Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1796/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
9.1
Պատասխանող
Գագիկ Արամյան Արտյոմի
Էրիկ Դանելյան Ալեքսանի
Գագիկ Արամյան
Էրիկ Դանելյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
Քրեական վերաքննիչ
Մարինե Մելքոնյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետ
Հոդված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
Քրեական վերաքննիչ
Մարինե Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-02 | 12:30 | 3 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-05-26 | Կայացել է | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27.11.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ՝ Մ.Մանգասարյանի, Ա.Գրիգորյանի, մեղադրյալներ՝ Է.Դանիելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի դեկտեմբերի 02-ին, ուստի Դատարանը քննարկման առարկա դարձրեց նաև մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված բոլոր հիմքերի շարունակական առկայությունը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը վերացնել, հաշվի առնելով, որ գրավի գումարը այն ժամանակ վճարել է իր վստահորդի պապը, ով ունեցել է աշխատանք և աշխատել է ՌԴ-ում, սակայն ներկայումս պապը չի աշխատում, իսկ տան հոգսն ընկած է վերջինիս վրա (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 30.07.2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս, Դատարանն անդրադառնալով տնային կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշումներով արված այն ենթադրությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը կխոչընդոտի քրեական վարույթին: Դատարանը հաշվի է առնում, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել վարույթին ներգրավված բոլոր անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել մեղադրյալի դեմ, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված Դատարանի գնահատմամբ պահպանվում է այն մտավախությունը, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանի շարունակական առկայության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում քրեական վարույթին խոչընդոտելու վտանգը, մտավախությունը դեռ առկա է և դա վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների՝ կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամսով: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառմամբ առկա մյուս սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավի վերացման միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ»: Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս 2025 թվականի մայիսի 29-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը՝ տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 4.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով: Գրավ խափանման միջոցի կիրառման ժամանակահատվածում մեղադրյալը թեև դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, սակայն մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի հնարավոր ոչ պատշաճ հետագա վարքագծի կանխորոշման համատեքստում առանց գրավ խափանման միջոցի կիրառման հնարավոր չէ հանգել հետևության, որ միայն տնային կալանք և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովելու այն, ուստի վերջինիս նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը մյուս այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ է միայն ի զորու ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միաժամանակ, անդրադառնալով կիրառված գրավի գումարի չափին, ինչպես նաև գրավ խափանման միջոցի վերացման պաշտպանական կողմի միջնորդության հիմքում ընկած փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի պահպանումը բավարար է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, իսկ գրավի առարկա հանդիսացող մյուս՝ 2.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը ենթակա է վերադարձման գրավատուին: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գրավի չափի սահմանումը պետք է ինքնանպատակ չլինի, այլ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ինչպես մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ՝ անձի սոցիալական վիճակը և սահմանված գումարի չափի վճարման հնարավորությունը: Այսինքն, եթե գրավի կիրառումը թույլատրելի է, ապա հաջորդիվ խնդիրը կայանում է նրանում, թե գումարի ինչպիսի չափ սահմանվի, որը ենթադրյալ հանցանք կատարողի համար հանդիսանա զսպող գործոն: Այլ կերպ ասած՝ գրավի չափ սահմանելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել անձի սոցիալական վիճակին, հնարավորություններին և թե որքանով է սահմանվող գումարն էական այդ անձի համար՝ կարող է արդյոք այն ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը, թե ոչ: Դատարանը գտնում է, որ թեև տվյալ դեպքում սահմանված 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը համահունչ է մեղսագրվող արարքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, սակայն, հաշվի առնելով մեղադրյալի սոցիալական վիճակը և այն փաստը, որ վերջինս կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ հիշյալ չափի նվազեցումը նույնպես կարող է ապահովել Գագիկ Արտյոմի Արամյանի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի չափը պետք է նվազեցնել և սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Նույն ժամկետով պահպանել առկա սահմանափակումներն առ այն, որ տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Պաշտպան Ապրես Գրիգորյանի միջնորդությունը բավարարել մասնակի: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցնել և գրավի գումարի չափ սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: Որոշումը՝ գրավի չափի նվազեցման մասով ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ | Դատարանում ստացվել է պրոբացիայի գրությունը առ այն, որ տնային կալանքի տակ գտնվող մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոտքին ամրացված էլեկտրոնային հսկողությանը ժապավենը կտրել է և լքել է տնային կալանքի կիրառման բնակության հասցեն՝ խախտելով տնային կալանքի կիրառման կարգն ու պայմանները։ Դատարանը նիստ նշանակեց 27.05.2026 թվականաին ժամը՝ 17։30-ին խափանման միջոցի փոփոխման հարցը քննարելու համար։ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-05-18 | 13:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-09 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-24 | 11:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-26 | 11:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-27 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-11-14 | Չի կայացել | ||||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-04 | 16:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-16 | 14:00 | 3 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-03 | 14:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-30 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-16 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-29 | 16:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
N-ԵԴ1/1796/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«29» հունվարի 2026թ. ք. Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Տ.Ոսկանյան/ 27.11.2025թվականի որոշման դեմ ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով:
27.11.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
Բողոքարկվող դատական ակտը դատախազությունում ստացվել է 15.12.2025թվականին։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 25.12.2025թվականին փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել դատախազ Ա.Մարտոյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 26.12.2025թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 13.01.2026թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 14.01.2026թվականին:
19.01.2026թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:
2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խոչընդոտներ վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գագիկ Արտյոմի Արամյանին հայտնելու միջոցով օժանդակել է վերջինի կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի՝ դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված ուրիշի գույքի հափշտակության փորձին: Այսպես.
Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։
Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին:»:
27.11.2025թվականի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես նշել է.
«/.../Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 03.09.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու մտավախությունը:
Դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը նվազել է:
Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում:
Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար:
Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու նվազ մտավախությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը:
/.../Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու և վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն:
Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում:/.../»:
3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոփոխելով և տնային կալանք կիրառելով‚ դատարանը չի պահպանել Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի պահանջները, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման: Մասնավորապես անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում, հարկ է համարում նշել, որ վերջինի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ նրա նկատմամբ դատարանում զուգահեռ քննվում են քրեական գործեր, որոնց վերաբերյալ, ճիշտ է, առկա չեն օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռներ, սակայն ըստ էության հիշյալ հանգամանքն ինքնին վկայում է Է.Դանիելյանի անձի, ինչպես նաև որոշակի հանցավոր հակումներ ունենալու հանգամանքների մասին: Հատկանշական է, որ դատարանի կողմից Է.Դանիելյանի վերաբերյալ նախորդիվ կայացված որոշումներում հիշյալ հանգամանքը նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը գնահատելու համատեքստում արժանացել էր ուշադրության և ի թիվս այլնի՝ դրվել ենթադրությունների հիմնավորման հիմքում: Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, հարկ է փաստել, որ դատաքննությունը դեռևս գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, չեն հարցաքննվել դատակոչված բոլոր անձինք, բացի այդ, հնարավոր է իրավիճակ, որ արդեն իսկ հարցաքննված անձինք քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ցանկություն հայտնեն լրացուցիչ հարցաքննվելու և նոր տեղեկություններ հայտնելու, իսկ նման պայմաններում ցանկալի ցուցմունքներ ստանալու համար մեղադրյալ Է.Դանիելյանի կողմից նշված անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով դատաքննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Վերոգրյալի համատեքստում հաշվի առնելով նաև մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և ակնկալվող պատժի խստությունը՝ Է.Դանիելյանի կողմից անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկն առավել ակնհայտ է դառնում:
Ելնելով վերոգրյալից‚ բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին միջնորդել է.
«Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին՝ 27.11.2025թվականի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ և Էրիկ ԱԼեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով:»:
4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի 27.11.2025թվականի որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեոնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, բան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. /.../
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի աոկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար, /.../
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր, ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման օրինականությունը /.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...):
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումը վերահաստատել է նաև Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ 28.02.2025թվականի թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 քրեական գործով, արձանագրելով, որ. «15. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.1.-րդ կետում նշված պնդմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերոգրյալի պայմաններում բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.2-րդ և 5.4-րդ կետերում մատնանշված փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է։»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին:
Անդրադառնալով տնային կալանք և բացակայելու արգելք կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածից երևում է, որ նշված հոդվածի երկրորդ մասում թվարկված հավանական գործողությունների կանխումը վերաբերելի նպատակ է բոլոր խափանման միջոցների կիրառման համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ սահմանել է, որ բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի կամ դրանցից մեկի առկայության պայմաններում, կոնկրետ դեպքում առավել խիստ խափանման միջոցն ընտրելու համար էական և որոշիչ նշանակություն ունեն մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանանան դատարանների կողմից կալանավորման մասին միջնորդություն քննարկելիս: Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված՝ խափանման միջոցների նպատակներից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը ինքնին դեռևս բավարար չէ, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվի հենց կալանքը, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-119-րդ հոդվածների պահանջն այն է, որ քննիչը կամ դատախազը պարտավոր են հիմնավորել, իսկ դատարանը՝ պատճառաբանված հաստատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում սահմանված՝ խափանման միջոցների նպատակներին հնարավոր չէ հասնել այլ կերպ, քան անձին հասարակությունից մեկուսացնելով, անձի ազատության իրավունքն առավելագույն չափով սահմանափակելով: Հետևաբար, անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներից բխող ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորել ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ նպատակի (նպատակների) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորումն է ի զորու կանխել քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Այսինքն՝ կիրառված միջոցի՝ կալանավորման, և հետապնդվող նպատակի միջև պետք է լինի համաչափության ողջամիտ հարաբերակցություն։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ (ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված), որի իմաստով` Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցները կիրառվում են միատեսակ նպատակներով (չկա բացառապես կալանավորում կիրառելու համար նախատեսված յուրատեսակ հիմք), սակայն այդ խափանման միջոցներից յուրաքանչյուրի համար կիրառման հիմքերն ունեն տարբեր ինտենսիվություն՝ ռիսկայնության տարբեր աստիճաններ: Դրանով է պայմանավորված, որ կալանավորումը կիրառվում է որպես ծայրահեղ միջոց (last resort), այն դեպքում, երբ այլ խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Ի դեպ, նաև դատարանների խնդիրն է պարզել խափանման միջոց ընտրելիս այս կամ այն հիմքի հավանականության աստիճանը՝ դրանով պայմանավորելով խափանման միջոցի տեսակը:
