսի 08-ին կազմված փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել տուժողի կողմից ներկայացված՝ իր պարանոցին կրած վիճակում իրենից գողացված 2 ոսկյա շղթաների և մեկ հատ ոսկյա խաչի թվով երկու հատ լուսանկարների պատճենները: Պարզ է դարձել, որ երկու հատ պատճեններում առկա լուսանկարները նույնն են, ուղղակի մեկը ավելի պարզ վիճակում է, իսկ մյուսը՝ քիչ աղավաղված վիճակում: Նշված լուսանկարների պատճեններից դիտվում է, որ տուժողի պարանոցին առկա են թվով երկու հատ ոսկյա շղթաներ, որոնցից մեկի՝ հաստ շղթայի վրա առկա է խաչ, իսկ մյուս՝ բարակ շղթայի վրա առկա է «կուլոն»: Ոսկյա շղթաներից բարակը օձաձև գործվածքով է, իսկ մյուս ոսկյա շղթան՝ հաստը, «ժինջիլաձև» գործվածքով է, այսինքն քառուկասձև միմյանց մեջ մտցված գործվածքով, ոսկյա խաչը սովորական, առանց ինչ-որ յուրահատուկ ձևերի, որի վրա փորագրված է Հիսուսի պատկերը ընդհանուր տեսքով:
(գ.թ. 207, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի մայիսի 13-ին կազմված փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.04.2025թ. ստացված՝ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող 094-99-99-48 և 068-05-00-03 բջջային հեռախոսահամարի փոխանցվող տվյալները պարունակող լազերային սկավառակը: Զննությամբ, ի թիվս այլնի, պարզվել է, որ 2025թ. հունվարի 24-ին ժամը 19:30-ի դրությամբ կամ նշված ժամանակահատվածի մոտական ժամերի ընթացքում հեռախոսազանգեր կատարված չեն:
2025թ. հունվարի 24-ին ժամը 19:30-ի դրությամբ տուժողի բնակության վայրից՝ Ֆուչիկի փողոցից կամ մոտակա վայրերից Էդգար Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող հեռախոսահամարներից ելքային զանգեր չեն եղել և ու այդ հասցեից ալեհավաք կայաններից սպասարկում չի եղել:
(գ.թ. 209-212, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 25-0766 փորձաքննությունը, համաձայն որի՝ դատագենետիկական փորձաքննության արդյունքում, ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (օբ. Գ1), պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Կան Հովհաննիսյանի կիսաթև շապիկից վերցված նմուշից (օբ. Գ2), նույն փաթեթում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի ներքնավարտիքից վերցված նմուշից (օբ. Գ3) անջատված կորիզային ԴՆԹ-ների քանակությունները բավարար են անձի գենետիկական նույնականացման համակարգերով հետագա հետազոտությունների իրականացման համար։
Փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (op. Գ1) անջատված կորիզային ԴՆԹ-ի ֆրակցիոնացման արդյունքներով ստացվել է առնվազն երկու անձանց ԴՆԹ-ների խառնուրդ, որտեղ հստակ տարանջատվում է մաժորային (հիմնական) բաղադրիչ` արական փորձաքննության և համեմատական հետազոտության իրականացման համար, իսկ սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագիրը, որը պիտանի է անձի գենետիկական նույնականացման փորձաքննության և համեմատական հետազոտության իրականացման համար, իսկ մինորային բաղադրիչ/ներ/ը ոչ լիարժեք է/են և պիտանի չէ/չեն անձի գենետիկական նույնականացման:
Փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի կիսաթև շապիկից վերցված նմուշից (բ. 92) անջատված կորիզային ԴՆԹ-ի ֆրակցիոնացման արդյունքներով ստացվել է առնվազն երկու անձանց կորիզային ԴՆԹ-ների խառնուրդ, որը պիտանի է համեմատական հետազոտության իրականացման համար:
Փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2- առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի ներքնավարտիքից վերցված նմուշից (օբ. Գ անջատված կորիզային ԴՆԹ-ի ֆրակցիոնացման արդյունքներով ստացվել է արական սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագիր, որը պիտանի է անձի գենետիկական նույնականացման փորձաքննության և համեմատական հետազոտության իրականացման համար:
Կատարված համեմատական հետազոտության արդյունքներով, փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի ներքնավարտիքից վերցված նմուշից (օբ. Գ3) ստացված արական սեռի անձի ԴՆԹ բնութագիրը չի համընկնում պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (օբ. Գ1) անջատված մաժորային (հիմնական) ԴՆԹ բաղադրիչ՝ արական սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագրի հետ, հետևաբար վերոգրյալ օբյեկտների վրա առկա կենսաբանական ծագման հետքերը թողնվել են տարբեր անձանց կողմից:
Կատարված համամետական հետազոտության արդյունքներով փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (օբ. Գ1) անջատված մաժորային (հիմնական) ԴՆԹ բաղադրիչ՝ արական սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագիրը չի դիտվում փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի կիսաթև շապիկից վերցված նմուշից (օբ. Գ2) ստացված ԴՆԹ-ների խառնուրդում:
(գ.թ. 214-219, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում մատնադրոշմային փորձաքննության թիվ 809-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
1. թիվ 10108425 քրեական վարույթով փորձաքննության ներկայացված 39x25մմ կողային չափերով թափանցիկ դակտոժապավենի կպչուն մակերեսի վրա արտատպված մեկ մատնահետքը պիտանի է անձի նույնացման համար:
2. 39x25մմ կողային չափերով թափանցիկ դակտոժապավենի կպչուն մակերեսի վրա արտատպված մեկ մատնահետքը հաշվառվել և համեմատվել է «ՀՀ քննչական կոմիտեի փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի մատնադրոշմային քարտադարանում հաշվառված մատնահետքերի, ինչպես նաև քարտադարանում հաշվառված անձանց մատնադրոշմների հետ: Համեմատության արդյունքում համընկնում չի հայտնաբերվել:
3. 33x33մմ կողային չափերով թափանցիկ դակտոժապավենի կպչուն մակերեսի վրա արտատպված մեկ ձեռքի հետքը պիտանի չէ անձի նույնացման համար:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 917-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված գլանաձև մեխանիզմը գտնվում է սարքին վիճակում, որը, սակայն, ապամոնտաժելուց հետո պիտանի չէ հետագա նպատակային օգտագործման համար։
Փորձաքննության ներկայացված գլանաձև մեխանիզմի արտաքին, ինչպես նաև վերջինիս բույթերի մակերեսներին բացի տևական շահագործման ընթացքում առաջացած հետքերից (բնույթը տես հետազոտական մասում), այլ օտար մարմինների ներգործության հետևանքով առաջացած թարմ բնույթի հետքեր չհայտնաբերվեցին: Գլանաձև մեխանիզմը կարող էր բացվել ինչպես փորձաքննության ներկայացված բանալիի, այնպես էլ հարմարեցված բանալու կամ այլ առարկայի ներգործության հետևանքով, ինչի արդյունքում թարմ բնույթի հետքեր կարող էին չառաջանալ:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Տաթևիկ Հովհաննիսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Էդգար Հովհաննիսյանն իր ամուսինն է: Հայտնեց, որ Էդգարի մայրը հիմնականում ապրում է Վրաստանում: Գրիշա Վարդանյանն իր