ԵԴ1/1814/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ
ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2026թ․ ապրիլի <<9>> ք․Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
դատական նիստերի քարտուղար Մ․Հովհաննիսյան
հանրային մեղադրող Հ.Պողոսյան
պաշտպան Ս.Մանուկյան

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի՝ ծնված 1997 թվականի օգոստոսի 19-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի 21/1 շենքի 28-րդ բնակարանում: Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով. խափանման միջոց կիրառված չէ:
Վարութային նախապատմությունը․
2025 թվականի հունվարի 12-ին Ե.Նիկոյանը հանցագործության մասին գրավոր հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժին:
2025 թվականի հունվարի 12-ին Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանը ձերբակալվել է:
2025 թվականի հունվարի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13100325 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 13-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել:
2025 թվականի հունվարի 14-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մարտի 11-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 5-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանի որոշմամբ դեպքի վայրի զննությամբ վերցված 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական ծագմամբ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն իրեղեն ապացույց է ճանաչվել:
2025 թվականի մայիսի 6-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանի արձանագրությամբ թիվ 13100325 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն և նախաքննությունը շարունակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի հատկանիշներով:
2025 թվականի հունվարի 13-ի ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել, լրացվել և նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի կատարման համար, որ նա, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ նախնական համաձայնության գալով քննությամբ ինքնությունը պարզված <<Տելեգրամ>> հավելվածում գրանցված առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերի <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող 15 փաթեթներ, որոնք իրացման նպատակով թաքստոց վայրերում տեղադրելու և դրա դիմաց գումար ստանալու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ:
Այսպես. Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված <<Տելեգրամ>> հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց գումար ստանալու պայմանով:
Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Աշոտ Շահնազարյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի <<Ավան>> վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 11-ին ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերի՝ ընդհանուր 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով 15 փաթեթներ, որոնք Աշոտ Շահնազարյանը 2025 թվականի հունվարի 12-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները այդ լուսանկարների հետ միասին <<Տելեգրամ>> հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան օգտատիրոջը ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, Աշոտ Շահնազարյանը, նկատելով ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնի ծառայողներին, իր մոտ ապօրինի պահվող թմրանյութի պարունակությամբ հիշյալ փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեում, որոնք նույն օրը հայտնաբերվել և վերցվել են կատարված դեպքի վայրի զննությամբ:
Այսինքն՝ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
2025 թվականի մայիսի 8-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
2025 թվականի մայիսի 14-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Թումասյանի արձանագրությամբ թիվ 13100325 քրեական վարույթի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 13152025 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մայիսի 27-ին թիվ 13100325 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի հունիսի 10-ի Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Աշոտ Շահնազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:
2025 թվականի օգոստոսի 22-ի Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Աշոտ Շահնազարյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը նույն թվականի օգոստոսի 14-ից համարվել է վերացված։
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը․
Հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Աշոտ Շահնազարյանը, օգտվելով իր իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալ՝ չպնդելով նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցության տված ցուցմունքները։
Դատարանը, լսելով կողմերի կարծիքները, հրապարակել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը (պաշտպանի մասնակցությամբ տրված)։
2025 թվականի մայիսի 7-ի մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրության համաձայն՝ <<Ինձ առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ չեմ ցանկանում դիրքորոշում հայտնել, նախկինում տված ցուցմունքների և այլ հացերի պատասխանելու կապակցությամբ՝ օգտվելով իմ լռելու իրավունքից, չեմ ցանկանում հարցերին պատասխանել>>։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա Սասուն Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել, որ դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի համայնքային բաժնում՝ որպես ոստիկան: Դատավարության մասնակիցներից ճանաչում է Աշոտ Շահնազարյանին՝ դեպքի հանգամանքներով պայմանավորված։
Դեպքի վերաբերյալ ինֆորմացիա են ստացել, որ տվյալ անձի մոտ գտնվում են փաթեթներ, որոնց մեջ առկա են դեղնականաչավուն զանգվածներ։ Իրենց ունեցած տեղեկատվության մեջ կոնկրետ տվյալ չի եղել՝ Աշոտ Շահնազարյանը թմրանյութ իրացնող է, թե պարզապես նրա մոտ առկա է թմրամիջոց։
Աշոտ Շահնազարյանին տեսել են Հանրապետության հրապարակի մետրոյի կայարանի մոտակայքում կանգնած։ Մոտեցել են և ներկայանալուց հետո հարցրել, թե նրա մոտ առկա է արդյոք թմրանյութ կամ այլ արգելված իր։ Հարցին Աշոտ Շահնազարյանը պատասխանել է, որ իր մոտ առկա է թմրանյութ և դրանից անմիջապես հետո իր հագին առկա սպորտային վերնահագուստի՝ երկու կողմերից իրար միացող գրպանի հատվածից դուրս է նետել 15 հատ սև, կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթները։ Դրանից հետո նրան ձերբակալել և տարել են բաժին, իսկ ինքը մնացել է դեպքի վայրում, որպեսզի պահպանի այն։
Դատարանը, լսելով կողմերի կարծիքները, հրապարակել է վկա Սասուն Գրիգորյանի նախաքննական ցուցմունքից մի հատված՝ հակասության մասով։
2025 թվականի հունվարի 12-ի վկայի հարցաքննության արձանագրության համաձայն. <<(…) հերթապահության ընթացքում օպերատիվ տվյալներ են ստացվել, որ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի մոտ առկա է թմրանյութ, որը ձեռք է բերել օգտագործելու և իրացնելու նպատակով>>։
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վկա Սասուն Գրիգորյանը նշել է, որ իրացնելու վերաբերյալ օպերատիվ տվյալներ եղել են, սակայն դեպքի վայրում Աշոտ Շահնազարյանը պարզապես կանգնած է եղել։
Հիմնական դասալսումների ընթացքում վկա Գևորգ Գալոյանը ցուցմունք է տվել, որ օպերատիվ տեղեկություններ են ստացել այն մասին, որ Աշոտ Շահնազարյանը իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել թմրանյութ։
Իր գործընկեր Սասուն Գալոյանի հետ ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս Աշոտ Շահնազարյանը հայտնաբերել են Նալբանդյան փողոցում՝ քայլելիս: Մոտենալով նրան ներկայացել են և հարցրել, թե նրա մոտ առկա է արդյոք անօրինական պահվող իր, ինչին վերջինը պատասխանել է, որ առկա է թմրանյութ և դեն է նետել դրանք, ապա շրջվել է, որպեսզի հեռանա կամ փախչի, ինչը թույլ չեն տվել նրան։ Թմրանյութերն եղել են սև, կպչուն ժապավենով փաթեթավորված, մոտ քսան հատ։
Դեպքի ժամանակ իրավիճակն այնպիսին է եղել, որ հնարավոր չի եղել Աշոտ Շահնազարյանին բռնել հենց թմրանյութերի իրացման պահին, քանի որ ուշ ժամ է եղել և Աշոտ Շահնազարյանը գտնվել է փողոցի մյուս մայթին, երբ մեքենայով մոտեցել են նրան։
Այդ ամենից հետո Աշոտ Շահնազարյանը ձերբակալվել է և տարվել ոստիկանության Կենտրոնական բաժին, միաժամանակ, իրականացվել է դեպքի վայրի պահպանություն։
2025 թվականի հունվարի 12-ի հանցագործության մասին հաղորդման համաձայն՝ Ե.Նիկոյանը հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին այն մասին, որ 2025 թվականի հունվարի 12-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ծառայող՝ Ս.Գրիգորյանի հետ համատեղ Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեի մոտից ժամը՝ 01:10-ին ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին են տեղափոխել Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 19-ին, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի 21/12-րդ շենքի 28-րդ բնակարան հասցեում)։ Վերջինը ձերբակալման ընթացքում իր մոտ եղած թմրանյութի 15 փաթեթները՝ սև կպչուն ժապավենով փաթեթավորված՝ նշված հասցեում գցել է իր մոտից: Ա.Շահնազարյանի բանավոր հայտարարությամբ՝ նշված փաթեթներում առկա է դեղնականաչավուն զանգված։
2025 թվականի հունվարի 12-ի զեկուցագրի համաձայն՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնի տեսուչ Գ.Գալոյանը զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ծառայող՝ Ս.Գրիգորյանի հետ համատեղ Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեի մոտից ժամը՝ 01:10-ին ապօրինի թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին են տեղափոխել Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 19-ին, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի 21/12-րդ շենքի 28-րդ բնակարան հասցեում)։ Վերջինը ձերբակալման ընթացքում իր մոտ եղած թմրանյութի 15 փաթեթները՝ սև կպչուն ժապավենով փաթեթավորված՝ նշված հասցեում գցել է իր մոտից: Ա.Շահնազարյանի բանավոր հայտարարությամբ՝ նշված փաթեթներում առկա է դեղնականաչավուն զանգված
2025 թվականի հունվարի 12-ի դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրության համաձայն՝ զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեն, որը գտնվում է Նալբանդյան փողոցի աջակողմյան հատվածում։ Մասնակից Սասուն Գրիգորյանը մատնացույց է արել նշված հասցեում գտնվող Ամիո բանկից դեպի Հանրապետության հրապարակ մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա ընկած հատվածը։ Ծառայության ընթացքում կանգնեցրել են ձերբակալված և մասնակից Աշոտ Շահնազարյանին, ով իր գրպանից նետել է 15 փաթեթ՝ սև սկոտչով փաթաթված, որոնք գցված էին նույն վայրում։ Նշված փաթեթները կշռվել են փաթեթով և զանգվածով և կազմել են 20.9 գրամ, որոնք դեպքի վայրի զննությամբ վերցվել են, փաթեթավորվել և կնիքվել։ Նույն վայրից վերցվել և փաթեթավորվել են օղակի մեջ անցկացված բանալիներ։
Դեպքի վայրին ուղղված տեսանկարահանող սարք չի հայտնաբերվել, դեպքի վայրից ուրիշ ոչինչ չի վերցվել։
2025 թվականի հունվարի 13-ի թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ զննության է ենթարկվել մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված վերջինին պատկանող <<Սամսունգ>> մոդելի բջջային հեռախոսի պարունակությունը։ Մեղադրյալ Աշոտ Շահնազարյանին պատկանող բջջային հեռախոսի պարունակությունը զննության է ենթարկվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0075/08/25 թվային խուզարկություն կատարելու միջնորդությունը դատարանի կողմից բավարարված լինելու մասին որոշման հիման վրա, քանի որ բջջային հեռախոսում ողջամտորեն կարող են պարունակվել անձնական կյանքի վերաբերյալ գաղտնիք կազմող տեղեկություններ:
Այնուհետև բացվել է Աշոտ Շահնազարյանին պատկանող <<Սամսունգ>> մոդելի սև բջջային հեռախոսի պարունակությունը: Զննությամբ նշված բջջային հեռախոսի նկարներ բաժնում հայտնաբերվել է 1 նկար, որում երևում է տեղադրված թմրանյութի վայր, նկարի վրա առկա է 3G Sev izo 40.136705,44.524686 գրառումը, ըստ մասնակցի՝ նախկինում նշված վայրից վերցրել է թմրանյութ՝ իր օգտագործման համար։ Լուսանկարը կցվել է վարույթի նյութերին, իսկ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ տվյալ չի հայտնաբերվել:
Զննության է ենթարկվել նաև Աշոտ Շահնազարյանի բջջային հեռախոսի մեջ առկա համապատասխանաբար <<Ինստագրամ>>, <<Վայբեր>> և այլ սոցիալական էջերը, որոնցում քրեական վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող որևէ տվյալ չի հայտնաբերվել:
Աշոտ Շահնազարյանի բջջային հեռախոսում առկա հեռախոսազանգերի և գրանցված բջջային հեռախոսահամարներում հետաքրքրություն ներկայացնող որևէ տվյալ չի հայտնաբերվել:
Աշոտ Շահնազարյանի բջջային հեռախոսում առկա <<Վոթսափ>> հավելվածում առկա էր +37477404728 բջջային հեռախոսահամարի բաժանորդ Առտ ՉԱԽԿԱԼ անունով օգտատիրոջ հետ նամակագրություն՝ թմրանյութի ձեռք բերման և գումարային փոխանցման վերաբերյալ, ըստ մասնակցի՝ խնդրել է, որ նշված օգտատերը կատարի փոխանցում իր սեփական օգտագործման համար թմրանյութ ձեռք բերելու նպատակով, նշված նամակագրությունը ևս պատճենահանման եղանակով կցվել է սույն քրեական վարույթի նյութերին:
Աշոտ Շահնազարյանի բջջային հեռախոսում առկա <<Telegram>> սոցիալական կայքէջում առկա էին նամակագրություններ, <<Սև Շուկա>> անունով էջ, սակայն ոչ մի նամակագրություն առկա չէր, ըստ մասնակցի՝ մուտք է գործել էջ հետաքրքրության համար, որը պատճենահանման եղանակով կցվել է սույն քրեական վարույթի նյութերին:
Առկա էր <<Santa Change>> էջ, որի հետ կար նամակագրություն կրիպտոարժույթի վերաբերյալ, ըստ մասնակցի՝ էջի միջոցով գումար է փոխանցել անձնական օգտագործման համար թմրանյութ ձեռք բերելու նպատակով, խոսակցությունը պատճենահանման եղանակով կցվել է սույն քրեական վարույթի նյութերին:
Առկա էր <<Shef VeBy Fay>> անվանումով էջ, ում հետ կար նամակագրություն և թմրանյութի վերաբերյալ տեսագրություն, ըստ մասնակցի՝ նշված թմրանյութը ուղարկել են նրան, որ ինքը գնի, սակայն հրաժարվել է, որը պատճենահանման եղանակով կցվել է սույն քրեական վարույթի նյութերին:
Առկա էր <<OLIGARX>> անվանումով կայքէջ, որն ուներ նամակագրություն, նամակագրությունը պատճենահանման եղանակով կցվել է սույն քրեական վարույթի նյութերին:
Աշոտ Շահնազարյանը հայտնել է, որ <<Առտ Չախկալ>> օգտատերն իր ծանոթն է, իսկ տելեգրամում թմրանյութի վաճառքի էջերի, կրիպտոարժույթի վաճառքի էջերի օգտատերերին չի ճանաչում։
Այլ պանակներում քննությանը հետաքրքրություն ներկայացնող տվյալ առկա չէ։
Արձանագրությանը կից առկա է լուսանկարչական հավելված՝ բաղկացած 35 լուսանկարից։
2025 թվականի փետրվարի 25-ի ՀՀ ԱՆ <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կողմից տրված գրության համաձայն՝ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանը ՀՀ ԱՆ <<Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն>> ՓԲ ընկերությունում ստացիոնար բուժման մեջ է գտնվել 2018 թվականի ապրիլի 26-ից մինչև 2018 թվականի մայիսի 22-ը՝ <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ կանաբինոիդների գործածման հետևանքով, անձի և վարքի խանգարում F12.71>> ախտորոշմամբ, իսկ 2024 թվականի մայիսի 7-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 10-ը՝ <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ կանաբինոիդների գործածման հետևանքով F12>> ախտորոշմամբ։
2025 թվականի մարտի 5-ի փորձագետի թիվ 137 Ք-25 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա բուսական ծագմամբ ընդհանուր 7.39 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց։
Եզրակացությանը կից առկա է հանձնման-ընդունման ակտ, համաձայն որի՝ վճարման ենթակա գումարը կազմում է 576.000 ՀՀ դրամ:
2025 թվականի մայիսի 5-ի արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի տեսուչ Գ.Գալոյանի կողմից նույն բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ուղղված զեկուցագիրն արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել։
2025 թվականի մայիսի 5-ի իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն՝ 7.39 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական ծագմամբ մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցն իրեղեն ապացույց է ճանաչվել։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պահանջագրի համաձայն՝ Աշոտ Շահնազարյանը 2025 թվականի մայիսի 27-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 տարի 11 ամիս 7 օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվում է 2025 թվականի օգոստոսի 14-ից:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում պատասխանել այն հարցին, թե մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավոր է, թե ոչ․
Այսպես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` Վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Արդյունքում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում` <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...):
Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի քրեաիրավական բովանդակությանը․
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելու, պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու, գովազդելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելու համար:
Մեջբերված հանցակազմի անմիջական օբյեկտը կազմում են բնակչության առողջության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները: Որպես լրացուցիչ օբյեկտ կարող են հանդես գալ տարբեր կազմակերպաիրավական ձև ունեցող հիմնարկների ու ձեռնարկությունների բնականոն գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Նշված դեպքում հանցագործության առարկան հանդիսանում են թմրամիջոցները, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերը, դրանց պատրաստուկները կամ դրանց համարժեք նյութերը (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալները:
Քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի
• արտադրելով,
• պատրաստելով,
• վերամշակելով,
• ձեռք բերելով,
• պահելով,
• տեղափոխելով,
• առաքելով,
• տարածելով,
• գովազդելով,
• դրանք ապօրինի իրացնելով:
Նշված արարքներից որևէ մեկի կատարումը բավարար է հանցագործությունն ավարտված համարելու համար, քանի որ արարքները երկընտրելի են։
Ապօրինի արտադրել ասելով հիմնականում հասկացվում է աշխատանքով կամ որևէ գործունեությամբ թմրամիջոց, հոգեմետ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ կամ դրանց ածանցյալ ստեղծելը, երբեմն նաև մեծ (արտադրական) ծավալներով։ Արտադրելը ներառումը ոչ միայն թմրամիջոց, հոգեմետ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ կամ դրանց ածանցյալ ստեղծելը, այլ նաև արտադրական գործընթացի մաս կազմող այլ գործողությունների կատարումը՝ փաթեթավորում, պահեստավորում, տեսակավորում, պատվերների ընդունում և այլն։
Ապօրինի պատրաստումը ենթադրում է առանց թույլտվության ցանկացած գործողություն, որի արդյունքում օգտագործման համար պատրաստի թմրամիջոց, հոգեմետ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ կամ դրանց ածանցյալ է ստացվել: Հիմնականում դա կատարվում է առկա բնական հումքը մշակելու միջոցով, ինչպես նաև համապատասխան նյութերի՝ ցանկացած եղանակով քիմիական միացման միջոցով:
Ապօրինի վերամշակումը ենթադրում է այնպիսի գործողություններ, որոնք ուղղված են որոշակի նյութից ավելորդ խառնուրդների անջատմանը, ինչի արդյունքում բարձրացվում է թմրամիջոցի, հոգեմետ նյութի, դրանց պատրաստուկի կամ դրանց համարժեք նյութի կամ դրանց ածանցյալի հատկությունը և խթանվում դրա արդյունավետությունը:
Ապօրինի ձեռք բերելը ենթադրում է հատուցվող կամ անհատույց այնպիսի գործողություններ, որոնցով անձն ապահովում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին տիրանալու հնարավորությունը: Ձեռքբերման եղանակները հանցագործության որակման համար նշանակություն չունեն:
Ապօրինի պահելը ենթադրում է ցանկացած գործողություն, որն ուղղված է թմրամիջոցը, հոգեմետ նյութը, դրանց պատրաստուկը կամ դրանց համարժեք նյութը կամ դրանց ածանցյալը հանցավորի կողմից իր վրա կրելուն կամ որևէ վայրում թաքցնելուն:
Ապօրինի տեղափոխումը ենթադրում է այնպիսի գործողություններ, որոնց արդյունքում թմրամիջոցը, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութը, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութը (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալը ցանկացած փոխադրամիջոցով տեղափոխվում է մեկ տեղից մյուսը: Տեղափոխումը թմրամիջոց պահելու առանձին դրսևորում է, որը կարող է կատարվել ինչպես թմրամիջոցի տիրոջ, այնպես էլ այլ անձանց կողմից, որոնք և ժամանակավորապես պահում են թմրամիջոցը, հոգեմետ նյութը կամ դրանց համարժեք նյութը կամ դրանց ածանցյալը:
Ապօրինի առաքելը ենթադրում է թմրամիջոցի կամ հոգեմետ նյութի տեղափոխումը մեկ վայրից մյուսը: Առաքման եղանակը հանցանքի որակման համար չունի որևէ նշանակություն:
Ապօրինի տարածելն անձանց անորոշ շրջանակին թմրամիջոցը, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութը, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութը (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալը մատչելի կամ հասանելի դարձնելն է, դրանց ազդեցության շրջանակները մեծացնելն է։
Ապօրինի գովազդելը թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածումն է՝ այդ նյութերի նկատմամբ ուշադրություն գրավելու, հետաքրքրություն ստեղծելու կամ պահպանելու նպատակով։ Գովազդելը կարող է իրականացվել քողարկված և բացահայտ, գրավոր, բանավոր, համացանցի միջոցով և ցանկացած այլ եղանակով, սակայն կարևորվում է, որ նպատակը լինի թվարկված նյութերի նկատմամբ ուշադրություն գրավելը, հետաքրքրություն ստեղծելը կամ պահպանելը։
Վերջապես՝ ապօրինի իրացումը ենթադրում է թմրամիջոցի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալների օտարումը ցանկացած եղանակով (վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում և այլն), որի արդյունքում թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ: Սույն դեպքում ևս փոխանցելու եղանակը նշանակություն չունի արարքի որակման համար:
Մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը միջնորդավորված կատարման դրսևորման ձևերից է, երբ անձը տարբեր պատճառներով մեկ ուրիշին դրդում է իր համար ձեռք բերել նշված նյութերը
Քննարկվող հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ ապօրինի արտադրում, պատրաստում, վերամշակում, ձեռք է բերում, պահում, տեղափոխում, առաքում, տարածում, գովազդում կամ իրացնում է թմրամիջոց, հոգեմետ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ կամ դրանց ածանցյալ և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները: Ընդ որում, սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է վերը նշված գործողությունների կատարումն իրացնելու նպատակով:
Հիշյալ հանցակազմի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ նշված հոդվածով նախատեսված արարքը մի խումբ անձանց կողմից կատարելը ենթադրում է, որ երկու կամ ավելի համակատարողներ պայմանավորվում են (մինչ օբյեկտիվ կողմը սկսելը կամ օբյեկտիվ կողմի ընթացքում) կոնկրետ իրացման մաս կազմող գործողությունները համատեղ կատարելու մասին: Ընդ որում, խմբի կազմում գտնվող յուրաքանչյուր անձ պետք է կատարի կոնկրետ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի բաղադրիչ հանդիսացող արարքը կամ դրա մի մասը, այդ թվում՝ մեկը մյուսին լրացնելով:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը որպես ծանրացնող հանգամանք է նախատեսում նույն արարքը շահադիտական դրդումներով կատարելու համար:
Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած դիրքորոշմամբ Նախկին քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունն անձին մեղսագրելու համար պետք է ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությամբ հիմնավորել սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող իրացնելու նպատակի առկայությունը:
Մասնավորապես՝ որոշման մեջ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-135/07 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել, որ (...) այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը: Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ:
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:
Սույն դեպքում ըստ առաջադրված մեղադրանքի՝ Աշոտ Շահնազարյանը, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ նախնական համաձայնության գալով քննությամբ ինքնությունը պարզված <<Տելեգրամ>> հավելվածում գրանցված առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերի <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող 15 փաթեթներ, որոնք իրացման նպատակով թաքստոց վայրերում տեղադրելու և դրա դիմաց գումար ստանալու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ:
Այսպես. Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված <<Տելեգրամ>> հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց գումար ստանալու պայմանով:
Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Աշոտ Շահնազարյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի <<Ավան>> վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 11-ին ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերի՝ ընդհանուր 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով 15 փաթեթներ, որոնք Աշոտ Շահնազարյանը 2025 թվականի հունվարի 12-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները այդ լուսանկարների հետ միասին <<Տելեգրամ>> հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան օգտատիրոջը ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, Աշոտ Շահնազարյանը, նկատելով ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնի ծառայողներին, իր մոտ ապօրինի պահվող թմրանյութի պարունակությամբ հիշյալ փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան 46 հասցեում, որոնք նույն օրը հայտնաբերվել և վերցվել են կատարված դեպքի վայրի զննությամբ:
Ինչպես պարզ է դառնում առաջադրված մեղադրանքից՝ Աշոտ Շահնազարյանին մեղսագրվում է թմրամիջոցների իրացման հանցակազմը, որը կատարվել է շահադիտական դրդումներով և խմբի կազմում։
Դատարանի գնահատմամբ՝ թմրամիջոցների իրացման հանգամանքը սույն քրեական գործի շրջանակներում հիմնավորվում է վկաներ Գևորգ Գալոյանի և Սասուն Գրիգորյանի ցուցմունքների, մեղադրյալի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության, դեպքի վայրի զննության և իրեղեն ապացույց հանդիսացող՝ փաթեթավորված թմրամիջոցների համադրված ուսումնասիրությամբ։
Մասնավորապես, ինչպես պարզ է դառնում վկաներ Գևորգ Գալոյանի և Սասուն Գրիգորյանի ցուցմունքների բովանդակությունից՝ վերջինները օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս՝ նկատելով Աշոտ Շահնազարյանին, մոտեցել են նրան և իրենց հարցին, թե արդյոք նրա մոտ առկա են օրենքով արգելված իրեր՝ Աշոտ Շահնազարյանն իր դիմային գրպանից նետել է թմրամիջոցներով լի փաթեթները, որոնք եղել են շուրջ 15-ը և փաթեթավորված են եղել միևնույն կերպով (սև ժապավենով)։ Այսինքն, պարզ է դառնում, որ Աշոտ Շահնազարյանը գիտակցելով, որ ոստիկանության ծառայողները մոտեցել են իրեն և կանխազգալով վտանգը՝ փորձել է ազատվել թմրամիջոցներից, որոնք գտնվել են իր մոտ։
Արդյունքում, նշվածով առնվազն կարելի է հաստատել այն հանգամանքը, որ գիշերային ժամին Աշոտ Շահնազարյանը փողոցում քայլելիս է եղել և այդ ժամանակ նրա մոտ գտնվել են թմրամիջոցներով լի շուրջ 15 փաթեթներ, որոնք ունեցել են գրեթե նույնական քաշեր և միանման փաթեթավորում։
Նշված փաստական տվյալները համադրելով Աշոտ Շահնազարյանի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արդյունքների հետ՝ Դատարանը ցանկանում է առավելապես ուշադրությունը հրավիրել <<Shef VeBy Fay>> անվանումով էջի հետ տեղի ունեցած հաղորդակցությունը, որտեղ Աշոտ Շահնազարյանը նշված օգտատիրոջը բարևելուց հետո հարցնում է, թե ինչ ապրանք կա նրա մոտ, որից հետո հարցնում է կոնկրետ տեսակի թմրամիջոցի մասին, իսկ նշված օգտատերն ուղարկում է առերևույթ թմրամիջոցի վերաբերյալ տեսանյութ։ Դրան ի պատասխան՝ Աշոտ Շահնազարյանը գրում է, որ <<ասում են լավ Գլոն էր, բայց տուֆտա բանա գալիս հասնում>>։ Նշվածին տելեգրամյան օգտատերը պատասխանում է՝ <<ախպեր, ես մի անգամ չեմ ուզում աշխատեմ, ես ուզում եմ քո հետ գործ անեմ, տենաս լավա, ասես շատ ուղարկի, որին մեղադրյալը գրում է՝ <<ինչքանով ես տալիս>>, <<պեռվի ձեռ աշխատում եմ>>, որին նշված օգտատերը պատասխանում է՝ <<գրամը՝ 5000 ապեր, բայց մեծ քաշով>>, որին ի պատասխան՝ Աշոտ Շահնազարյանը գրում է՝ <<օկ, պետք լինի կասեմ>>։
Միևնույն ժամանակ, նույն հավելվածում կարելի է գտնել այլ անձանց հետ մի շարք հաղորդակցություններ, որոնք կապված են կրիպտոհաշիվներին գումարներ ուղարկելու և ստանալու հետ, իսկ լուսանկարներ բաժնում առկա է թմրամիջոցի տեղակայումը նշող լուսանկար։
Վերը նշված նամակագրությունների բովանդակությունը որոշակիորեն վերծանելու արդյունքում կարելի է նկատել, որ տելեգրամյան օգտատերն է անգամ առաջարկում Աշոտ Շահնազարյանին աշխատել միմյանց հետ, որից հետո Աշոտ Շահնազարյանը պատասխանում է, որ ինքը <<պեռվի ձեռ աշխատում է>>։ Հաղորդագրությունների նման բովանդակությունն առերևույթ վկայում է ոչ թե այն մասին, որ Աշոտ Շահնազարյանը տվյալ անձի հետ խոսում է պարզապես սեփական օգտագործման համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու մասին, այլ թմրամիջոցների իրացման մասին՝ նշելով, որ ինքն աշխատում է <<պեռվի ձեռ>>, որը կարող է վկայել այն մասին, որ Աշոտ Շահնազարյանն ինքն է հենց թմրամիջոցներ տեղադրում, այլ ոչ թե օրինակ՝ այլ անձանց միջոցով կազմակերպում է այդ գործընթացը։ Թմրամիջոցների այդպիսի շրջանառության մասին է վկայում առկա մի շարք հաղորդակցությունները՝ կապված կրիպտոդրամապանակների միջոցով փոխանցումներ կատարելու հետ, քանի որ ինչպես հայտնի է՝ թմրամիջոցների շրջանառությունը մեծ հաշվով կատարվում է հենց այդ եղանակով՝ այն ավելի դյուրին դարձնելու համար։ Ընդ որում, նշված հանգամանքը ողջամտորեն փաստում է, որ թմրամիջոցների իրացումը տվյալ դեպքում կատարվել է հենց շահույթ ստանալու նպատակով՝ այսինքն շահադիտական դրդումներով։
Արդյունքում, Աշոտ Շահնազարյանի հեռախոսում արծարծված հաղորդագրությունները, դրանց տրամաբանական կապվածությունը, Աշոտ Շահնազարյանի կողմից նետված և դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցներով լի փաթեթները, դրանց քաշը, տեսակավորումը, փաթեթավորումը, ինչպես նաև՝ ոստիկանության աշխատակիցներին տեսնելիս Աշոտ Շահնազարյանի դրսևորած վարքագիծն իրենց համակցության մեջ բավարար են՝ մեղադրյալի մոտ իրացման նպատակի առկայությունը հաստատելու համար՝ հենց Վճռաբեկ դատարանի վերը հիշատակված որոշման համատեքստում։
Ընդ որում, Աշոտ Շահնազարյանի իրացման նպատակ ունենալու մասին կարող է վկայել նաև այն իրողությունը, որ վերջինը ոստիկանության աշխատակիցների մոտենալուց և օրենքով արգելված իրերի առկայության վերաբերյալ հարց հնչեցնելուց հետո իր դիմային գրպանից դեն է նետել տասնհինգ փաթեթները։ Այս առնչությամբ կարևոր է նկատել, որ սույն դեպքից առաջ նախկինում նույնպես Աշոտ Շահնազարյանը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբ (առկա է օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ և այդ փաստը հաստատված է), բացի այդ՝ վերջինը տառապում է կանաբինոիդների գործածման հետևանքով առաջացած հոգեկան և վարքային խանգարումներով, որը նույնպես վկայում է, որ Աշոտ Շահնազարյանն իրականում մանրամասն տիրապետում է և տեղյակ է թմրամիջոցների շրջանառությունից, որպիսի պայմաններում, երբ վերջինը գիտակցել է, որ իր մոտ գտնվողն ընդամենը <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց է, որը նույնիսկ խոշոր չափ չի կազմում, դժվար թե այն դեն նետեր իր մոտից, եթե իրականում իրացման նպատակ չունենար։
Այլ կերպ ասած, Աշոտ Շահնազարյանը կարող էր որոշակիորեն իմանալ, որ սեփական օգտագործման համար ընդամենը զգալի չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելն ինքնին հանրային նվազ վտանգավորությամբ է օժտված և համեմատ թմրանյութի իրացման՝ մեղմ է պատժվում, որն էլ հիմք է հանդիսացել նրա կողմից՝ իր մոտ գտնվող փաթեթները դեն նետելու համար։
Ինչ վերաբերում է նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից առանց պաշտպանի ներկայության տված ցուցմունքներին, կատարված հայտարարություններին, ապա Դատարանը նկատում է, որ դրանք դատաքննությամբ արդեն իսկ չեն հետազոտվել՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կարգավորումները, ըստ որի՝ մինչդատական վարույթում մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող հրապարակվել, եթե դրանք ստացվել են պաշտպանի բացակայությամբ, և մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից:
Կարևոր է նկատել, որ գործող օրենսգիրքը, ի տարբերություն նախկին կարգավորումների, մեղադրյալի կողմից հարցաքննության այլ կարգ է սահմանում: Մասնավորապես՝ գործող կարգավորումների համաձայն՝ մեղադրյալն իրավունք ունի ցուցմունք չտալ և օգտվել իր լռելու իրավունքից, իսկ այն դեպքում, երբ վերջինը ցանկություն է հայտնում ցուցմունք տալու, ապա նախազգուշացվում է սուտ ցուցմունք տալու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատասխանատվության մասին:
Մեղադրյալի այս իրավունքի առանցքային մասն է կազմում նաև ցուցմունք տալը պաշտպանի ներկայությամբ, ինչը կարող է էական նշանակություն ունենալ հետագայում նրա ցուցմունքի օգտագործման համար։ Այսպես, եթե մինչդատական վարույթի ընթացքում մեղադրյալը ցուցմունք է տվել պաշտպանի նույնիսկ իրավաչափ բացակայությամբ, ապա այն դատարանում չի կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը հրաժարվել է դրանից:
Ընդ որում, Դատարանի գնահատմամբ՝ թեև օրենսդիրն օգտագործում է միայն ցուցմունք տերմինը, սակայն կարևոր է հասկանալ դրա հիմքում ընկած գաղափարախոսությունը, որը հանգում է նրան, որ բոլոր դեպքերում անձը, երբ որևէ քննչական և/ կամ դատավարական պրոցեսի մասնակցում է, հայտարարություններ է անում կամ ցուցմունք է տալիս առանց պաշտպանի, վերջինը տրամաբանորեն կարող է չհասկանալ, չգիտակցել դրա բնույթը, նշանակությունը և իրավական հետևանքները, որպիսի փաստի հաշվառմամբ էլ օրենսդրական մակարդակով նախատեսվել է այդպիսի բացառություն։
Հակառակ մոտեցման դեպքում, խիստ անտրամաբանական կլինի, երբ անձին նախքան ցուցմունք տալը, լռելու իրավունքի մասին պարզաբանվում է և որից հետո նոր միայն տալիս է ցուցմունք (առանց պաշտպան), հետագայում կարող է հրաժարվել դրանից։ Սակայն անձնական խուզարկության կամ դեպքի վայրի զննության ժամանակ, երբ այդ գործողությունների հիմնական իմաստը չի կայանում խուզարկվողից տեղեկություններ ստանալը, դեպքի մասին տվյալներ հայտնելը, այլ այդ գործողության նպատակը վերջինի մոտ կամ դեպքի վայրում հնարավոր անթույլատրելի, գործի համար նշանակություն ունեցող իրերի, հետքերի հայտնաբերումն է, այնուամենայնիվ, անձն այդ ընթացքում ինչ-որ տեղեկություններ է հայտնում կամ իր դեմ մերկացնող տվյալներ է տալիս և չի ունենում պաշտպան, ապա հետագայում չի կարող հրաժարվել իր իսկ հայտնածից, ինչն արդարացված չէ։ Այլ կերպ ասած, անձի մասնակցությունը քննչական գործողություններին նպատակ է հետապնդում ոչ թե դեպքի շուրջ տեղեկություններ, իր մեղավորության մասին դիրքորոշում հայտնելուն, այլ կատարվող գործողությունների ընթացքին հետևելու և դրա վերաբերյալ իր դիտողությունները, առարկությունները ներկայացնելուն։
Այսինքն՝ Դատարանի մոտեցումը կայանում է նրանում, որ ենթադրյալ հանցագործության մեջ փաստացի կասկածվող անձը և/կամ մեղադրյալը մասնակցում է որևէ քննչական կամ ընդհանրապես դատավարական գործողությունների, օրինակ՝ դեպքի վայրի զննության կամ ձերբակալման, ապա վերջինն այդ գործողությունների արդյունքում կազմված արձանագրությունների մեջ, որպես կանոն, պետք է միայն կատարի դրանց կարգի, ընթացքի, հնարավոր խախտումների վերաբերյալ հայտարարություններ, դիտողություններ, առարկություններ, այլ ոչ թե՝ մեղադրվողը ենթադրյալ դեպքի շուրջ դիրքորոշում հայտնի, դեպքի հանգամանքները պատմի, պարզաբանումներ կատարի, մեղքն ընդունի և այլն, որոնք իրենց բովանդակությամբ կարող են նմանվել, այսպես ասած, ցուցմունքի (այդ ընթացքում տրվող հարցերին)։ Հետևապես, բոլոր այն դեպքերում, երբ անձը չի ունեցել պաշտպան, ապա նմանատիպ հայտարարությունները չեն կարող ցուցմունքից անկախ դիտարկվել՝ դրանց որպես ապացույց օգտագործման հարցը քննարկելիս (այդ հայտարարությունն ինքնուրույն ապացույց չի կարող օգտագործվել)։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով՝ Աշոտ Շահնազարյանի նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցությամբ տված ցուցմունքը, ինչպես նաև՝ այլ քննչական գործողությունների ժամանակ առանց պաշտպանի նրա կողմից կատարված հայտարարությունները հիմնական դատալսումների ընթացքում չեն հետազոտվել, հետևաբար նաև՝ չի օգտագործվել որպես ապացույց և դրվել վերջինի արդարացման կամ դատապարտման հիմքում:
Հաջորդիվ, Դատարանը ցանկանում է քննարկման առարկա դարձնել Աշոտ Շահնազարյանի կողմից թմրամիջոցների իրացումը խմբի կազմում կատարելու ծանրացնող հանգամանքին։
Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից կարելի է նկատել, որ քրեական հետապնդման մարմինների կողմից որպես խմբի անդամ է դիտարկվել տելեգրամյան այն օգտատերը, ումից ենթադրաբար Աշոտ Շահնազարյանը վերցրել է թմրամիջոցը՝ այն տարբեր վայրերում տեղադրելու և լուսանկարները նրան ուղարկելու համար։ Հիշյալ հետևությանը քրեական հետապնդման մարմիններն առավելապես հանգել են նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքներից, սակայն ինչպես արդեն արձանագրվել է՝ Աշոտ Շահնազարյանը չի պնդել նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի իր տված ցուցմունքները, ուստի սույն իրավիճակում առկա ապացուցողական զանգվածը հիմնականում թվային խուզարկության արձանագրությունն է, որպիսի պայմաններում առկա նամակագրությունները բավարար չեն քննարկվող ծանրացնող հանգամանքի վերաբերյալ հիմնավոր եզրահանգման գալու համար։
Մասնավորապես՝ քննարկվող հանցագործության բնույթով և մեխանիզմով պայմանավորված՝ խմբի կազմում կատարված հանցանքի մասին հնարավոր է խոսել օրինակ՝ այն իրավիճակում, երբ տելեգրամյան օգտատերը և թմրամիջոցներ տեղադրողը պայմանավորվում են այնպես, որ տելեգրամյան օգտատերն այդ անձին որևէ կերպ փոխանցում է թմրամիջոցը և ցուցումներ տալիս՝ դրանց տեղադրման հանգամանքների շուրջ, իսկ այդ անձն էլ իր հերթին՝ թմրամիջոցները տեղադրում է տարբեր վայրերում, լուսանկարներն ուղարկում տելեգրամյան օգտատիրոջը, և վերջինն էլ լուսանկարի հիման վրա՝ թմրամիջոցը վաճառում է երրորդ անձի։ Ընդ որում, նմանատիպ դեպքերում, որպես կանոն, թմրանյութ տեղադրողը չի կարող ինքը որոշել թմրանյութի իրացման գինը, այլ վերջինը օգտատիրոջից ստանում է կոնկրետ գումար (վարձատրվում է) յուրաքանչյուր թմրանյութի տեղադրման համար։ Դեռ ավելին՝ հիմնական դեպքերում տեղադրողի խնդիրը չէ հետագա իրացման կազմակերպումը, այլ գնորդներին հայտնաբերելու, տեղադրված թմրանյութերի տվյալների տրամադրումը (գնորդներին) իրականացվում է օգտատիրոջ կողմից։
Ներկայացված իրավիճակում թեև օգտատերն ու թմրամիջոցներ տեղադրող անձը նույնական գործողություններ չեն կատարում, սակայն նրանցից յուրաքանչյուրի գործողություններն ինքնին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի օբյեկտիվ կողմի դրսևորում են հանդիսանում (համատեղ իրականացնում է օբյեկտիվ կողմ), և միաժամանակ՝ ակնհայտ է, որ վերջինները դիտավորությամբ և համատեղ մեկը մյուսի գործողությունները լրացնելով, այն է՝ մեկի գործողությունն անհրաժեշտ պայման է մյուսի գործողության իրականացման համար՝ գործում են՝ մեկ նպատակի հասնելու համար։
Մինչդեռ, սույն գործի փաստական հանգամանքները վերը նշված իրավիճակը հաստատելու համար բավականին սուղ են, ոչ բավարար, որպեսզի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր լինի հաստատել այն։ Դատարանը վերստին նկատում է, որ առկա նամակագրությունները, ի թիվս այլ ապացույցների, կարող են վկայել Աշոտ Շահնազարյանի՝ իրացման նպատակ ունենալու և իրացմամբ զբաղվելու մասին, սակայն ոչ այն, որ Աշոտ Շահնազարյանը, համագործակցելով տելեգրամյան օգտատիրոջ հետ, նրա հետ համատեղ իրականացրած լինի թմրամիջոցների իրացումը (վերը նկարագրված եղանակով)։
Ընդհակառակը, հնարավոր է օրինակ՝ լինի այնպիսի իրավիճակ, երբ մեղադրյալը որևէ տելեգրամյան օգտատիրոջից գնած լինի թմրամիջոցի մեծ քանակություն և հենց ինքն իրենով ձեռնամուխ լինի դրա իրացմանը՝ հաճախորդներ գտնելու, դրանք տեղադրելու, գնային քաղաքականությունը որոշելու և վաճառելու եղանակով։ Ավելին՝ նմանատիպ դեպքերում տելեգրամյան օգտատիրոջ համար միևնույնն է՝ իրենից ձեռք բերված թմրանյութի հետագա ճակատագիրը, քանի որ այս դեպքում վերջինն այն վերջնականապես իրացնում է այդ անձին, ի տարբերություն նախորդիվ նշված օրինակի, որի դեպքում փոխանցում է թմրանյութը, որպեսզի այն երրորդ անձին իրացնելու համար տեղադրվի քաղաքի տարբեր վայրերում։ Այսինքն՝ օգտատիրոջ կողմից թմրանյութը, այսպես ասած, տեղադրողին փոխանցելու ժամանակ դեռևս վերջնական իրացում տեղի չի ունենում (խոսքը հանցավոր նպատակի, այլ ոչ թե՝ ձևական հանցակազմի ավարտի մասին է), այլ զուտ իրացման պրոցեսը սկսված է լինում և այն ավարտվում է, երբ թմրանյութը կոնկրետ վաճառվում է գնորդին։
Ինչ վերաբերում է նամակագրության մեջ առկա այն տվյալին, որ Աշոտ Շահնազարյանը և տելեգրամյան օգտատերը պետք է աշխատեն միմյանց հետ, ապա դա ոչ բոլոր դեպքերում է վկայում խմբի կազմում գործած լինելու մասին, այլ աշխատելը կարող է բացառապես ներառել տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից մեղադրյալին թմրանյութ վաճառելուն, իսկ վերջինն էլ իր հերթին այն ձեռք բերի՝ իրացնելու նպատակով (ինքնուրույն իրացնող է հանդես գալիս), որպիսի պայմաններում համակատարման մասին խոսք չի կարող գնալ, քանի որ յուրաքանչյուրն իր իսկ ենթադրյալ հանցագործությունը կատարել է ինքնուրույն (յուրաքանչյուրն ինքնուրույն իրացնում են)։
Ուստի այն պայմաններում, երբ վերոգրյալ հանգամանքների կապակցությամբ բավարար տվյալներ առկա չեն, Դատարանի գնահատմամբ՝ այդ իրողությունը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի։ Հակառակ մոտեցումը խիստ կասկածելի է և կարող է հանգեցնել անձի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի խախտման։
Արդյունքում, Դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով ապացուցված է Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարումը։
Տվյալ դեպքում Դատարանը հարկ է համարում քննարկման առարկա դարձնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը նույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու հնարավորության հարցը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը:
Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ:
Վկայակոչված նորմի բովանդակային վերլուծության հիման վրա կարելի է պնդել, որ, ընդհանուր կանոնի համաձայն, դատաքննությունն իրականացվում է մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի սահմաններում։ Դրան զուգահեռ, օրենսդիրը նախատեսում է այս կանոնից երկու հնարավոր բացառություններ, երբ փոխվում են մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և երբ փոխվում է արարքի իրավական գնահատականը։
Ինչպես երևում է օրենսդրական ձևակերպումներից, առաջին ատյանի դատարանում մեղադրանքը փաստերի մասով կարող է փոխել միայն հանրային մեղադրողը, իսկ ինչ վերաբերում է մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականին, ապա օրենսդիրը լիազորել է Դատարանին, չհամաձայնվելով առաջադրված մեղադրանքի իրավական գնահատականի հետ, սեփական նախաձեռնությամբ փոխել այն, որը կարող է հանգեցնել մեղադրյալի հնարավոր պատասխանատվության ոչ միայն մեղմացմանը, այլև՝ խստացմանը։
Այդուհանդերձ, դատարանին տրված այս հնարավորությունը բացարձակ չէ և կարող է իրացվել միայն որոշակի պարտադիր ընթացակարգ անցնելուց հետո։ Մասնավորապես՝ բոլոր ապացույցների հետազոտումից հետո դատարանն իրավասու է կողմերի հետ քննարկել օրենքի կիրառմանն ու մեկնաբանմանը վերաբերող հարցեր, ինչպես նաև հատուկ այդ նպատակով վերադառնալ առանձին սենյակից և վերսկսել եզրափակիչ ելույթները։ Այս կառուցակարգը նպատակ է հետապնդում կողմերին պատշաճ հնարավորություն ընձեռել տվյալ հարցի կապակցությամբ հավասարության և մրցակցության պայմաններում ներկայացնել և հիմնավորել իրենց դիրքորոշումը։ Ընդ որում, օրենսդիրն օգտագործում է տարբերվող իրավական գնահատականի դեպքում հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում կողմերի հետ քննարկելու հնարավորությունը, ինչից տրամաբանորեն կարելի է եզրակացնել, որ խոսքը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ դատարանի կողմից կայացվելիք որոշումն առաջադրված մեղադրանքում դրված իրավական գնահատականից տարբերվում է այնպես և այնքանով, որ նշված հարցի՝ կողմերի հետ չքննարկելու արդյունքում կարող են խախտվել վերջինների պաշտպանության իրավունքը։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի խախտման արգելքը՝ մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հնարավորության շրջանակներում, ենթադրում է, որ մեղադրանքի փոփոխության հետևանքով մեղադրյալը չպետք է իրավական անորոշության մեջ հայտնվի, այսինքն՝ դատաքննության փուլում՝ ապացույցները հետազոտելիս և ընդհանուր առմամբ պաշտպանությունը կառուցելիս մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տրվի պաշտպանվել այն մեղադրանքից, որի մեջ վերջինը կարող է մեղավոր ճանաչվել։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքի փոփոխությունը չի խախտում մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքն այն դեպքում, երբ մեղադրյալը զրկված չի եղել փոփոխված մեղադրանքից դատաքննության ընթացքում պաշտպանվելու հնարավորությունից և վերջինի համար հարաբերականորեն կանխատեսելի է եղել մեղադրանքի փոփոխության հնարավոր հեռանկարները։
Տվյալ դեպքում Աշոտ Շահնազարյանին, ըստ էության, առաջադրված է եղել երկու ծանրացնող հանգամանքներով հանցագործության կատարում, այն է՝ շահադիտական դրդումներով և մի խումբ անձանց կողմից իրացման նպատակով թմրամիջոցներ ձեռք բերելը, որն այժմ պետք է վերաորակվի միայն մեկ ծանրացնող հանգամանքով՝ շահադիտական դրդումներով հանցագործության կատարմամբ, որպիսի պայմաններում, Աշոտ Շահնազարյանի իրավական դրությունը չի վատթարանում, դեռ ավելին՝ բարելավվում է, իսկ վերջինն էլ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, ակնհայտորեն հնարավորություն է ունեցել պաշտպանվելու այն մեղադրանքից, որով այժմ մեղավոր է ճանաչվում։ Այսինքն՝ սույն դեպքում խոսքը բացառապես քրեաիրավական որակման տեսանկյունից միայն մեկ ծանրացնող հանգամանքի բացակայության մասին է (առաջադրված մեղադրանքի նկարագիրը, փաստական հանգամանքները նույնանում են)։
Ընդ որում՝ պետք է նկատել, որ ի տարբերություն արարքի վերաորակման այլ դեպքերի, երբ անցում է կատարվում հարակից հանցակազմերի, սույն դեպքում խոսք է գնում միևնույն արարքի մի քանի ծանրացնող հանգամանքներով հանցակազմերի մասին, ինչը ենթադրում է, որ եթե մեղադրանքը համապատասխանում է որոշակիության չափանիշներին (սույն դեպքում հակառակը չի քննարկվել), ապա Աշոտ Շահնազարյանին վստահաբար տրվել է հնարավորություն պաշտպանվելու այժմ վերջինին մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքներից, քանի որ նրան մեղսագրվող մեղադրանքը պարունակել է և պարունակում է նույն հոդվածի միայն մեկ ծանրացնող հանգամանքով նախատեսված արարքի փաստակազմը։
Ուստի, ելնելով վերոգրյալից, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը՝ պետք է վերաորակել և վերջինին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Դատարանը, ուսումնասիրելով Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման համար նշանակություն ունեցող տվյալները, եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ ունենալը, մասնավորապես՝ նրա մոտ առկա է <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ՝ կանաբինոիդների գործածման հետևանքով, անձի և վարքի խանգարում>>:
Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարված արարքի համար ամբաստանյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի կատարած արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինի կատարած հանցանքը հանդիսանում է ծանր հանցագործություն, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, թմրամիջոցի տեսակը և քանակը (զգալի չափերով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի մասին է խոսքը), ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալի կատարած արարքի համար քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է միայն ազատազրկումը, գտնում է՝ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով, հանելով ազատությունից զրկված լինելու ողջ ժամանակահատվածը՝ 7 (յոթ) ամիս 3 (երեք) օրը:
Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 4 (չորս) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կանոններով՝ նշանակված պատժին մասնակիորեն պետք է գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 27-ի թիվ ԵԴ/0610/01/23 դատավճռով նշանակված 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի օգոստոսի 14-ից (նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն գործով նշանակված պատժին գումարվել է թիվ ԵԴ/0610/01/23 դատավճռով նշանակված պատիժը, որի սկիզբը հաշվվում է 2025 թվականի օգոստոսի 14-ից):
Ընդ որում, պատժի կրման անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի դիրքորոշումը հիմնված է այն իրողության վրա, որ մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին մեղսագրվում է շահադիտական դրդումներով բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր արարքի կատարում, վերջինը դատաքննությամբ չի ընդունել իրեն առաջադրված մեղադրանքը, չի համաձայնել դրա հետ, բացի այդ՝ սույն քրեական գործով մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակ վերջինի վերաբերյալ քննվելիս է եղել մեկ այլ քրեական գործ ևս՝ կրկին թմրամիջոցների իրացման վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում նրա ուղղումն ազատության պայմաններում նվազ իրատեսական է: Ընդ որում, սույն դատական ակտի կայացման ժամանակ Աշոտ Շահնազարյանի վերաբերյալ առկա է եղել օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ (վերը նշված գործով), որով վերջինի նկատմամբ նշանակվել է ազատազրկման ձևով ռեալ պատիժ։
Այլ կերպ ասած՝ տվյալ դեպքում ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պատժի նպատակների իրականացման տեսանկյունից չի կարող արդարացված համարվել, քանի որ մեծ է նաև այն վտանգը, որ վերջինը գտնվելով ազատության մեջ, կարող է կրկին նմանաբնույթ արարք կատարել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածով սահմանված կարգով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննությամբ վերցված 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական ծագմամբ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը պետք է կցել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում քննվող թիվ 13152025 քրեական վարույթին:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերին՝ Դատարանը որպես բռնագանձման ենթակա վարութային ծախս է դիտարկում միայն վկայակոչված հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված՝ 2025 թվականի մարտի 5-ի փորձագետի թիվ 137Ք-25 եզրակացությամբ փորձագետի վարձատրության գումարները՝ 576․000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 3-րդ մաuի համաձայն՝ եթե դատապարտված մեղադրյալը վճարունակ է, ապա սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերում թվարկված վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դատարանը դնում է նրա վրա:
Սույն դեպքում Դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Շահնազարյանին պետք է ազատել վարութային ծախսերը հատուցելու պարտականությունից՝ նկատի ունենալով այն, որ վերջինը չունի կանոնավոր ամսական եկամուտ, չի աշխատում: Ավելին՝ վերջինի անվճարունակության փաստը ըստ էության հաստատվում է հենց այն հանգամանքով, որ նա չի ունեցել բավարար ֆինանսական միջոցներ՝ պաշտպան ներգրավվելու համար և նրան պետության կողմից տրամադրվել է անվճար հանրային պաշտպան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-349-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով՝ հաշվակցելով, հանելով կալանքի տակ գտնվելու ողջ ժամանակահատվածը՝ 7 (յոթ) ամիս 3 (երեք) օրը:
Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 4 (չորս) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կանոններով՝ նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 27-ի թիվ ԵԴ/0610/01/23 դատավճռով նշանակված 3 (երեք) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի օգոստոսի 14-ից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված դեպքի վայրի զննությամբ վերցված 7,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական ծագմամբ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը կցել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում քննվող թիվ 13152025 քրեական վարույթին:
Մեղադրյալ Աշոտ Էդուարդի Շահնազարյանին ազատել վարութային ծախսերից:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