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/:
Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/:
Մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու կոնվենցիոնալ իրավունքի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը դատական իշխանության մարմիններին հնարավորություն չի տալիս ընտրություն կատարելու անձին՝ ողջամիտ ժամկետում դատարան տանելու կամ մինչև դատարանի առջև կանգնելը ժամանակավորապես ազատ արձակելու միջև։ Մինչև դատապարտումն անձը համարվում է անմեղ, և այս դրույթի նպատակն առավելապես անձին ժամանակավորապես ազատ արձակելն է այն դեպքում, երբ շարունակական կալանքն այլևս ողջամիտ չէ։ Այն հարցը, թե արդյո՞ք կալանքի տակ պահելու ժամկետը ողջամիտ է եղել, չի կարող գնահատվել վերացական եղանակով։ Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ողջամտության հարցը պետք է գնահատվի՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից ելնելով։ Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել միայն, եթե կոնկրետ գործով առկա են հանրային շահի իրական պահանջի մասին վկայող հատուկ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին, գերակայում են Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ /տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 89-90-րդ կետերը/:
Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը շարունակական կալանքի անհրաժեշտ պայման է, սակայն որոշակի ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար, և իրավասու մարմինները պետք է ներկայացնեն կալանքը հիմնավորող անհրաժեշտ և բավարար հիմքեր։ Անձին ազատ արձակելուն կողմ կամ դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանրական և վերացական բնույթի, այլ պետք է պարունակեն հղումներ կոնկրետ փաստերին և անձի անձնային առանձնահատկություններին, որոնք հիմնավորում են վերջինիս կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Rubtsov and Balayan v. Russia գործով 2018 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 33707/14 and 3762/15,142-րդ կետը, Perstner v. Luxembourg գործով 2023 թվականի փետրվարի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7446/21, 33-րդ կետը/: Կալանքի տակ պահելու փաստացի մեխանիկական երկարաձգումն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի երաշխիքների հետ /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Tase v. Romania գործով 2008 թվականի հունիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 29761/02, 40-րդ կետը/:
Ինչ վերաբերում է վարույթի պատշաճ ընթացքին մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ այն չպետք է լինի վերացական և պետք է հաստատվի փաստական տվյալներով /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Becciev v. Moldova գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9190/03, 59-րդ կետը/: Վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը կարող է ընդունելի լինել վարույթի սկզբնական փուլերում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Jarzyhski v. Poland գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15479/02, 43-րդ կետը/, սակայն այն չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ։ Ընդ որում, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում՝ ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Clooth v. Belgium գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87, 44-րդ կետը/:
Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու, որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։/…/»։
Մելսիկ Ալեքսանյանի վերաբերյալ քրեական գործով 09.04.2025թվականի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշմամբ զարգացնելով որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի վերաբերյալ նախադեպային իրավունքը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «/.../ Վերոշարադրյալի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի նկատմամբ ընտրված տնային կալանք և բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների վերլուծությամբ փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառման ենթակա խափանման միջոցների ընտրության մասին իրավաչափ հետևության: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան Վերաքննիչ դատարանին գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, նրա դերը ենթադրյալ կատարված արարքում, քրեական գործի դատաքննության սկզբնական փուլում չգտնվելը, բացի այդ մեղադրյալի դատվածություն չունենալը‚ բնակության վայր ունենալը, առողջական խնդիրներ ունենալը‚ ինչպես նաև այն, որ բողոքաբերի կողմից չեն նշվել Էրիկ Դանելյանի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի ծանրակշիռ և իրական փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային գալ ողջամիտ և հիմնավոր հետևության առ այն, որ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկն այնքան բարձր է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը չկարողանան այն չեզոքացնել, և որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերջինիս նկատմամբ վերը նշված համակցված խափանման միջոցներ ընտրելով, թույլ է տվել դատական սխալ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար անհրաժեշտ խափանման միջոցների ընտրության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը շեշտում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու նպատակների առկայության փաստն ինքնին բավարար չէ արձանագրելու, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի հենց կալանքը, քանի որ սույն դեպքում այդ նույն հիմքերով հնարավոր է կիրառել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներ և այդ ճանապարհով հասնել քրեական գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակին:
Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով դատախազի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արդեն իսկ հաշվի է առել նշված հանգամանքները, և ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու իսպառ բացակայություն, այլ ընդամենը նշել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել նաև տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի կիրառման միջոցով, ինչը Վերաքննիչ դատարանի կարծիքով ևս կարող է լինել առավել պիտանի՝ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու տեսանկյունից:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգը միտված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման, որի պարագայում անձն ըստ էության կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին համարժեք մեկուսացվածության աստիճան: Նշված փաստն, ինքնին, ևս երաշխիք է ապահովելու քրեադատավարական օրենքի նպատակները՝ բացառելով գործով անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելը, ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը, դրանով իսկ՝ ապահովելով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ և քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փաստական տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամտորեն ենթադրելու, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցները, սույն դեպքում՝ բացակայելու արգելքը և տնային կալանքը, քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ բողոքաբերի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները և ամենևին բավարար չեն մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին, հետևաբար նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար դատախազ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27.11.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«29» հունվարի 2026թ. ք. Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Տ.Ոսկանյան/ 27.11.2025թվականի որոշման դեմ ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով:
27.11.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
Բողոքարկվող դատական ակտը դատախազությունում ստացվել է 15.12.2025թվականին։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 25.12.2025թվականին փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել դատախազ Ա.Մարտոյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 26.12.2025թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 13.01.2026թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 14.01.2026թվականին:
19.01.2026թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:
2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խոչընդոտներ վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գագիկ Արտյոմի Արամյանին հայտնելու միջոցով օժանդակել է վերջինի կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի՝ դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված ուրիշի գույքի հափշտակության փորձին: Այսպես.
Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։
Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին:»:
27.11.2025թվականի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես նշել է.
«/.../Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 03.09.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու մտավախությունը:
Դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը նվազել է:
Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում:
Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար:
Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու նվազ մտավախությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը:
/.../Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու և վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն:
Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում:/.../»:
3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոփոխելով և տնային կալանք կիրառելով‚ դատարանը չի պահպանել Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի պահանջները, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման: Մասնավորապես անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում, հարկ է համարում նշել, որ վերջինի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ նրա նկատմամբ դատարանում զուգահեռ քննվում են քրեական գործեր, որոնց վերաբերյալ, ճիշտ է, առկա չեն օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռներ, սակայն ըստ էության հիշյալ հանգամանքն ինքնին վկայում է Է.Դանիելյանի անձի, ինչպես նաև որոշակի հանցավոր հակումներ ունենալու հանգամանքների մասին: Հատկանշական է, որ դատարանի կողմից Է.Դանիելյանի վերաբերյալ նախորդիվ կայացված որոշումներում հիշյալ հանգամանքը նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը գնահատելու համատեքստում արժանացել էր ուշադրության և ի թիվս այլնի՝ դրվել ենթադրությունների հիմնավորման հիմքում: Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, հարկ է փաստել, որ դատաքննությունը դեռևս գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, չեն հարցաքննվել դատակոչված բոլոր անձինք, բացի այդ, հնարավոր է իրավիճակ, որ արդեն իսկ հարցաքննված անձինք քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ցանկություն հայտնեն լրացուցիչ հարցաքննվելու և նոր տեղեկություններ հայտնելու, իսկ նման պայմաններում ցանկալի ցուցմունքներ ստանալու համար մեղադրյալ Է.Դանիելյանի կողմից նշված անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով դատաքննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Վերոգրյալի համատեքստում հաշվի առնելով նաև մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և ակնկալվող պատժի խստությունը՝ Է.Դանիելյանի կողմից անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկն առավել ակնհայտ է դառնում:
Ելնելով վերոգրյալից‚ բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին միջնորդել է.
«Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին՝ 27.11.2025թվականի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ և Էրիկ ԱԼեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով:»:
4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի 27.11.2025թվականի որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեոնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, բան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. /.../
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի աոկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար, /.../
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր, ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման օրինականությունը /.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...):
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումը վերահաստատել է նաև Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ 28.02.2025թվականի թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 քրեական գործով, արձանագրելով, որ. «15. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.1.-րդ կետում նշված պնդմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերոգրյալի պայմաններում բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.2-րդ և 5.4-րդ կետերում մատնանշված փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է։»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին:
Անդրադառնալով տնային կալանք և բացակայելու արգելք կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածից երևում է, որ նշված հոդվածի երկրորդ մասում թվարկված հավանական գործողությունների կանխումը վերաբերելի նպատակ է բոլոր խափանման միջոցների կիրառման համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ սահմանել է, որ բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի կամ դրանցից մեկի առկայության պայմաններում, կոնկրետ դեպքում առավել խիստ խափանման միջոցն ընտրելու համար էական և որոշիչ նշանակություն ունեն մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանանան դատարանների կողմից կալանավորման մասին միջնորդություն քննարկելիս: Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված՝ խափանման միջոցների նպատակներից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը ինքնին դեռևս բավարար չէ, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվի հենց կալանքը, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-119-րդ հոդվածների պահանջն այն է, որ քննիչը կամ դատախազը պարտավոր են հիմնավորել, իսկ դատարանը՝ պատճառաբանված հաստատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում սահմանված՝ խափանման միջոցների նպատակներին հնարավոր չէ հասնել այլ կերպ, քան անձին հասարակությունից մեկուսացնելով, անձի ազատության իրավունքն առավելագույն չափով սահմանափակելով: Հետևաբար, անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներից բխող ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորել ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ նպատակի (նպատակների) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորումն է ի զորու կանխել քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Այսինքն՝ կիրառված միջոցի՝ կալանավորման, և հետապնդվող նպատակի միջև պետք է լինի համաչափության ողջամիտ հարաբերակցություն։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ (ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված), որի իմաստով` Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցները կիրառվում են միատեսակ նպատակներով (չկա բացառապես կալանավորում կիրառելու համար նախատեսված յուրատեսակ հիմք), սակայն այդ խափանման միջոցներից յուրաքանչյուրի համար կիրառման հիմքերն ունեն տարբեր ինտենսիվություն՝ ռիսկայնության տարբեր աստիճաններ: Դրանով է պայմանավորված, որ կալանավորումը կիրառվում է որպես ծայրահեղ միջոց (last resort), այն դեպքում, երբ այլ խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Ի դեպ, նաև դատարանների խնդիրն է պարզել խափանման միջոց ընտրելիս այս կամ այն հիմքի հավանականության աստիճանը՝ դրանով պայմանավորելով խափանման միջոցի տեսակը:
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/:
Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/:
Մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու կոնվենցիոնալ իրավունքի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը դատական իշխանության մարմիններին հնարավորություն չի տալիս ընտրություն կատարելու անձին՝ ողջամիտ ժամկետում դատարան տանելու կամ մինչև դատարանի առջև կանգնելը ժամանակավորապես ազատ արձակելու միջև։ Մինչև դատապարտումն անձը համարվում է անմեղ, և այս դրույթի նպատակն առավելապես անձին ժամանակավորապես ազատ արձակելն է այն դեպքում, երբ շարունակական կալանքն այլևս ողջամիտ չէ։ Այն հարցը, թե արդյո՞ք կալանքի տակ պահելու ժամկետը ողջամիտ է եղել, չի կարող գնահատվել վերացական եղանակով։ Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ողջամտության հարցը պետք է գնահատվի՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից ելնելով։ Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել միայն, եթե կոնկրետ գործով առկա են հանրային շահի իրական պահանջի մասին վկայող հատուկ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին, գերակայում են Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ /տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 89-90-րդ կետերը/:
Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը շարունակական կալանքի անհրաժեշտ պայման է, սակայն որոշակի ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար, և իրավասու մարմինները պետք է ներկայացնեն կալանքը հիմնավորող անհրաժեշտ և բավարար հիմքեր։ Անձին ազատ արձակելուն կողմ կամ դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանրական և վերացական բնույթի, այլ պետք է պարունակեն հղումներ կոնկրետ փաստերին և անձի անձնային առանձնահատկություններին, որոնք հիմնավորում են վերջինիս կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Rubtsov and Balayan v. Russia գործով 2018 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 33707/14 and 3762/15,142-րդ կետը, Perstner v. Luxembourg գործով 2023 թվականի փետրվարի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7446/21, 33-րդ կետը/: Կալանքի տակ պահելու փաստացի մեխանիկական երկարաձգումն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի երաշխիքների հետ /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Tase v. Romania գործով 2008 թվականի հունիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 29761/02, 40-րդ կետը/:
Ինչ վերաբերում է վարույթի պատշաճ ընթացքին մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ այն չպետք է լինի վերացական և պետք է հաստատվի փաստական տվյալներով /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Becciev v. Moldova գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9190/03, 59-րդ կետը/: Վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը կարող է ընդունելի լինել վարույթի սկզբնական փուլերում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Jarzyhski v. Poland գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15479/02, 43-րդ կետը/, սակայն այն չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ։ Ընդ որում, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում՝ ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Clooth v. Belgium գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87, 44-րդ կետը/:
Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու, որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։/…/»։
Մելսիկ Ալեքսանյանի վերաբերյալ քրեական գործով 09.04.2025թվականի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշմամբ զարգացնելով որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի վերաբերյալ նախադեպային իրավունքը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «/.../ Վերոշարադրյալի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի նկատմամբ ընտրված տնային կալանք և բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների վերլուծությամբ փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառման ենթակա խափանման միջոցների ընտրության մասին իրավաչափ հետևության: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան Վերաքննիչ դատարանին գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, նրա դերը ենթադրյալ կատարված արարքում, քրեական գործի դատաքննության սկզբնական փուլում չգտնվելը, բացի այդ մեղադրյալի դատվածություն չունենալը‚ բնակության վայր ունենալը, առողջական խնդիրներ ունենալը‚ ինչպես նաև այն, որ բողոքաբերի կողմից չեն նշվել Էրիկ Դանելյանի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի ծանրակշիռ և իրական փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային գալ ողջամիտ և հիմնավոր հետևության առ այն, որ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկն այնքան բարձր է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը չկարողանան այն չեզոքացնել, և որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերջինիս նկատմամբ վերը նշված համակցված խափանման միջոցներ ընտրելով, թույլ է տվել դատական սխալ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար անհրաժեշտ խափանման միջոցների ընտրության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը շեշտում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու նպատակների առկայության փաստն ինքնին բավարար չէ արձանագրելու, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի հենց կալանքը, քանի որ սույն դեպքում այդ նույն հիմքերով հնարավոր է կիրառել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներ և այդ ճանապարհով հասնել քրեական գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակին:
Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով դատախազի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արդեն իսկ հաշվի է առել նշված հանգամանքները, և ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու իսպառ բացակայություն, այլ ընդամենը նշել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել նաև տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի կիրառման միջոցով, ինչը Վերաքննիչ դատարանի կարծիքով ևս կարող է լինել առավել պիտանի՝ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու տեսանկյունից:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգը միտված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման, որի պարագայում անձն ըստ էության կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին համարժեք մեկուսացվածության աստիճան: Նշված փաստն, ինքնին, ևս երաշխիք է ապահովելու քրեադատավարական օրենքի նպատակները՝ բացառելով գործով անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելը, ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը, դրանով իսկ՝ ապահովելով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ և քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փաստական տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամտորեն ենթադրելու, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցները, սույն դեպքում՝ բացակայելու արգելքը և տնային կալանքը, քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ բողոքաբերի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները և ամենևին բավարար չեն մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին, հետևաբար նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար դատախազ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27.11.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1796/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-05-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16151225 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գագիկ Արտյոմի Արամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի օժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի' դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու ապառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խոչընդոտներ վերացնելու, այն է'այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գագիկ Արտյոմի Արամյանին հայտնելու միջոցով օժանդակել է վերջինի կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված աոարկայի' դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված ուրիշի գույքի հափշտակության փորձին: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հայրանուն | Արտյոմի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ներկայումս՝ գտնվում է ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿՀ-ում |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 44-252 Մաս 2 Կետ 5 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էրիկ |
| Ազգանուն | Դանելյան |
| Հայրանուն | Ալեքսանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ներկայում՝ գտնվում է ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿՀ-ում |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 46-44-252 Մաս 2 Կետ 5 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 23-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 26.05.2025 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Ոսկանյանս, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ստանալով թիվ ԵԴ1/1796/01/25 (նախաքննական համար՝ 16151225) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի մայիսի 29-ին՝ ժամը 16։00-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 3 դահլիճ)։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էրիկ |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ապրես |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | . |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29.05.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Հունանյանի, Ա․Գրիգորյանի, Մ․Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Գ.Արամյանի, Է․Դանելյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի (ծնված 30.05.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, առանց կրթության, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝ 1) ինքնաբացարկի, բացարկի և վարույթին մասնակցելուց ազատելու հարցը. 2) վարույթի ընդդատության հարցը. 3) քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը. 4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. (...) 