սկեսուրի հորեղբոր աղջկա որդին է: Գրիշան կատարում է շինարարական աշխատանքներ, և վերջինի վրա մեծ քար էր ընկել, և նրան վիրահատել էին: Ինքն ու Էդգարը միասին գնացել էին հիվանդանոց, իսկ արդեն սկեսրոջ հետ գնացել են նրանց տուն: Դա մոտավորապես ամսի 23-24-ն էր: Ինքն անձամբ չէր գնացել նրանց տուն: Գնացել են Էդգարը և Էդգարի մայրը: Դուրս գրվելուց հետո Գրիշան ապրել է Մալաթիայում: Այդ օրը նրանք տուն են վերադարձել գիշերվա շատ ուշ ժամի: Տաքսիով էին եկել տուն: Այդ ընթացքում գնացել էին նաև գերեզմաններ: Այդ ընթացքում Էդգարը միշտ տանն է եղել կամ ընտանիքի հետ: Անհնարին է, որ Էդգարն այդ ժամին գողություն կատարեր: Նա անընդհատ տանն է եղել: Տանից երկար ժամանակով չի բացակայել: Անընդհատ միասին են եղել: Գերեզմաները գտնվում են Գյումրիում: Էդգարը գնացել է և մորը դիմավորել Գյումրիից վերադառնալիս: Դրանից հետո նրանք գնացել են Գրիշային տեսակցության:
Հայտնեց, որ չի հիշում, թե երբ են վերադարձել Գյումրիից: Իր նկարագրած իրադարձությունները եղել են ամսի 23-24-ին: Հայտնեց, որ իր ամուսինը չի աշխատում: Կենցաղային ծախսերում իրենց ֆինանսապես օգնում են բարեկամները: Չգիտի, թե կոնկրետ երբ է պատահել Գրիշայի հետ կապված դեպքը: Սկեսուրը Հայաստան է ժամանել ամսի 22-ին կամ 23-ին: Չի կարող հստակ հիշել՝ իր կողմից նկարագրված իրադարձությունները տեղի են ունեցել ամսի 23-ին, թե 24-ին: Բացառում է, որ Էդգարը ժամը 19:30-ին գտնված լինի այլ վայրում:
Հայտնեց, որ իր ամուսինը գողություն անելու կարիք չունի: Սկեսուրն իրենց ապահովում է: Ինքն էլ արհեստ ունի, տանն աշխատում է: Եթե իմանար, որ ամուսինն է կատարել գողություն, ապա նրա դեմ ցուցմունք չէր տա, սակայն միևնույն ժամանակ նաև սուտ վկայություն չէր տա:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Գրիշա Վարդանյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Էդգար Հովհաննիսյանն իր մորաքրոջ որդին է: Հայտնեց, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Միքայելյան 3 հասցեում: Բնակարանը գտնվում է Մալաթիայում: Շուրջ 8 տարի բնակվում է այդ հասցեում: Հայտնեց, որ իր ոտքը կոտրվել էր հունվարի 19-ին կամ 20-ին: Էդգարն իրեն այցելել է հիվանդանոց: Վիրահատվել է ամսի 21-ին կամ 22-ին: Դուրս է գրվել ամսի 22-ին կամ 23-ին: Էդգար Հովհաննիսյանն իրենց տուն է այցելել իր մոր հետ: Այդ ընթացքում ինքը քնած է եղել: Գիշերը ժամը 12:00-01:00-ն ընկած ժամանակահատվածում արթնացել է և տեսել, որ Էդգարենք իրենց տանն են: Ժամը 02:00-ի սահմաններում դեռևս իրենց տանն են գտնվել: 03:30-04:00-ի սահմաններում գնացել են տուն: Հաջորդ օրն առավոտյան մորաքույրը կրկին այցելել է իրենց տուն, և մորաքույրն ու իր մայրը գնացել են Գյումրի: Հետո վերադարձել են տուն: Հետո եկել է Էդգարը: Հետո նրանք գնացել են տուն: Բացառվում է, որ Էդգարը գողություն կատարած լինի:
Հայտնեց, որ բուժում է ստացել «Մարգարյան» հիվանդանոցում: Ինքը Էդգարի հետ է մեծացել և վստահ է, որ նա ընդունակ չէ հանցանքներ կատարելու: Չի կարող կոնկրետ ժամերով նշել, թե Էդգարին երբ է տեսել այդ օրերին:
(դատական նիստի արձանագրություն)

4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրված արարքի իրավական գնահատականը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն.
«1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝
(...)
3. Կողոպուտը, որը կատարվել է՝
(...)
