ԵԴ1/1802/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

«10» հունիսի 2024թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա․ԿՈՍՏԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Հ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1987 թվականի օգոստոսի 6-ին Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին են երկու անչափահաս երեխաները, թոշակառու հայրը, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է «Ցենտրալ Պրոֆ» ՍՊԸ-ում որպես վարորդ, հաշվառված է և բնակվում է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի Զվարթնոց թաղամասի 10-րդ շենքի 23-րդ բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Վ․Բաբաջանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Մեժլումյանը որոշում է կայացրել թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթով Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ․Սիմոնյանը որոշում է կայացրել թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 23-ին Հ․Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/1802/01/25 համարը։
2025 թվականի մայիսի 27-ին թիվ ԵԴ1/1802/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2025 թվականի մայիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1802/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված լինելու պայմաններում, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2023 թվականի մայիսի 3-ին՝ ժամը 21:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «Օպել» մակնիշի, 37 PF 700 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է 8180250655 արձանագրությունը:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Փաստաթղթերի զննություն կատարելու մասին 2025 թվականի մայիսի 14-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180250655 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ արձանագրությունը կազմվել է 2023 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 21:20-ին, քաղաք Երևան, Մոլդովական փողոց հասցեում: Արձանագրությունը կազմվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Ստեփան Ռուբենի Եղոյանի կողմից, ում կրծքանշանի համարն է 01114։ Արձանագրությունը կազմվել է այն մասին, որ քաղաքացի Հովհաննես Գրիգորյանը /ծնված՝ 06․08․1987 թվականին, բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, քաղաք Էջմիածին, Զվարթնոց թաղամաս, 10 շենք 23 բնակարան հասցեում, վարոդական վկայական՝ RE 373450/տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարել է Օպել մակնիշի, 37 PF 700 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան 2023 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 21:15-ին, քաղաք Երևան, Գայի պողոտայում: Վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը դաշտում առկա է միայն ստորագրություն։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեսգիստրից արտատպված՝ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի վարորդական RE373450 վկայականի վերաբերյալ տեղեկանքը, համաձայն որի՝ նրա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է եղել 19․12․2022 թվականից մինչև 19․06․2023 թվականն ընկած ժամանակահատվածում:
Վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215498091 որոշումը, համաձայն որի՝ այն կազմվել է 2022 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ տեխնիկական միջոցներով հայտնաբերված իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննության բաժնի տեսուչ Արսեն Կարապետյանի կողմից, իսկ որոշեցի բաժնի 1-ին մասում առկա է «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 129․3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԱՐՄԵՆԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ-ի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցնել 6 (վեց) ամիս ժամկետով» գրառումը:
Թիվ 40/152160/24 գրությամբ ուղարկված տեղեկատվության պահանջին ի պատասխան ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրության և դրան կից նյութերը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատից ստացված գրությունը և դրան կից ծանուցումը, Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի՝ roadpolice.am հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, համաձայն որոնց՝ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ Ճանապարհային ոստիկանության կողմից կայացված թիվ 2215498091 որոշումն առաքվել է Արմավիրի մարզ, Վաղարշապատ, Զվարթնոց թաղամաս, 10 շենք, 23 բնակարան հասցեով, սակայն փոստային ծառայությունը վերադարձրել է այն Ճանապարհային ոստիկանություն, որոշումը տեղադրվել է ՀՀ հրապարակային ծանուցումների պաշտոնական ինտերնետային կայքում (azdarar.am), բացի դրանից միջոցներ են ձեռնարկվել թիվ 2215498091 որոշումը համայնքային ոստիկանության միջոցով ծանուցելու ուղղությամբ և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատի բաժնի կողմից հանձնվել է այն վերջինին 18.02.2023 թվականին, իսկ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատի բաժնից ստացված գրությանը կից ծանուցման՝ խախտողի անունը, ազգանունը և ստորագրությունը դաշտում առկա է ձեռագիր «Հովհաննես Արմենի Գրիգորյան» գրառումը, ստորագրություն, իսկ դրա կողքին առկա է ամսաթիվ՝ 18.02.2023թ. գրառումը: Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը բաժանորդագրված է եղել Ճանապարհային ոստիկանության ծանուցումների էլեկտրոնային համակարգում առկա եղանակներից SMS հաղորդագրության միջոցով ծանուցման եղանակին՝ 2022 թվականի ապրիլի 28-ից 077-28-30-38 բջջային հեռախոսահամարով: +37477283038 հեռախոսահամարին ուղարկվել են SMS հաղորդագրություններ՝ վերջինի տուգանային միավորները սպառվելու և վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ։
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշումը, համաձայն որի՝ որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել և քրեական վարույթին են կցվել թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթում առկա՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180250655 արձանագրության պատճենը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեսգիստրից արտատպված Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի վարորդական RE373450 վկայականի վերաբերյալ տեղեկանքը, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215498091 որոշումը, թիվ 40/152160/24 գրությամբ ուղարկված տեղեկատվության պահանջին ի պատասխան ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրությունը և դրան կից նյութերը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատից ստացված գրությունը և դրան կից ծանուցումը, Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի՝ roadpolice.am հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը։
- Մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց, միաժամանակ չհրաժարվեց նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքներից:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակվեցին Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նախաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը, որպես վկա հարցաքննվելիս հայտնել է, որ 2023 թվականի մայիսի 3-ին իր կնոջ՝ Ռուզաննա Արտավազդի Մուրադյանի ծննդյան օրն էր և իրենք ընտանիքի անդամների հետ միասին գնում էին Երևան քաղաքի Մեգամոլ առևտրի կենտրոն, որպեսզի նշեն ծնունդը: Այդ ժամանակ իրեն կայանել են ոստիկանության պարեկային ծառայողները և հայտնել, որ ինքը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում վարում է տրանսպորտային միջոց և կազմել են համապատասխան արձանագրությունը: Այդ ժամանակ ինքը վարում էր իր հոր՝ Արմեն Գրիգորյանի անվամբ հաշվառված «Օպել» մակնիշի, 37PF700 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Իր հետ էին նաև կինը և երկու երեխաները: Ինքը մինչ իրեն կայանելը տեղյակ էր, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է, սակայն այդ ժամանակ անհրաժեշտ էր, որ վարեր ավտոմեքենան և այդ պատճառով վարել է: Ինքը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցնելու մասին որոշումը ստացել է համապատասխան ծանուցման եղանակով: Ներկայում զղջում է կատարվածի համար և այլևս նման գործողություններ չի կատարի:
Որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ պնդում է նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքը, ավելացնելու այլ բան չունի, ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը, չի վիճարկում իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը: Զղջում է իր կատարած արարքի համար, խնդրում է օրենքի սահմաններում հնարավորինս մեղմ վարվել իր հետ:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն,
- ծննդյան թիվ ԱԲ 142450 վկայականը, համաձայն որի՝ Միլենա Հովհաննեսի Գրիգորյանը ծնվել է 2011 թվականի հունիսի 22-ին, հայրը հանդիսանում է Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը,
- ծննդի մասին պետական թիվ ԲԱ435276 վկայականը, համաձայն որի՝ Նարեկ Հովհաննեսի Գրիգորյանը ծնվել է 2015 թվականի փետրվարի 20-ին, հայրը հանդիսանում է Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը,
- Արմենի Գուրգենի Գրիգորյանի հաշմանդամության կենսաթոշակային վկայականի պատճենը։
- բժշկասոցիալական փորձաքննական թիվ 1427714 որոշման պատճենը, համաձայն որի՝ Արմենի Գուրգենի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1962թ․) նկատմամբ սահմանվել է երրորդ խմբի անժամկետ հաշմանդամություն՝ ընդհանուր հիվանդության պատճառով։
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տվյալները:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված լինելը,
- Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի կողմից 2023 թվականի մայիսի 3-ին՝ ժամը 21:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում «Օպել» մակնիշի, 37 PF 700 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է 8180250655 արձանագրությունը:
- ներկայացված մեղադրանքում Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը,
- խնամքին երկու անչափահաս երեխաների և հաշմանդամություն ունեցող հոր գտնվելը,
- մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի ստացած եկամուտների վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի հունիսի 9-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Հ․Գրիգորյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը որպես մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը և ամուսնացած լինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Հովհաննես Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին երկու անչափահաս երեխաների և հաշմանդամություն ունեցող հոր առկայությունը։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Հովհաննես Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի նվազագույն չափի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալները (հիմք՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությունը)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2023 թվականի մայիսի 3) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Հ․Գրիգորյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հ․Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60-0796-23 քրեական վարույթով վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180250655 արձանագրության պատճենը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեսգիստրից արտատպված Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի վարորդական RE373450 վկայականի վերաբերյալ տեղեկանքը, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215498091 որոշումը, թիվ 40/152160/24 գրությամբ ուղարկված տեղեկատվության պահանջին ի պատասխան ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրությունը և դրան կից նյութերը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատից ստացված գրությունը և դրան կից ծանուցումը, Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի՝ roadpolice.am հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Թույլատրել Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանին դատավճռով նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Հովհաննես Արմենի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