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հարցը կողմի միջնորդությամբ կամ դատարանի նախաձեռնությամբ կարող է քննարկվել առաջնահերթության կարգով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային համակցված խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Ներկայացրեց փաստաթղթեր /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է կատարել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված նոր ենթադրյալ արարք և/կամ կարող է դիմել փախուստի: Այսպես. Դատարանն անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտնում է, որ այն բացակայում է: Մասնավորապես՝ Դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Անդրադառնալով ենթադրյալ հանցանք կատարելու և խոչընդոտելու հավանականությանը, Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում այդ մտավախությունները առկա են՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ նախ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները, և երկրորդ մեղադրյալ Է.Դանելյանը դատարանի վարույթում գտնվող մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում ունի մեղադրյալի կարգավիճակ և վերջինիս տվյալ գործով մեղսագրվում է 3 դրվագ սեփականության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցագործությունների կատարում (տե՛ս ձև 8 տեղեկանք և Դատալեքս դատական տեղեկատվական համակարգ): Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, այդ թվում նաև՝ տնային կալանքի համակցված բացակայելու արգելքով, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29.05.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Հունանյանի, Ա․Գրիգորյանի, Մ․Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Գ.Արամյանի, Է․Դանելյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝ 1) ինքնաբացարկի, բացարկի և վարույթին մասնակցելուց ազատելու հարցը. 2) վարույթի ընդդատության հարցը. 3) քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը. 4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. (...) 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հարցը կողմի միջնորդությամբ կամ դատարանի նախաձեռնությամբ կարող է քննարկվել առաջնահերթության կարգով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանները միջնորդեցին մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային համակցված խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը, գրավը և բացակայելու արգելքը: Գրավի գումարի չափ առաջարկեցին 2.000.00-4.000.000 ՀՀ դրամը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանների դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է կատարել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված նոր ենթադրյալ արարք և/կամ կարող է դիմել փախուստի: Այսպես. Դատարանն անդրադառնալով հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտնում է, որ դրանք բացակայում են: Մասնավորապես՝ Դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը նախկինում դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հնարավորություն կտային գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելը անհրաժեշտ է ենթադրյալ հանցանք կատարելը կանխելու նպատակով: Ինչ վերաբերում է փախուստի դիմելու հավանականությանը, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Միայն այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը երկար տարինել բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում բավարար չէ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և այդ հիմքով անձին կալանքի տակ պահելու համար: Անդրադառնալով խոչընդոտելու հավանականությանը, Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում այդ մտավախությունը առկա է՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները: Միաժամանակ, Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը շարունակում է պահպանվել, սակայն վերջինիս հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ չեզոքացնել այլ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, ինչպես նաև գրեթե երկու ամիս է գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու հավանականությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ. 1) կալանքը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանքը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանք կիրառելուց, կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման, կամ սահմանափակման պահպանման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Անձնական ազատության իրավունքի սահմանափակման համատեքստում համաչափության սկզբունքն իր արտացոլումն է գտել Եվրոդատարանի մի շարք որոշումներում, որի տեսանկյունից իրավունքներին միջամտությունը պետք է պայմանավորված լինի հրատապ հասարակական պահանջներով, լինի համարժեք իրավական նպատակներին հասնելու համար, իսկ փաստարկները, որոնք բերում է պատասխանող պետությունը միջամտության օգտին, պետք է լինեն համոզիչ և անվիճելի: Եվրոդատարանը նշում է, որ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի հիմնական նպատակն է անձի ազատության իրավունքի կամայական և անհիմն սահմանափակումը կանխելը (McKay v. theUnited Kingdom [GC], § 30), քանի որ ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն ունեն առաջնային նշանակություն «ժողովրդավարական հասարակությունում» Կոնվենցիայում ամրագրված իմաստով (Medvedyev and Others v. France [GC], § 76; Ladent v. Poland, § 45, 18 March 2008): Օրինականության սկզբունքը չի կարող բավարարված համարվել զուտ ներպետական օրենսդրության պահանջները պահպանելով, քանի որ ազգային օրենսդրությունը, ինքնին, կարող է չհամապատասխանել Կոնվենցիային, ներառյալ ընդհանուր սկզբունքները, որոնք ենթադրվում են կամ արտահայտված են դրանում (Pleso v. Hungary, § 59), իսկ 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համատեքստում Կոնվենցիայից բխող ընդհանուր սկզբունքներն են՝ իրավունքի գերակայությունը և դրա հետ կապված իրավական որոշակիության, համաչափության և կամայականությունից պաշտպանությունը (Simons v. Belgium (dec.), § 32): Դատարանը արձանագրում է, որ օրենսդիրը կալանավորման կիրառման անհրաժեշտությունը որոշելու չափանիշների մեջ, բացի վերևում նշված հանգամանքներից, սահմանել է նաև այլ էական և որոշիչ նշանակություն ունեցող հանգամանքներ, առանց որոնց գնահատման հնարավոր չի լինի ճիշտ եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Մասնավորապես օրենսդիրը սահմանել է, որ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Ընդ որում` խափանման միջոցի տեսակը ընտրելիս մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները հաշվի առնելու և գնահատելու մասին պահանջ է բովանդակում նաև ԵԽՆԿ (2006)13 հանձնարարականը, որի համաձայն՝ «(...) 9. (1) Ցանկացած ռիսկի հաստատումը պետք է հիմնված լինի գործի անհատական հանգամանքների վրա, սակայն հատուկ ուշադրություն պետք է դարձվի՝ ա. ենթադրյալ իրավախախտման բնույթին և լրջության աստիճանին, բ. դատապարտվելու դեպքում նշանակվելիք պատժին, գ. անձի տարիքին, առողջական վիճակին, կենսագրությանը և սոցիալական հանգամանքներին, և հատկապես՝ այն հանգամանքին, թե ինչպես է նա կատարել ցանկացած պարտավորություն, որ կարող էր նրա վրա դրված լինել նախկինում հարուցված քրեական վարույթի ժամանակ: (...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կալանքը կարող է կիրառվել (կամ դրա ժամկետը երկարացվել) միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն ներկայացնում է գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք», ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված «Գրավ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք», «Գրավ» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ունի մշտական բնակության վայր, պատրաստակամ է գրավի գումարը վճարել և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք», «Գրավ» «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն կամ դրա ժամկետի երկարաձգումը այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին լքելու իր բնակության տարածքը՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը Արամ Վարդանի Առաքելյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի գումարը, որի չափը Դատարանը սահմանում է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ 30.05.2025 թվականից: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, 33-34-րդ, 116-117-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Գրավի գումարը սահմանել 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Դատական նիստերին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 30.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ՝ Մ.Մանգասարյանի, Ա.Գրիգորյանի, մեղադրյալներ՝ Է.Դանիելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի սեպտեմբերի 02-ին, ուստի Դատարանը քննարկման առարկա դարձրեց նաև մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ իր կարծիքով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը պետք է փոխարինել կալանավորման (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը առարկեց միջնորդության դեմ, հայտնեց, որ առկա չէ նոր հանգամանք կիրառված խափանման միջոցները փոխարինելու վերաբերյալ (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 29.05.2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս, Դատարանն անդրադառնալով կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է. «(...)Այսպես. Դատարանն անդրադառնալով հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտնում է, որ դրանք բացակայում են: Մասնավորապես՝ Դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը նախկինում դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հնարավորություն կտային գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելը անհրաժեշտ է ենթադրյալ հանցանք կատարելը կանխելու նպատակով: Ինչ վերաբերում է փախուստի դիմելու հավանականությանը, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Միայն այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը երկար տարինել բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում բավարար չէ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և այդ հիմքով անձին կալանքի տակ պահելու համար: Անդրադառնալով խոչընդոտելու հավանականությանը, Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում այդ մտավախությունը առկա է՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները: Միաժամանակ, Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը շարունակում է պահպանվել, սակայն վերջինիս հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ չեզոքացնել այլ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, ինչպես նաև գրեթե երկու ամիս է գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու հավանականությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: (...)Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք», ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված «Գրավ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք», «Գրավ» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ունի մշտական բնակության վայր, պատրաստակամ է գրավի գումարը վճարել և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք», «Գրավ» «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: (...)Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:(...):»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանքից՝ համակցված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներով, բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամսով: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառմամբ առկա մյուս սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 02-ը: Նույն ժամկետով պահպանել առկա սահմանափակումներն առ այն, որ տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 03-09-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 03.09.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Վ.Հայրապետյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Հունանյանի, Ա․Գրիգորյանի, Մ․Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Գ.Արամյանի, Է․Դանելյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի (ծնված 30.05.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, առանց կրթության, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանն առարկեց միջնորդության դեմ, գտավ, որ այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքն համակցված գրավ խափանման միջոցով ի զորու է ապահովելու իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 29.05.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և կատարել նոր ենթադրյալ հանցանք: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 29.05.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Այսպես. Դատարանն անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտնում է, որ այն բացակայում է: Մասնավորապես՝ Դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Անդրադառնալով ենթադրյալ հանցանք կատարելու և խոչընդոտելու հավանականությանը, Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում այդ մտավախությունները առկա են՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ նախ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները, և երկրորդ մեղադրյալ Է.Դանելյանը դատարանի վարույթում գտնվող մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում ունի մեղադրյալի կարգավիճակ և վերջինիս տվյալ գործով մեղսագրվում է 3 դրվագ սեփականության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցագործությունների կատարում (տե՛ս ձև 8 տեղեկանք և Դատալեքս դատական տեղեկատվական համակարգ): Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, այդ թվում նաև՝ տնային կալանքի համակցված բացակայելու արգելքով, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և կատարել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված ենթադրյալ արարք՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը: Անդրադառնալով կալանքի երկարացման ժամկետին, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակված ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության հանգամանքը, Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել երկու ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 16-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել դատավոր Տ.Ոսկանյանի արձակուրդում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Այլ նշումներ | Տեխնիկական վրիպակի հետևանքով դատական նիստը լրացվել է 04.11.2025 թվական 14.11.2025 թվականի փոխարեն։ |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 14-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել պաշտպան Մ.Մանգասարյանի դիմումի հիման վրա։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | . |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27.11.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Գրիգորյանի, Մ.Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Է.Դանելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի (ծնված 30.05.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, առանց կրթության, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված բոլոր հիմքերի շարունակական առկայությունը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը ներկայացնելով իր առարկություններ միջնորդեց, մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը