Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1804/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
14.5
Պատասխանող
Ռաֆայել Մալխասյան Կոնստանտինի
Ռաֆայել Մալխասյան
Ռաֆայել Մալխասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Քրեական վերաքննիչ
Էդգար Մանասյան
Նարինե Հովակիմյան
Վաչե Մարգարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Քրեական վերաքննիչ
Էդգար Մանասյան
Նարինե Հովակիմյան
Վաչե Մարգարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-09-09 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-09-05 | 16:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-04 | 16:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-12 | 17:45 | 1 | Չի կայացել |
ԵԴ1/1804/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«07» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Կ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ռ․ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի (ծնված՝ 1947 թվականի մայիսի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, թոշակառու, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում)՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90153920 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։
2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության պետ Յու․Բադալյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործի նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից։
2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2021 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2022 թվականի ապրիլի 8-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈւՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանը որոշում է կայացրել ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 303016․22 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 քրեական գործն ընդունել վարույթ և ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի ու 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցնել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին ու 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին:
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 և թիվ 90153920 քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 90153920 քրեական գործի համարով շարունակելու մասին։
2023 թվականի մարտի 9-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերի քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գրիգոր Մղդեսյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթով Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացնել թիվ 90153920 քրեական վարույթին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 90153920 վարույթի համարով։
2023 թվականի մարտի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատել մեղադրյալ Արմեն Ղարիբյանի, Արա Մկրտչյանի, Ռաֆայել Մալխասյանի և Արտուր Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը՝ անջատված քրեական վարույթին շնորհելով թիվ 90151823 համարը։
2023 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Ղարիբի Ղարիբյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասին), Արա Լեոնիդի Մկրտչյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին), Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Արտուր Նշանի Ոսկանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի ապրիլի 17-ին թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2023 թվականի ապրիլի 19-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործից պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին):
2025 թվականի մայիսի 26-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ քրեական գործը թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 27-ին հանձնվել է է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) այն արարքը կատարելու համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանը միջնորդություն ներկայացրեց կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքերը, ինչպես նաև վերագրվող արարքների իրավական գնահատականները հրապարակվելուց հետո մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Հանրային մեղադրող Կ․Կարապետյանը և պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը, Է․Արամյանը առարկություններ չներկայացրեցին ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Ռաֆայել Մալխասյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, այն է՝ դատվածություն չունեցող:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
(…)
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջոն Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները):
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
(…)
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
(…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»։
Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի լուծման, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 98-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«07» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝
Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Կ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ռ․ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի (ծնված՝ 1947 թվականի մայիսի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, թոշակառու, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում)՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90153920 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։
2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության պետ Յու․Բադալյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործի նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից։
2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2021 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2022 թվականի ապրիլի 8-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈւՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանը որոշում է կայացրել ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 303016․22 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 քրեական գործն ընդունել վարույթ և ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի ու 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցնել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին ու 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին:
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 և թիվ 90153920 քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 90153920 քրեական գործի համարով շարունակելու մասին։
2023 թվականի մարտի 9-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերի քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գրիգոր Մղդեսյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթով Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացնել թիվ 90153920 քրեական վարույթին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 90153920 վարույթի համարով։
2023 թվականի մարտի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատել մեղադրյալ Արմեն Ղարիբյանի, Արա Մկրտչյանի, Ռաֆայել Մալխասյանի և Արտուր Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը՝ անջատված քրեական վարույթին շնորհելով թիվ 90151823 համարը։
2023 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Ղարիբի Ղարիբյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասին), Արա Լեոնիդի Մկրտչյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին), Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Արտուր Նշանի Ոսկանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի ապրիլի 17-ին թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2023 թվականի ապրիլի 19-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործից պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին):
2025 թվականի մայիսի 26-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ քրեական գործը թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 27-ին հանձնվել է է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) այն արարքը կատարելու համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանը միջնորդություն ներկայացրեց կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքերը, ինչպես նաև վերագրվող արարքների իրավական գնահատականները հրապարակվելուց հետո մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Հանրային մեղադրող Կ․Կարապետյանը և պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը, Է․Արամյանը առարկություններ չներկայացրեցին ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Ռաֆայել Մալխասյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, այն է՝ դատվածություն չունեցող:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
(…)
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջոն Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները):
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
(…)
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
(…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»։
Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի լուծման, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 98-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ
ԵԴ1/1804/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Կ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ
«09» սեպտեմբերի 2025 թվական ք․Երևան
դռնբաց դատական նիստում, վերաքննության կարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մարտին Արզումանյան) 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․Գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90153920 քրեական գործը։
2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Ռաֆայել Մալխասյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2020 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2022 թվականի ապրիլի 08-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈՒՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանի կողմից ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 30301622 քրեական գործը, որը 2022 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ ուղարկվել է ԱՀ գլխավոր դատախազություն՝ ըստ ենթակայության ուղարկելու հարցը քննարկելու համար։
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ՔԿ զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Է․Ալեքսանյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշմամբ ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
2022 թվականի մայիսի 19-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 30301622 և 90153920 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90153920 քրեական գործի համարով։
2023 թվականի փետրվարի 24-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ) (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի մարտի 07-ի որոշմամբ ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ դադարեցվել է Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի 2023 թվականի փետրվարի 24-ին ներկայացված մեղադրանքի՝ ապօրինի կերպով «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակը ձեռք բերելու մասով հարուցված քրեական հետապնդումը։
2023 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացվել է 90153920 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է 90153920 համարի ներքո։
2023 թվականի մարտի 22-ի Քննիչի որոշմամբ թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալ Ա․Ղարիբյանի, Ա․Մկրտչյանի, Ռ․Մալխասյանի և Ա․Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը։
2023 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 90151823 քրեական վարույթի նյութերը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, որը ԵԴ1/0014/01/23 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին կայացվել է «Քրեական գործից մաս անջատելու մասին» որոշում, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարը։
2025 մայիսի 29-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով վճռվել է.
«Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 31-ի՝ «Անհստակությունը լուծելու մասին» որոշմամբ որոշվել է․ «Մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ 2025 թվականի հուլիսի 7-ի թիվ ԵԴ1/1804/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասում՝ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝«REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում», իսկ եզրափակիչ մասում՝ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերությունը»։
1․2․ 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ պաշտպան Ա․Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
2․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը․
2․1․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…) Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
(…)
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։
(…)
Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»։
3. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
3․1․ 2023 թվականի մարտի 09-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 18․04․2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։
4. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները և պահանջը.
4.1․ Մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է․ «(...) Նախաքննության ընթացքում Ռաֆայել Մալխասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեղադրանքի որոշման մեջ նկարագրված զենքերն իր հորն են պատկանել, որոնք վերջինս ստացել է իր ծառայության տարիներին խորհդային միության ղեկավարներից որպես նվեր: Հիշյալ զենքերը ինքը ժառանգություն է ստացել հորից,սակայն այն չի ձևակերպել և դրանց մասին մոռացել է: Տարիներ շարունակ նշված զենքերը գտնվել են իր տանը,սակայն ինքը տեղյակ էլ չի եղել, որ պետք է ժառանգություն ձևակերպեր: Հետագայում պաշպան ունենալուց հետո, ինքը տեղեկացել է որ գույքը պետք է ժառանգվեր հոր մահից հետո և թույլտվություն ունենար դրանք պահելու համար որպես հուշ, որը անտեղյակության պատճառով չի արել:
(…)
Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում,որը դրսևորվել է հետևյալում
(...)
Սույն պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը անարդարացի է հետևյալ պատճառաբանությամբ
(...)
Սույն դատավճռով դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ռ.Մալխասյանը 77տարեկան է, սաստիկ վատառողջ, ունի կուրության բարձր աստիճան,նշված զենքերը պահել է որպես հուշ և նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ: Դատարանը 9ամիս 2օր ժամկետով ազատության [սահմանափակում] պատիժ նշանակելով պարտավորեցրել է Ռ.Մալխասյանին չփոխել իր բնակության վայրը,մինչդեռ վերջինս իր առողջական վիճակից ելնելով մի շարք բուժումներ պետք է իրականացներ արտերկրում,հետևաբար փոխեր իր մշտական [բ]նակության վայրը, որը այժմ չի կարող նշված պատճառով իրականացնել:
Անդրադառնալով Ռ.Մալխասյանի կողմից նշված գույքը /զենքերը/ ժառանգելու հարցին անհրաժեշտ է վերլուծել հետևյալը
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 98-րդ հոդվածը չի կարգավորում այն իրավիճակները, թե իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքը ինչ պետք է անի դատարանը դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո,սակայն թողնել ոստիկանության տնօրինությանը կարգավորում ևս նախատեսված չէ:
Օրենսգրքի 98-րդ և քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ [հոդվածների] պարզ վերուծությունից ակնհայտ է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը պետք է տնօրինվի օրենքով,հնարավորություն պետք է տրվի որպեսզի գույքի սեփականատերը կարողանա իրացնել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով նախատեսված իր իրավունքը, ինչը չի արվել, հետևաբար դատարանի կողմից թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ նշված զենքերը իրենցից մշակույթային և նյութական բավականին մեծ արժեք են ներկայացնում, պետք է նշանակվեր ապրանքագիտական փորձաքննություն, գնահատվեր և պարզվեր դրանց շուկայական արժեքը և համապատասխան մարմնի միջոցով դրանք հանվեր վաճառքի զենք կրելու թույլտվություն ունեցող անձանց և ստացված գումարը պետք է տրվեր Ռ.Մալխասյանին ,ինչը չի արվել:(...)»։
4.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(…) Բեկանել ԵԴ1/1804/01/25 գործով 2024 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված դատավճիռը
1.մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ:
2. իրեղեն ապացույց ճանաչված Ռեմինգտոն Նիլոն 66 և երկփողանի հրացանների արժեքը պարզելու համար նշանակել ապրանքագիտական փորձաքննություն,որից հետո դրանք օրենքով սահմանված կարգով հանձնել զենքի վաճառքով զբաղվող հատուկ մարմնին նշված զենքերը թույլտվություն ունեցող անձանց կրելու և պահելու նպատակով վաճառելու և գումարը Ռ.Մալխասյանին վերադարձնելու պայմանով:»։
5. Վերաքննիչ դատարան ներկայացված փաստաթղթերը և կողմերի պարզաբանումները.
5.1. 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատախազ Կ․Կարապետյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որում վերջինս նշել է հետևյալը․ «(...)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հուլիսի 07-ի դատավճիռը /առկա է նաև 31․07․2025թ․ անհստակությունը լուծելու մասին որոշում/ օրինական է։ Մասնավորապես՝ հիմնավոր են Դատարանի հետևությունները առ այն, որ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 9 ամիս 2 օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։ Տվյալ դեպքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), ինչպես նաև հանցանք կատարելու պահին հանցավորի՝ Ռաֆայել Մալխասյանի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի են դարձել գործի քննության ընթացքում։ Գտնում եմ, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքում նշված իրեղեն ապացույց ճանաչված «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի ինքնալիցք հրացանի՝ օպտիկական նշանառության սարքով, և երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացանի վերաբերյալ նկատառումներին, ապա անհրաժեշտ է փաստել, որ պաշտպանի կողմից այդ մասով բերված փաստարկները անհիմն են և հարկ է արձանագրել, որ նշված երկու հրացանները քրեական գործով նշանակված դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2064-20 եզրակացության և դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 20-1632 եզրակացությունը համաձայն հանդիսանում են ակոսափող հրազեններ և հետևաբար հիմնավոր և օրինական է դատարանի որոշումն այդ մասով, որ անհրաժեշտ է նշված հրացանները բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը։
Միաժամանակ, գտնում եմ, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը պատշաճ պատճառաբանված չէ, այն անհիմն է, ուստի խնդրում եմ ներկայացված բողոքը ամբողջությամբ մերժել։»։
5․2․ Պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը և Է.Արամյանը պնդեցին վերաքննիչ բողոքը։
5․3․ Դատախազ Կ․Կարապետյանը առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխանի բովանդակությունը։
5.4. Այլ գործով տնային կալանքի տակ գտնվող մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի ներկայությունը դատական նիստին ապահովելու համար ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը հանձնարարվել է ուղեկցում իրականացնել և ապահովել մեղադրյալի մասնակցությունը դատական նիստին, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է ներկայանալ՝ ծանուցված չլինելու և վատառողջ լինելու հանգամանքով պայմանավորված (դատարանի աշխատակազմի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում մեղադրյալը հայտնել է, որ կանչել են շտապօգնության ծառայություն, սական կանչի թերթիկ չի կարող ներկայացնել), որից հետո իմանալով, որ բողոքի քննությանը մասնակցել են նաև իր պաշտպանները, չի առարկել և համաձայնվել է բողոքի քննությունը շարունակել առանց իր մասնակցության (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի ձայնագրառման կրիչում)։
6․Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6.1. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում քննելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
(...)»:
6.2. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...)[Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…)[Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
6.3. Վերոգրյալի համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը՝ ազատության սահմանափակումը՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
6․3․1․ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի պնդման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ արձանագրում է, որ պատժի արդարացիությունը և համաչափությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել նաև քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող և մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։
Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի կատարում, վերջինս լիովին ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարածի համար, հանցանքը կատարելու պահին եղել է 65 տարին լրացած, ունի առողջական խնդիրներ, բացակայում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, իսկ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են, ուստի մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի /հաշվի առնելով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատության սահմանափակում ինն ամիս երկու օր ժամկետով/ վերջինիս համար խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի փաստարկը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով ազատության սահմանափակում նշանակելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
6.4. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը՝ մեղադրյալի նկատմամբ վերը նշված ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի արդարացիության մասին, իրավաչափ է և բխում է գործով ձեռքբերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել հակառակի մասին:
6.5. Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերի պահպանմանը և տնօրինմանը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ժառանգատուին պատկանող գույքը, որը շրջանառության մեջ է գտնվում հատուկ թույլտվությամբ (զենք և այլն), ժառանգության զանգվածի մեջ է մտնում և ժառանգվում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր հիմունքներով: Ժառանգության ընդունման համար, որի զանգվածի մեջ մտնում է նման գույքը, հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում:
2. Նման ժառանգություն ընդունած անձը պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում դիմել լիազորված պետական մարմին` թույլտվություն ստանալու համար:
3. Ժառանգի դիմումը մերժելու դեպքում նման թույլտվություն պահանջող գույքի նկատմամբ նրա սեփականության իրավունքը դադարեցվում է սույն օրենսգրքի 282 հոդվածին համապատասխան:»:
«Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 6. Քաղաքացիական զենքի ժառանգումն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
7. Ժառանգի կողմից զենքից, զենքի հավաքածուից կամովին հրաժարվելու դեպքում կամ անժառանգ զենք լինելու դեպքում զենքն անցնում է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության տնօրինմանը:
8. Եթե զենքի, զենքի հավաքածուի ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը ձեռք չի բերում զենքի համապատասխան թույլտվություն, ապա պարտավոր է այդ մասին անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում, հայտնել Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանություն՝ վերջինիս միջոցով համապատասխան զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու և ժառանգին փոխհատուցում տրամադրելու համար: Զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու գործընթացը Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանությունը կատարում է նաև այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը մերժում է ստանում համապատասխան թույլտվությունը տրամադրելու հարցում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Իրեղեն ապացույց է ճանաչվում ցանկացած առարկա, որը կարող է վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները պարզելու միջոց լինել, այդ թվում`
1) ենթադրյալ հանցագործության գործիքները կամ այն առարկաները, որոնք իրենց վրա ենթադրյալ հանցագործության հետքեր են պահպանել.