2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով:»։
Դատարանը քննարկվող հանցակազմի վերլուծության համատեքստում արձանագրում է, որ դրա հիմնական անմիջական օբյեկտը սեփականության պաշտպանության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ կողոպուտի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հափշտակության բացահայտությամբ, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ կերպով: Այլ կերպ ասած՝ արարքը քննարկվող հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է բացահայտել ինչպես հափշտակության օբյեկտիվ իրադրությունում բացահայտ լինելը, այնպես էլ դրա վերաբերյալ հանցավորի սուբյեկտիվ ընկալումը։ Միևնույն ժամանակ, օրենքում տրված սահմանումից հետևում է, որ տվյալ արարքը կարող է կատարվել բացառապես գործողությամբ:
Բացահայտությունը կողոպուտի օբյեկտիվ կողմի հիմնական առանձնահատկությունն է, որով այն տարբերվում է հափշտակության մյուս տեսակներից: Հանցագործության բացահայտ լինելը տվյալ դեպքում նշանակում է, որ հափշտակությունը կատարվում է գույքի սեփականատիրոջ կամ այլ անձանց ներկայությամբ, որոնք, հանցավորի համոզմամբ, գիտակցում են նրա կողմից ուրիշի գույքին ապօրինաբար, անհատույց տիրանալու փաստը:
Կողոպուտի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, քանի որ՝
1) հանցավորը գիտակցում է, որ ուրիշի գույքն ապօրինաբար, անհատույց իրենը կամ մեկ ուրիշինն է դարձնում բացահայտ կերպով, այսինքն՝ այլ անձինք նկատում են և գիտակցում իր արարքի բնույթը,
2) հափշտակած գույքն ապօրինաբար տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն ունենալը կա՛մ հանցավորի նպատակն է, կա՛մ դրան հասնելու միջոցը, կա՛մ նա նախատեսում է այդ հետևանքների առաջացման անխուսափելիությունը:
Կողոպուտի հասարակ տեսակի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մաս) սուբյեկտը մեղսունակ ֆիզիկական այն անձն է, որի 16 տարին լրացած է եղել հանցանքը կատարելու պահին: Մինչդեռ նույն հանցագործության առավել վտանգավոր տեսակների (նշված հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասեր) պարագայում այդպիսին կարող է հանդիսանալ մեղսունակ ֆիզիկական այն անձը, որի 14 տարին է լրացած եղել հանցանքը կատարելու պահին:
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Էդգար Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես.
1. Մեղադրյալ Էդգար Հովհաննիսյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունում և դեպքի հետ որևէ առնչություն չունի:
2. Տուժող Գոհար Պողոսյանն իր ցուցմունքով պնդել է, որ իր բնակարանից հափշտակություն կատարած անձը մեղադրյալ Էդգար Հովհաննիսյանն է: Վերջինը, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ իր բնակարանից հափշտակություն կատարած անձը դեպքի վայրում գցել է կրակայրիչ, որը ինքը ներկայացրել է վարույթն իրականացնող մարմնին:
3. Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրությունով հաստատվում է, որ տուժող Գոհար Պողոսյանը 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 20:30-ին հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, անհայտ անձն իր բնակարանից հափշտակել է թվով երկու հատ ոսկյա վզնոցներ և թվով մեկ հատ ոսկյա խաչ:
4. 2025 թվականի հունվարի 24-ին կազմված դեպքի վայրի զննում կատարելու մասին արձանագրությունով, ի թիվս այլնի, հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Ֆուչիկի փողոցի 1-ին նրբանցքի 4-րդ շենքի 36-րդ բնակարանը: Մասնակից Գոհար Պողոսյանը ներկայացրել է մեկ հատ սև կրակայրիչ, որի վրա առկա էր «KEAT NANOTEK 2.0 LIGHTER» գրառումը: Գոհար Պողոսյանը հայտնել է, որ տվյալ անձի փախուստից հետո նշված կրակայրիչը գտել է հյուրասենյակի գետնի վրայից, որը վերցրել է:
5. 2025 թվականի ապրիլի 11-ին անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունով հաստատվում է, որ տուժող Գոհար Պողոսյանը մեղադրյալ Էդգար Հովհաննիսյանին նույնացրել է որպես իր բնակարանից բացահայտ հափշտակություն կատարած անձի:
6. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ հանցանք կատարած անձի արտաքին նկարագրի վերաբերյալ կազմված արձանագրությունով հաստատվում է, որ տուժող Գոհար Պողոսյանն իր բնակարանից բացահայտ հափշտակություն կատարած անձին նկարագրել է որպես միջին հասակի, նիհար, մաշկի մուգ գույնով, մոտ 30-35 տարեկան, թեթև թրաշով, խոշոր աչքերով, մուգ գույնի հագուստով, հաստ հոնքերով անձնավորություն:
7. Թիվ 10108425 քրեական վարույթով Գոհար Արամի Պողոսյանի կողմից կամովին փականի միջուկ և մեկ բանալի ներկայացնելու և քննիչի կողմից այն վարույթին կցելու մասին արձանագրությունով Էդգար Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքը ո՛չ հերքվում է, ո՛չ էլ հաստատվում:
8. 2025 թվականի մայիսի 08-ին կազմված փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով Էդգար Հովհաննիսյանին ներկայացված մեղադրանքը ո՛չ հերքվում է, ո՛չ էլ հաստատվում:
9. 2025 թվականի մայիսի 13-ին կազմված փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունով հաստատվում է, որ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի կողմից շահագործվող 094-99-99-48 և 068-05-00-03 բջջային հեռախոսահամարներով 2025թ. հունվարի 24-ին ժամը 19:30-ի դրությամբ կամ նշված ժամանակահատվածի մոտակա ժամերի ընթացքում հեռախոսազանգեր կատարված չեն: 2025թ. հունվարի 24-ին ժամը 19:30-ի դրությամբ տուժողի բնակության վայրից՝ Ֆուչիկի փողոցից կամ մոտակա վայրերից Էդգար Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող հեռախոսահամարներից ելքային զանգեր չեն եղել և այդ հասցեից ալեհավաք կայաններից սպասարկում չի եղել:
10. Դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 25-0766 եզրակացությունով հաստատվում է, որ փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի ներքնավարտիքից վերցված նմուշից (օբ. Գ3) ստացված արական սեռի անձի ԴՆԹ բնութագիրը չի համընկնում պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (օբ. Գ1) անջատված մաժորային (հիմնական) ԴՆԹ բաղադրիչ՝ արական սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագրի հետ, հետևաբար վերոգրյալ օբյեկտների վրա առկա կենսաբանական ծագման հետքերը թողնվել են տարբեր անձանց կողմից:
Փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 1-ում առկա կրակայրիչից վերցված նմուշից (օբ. Գ1) անջատված մաժորային (հիմնական) ԴՆԹ բաղադրիչ՝ արական սեռի մեկ անձի ԴՆԹ բնութագիրը չի դիտվում փորձաքննությանը ներկայացված պայմանական համարակալմամբ փաթեթ 2-ում առկա ըստ որոշման Էդգար Հովհաննիսյանի կիսաթև շապիկից վերցված նմուշից (օբ. Գ2) ստացված ԴՆԹ-ների խառնուրդում:
11. Մատնադրոշմային փորձաքննության թիվ 809-25 եզրակացությունով հաստատվում է, որ 39x25մմ կողային չափերով թափանցիկ դակտոժապավենի կպչուն մակերեսի վրա արտատպված մեկ մատնահետքը հաշվառվել և համեմատվել է «ՀՀ քննչական կոմիտեի փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի մատնադրոշմային քարտադարանում հաշվառված մատնահետքերի, ինչպես նաև քարտադարանում հաշվառված անձանց մատնադրոշմների հետ: Համեմատության արդյունքում համընկնում չի հայտնաբերվել:
12. Դատահետքաբանական փորձաքննության թիվ 917-25 եզրակացությունով հաստատվում է, որ փորձաքննության ներկայացված գլանաձև մեխանիզմի արտաքին, ինչպես նաև վերջինիս բույթերի մակերեսներին բացի տևական շահագործման ընթացքում առաջացած հետքերից, այլ օտար մարմինների ներգործության հետևանքով առաջացած թարմ բնույթի հետքեր չհայտնաբերվեցին: Գլանաձև մեխանիզմը կարող էր բացվել ինչպես փորձաքննության ներկայացված բանալիի, այնպես էլ հարմարեցված բանալու կամ այլ առարկայի ներգործության հետևանքով, ինչի արդյունքում թարմ բնույթի հետքեր կարող էին չառաջանալ:
13. Վկա Տաթևիկ Հովհաննիսյանի և Գրիշա Վարդանյանի ցուցմունքներից բխում է, որ նրանք երկուսն էլ չեն կարողացել հստակ հայտնել, թե արդյոք Էդգար Հովհաննիսյանը 2025 թվականի հունվարի 23-ին, թե նույն թվականի հունվարի 24-ին է այցելել Գրիշա Վարդանյանի բնակարան, ինչն էլ իր հերթին նշանակում է, որ Էդգար Հովհաննիսյանի այլուրեքության վերաբերյալ առկա է մնում չփարատված կասկած, որը պետք է մեկնաբանել հօգուտ վերջինի:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը մեջբերված ապացույցներից միայն տուժող Գոհար Պողոսյանի ցուցմունքով և անձին ճանաչման ներկայացնելու վերաբերյալ արձանագրությունով է հնարավոր դառնում որոշակիորեն նույնացնել տուժողի բնակարանից բացահայտ հափշտակություն կատարած անձին, սակայն միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ այս ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխանող խորությամբ եզրակացնել, որ հենց Էդգար Հովհաննիսյանն է տուժողի բնակարանից բացահայտ հափշտակություն կատարած անձը:
Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել է դեպքին Էդգար Հովհաննիսյանն առնչությունը հերքող ապացույց, մասնավորապես՝ դատագենետիկական փորձաքննության թիվ 25-0766 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ հերքվել է այն փաստական հանգամանքը, որ տուժողի կողմից մատնանշված և տուժողի բնակարանից հափշտակություն կատարած անձը նույնանում է Էդգար Հովհաննիսյանի հետ:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության պատշաճ ապացուցման սկզբունքից բխում է, որ դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: Այս համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ Էդգար Հովհաննիսյանի առնչությունը դեպքին հաստատված համարելու համար բացակայում են նրա այլուրեքությունը հերքող ապացույցներ, մասնավորապես՝ այդպիսի ապացույց կարող էր հանդիսանալ, օրինակ, վերջինի կողմից շահագործված հեռախոսահամարի փոխանցվող տվյալները արտացոլող տեղեկատվությունը, որով հնարավոր կլիներ հաստատել կամ հերքել Էդգար Հովհաննիսյանի կողմից վերջինիս առաջադրված մեղադրանքում նկարագրված փաստակազմից բխող՝ դեպքի օրը դեպքի վայրում կամ դրան հարակից տարածքում գտնվելու հանգամանքը:
Այլ խոսքով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անկարելի է անձի դատապարտման հիմքում դնել բացառապես տուժողից բխող ապացույցները, այլն էլ այն պայմաններում, երբ հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտվել է այդ ապացույցներից բխող փաստական հանգամանքները հերքող և սուբյեկտիվությունից զերծ այնպիսի ապացույց, ըստ որի՝ Էդգար Հովհաննիսյանը չի նույնանում տուժողի բնակարանում բացահայտ հափշտակություն կատարած և այդ բնակարանում դեպքի օրը կրակայրիչ նետած անձի հետ:
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերը շարադրված փաստական հանգամանքները, դրանք վերլուծության ենթարկելով վերաբերելի իրավական նորմերի լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված չէ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու հանգամանքը:

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Էդգար Հովհաննիսյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: …»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել Էդգար Հովհաննիսյանի կողմից իրեն առաջադրված մեղադրանքում նկարագրված արարքը կատարելը:
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Էդգար Հովհաննիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Էդգար Հովհաննիսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքը նրա կողմից կատարված լինելու մասին հանգամանքը ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվի՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք:
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ արդարացված մեղադրյալ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք պետք է թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի պահանջելու անօրինական քրեական հետապնդում հարուցելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, դատապարտելու, ինչպես նաև իրավունքների կամ ազատությունների անօրինական այլ սահմանափակումների հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում:
2. Արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստը կամ այլ եկամուտը, որից նա զրկվել է.
2) գույքն առգրավելու, արգելադրելու, բռնագրավելու կամ այլ կերպ տնօրինելու հետևանքով պատճառված վնասը.
3) անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը․
4) փաստաբանին վճարված գումարը․
5) վճարված վարութային ծախսերը։
...
6. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքներով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վերաքննիչ դատարանի կողմից արդարացման դատավճիռ կայացվելու դեպքում անձը սույն հոդվածով նախատեսված ռեաբիլիտացիա կարող է պահանջել միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով:»։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը գնահատելու որևէ չափանիշ, ինչը ստեղծում է մի իրավիճակ, երբ դատարանը պետք է մեխանիկորեն հաստատի արդարացվածի ներկայացրած և փաստաթղթային հիմնավորում ունեցող ցանկացած պահանջ: Բացի այդ, օրենսդիրը չի նախատեսել, թե նշված հատուցումը, որ փաստաբանին պետք է տրվի, քանի որ կարող են լինել դեպքեր, երբ անձն իր պաշտպանությունն իրականացնի բազմաթիվ փաստաբանների օգնությամբ և եթե Դատարանը առաջնորդվի տառացի օրենսդրական կարգավորմամբ կստացվի մի իրավիճակ, երբ հատուցման ենթակա կլինեն նաև այն փաստաբանին վճարված գումարները, ով չի հանդիսացել գործով պաշտպան և քրեական գործով իրավաբանական խորհրդատվություն է տրամադրել մեղադրյալին, քանի որ օրենքը օգտագործում է «փաստաբան» եզրույթը:
Դատարանն արձանագրում է, որ արդարացված մեղադրյալին առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման հարցը կարգավորող օրենսդրությունը թերի և անորոշ է, ինչը հնարավորություն չի տալիս դատարանին գնահատման ենթարկել նշված հարցի հետ կապված բազմաթիվ գործոններ, այդ թվում՝ վարձատրության ողջամիտ չափը: Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում արձանագրել է, որ դատական ծախսերը պետք է լինեն իրական և անհրաժեշտ ու ողջամիտ իրենց չափով: Ընդ որում, Դատարանը պետք է հաշվի առնի վարույթի բարդությունը, ծավալը և այլ վերաբերելի հանգամանքները: (օրինակի համար տե´ս PECK v. THE UNITED KINGDOM, 2003 թվականի ապրիլի 28-ի վճիռը, դիմում հ. 44647/98): Փաստաբանին վճարված գումարի փոխհատուցման չափի ողջամտությանն անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քաղաքացիական գործերով մի շարք նախադեպային որոշումներով՝ սահմանելով բազմաթիվ չափանիշներ (օրինակի համար տե՛ս Նարինե Ռոստոմյանն ընդդեմ «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ի թիվ ԵԱՔԴ/1401/02/11 քաղաքացիական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 29.06.2012 թվականի որոշումը):
Դատարանը նաև հարկ է համարում նշել, որ ի տարբերություն քրեական դատավարության օրենսգրքի ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքը, որպես գործի քննության հետ կապված ծախս դիտում է ոչ թե փաստաբանին վճարված գումարը, այլ գործի քննության հետ կապված փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումարները (105-րդ հոդված), իսկ նույն օրենսգրքի 107-րդ հոդվածը սահմանել է չափանիշներ, որոնցով դատարանը պետք ղեկավարվի փաստաբանի համար կատարված ծախսերը գնահատելիս, որպես չափանիշ դիտարկելով՝ փաստաբանի կատարած աշխատանքի ծավալը, գործի բարդությունը, Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատի խորհրդի կողմից սահմանված փաստաբանական գործունեության վճարների միջին գնացուցակը:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/3025/02/11 քաղաքացիական գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապօրինի դատապարտման արդյունքում նյութական վնասների հատուցում պահանջելու իրավունքը ծագում է միայն անձի արդարացվածի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո և համապատասխան սուբյեկտները կարող են իրացնել իրենց վնասի հատուցման իրավունքը, եթե ապացուցեն, որ իրենց վնասը պատճառվել է ապօրինի դատապարման արդյունքում և չապացուցվի, որ այդ հանգամանքների ժամանակին բացահայտումը լիովին կամ մասամբ կախված էր տվյալ անձից:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ իրավական համակարգում վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում արդարացվածի համար երաշխավորված է փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ չնայած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում ուղղակիորեն նախատեսված չէ այլ անձանց կողմից փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը, սակայն վերը նշվածը չի նշանակում, որ ՀՀ-ում այլ անձինք պետք է զրկված լինեն պետական մարմինների ապօրինի գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի, մասնավորապես` արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավական հնարավորությունից՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում օրենսդիրը սահմանել է, որ փաստաբանները քրեական գործով վարույթին որպես պաշտպան մասնակցում են կասկածյալի, մեղադրյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով:
Այսպիսով, օրենսդիրը սահմանել է, որ քրեական գործով վարույթին փաստաբանը՝ որպես պաշտպան, կարող է ներգրավել ոչ միայն կասկածյալի կամ մեղադրյալի հրավերով, այլ նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով: Հետևաբար պետական իշխանության մարմինների գործողությունների արդյունքում, մասնավորապես՝ անձին ապօրինի դատապարտելու արդյունքում նյութական վնաս կարող է պատճառվել նաև այն անձանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն հրավիրելու կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար փաստաբան:
Հիմք ընդունելով վերը նշված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ անձին ապօրինի դատապարտելու, այսինքն` հանրային իշխանության ոչ իրավաչափ գործունեության արդյունքում վնաս կարող է պատճառվել նաև այլ անձանց, մասնավորապես` նրանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար, փաստաբանին վճարված գումարների մասով ապօրինի դատապարտման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի հատուցման իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորված է նաև այն անձանց համար, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, որը քրեական գործով վարույթի ընթացքում կներկայացնի կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական շահերը՝ նրանց ցույց տալով իրավաբանական օգնություն:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում, ապօրինի դատապարտելու հետևանքով արդարացվածին, ինչպես նաև այն անձանց պատճառված վնասը, մասնավորապես՝ փաստաբանին վճարված գումարները, որոնք ՀՀ օրենսդրության համաձայն՝ իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, ենթակա են հատուցման լրիվ ծավալով:»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումից պարզ է դառնում, որ անօրինական գործողությունների, հանցագործության և իշխանության չարաշահման արդյունքում վնաս կրած անձինք իրենց կարգավիճակով նույնացվում են, և նրանց նկատմամբ պահանջվում է համարժեք վերաբերմունք և նրանք ձեռք են բերում նույն իրավունքներն ու պարտականությունները ինչ արդարացվածները, հետևաբար այդ անձինք են հանդիսանում կոնկրետ դեպքում շահագրգիռ անձ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դիտարկելով պաշտպան Հ. Գալստյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը՝ փաստաբաններին վճարված գումարը որպես հատուցում ստանալու՝ Էդգար Հովհաննիսյանին վերապահված իրավունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում փաստաբանին վճարման ենթակա գումարների մասով պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունքը վերապահված է Սուսաննա Չարեկյանին, քանի որ ներկայացված պայմանագրերի պատվիրատու կողմ է հանդիսացել Սուսաննա Չարեկյանը։
Մասնավորապես՝ «Հայկազ Գալստյան Մուշեղի» ԱՁ-ի և Սուսաննա Չարեկյանի միջև 11․05․2025թ․ կնքվել է իրավաբանական ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր, որի համաձայն՝ կատարողը պարտավորվել է պատվիրատուին մատուցել պայմանագրում նշված ծառայությունները, իսկ պատվիրատուն պարտավորվել է վճարել մատուցված ծառայությունների դիմաց։
Բացի այդ, «Գայանե Լյուդվիկյան» ԱՁ-ի և Սուսաննա Չարեկյանի միջև 17․07․2025թ․ կնքվել է ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր, որի համաձայն՝ կատարողը պարտավորվել է պատվիրատուին մատուցել պայմանագրում նշված ծառայությունները, իսկ պատվիրատուն պարտավորվել է վճարել մատուցված ծառայությունների դիմաց։
Անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությանը՝ արդարացված մեղադրյալին հասցված ոչ նյութական վնասի հատուցման վերաբերյալ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն դուրս է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված՝ հատուցման ենթական ծախսերի շարքից, ուստի չի կարող քննարկման առարկա դարձվել արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելից:
Ինչ վերաբերում է անազատության մեջ գտնվելու յուրաքանչյուր օրվա դիմաց հատուցում ստանալու պահանջին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դա ևս դուրս է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն ծախսերի շրջանակից, որոնք արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ: Օրենսդիրը սահմանել է անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը ստանալու իրավունք, որպիսի հիմնավորումներ և փաստական տվյալներ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը, քաղաքացիական գործերով Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները և քաղաքացիական գործերով ձևավորված դատական պրակտիկան հնարավորություն են տալիս քաղաքացիական գործեր քննող դատարանին, հաշվի առնելով հանրային մասնավոր շահերի հավասարակշռությունն, առավել ճիշտ գնահատել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը:
Հիմք ընդունելով նշվածը Դատարանը եզրահանգում է, որ առանց պաշտպանության կողմի իրավունքի սահմանափակման, հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռումը, զուգակցումը ներկա օրենսդրական կարգավորումների պարագայում պահանջում է, որ քրեական գործերով արդարացվածի կողմից փաստաբանին վճարած գումարների փոխհատուցման հարցը լուծվի քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում փաստաբանի ներկայացրած պահանջը պետք է թողնվի առանց քննարկման՝ իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով ներկայացնելու համապատասխան պահանջը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրա վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելը ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Պաշտպան Հ. Գալստյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելու մասին, թողնել առանց քննարկման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
Էդգար Ռուստամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