2) այն առարկաները, որոնք ենթադրյալ հանցավոր ներգործության օբյեկտ են եղել.
3) ենթադրյալ հանցագործությամբ անմիջականորեն ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և առարկաները:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված առարկաները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից զննվում են, համապատասխան որոշմամբ ճանաչվում են իրեղեն ապացույց և կցվում վարույթի նյութերին:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Փաստաթուղթ չհանդիսացող իրեղեն ապացույցները տնօրինվում են հետևյալ կանոններով․
1) մեղադրյալին պատկանող՝ դիտավորությամբ կատարված հանցանքի գործիքները բռնագրավվում են կամ հանձնվում իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են, իսկ անզգուշությամբ կատարված հանցանքի գործիքները վերադարձվում են սեփականատիրոջը.
2) շրջանառությունից հանված առարկաները հանձնվում են իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են.
3) արժեք չունեցող առարկաները ոչնչացվում են, իսկ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնվում են նրան.
4) հանցագործությամբ անմիջականորեն ստացված դրամը, արժեք ունեցող այլ գույքը վերադարձվում են բարեխիղճ սեփականատիրոջը, իսկ եթե դրանք բարեխիղճ սեփականատեր չունեն, կամ դրանց սեփականատերն անհայտ է, ապա դրանք ուղղվում են հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի կամ վարութային ծախսերի հատուցմանը, իսկ եթե դրա անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա դրանք բռնագրավվում են.
5) մյուս առարկաները հանձնվում են սեփականատիրոջը, իսկ եթե սեփականատերը հայտնի չէ, ապա հանձնվում են իրավասու հաստատություն:
2. Առանձնապես ծանր հանցագործությունների, ինչպես նաև կյանքի դեմ ուղղված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով իրեղեն ապացույցները ենթակա չեն ոչնչացման:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտը և այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը և միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, բացառությամբ սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերի։
(...)
5. Հանցանքը կատարելու համար օգտագործված կամ շրջանառությունից հանված հանցագործության գործիքները կամ միջոցները, ինչպես նաև հանցագործության առարկա հանդիսացող իրերը, նյութերը, փաստաթղթերը, գույքը, առարկաները ենթակա են պարտադիր բռնագրավման, բացառությամբ այն դեպքի, երբ դրանց բռնագրավումն ակնհայտ անհամաչափ է` հաշվի առնելով կատարված հանցանքի բնույթն ու ծանրության աստիճանը։
6. Շրջանառությունից հանված օբյեկտ համարվող կամ անձանց ու հասարակության համար վտանգ ներկայացնող գույքը ենթակա է պարտադիր բռնագրավման՝ անկախ այն հանգամանքից, թե ում է այն պատկանում։
(...)»:
6.5.1 Վերոգրյալ կարգավորումների համատեքստում անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, նկատի ունենալով, որ «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքը հստակ սահմանում է, որ զենքի համապատասխան թույլտվություն չունեցող անձի կողմից այն ձեռք չբերելու դեպքում վերջինս պետք է ժառանգությունը ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում այդ մասին հայտնի ՀՀ ոստիկանությանը՝ զենքը տնօրինելու և նրան փոխհատուցում տրամադրելու համար։
Այսինքն՝ փոխհատուցում ստանալու իրավունք անձը փաստացի ձեռք է բերում միայն այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում համապատասխան դիմում է հասցեագրում իրավասու մարմնին, մինչդեռ սույն դեպքում մեղադրյալի կողմից այդպիսի գործողություններ ձեռնարկված լինելու մասին տվյալներ առկա չեն։
Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև այն, որ մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերը հանդիսանում են հանցագործության առարկա, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 1-ին, 5-րդ և 6-րդ կետերի հիմքով ենթակա են բռնագրավման։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և հանցագործության առակա հանդիսացող զենքերը իրացնելու և դրա արդյունքում ձեռք բերված դրամական միջոցները որպես փոխհատուցում մեղադրյալին տրամադրելու կառուցակարգ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, ավելին՝ հստակ սահմանված է, որ այդպիսիք դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, ուստի Բողոքաբերի փաստարկներն այս առումով ևս հիմնազուրկ են։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ
Է․ՄԱՆԱՍՅԱՆ Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Կ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ
«09» սեպտեմբերի 2025 թվական ք․Երևան
դռնբաց դատական նիստում, վերաքննության կարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մարտին Արզումանյան) 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․Գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90153920 քրեական գործը։
2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Ռաֆայել Մալխասյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։
2020 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2022 թվականի ապրիլի 08-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈՒՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանի կողմից ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 30301622 քրեական գործը, որը 2022 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ ուղարկվել է ԱՀ գլխավոր դատախազություն՝ ըստ ենթակայության ուղարկելու հարցը քննարկելու համար։
2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ՔԿ զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Է․Ալեքսանյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշմամբ ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին։
2022 թվականի մայիսի 19-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 30301622 և 90153920 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90153920 քրեական գործի համարով։
2023 թվականի փետրվարի 24-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ) (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի մարտի 07-ի որոշմամբ ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ դադարեցվել է Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի 2023 թվականի փետրվարի 24-ին ներկայացված մեղադրանքի՝ ապօրինի կերպով «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակը ձեռք բերելու մասով հարուցված քրեական հետապնդումը։
2023 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։
2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացվել է 90153920 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է 90153920 համարի ներքո։
2023 թվականի մարտի 22-ի Քննիչի որոշմամբ թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալ Ա․Ղարիբյանի, Ա․Մկրտչյանի, Ռ․Մալխասյանի և Ա․Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը։
2023 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 90151823 քրեական վարույթի նյութերը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, որը ԵԴ1/0014/01/23 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին կայացվել է «Քրեական գործից մաս անջատելու մասին» որոշում, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարը։
2025 մայիսի 29-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով վճռվել է.
«Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 31-ի՝ «Անհստակությունը լուծելու մասին» որոշմամբ որոշվել է․ «Մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ 2025 թվականի հուլիսի 7-ի թիվ ԵԴ1/1804/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասում՝ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝«REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում», իսկ եզրափակիչ մասում՝ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերությունը»։
1․2․ 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ պաշտպան Ա․Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
2․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը․
2․1․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…) Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
(…)
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։
(…)
Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»։
3. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
3․1․ 2023 թվականի մարտի 09-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 18․04․2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։
4. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները և պահանջը.
4.1․ Մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է․ «(...) Նախաքննության ընթացքում Ռաֆայել Մալխասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեղադրանքի որոշման մեջ նկարագրված զենքերն իր հորն են պատկանել, որոնք վերջինս ստացել է իր ծառայության տարիներին խորհդային միության ղեկավարներից որպես նվեր: Հիշյալ զենքերը ինքը ժառանգություն է ստացել հորից,սակայն այն չի ձևակերպել և դրանց մասին մոռացել է: Տարիներ շարունակ նշված զենքերը գտնվել են իր տանը,սակայն ինքը տեղյակ էլ չի եղել, որ պետք է ժառանգություն ձևակերպեր: Հետագայում պաշպան ունենալուց հետո, ինքը տեղեկացել է որ գույքը պետք է ժառանգվեր հոր մահից հետո և թույլտվություն ունենար դրանք պահելու համար որպես հուշ, որը անտեղյակության պատճառով չի արել:
(…)
Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում,որը դրսևորվել է հետևյալում
(...)
Սույն պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը անարդարացի է հետևյալ պատճառաբանությամբ
(...)
Սույն դատավճռով դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ռ.Մալխասյանը 77տարեկան է, սաստիկ վատառողջ, ունի կուրության բարձր աստիճան,նշված զենքերը պահել է որպես հուշ և նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ: Դատարանը 9ամիս 2օր ժամկետով ազատության [սահմանափակում] պատիժ նշանակելով պարտավորեցրել է Ռ.Մալխասյանին չփոխել իր բնակության վայրը,մինչդեռ վերջինս իր առողջական վիճակից ելնելով մի շարք բուժումներ պետք է իրականացներ արտերկրում,հետևաբար փոխեր իր մշտական [բ]նակության վայրը, որը այժմ չի կարող նշված պատճառով իրականացնել:
Անդրադառնալով Ռ.Մալխասյանի կողմից նշված գույքը /զենքերը/ ժառանգելու հարցին անհրաժեշտ է վերլուծել հետևյալը
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 98-րդ հոդվածը չի կարգավորում այն իրավիճակները, թե իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքը ինչ պետք է անի դատարանը դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո,սակայն թողնել ոստիկանության տնօրինությանը կարգավորում ևս նախատեսված չէ:
Օրենսգրքի 98-րդ և քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ [հոդվածների] պարզ վերուծությունից ակնհայտ է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը պետք է տնօրինվի օրենքով,հնարավորություն պետք է տրվի որպեսզի գույքի սեփականատերը կարողանա իրացնել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով նախատեսված իր իրավունքը, ինչը չի արվել, հետևաբար դատարանի կողմից թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ նշված զենքերը իրենցից մշակույթային և նյութական բավականին մեծ արժեք են ներկայացնում, պետք է նշանակվեր ապրանքագիտական փորձաքննություն, գնահատվեր և պարզվեր դրանց շուկայական արժեքը և համապատասխան մարմնի միջոցով դրանք հանվեր վաճառքի զենք կրելու թույլտվություն ունեցող անձանց և ստացված գումարը պետք է տրվեր Ռ.Մալխասյանին ,ինչը չի արվել:(...)»։
4.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(…) Բեկանել ԵԴ1/1804/01/25 գործով 2024 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված դատավճիռը
1.մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ:
2. իրեղեն ապացույց ճանաչված Ռեմինգտոն Նիլոն 66 և երկփողանի հրացանների արժեքը պարզելու համար նշանակել ապրանքագիտական փորձաքննություն,որից հետո դրանք օրենքով սահմանված կարգով հանձնել զենքի վաճառքով զբաղվող հատուկ մարմնին նշված զենքերը թույլտվություն ունեցող անձանց կրելու և պահելու նպատակով վաճառելու և գումարը Ռ.Մալխասյանին վերադարձնելու պայմանով:»։
5. Վերաքննիչ դատարան ներկայացված փաստաթղթերը և կողմերի պարզաբանումները.
5.1. 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատախազ Կ․Կարապետյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որում վերջինս նշել է հետևյալը․ «(...)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հուլիսի 07-ի դատավճիռը /առկա է նաև 31․07․2025թ․ անհստակությունը լուծելու մասին որոշում/ օրինական է։ Մասնավորապես՝ հիմնավոր են Դատարանի հետևությունները առ այն, որ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 9 ամիս 2 օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։ Տվյալ դեպքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), ինչպես նաև հանցանք կատարելու պահին հանցավորի՝ Ռաֆայել Մալխասյանի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի են դարձել գործի քննության ընթացքում։ Գտնում եմ, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը։
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքում նշված իրեղեն ապացույց ճանաչված «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի ինքնալիցք հրացանի՝ օպտիկական նշանառության սարքով, և երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացանի վերաբերյալ նկատառումներին, ապա անհրաժեշտ է փաստել, որ պաշտպանի կողմից այդ մասով բերված փաստարկները անհիմն են և հարկ է արձանագրել, որ նշված երկու հրացանները քրեական գործով նշանակված դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2064-20 եզրակացության և դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 20-1632 եզրակացությունը համաձայն հանդիսանում են ակոսափող հրազեններ և հետևաբար հիմնավոր և օրինական է դատարանի որոշումն այդ մասով, որ անհրաժեշտ է նշված հրացանները բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը։
Միաժամանակ, գտնում եմ, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը պատշաճ պատճառաբանված չէ, այն անհիմն է, ուստի խնդրում եմ ներկայացված բողոքը ամբողջությամբ մերժել։»։
5․2․ Պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը և Է.Արամյանը պնդեցին վերաքննիչ բողոքը։
5․3․ Դատախազ Կ․Կարապետյանը առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխանի բովանդակությունը։
5.4. Այլ գործով տնային կալանքի տակ գտնվող մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի ներկայությունը դատական նիստին ապահովելու համար ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը հանձնարարվել է ուղեկցում իրականացնել և ապահովել մեղադրյալի մասնակցությունը դատական նիստին, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է ներկայանալ՝ ծանուցված չլինելու և վատառողջ լինելու հանգամանքով պայմանավորված (դատարանի աշխատակազմի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում մեղադրյալը հայտնել է, որ կանչել են շտապօգնության ծառայություն, սական կանչի թերթիկ չի կարող ներկայացնել), որից հետո իմանալով, որ բողոքի քննությանը մասնակցել են նաև իր պաշտպանները, չի առարկել և համաձայնվել է բողոքի քննությունը շարունակել առանց իր մասնակցության (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի ձայնագրառման կրիչում)։
6․Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6.1. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում քննելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
(...)»:
6.2. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...)[Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…)[Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
6.3. Վերոգրյալի համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը՝ ազատության սահմանափակումը՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
6․3․1․ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի պնդման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ արձանագրում է, որ պատժի արդարացիությունը և համաչափությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել նաև քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող և մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։
Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի կատարում, վերջինս լիովին ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարածի համար, հանցանքը կատարելու պահին եղել է 65 տարին լրացած, ունի առողջական խնդիրներ, բացակայում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, իսկ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են, ուստի մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի /հաշվի առնելով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատության սահմանափակում ինն ամիս երկու օր ժամկետով/ վերջինիս համար խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի փաստարկը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով ազատության սահմանափակում նշանակելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
6.4. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը՝ մեղադրյալի նկատմամբ վերը նշված ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի արդարացիության մասին, իրավաչափ է և բխում է գործով ձեռքբերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել հակառակի մասին:
6.5. Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերի պահպանմանը և տնօրինմանը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ժառանգատուին պատկանող գույքը, որը շրջանառության մեջ է գտնվում հատուկ թույլտվությամբ (զենք և այլն), ժառանգության զանգվածի մեջ է մտնում և ժառանգվում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր հիմունքներով: Ժառանգության ընդունման համար, որի զանգվածի մեջ մտնում է նման գույքը, հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում:
2. Նման ժառանգություն ընդունած անձը պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում դիմել լիազորված պետական մարմին` թույլտվություն ստանալու համար:
3. Ժառանգի դիմումը մերժելու դեպքում նման թույլտվություն պահանջող գույքի նկատմամբ նրա սեփականության իրավունքը դադարեցվում է սույն օրենսգրքի 282 հոդվածին համապատասխան:»:
«Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 6. Քաղաքացիական զենքի ժառանգումն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
7. Ժառանգի կողմից զենքից, զենքի հավաքածուից կամովին հրաժարվելու դեպքում կամ անժառանգ զենք լինելու դեպքում զենքն անցնում է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության տնօրինմանը:
8. Եթե զենքի, զենքի հավաքածուի ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը ձեռք չի բերում զենքի համապատասխան թույլտվություն, ապա պարտավոր է այդ մասին անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում, հայտնել Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանություն՝ վերջինիս միջոցով համապատասխան զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու և ժառանգին փոխհատուցում տրամադրելու համար: Զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու գործընթացը Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանությունը կատարում է նաև այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը մերժում է ստանում համապատասխան թույլտվությունը տրամադրելու հարցում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Իրեղեն ապացույց է ճանաչվում ցանկացած առարկա, որը կարող է վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները պարզելու միջոց լինել, այդ թվում`
1) ենթադրյալ հանցագործության գործիքները կամ այն առարկաները, որոնք իրենց վրա ենթադրյալ հանցագործության հետքեր են պահպանել.
2) այն առարկաները, որոնք ենթադրյալ հանցավոր ներգործության օբյեկտ են եղել.
3) ենթադրյալ հանցագործությամբ անմիջականորեն ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և առարկաները:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված առարկաները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից զննվում են, համապատասխան որոշմամբ ճանաչվում են իրեղեն ապացույց և կցվում վարույթի նյութերին:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Փաստաթուղթ չհանդիսացող իրեղեն ապացույցները տնօրինվում են հետևյալ կանոններով․
1) մեղադրյալին պատկանող՝ դիտավորությամբ կատարված հանցանքի գործիքները բռնագրավվում են կամ հանձնվում իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են, իսկ անզգուշությամբ կատարված հանցանքի գործիքները վերադարձվում են սեփականատիրոջը.
2) շրջանառությունից հանված առարկաները հանձնվում են իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են.
3) արժեք չունեցող առարկաները ոչնչացվում են, իսկ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնվում են նրան.
4) հանցագործությամբ անմիջականորեն ստացված դրամը, արժեք ունեցող այլ գույքը վերադարձվում են բարեխիղճ սեփականատիրոջը, իսկ եթե դրանք բարեխիղճ սեփականատեր չունեն, կամ դրանց սեփականատերն անհայտ է, ապա դրանք ուղղվում են հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի կամ վարութային ծախսերի հատուցմանը, իսկ եթե դրա անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա դրանք բռնագրավվում են.
5) մյուս առարկաները հանձնվում են սեփականատիրոջը, իսկ եթե սեփականատերը հայտնի չէ, ապա հանձնվում են իրավասու հաստատություն:
2. Առանձնապես ծանր հանցագործությունների, ինչպես նաև կյանքի դեմ ուղղված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով իրեղեն ապացույցները ենթակա չեն ոչնչացման:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտը և այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը և միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, բացառությամբ սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերի։
(...)
5. Հանցանքը կատարելու համար օգտագործված կամ շրջանառությունից հանված հանցագործության գործիքները կամ միջոցները, ինչպես նաև հանցագործության առարկա հանդիսացող իրերը, նյութերը, փաստաթղթերը, գույքը, առարկաները ենթակա են պարտադիր բռնագրավման, բացառությամբ այն դեպքի, երբ դրանց բռնագրավումն ակնհայտ անհամաչափ է` հաշվի առնելով կատարված հանցանքի բնույթն ու ծանրության աստիճանը։
6. Շրջանառությունից հանված օբյեկտ համարվող կամ անձանց ու հասարակության համար վտանգ ներկայացնող գույքը ենթակա է պարտադիր բռնագրավման՝ անկախ այն հանգամանքից, թե ում է այն պատկանում։
(...)»:
6.5.1 Վերոգրյալ կարգավորումների համատեքստում անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, նկատի ունենալով, որ «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքը հստակ սահմանում է, որ զենքի համապատասխան թույլտվություն չունեցող անձի կողմից այն ձեռք չբերելու դեպքում վերջինս պետք է ժառանգությունը ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում այդ մասին հայտնի ՀՀ ոստիկանությանը՝ զենքը տնօրինելու և նրան փոխհատուցում տրամադրելու համար։
Այսինքն՝ փոխհատուցում ստանալու իրավունք անձը փաստացի ձեռք է բերում միայն այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում համապատասխան դիմում է հասցեագրում իրավասու մարմնին, մինչդեռ սույն դեպքում մեղադրյալի կողմից այդպիսի գործողություններ ձեռնարկված լինելու մասին տվյալներ առկա չեն։
Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև այն, որ մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերը հանդիսանում են հանցագործության առարկա, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 1-ին, 5-րդ և 6-րդ կետերի հիմքով ենթակա են բռնագրավման։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և հանցագործության առակա հանդիսացող զենքերը իրացնելու և դրա արդյունքում ձեռք բերված դրամական միջոցները որպես փոխհատուցում մեղադրյալին տրամադրելու կառուցակարգ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, ավելին՝ հստակ սահմանված է, որ այդպիսիք դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, ուստի Բողոքաբերի փաստարկներն այս առումով ևս հիմնազուրկ են։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ
Է․ՄԱՆԱՍՅԱՆ Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն
Դատական գործ N: ԵԴ1/1804/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Գործը ստացվել է անջատումից հետո
| Երբ է գործը ստացվել | 26-05-2025 |
|---|---|
| Գործից մասն անջատվել է | Դատաքննության փուլում |
| Գործը որտեղից է ստացվել | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90151823 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակությունը | Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են: |
| Մեղադրյալ, ամբաստանյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Մալխասյան |
| Հայրանուն | Կոնստանտինի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրության տողի համարը | 14.5 |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Մայր գործի համարը | ԵԴ1/0014/01/23 |
Մակագրել
| Երբ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Արզումանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 27-05-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1804/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈւՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ «29» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ․Արզումանյանս, ստանալով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2023 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Ղարիբի Ղարիբյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին¤ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Արա Լեոնիդի Մկրտչյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին¤, Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Արտուր Նշանի Ոսկանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤։ 2023 թվականի ապրիլի 17-ին թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործից պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին): 2025 թվականի մայիսի 26-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ քրեական գործը թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 27-ին հանձնվել է է դատավոր ՄԱրզումանյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործի վարույթը և 2025 թվականի հունիսի 12-ին՝ ժամը 17:45-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Նազարբեկյան 40) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ.Արզումանյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Մալխասյան |
| Հայրանուն | Կոնստանտինի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել պաշտպանի չներկայանալու պատճառաբանությամբ: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:35 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-07-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Մալխասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 07-07-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատության սահմանափակում |
| Այլ պատժաչափեր | Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/1804/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «07» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝ Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Կ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալ Ռ․ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի (ծնված՝ 1947 թվականի մայիսի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, թոշակառու, դատվածություն չունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում)՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 90153920 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության պետ Յու․Բադալյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործի նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ 2021 թվականի հունվարի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։ 2022 թվականի ապրիլի 8-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈւՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանը որոշում է կայացրել ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 303016․22 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին։ 2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 քրեական գործն ընդունել վարույթ և ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի ու 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցնել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին ու 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին: 2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 30301622 և թիվ 90153920 քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 90153920 քրեական գործի համարով շարունակելու մասին։ 2023 թվականի մարտի 9-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերի քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գրիգոր Մղդեսյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթով Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։ 2023 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչությանն ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացնել թիվ 90153920 քրեական վարույթին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 90153920 վարույթի համարով։ 2023 թվականի մարտի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Էդգար Ալեքսանյանը որոշում է կայացրել թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատել մեղադրյալ Արմեն Ղարիբյանի, Արա Մկրտչյանի, Ռաֆայել Մալխասյանի և Արտուր Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը՝ անջատված քրեական վարույթին շնորհելով թիվ 90151823 համարը։ 2023 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Ղարիբի Ղարիբյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասին), Արա Լեոնիդի Մկրտչյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-238-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-338-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին), Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ¥համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին¤, Արտուր Նշանի Ոսկանյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։ 2023 թվականի ապրիլի 17-ին թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0014/01/23 քրեական գործից պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին): 2025 թվականի մայիսի 26-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ քրեական գործը թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 27-ին հանձնվել է է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին) այն արարքը կատարելու համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։ Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանը միջնորդություն ներկայացրեց կիրառել արագացված վարույթ: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքերը, ինչպես նաև վերագրվող արարքների իրավական գնահատականները հրապարակվելուց հետո մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում: Հանրային մեղադրող Կ․Կարապետյանը և պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը, Է․Արամյանը առարկություններ չներկայացրեցին ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները. - ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Ռաֆայել Մալխասյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, այն է՝ դատվածություն չունեցող: Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի: 2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։ (…) 6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից և դրա փամփուշտներից, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։ Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։ Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջոն Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները): Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է: 2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։ (…) 5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ: (…)»: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»։ Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի լուծման, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 98-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-07-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 123 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 127 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 109 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 132 թերթ, 6-րդ հատոր՝ 83 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 19-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | -ին հատոր՝ 123 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 127 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 109 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 132 թերթ, 6-րդ հատոր՝ 83 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե96071 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 03-12-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Թիվ ԵԴ1/1804/01/25 օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը 26.11.25թ-ին ընդունվել է կատարման: |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 123 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 127 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 109 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 132 թեթր, 6-րդ հատոր՝ 83 թերթ, 7-րդ հատոր՝ 106 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 22-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 123 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 127 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 109 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 132 թեթր, 6-րդ հատոր՝ 83 թերթ, 7-րդ հատոր՝ 106 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1804/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 12-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ռաֆայել Մալխասյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 07.07.2025թ. կայացված դատավճիռը պատժի մասով՝ նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վաչե |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 01-09-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-09-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ռաֆայել |
| Ազգանուն | Մալխասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1804/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ հետևյալ կազմով՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Կ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ՝ Ա․ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Է․ԱՐԱՄՅԱՆԻ «09» սեպտեմբերի 2025 թվական ք․Երևան դռնբաց դատական նիստում, վերաքննության կարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Մարտին Արզումանյան) 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․Գործի դատավարական նախապատմությունը․ 1․1․ 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս․Գասպարյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 238-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 90153920 քրեական գործը։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Ռաֆայել Մալխասյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2022 թվականի ապրիլի 08-ին ԱՀ ոստիկանության ՔՀՎ ԾԱԴՈՒՀՀՀԳԴՊ բաժնի պետի տեղակալ Ֆ․Աբրահամյանի կողմից ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 30301622 քրեական գործը, որը 2022 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ ուղարկվել է ԱՀ գլխավոր դատախազություն՝ ըստ ենթակայության ուղարկելու հարցը քննարկելու համար։ 2022 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ ՔԿ զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Է․Ալեքսանյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ) որոշմամբ ԱՀ քրեական օրենսգրքի 248-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 245-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախատեսված արարքը համապատասխանեցվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասին և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին։ 2022 թվականի մայիսի 19-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 30301622 և 90153920 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90153920 քրեական գործի համարով։ 2023 թվականի փետրվարի 24-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ) (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։ 2023 թվականի մարտի 07-ի որոշմամբ ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ դադարեցվել է Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի 2023 թվականի փետրվարի 24-ին ներկայացված մեղադրանքի՝ ապօրինի կերպով «ՊՄ» /Մակարով/ տեսակի 9 մմ (9x18) տրամաչափի ատրճանակը ձեռք բերելու մասով հարուցված քրեական հետապնդումը։ 2023 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Գ․Մղդեսյանի որոշմամբ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասին)։ 2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90151623 քրեական վարույթը։ 2023 թվականի մարտի 21-ին Քննիչի որոշմամբ թիվ 90151623 քրեական վարույթը միացվել է 90153920 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է 90153920 համարի ներքո։ 2023 թվականի մարտի 22-ի Քննիչի որոշմամբ թիվ 90153920 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալ Ա․Ղարիբյանի, Ա․Մկրտչյանի, Ռ․Մալխասյանի և Ա․Ոսկանյանի կողմից կատարված հանցանքների մասով քրեական վարույթը։ 2023 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 90151823 քրեական վարույթի նյութերը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, որը ԵԴ1/0014/01/23 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2023 թվականի ապրիլի 19-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։ 2025 թվականի ապրիլի 21-ին կայացվել է «Քրեական գործից մաս անջատելու մասին» որոշում, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1804/01/25 համարը։ 2025 մայիսի 29-ին կայացվել է «Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռով վճռվել է. «Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 31-ի՝ «Անհստակությունը լուծելու մասին» որոշմամբ որոշվել է․ «Մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի վերաբերյալ 2025 թվականի հուլիսի 7-ի թիվ ԵԴ1/1804/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասում՝ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝«REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում», իսկ եզրափակիչ մասում՝ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերության փոխարեն կարդալ «Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը և երկփողանի որսորդական կոմբինացված (ողորկափող և ակոսափող) հրացանը բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում» պարբերությունը»։ 1․2․ 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 01-ի որոշմամբ պաշտպան Ա․Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։ 2․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը․ 2․1․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճռում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…) Ինչպես տեսանելի է, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը որպես պատժատեսակ նախատեսում է կալանքը և ազատազրկումը, իսկ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ ազատության սահմանափակում, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում, այսինքն՝ պատժատեսակների և պատասխանատվության առումով գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը մասնակի մեղմացնող է, ուստի սույն պարագայում կիրառելի են օրենքի հետադարձ ուժի կանոնները: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), հանցանք կատարելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չներկայացվեցին, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի դարձան գործի քննության ընթացքում։ Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն: (…) Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։ (…) Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Հ․Մաշադյանը որոշում է կայացրել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել ստորագրություն չհեռանալու մասին։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի՝ սույն քրեական գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, և վերջնական պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանք կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. /5,6x15մմ/ տրամաչափի ինքնալիցք հրացանը, պետք է բռնագրավել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:(…)»։ 3. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 3․1․ 2023 թվականի մարտի 09-ին Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ 18․04․2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա նախաքննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում անհայտ անձից ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և տևական ժամանակ իր տանն ապօրինի կերպով պահել հրազեն հանդիսացող «REMINGTON NYLON 66» տեսակի, 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի, «106486» համարի ակոսափող ինքնալիցք հրացան և հրազեն հանդիսացող երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացան, որի աջ փողը՝ ակոսավոր՝ նախատեսված 6.5մմ (6.5x53) տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, իսկ ձախ փողը՝ ողորկափող՝ նախատեսված 28 տրամաչափի որսորդական փամփուշտներով կրակելու համար, որոնք 2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ին նրա՝ Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 24-րդ շենքի 6-րդ բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են։ 4. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները և պահանջը. 4.1․ Մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է․ «(...) Նախաքննության ընթացքում Ռաֆայել Մալխասյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մեղադրանքի որոշման մեջ նկարագրված զենքերն իր հորն են պատկանել, որոնք վերջինս ստացել է իր ծառայության տարիներին խորհդային միության ղեկավարներից որպես նվեր: Հիշյալ զենքերը ինքը ժառանգություն է ստացել հորից,սակայն այն չի ձևակերպել և դրանց մասին մոռացել է: Տարիներ շարունակ նշված զենքերը գտնվել են իր տանը,սակայն ինքը տեղյակ էլ չի եղել, որ պետք է ժառանգություն ձևակերպեր: Հետագայում պաշպան ունենալուց հետո, ինքը տեղեկացել է որ գույքը պետք է ժառանգվեր հոր մահից հետո և թույլտվություն ունենար դրանք պահելու համար որպես հուշ, որը անտեղյակության պատճառով չի արել: (…) Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում,որը դրսևորվել է հետևյալում (...) Սույն պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը անարդարացի է հետևյալ պատճառաբանությամբ (...) Սույն դատավճռով դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ռ.Մալխասյանը 77տարեկան է, սաստիկ վատառողջ, ունի կուրության բարձր աստիճան,նշված զենքերը պահել է որպես հուշ և նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ: Դատարանը 9ամիս 2օր ժամկետով ազատության [սահմանափակում] պատիժ նշանակելով պարտավորեցրել է Ռ.Մալխասյանին չփոխել իր բնակության վայրը,մինչդեռ վերջինս իր առողջական վիճակից ելնելով մի շարք բուժումներ պետք է իրականացներ արտերկրում,հետևաբար փոխեր իր մշտական [բ]նակության վայրը, որը այժմ չի կարող նշված պատճառով իրականացնել: Անդրադառնալով Ռ.Մալխասյանի կողմից նշված գույքը /զենքերը/ ժառանգելու հարցին անհրաժեշտ է վերլուծել հետևյալը (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 98-րդ հոդվածը չի կարգավորում այն իրավիճակները, թե իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքը ինչ պետք է անի դատարանը դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո,սակայն թողնել ոստիկանության տնօրինությանը կարգավորում ևս նախատեսված չէ: Օրենսգրքի 98-րդ և քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ [հոդվածների] պարզ վերուծությունից ակնհայտ է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը պետք է տնօրինվի օրենքով,հնարավորություն պետք է տրվի որպեսզի գույքի սեփականատերը կարողանա իրացնել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով նախատեսված իր իրավունքը, ինչը չի արվել, հետևաբար դատարանի կողմից թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ նշված զենքերը իրենցից մշակույթային և նյութական բավականին մեծ արժեք են ներկայացնում, պետք է նշանակվեր ապրանքագիտական փորձաքննություն, գնահատվեր և պարզվեր դրանց շուկայական արժեքը և համապատասխան մարմնի միջոցով դրանք հանվեր վաճառքի զենք կրելու թույլտվություն ունեցող անձանց և ստացված գումարը պետք է տրվեր Ռ.Մալխասյանին ,ինչը չի արվել:(...)»։ 4.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(…) Բեկանել ԵԴ1/1804/01/25 գործով 2024 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված դատավճիռը 1.մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ: 2. իրեղեն ապացույց ճանաչված Ռեմինգտոն Նիլոն 66 և երկփողանի հրացանների արժեքը պարզելու համար նշանակել ապրանքագիտական փորձաքննություն,որից հետո դրանք օրենքով սահմանված կարգով հանձնել զենքի վաճառքով զբաղվող հատուկ մարմնին նշված զենքերը թույլտվություն ունեցող անձանց կրելու և պահելու նպատակով վաճառելու և գումարը Ռ.Մալխասյանին վերադարձնելու պայմանով:»։ 5. Վերաքննիչ դատարան ներկայացված փաստաթղթերը և կողմերի պարզաբանումները. 5.1. 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է դատախազ Կ․Կարապետյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որում վերջինս նշել է հետևյալը․ «(...)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հուլիսի 07-ի դատավճիռը /առկա է նաև 31․07․2025թ․ անհստակությունը լուծելու մասին որոշում/ օրինական է։ Մասնավորապես՝ հիմնավոր են Դատարանի հետևությունները առ այն, որ Ռաֆայել Կոնստանտինի Մալխասյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասին) նախատեսված արարքի համար Ռ․Մալխասյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատության սահմանափակում՝ 9 ամիս 2 օր ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։ Տվյալ դեպքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր կերպով ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով Ռաֆայել Մալխասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), ինչպես նաև հանցանք կատարելու պահին հանցավորի՝ Ռաֆայել Մալխասյանի 65 տարին լրացած լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, որի վերաբերյալ թեև փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, սակայն դրանք առերևույթ տեսանելի են դարձել գործի քննության ընթացքում։ Գտնում եմ, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը։ Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքում նշված իրեղեն ապացույց ճանաչված «REMINGTON NYLON 66» տեսակի «106486» համարի 22 L.R. (5,6x15մմ) տրամաչափի ինքնալիցք հրացանի՝ օպտիկական նշանառության սարքով, և երկփողանի որսորդական կոմբինացված /ողորկափող և ակոսափող/ հրացանի վերաբերյալ նկատառումներին, ապա անհրաժեշտ է փաստել, որ պաշտպանի կողմից այդ մասով բերված փաստարկները անհիմն են և հարկ է արձանագրել, որ նշված երկու հրացանները քրեական գործով նշանակված դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 2064-20 եզրակացության և դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 20-1632 եզրակացությունը համաձայն հանդիսանում են ակոսափող հրազեններ և հետևաբար հիմնավոր և օրինական է դատարանի որոշումն այդ մասով, որ անհրաժեշտ է նշված հրացանները բռնագրավել և հանձնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տնօրինությանը։ Միաժամանակ, գտնում եմ, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը պատշաճ պատճառաբանված չէ, այն անհիմն է, ուստի խնդրում եմ ներկայացված բողոքը ամբողջությամբ մերժել։»։ 5․2․ Պաշտպաններ Ա․Մելքոնյանը և Է.Արամյանը պնդեցին վերաքննիչ բողոքը։ 5․3․ Դատախազ Կ․Կարապետյանը առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխանի բովանդակությունը։ 5.4. Այլ գործով տնային կալանքի տակ գտնվող մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի ներկայությունը դատական նիստին ապահովելու համար ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը հանձնարարվել է ուղեկցում իրականացնել և ապահովել մեղադրյալի մասնակցությունը դատական նիստին, սակայն մեղադրյալը հրաժարվել է ներկայանալ՝ ծանուցված չլինելու և վատառողջ լինելու հանգամանքով պայմանավորված (դատարանի աշխատակազմի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում մեղադրյալը հայտնել է, որ կանչել են շտապօգնության ծառայություն, սական կանչի թերթիկ չի կարող ներկայացնել), որից հետո իմանալով, որ բողոքի քննությանը մասնակցել են նաև իր պաշտպանները, չի առարկել և համաձայնվել է բողոքի քննությունը շարունակել առանց իր մասնակցության (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի ձայնագրառման կրիչում)։ 6․Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6.1. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում քննելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է: 2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։ 3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։ 4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից: 5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ: 6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով: (...)»: 6.2. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...)[Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…)[Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): 6.3. Վերոգրյալի համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի արդարացիությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը՝ ազատության սահմանափակումը՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: 6․3․1․ Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի` 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի պնդման կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ արձանագրում է, որ պատժի արդարացիությունը և համաչափությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել նաև քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող և մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։ Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցանքի կատարում, վերջինս լիովին ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարածի համար, հանցանքը կատարելու պահին եղել է 65 տարին լրացած, ունի առողջական խնդիրներ, բացակայում են քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, իսկ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են, ուստի մեղադրյալ Ռ.Մալխասյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի /հաշվի առնելով անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը՝ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատության սահմանափակում ինն ամիս երկու օր ժամկետով/ վերջինիս համար խիստ լինելու մասին Բողոքաբերի փաստարկը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի նկատմամբ նշանակված պատժով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում 9 (ինը) ամիս 2 (երկու) օր ժամկետով ազատության սահմանափակում նշանակելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: 6.4. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը՝ մեղադրյալի նկատմամբ վերը նշված ժամկետով ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժի արդարացիության մասին, իրավաչափ է և բխում է գործով ձեռքբերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից վերաքննիչ բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել հակառակի մասին: 6.5. Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերի պահպանմանը և տնօրինմանը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ժառանգատուին պատկանող գույքը, որը շրջանառության մեջ է գտնվում հատուկ թույլտվությամբ (զենք և այլն), ժառանգության զանգվածի մեջ է մտնում և ժառանգվում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր հիմունքներով: Ժառանգության ընդունման համար, որի զանգվածի մեջ մտնում է նման գույքը, հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում: 2. Նման ժառանգություն ընդունած անձը պարտավոր է մեկ ամսվա ընթացքում դիմել լիազորված պետական մարմին` թույլտվություն ստանալու համար: 3. Ժառանգի դիմումը մերժելու դեպքում նման թույլտվություն պահանջող գույքի նկատմամբ նրա սեփականության իրավունքը դադարեցվում է սույն օրենսգրքի 282 հոդվածին համապատասխան:»: «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 6. Քաղաքացիական զենքի ժառանգումն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 1250-րդ հոդվածով սահմանված կարգով: 7. Ժառանգի կողմից զենքից, զենքի հավաքածուից կամովին հրաժարվելու դեպքում կամ անժառանգ զենք լինելու դեպքում զենքն անցնում է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության տնօրինմանը: 8. Եթե զենքի, զենքի հավաքածուի ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը ձեռք չի բերում զենքի համապատասխան թույլտվություն, ապա պարտավոր է այդ մասին անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում, հայտնել Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանություն՝ վերջինիս միջոցով համապատասխան զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու և ժառանգին փոխհատուցում տրամադրելու համար: Զենքը կամ զենքի հավաքածուն տնօրինելու գործընթացը Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանությունը կատարում է նաև այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանձնած ժառանգը մերժում է ստանում համապատասխան թույլտվությունը տրամադրելու հարցում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Իրեղեն ապացույց է ճանաչվում ցանկացած առարկա, որը կարող է վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները պարզելու միջոց լինել, այդ թվում` 1) ենթադրյալ հանցագործության գործիքները կամ այն առարկաները, որոնք իրենց վրա ենթադրյալ հանցագործության հետքեր են պահպանել. 2) այն առարկաները, որոնք ենթադրյալ հանցավոր ներգործության օբյեկտ են եղել. 3) ենթադրյալ հանցագործությամբ անմիջականորեն ձեռք բերված դրամը, այլ արժեքները և առարկաները: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված առարկաները վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից զննվում են, համապատասխան որոշմամբ ճանաչվում են իրեղեն ապացույց և կցվում վարույթի նյութերին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Փաստաթուղթ չհանդիսացող իրեղեն ապացույցները տնօրինվում են հետևյալ կանոններով․ 1) մեղադրյալին պատկանող՝ դիտավորությամբ կատարված հանցանքի գործիքները բռնագրավվում են կամ հանձնվում իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են, իսկ անզգուշությամբ կատարված հանցանքի գործիքները վերադարձվում են սեփականատիրոջը. 2) շրջանառությունից հանված առարկաները հանձնվում են իրավասու հաստատություն կամ ոչնչացվում են. 3) արժեք չունեցող առարկաները ոչնչացվում են, իսկ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնվում են նրան. 4) հանցագործությամբ անմիջականորեն ստացված դրամը, արժեք ունեցող այլ գույքը վերադարձվում են բարեխիղճ սեփականատիրոջը, իսկ եթե դրանք բարեխիղճ սեփականատեր չունեն, կամ դրանց սեփականատերն անհայտ է, ապա դրանք ուղղվում են հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի կամ վարութային ծախսերի հատուցմանը, իսկ եթե դրա անհրաժեշտությունը բացակայում է, ապա դրանք բռնագրավվում են. 5) մյուս առարկաները հանձնվում են սեփականատիրոջը, իսկ եթե սեփականատերը հայտնի չէ, ապա հանձնվում են իրավասու հաստատություն: 2. Առանձնապես ծանր հանցագործությունների, ինչպես նաև կյանքի դեմ ուղղված հանցանքների վերաբերյալ վարույթներով իրեղեն ապացույցները ենթակա չեն ոչնչացման:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտը և այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը և միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, բացառությամբ սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերի։ (...) 5. Հանցանքը կատարելու համար օգտագործված կամ շրջանառությունից հանված հանցագործության գործիքները կամ միջոցները, ինչպես նաև հանցագործության առարկա հանդիսացող իրերը, նյութերը, փաստաթղթերը, գույքը, առարկաները ենթակա են պարտադիր բռնագրավման, բացառությամբ այն դեպքի, երբ դրանց բռնագրավումն ակնհայտ անհամաչափ է` հաշվի առնելով կատարված հանցանքի բնույթն ու ծանրության աստիճանը։ 6. Շրջանառությունից հանված օբյեկտ համարվող կամ անձանց ու հասարակության համար վտանգ ներկայացնող գույքը ենթակա է պարտադիր բռնագրավման՝ անկախ այն հանգամանքից, թե ում է այն պատկանում։ (...)»: 6.5.1 Վերոգրյալ կարգավորումների համատեքստում անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, նկատի ունենալով, որ «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքը հստակ սահմանում է, որ զենքի համապատասխան թույլտվություն չունեցող անձի կողմից այն ձեռք չբերելու դեպքում վերջինս պետք է ժառանգությունը ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում այդ մասին հայտնի ՀՀ ոստիկանությանը՝ զենքը տնօրինելու և նրան փոխհատուցում տրամադրելու համար։ Այսինքն՝ փոխհատուցում ստանալու իրավունք անձը փաստացի ձեռք է բերում միայն այն դեպքում, երբ ժառանգությունն ստանալու օրվանից հաշված՝ յոթնօրյա ժամկետում համապատասխան դիմում է հասցեագրում իրավասու մարմնին, մինչդեռ սույն դեպքում մեղադրյալի կողմից այդպիսի գործողություններ ձեռնարկված լինելու մասին տվյալներ առկա չեն։ Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև այն, որ մեղադրյալի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված զենքերը հանդիսանում են հանցագործության առարկա, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 1-ին, 5-րդ և 6-րդ կետերի հիմքով ենթակա են բռնագրավման։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և հանցագործության առակա հանդիսացող զենքերը իրացնելու և դրա արդյունքում ձեռք բերված դրամական միջոցները որպես փոխհատուցում մեղադրյալին տրամադրելու կառուցակարգ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ, ավելին՝ հստակ սահմանված է, որ այդպիսիք դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման` անհատույց վերցման, ուստի Բողոքաբերի փաստարկներն այս առումով ևս հիմնազուրկ են։ Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/1804/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաֆայել Մալխասյանի պաշտպան Արմեն Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 07-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ 2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ Է․ՄԱՆԱՍՅԱՆ Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-09-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 03-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 7 հատոր, համապատասխանաբար՝ 123, 127, 135, 109, 132, 83, 91 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 03-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 7 հատոր, համապատասխանաբար՝ 123, 127, 135, 109, 132, 83, 91 թերթ: |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 92799/25 |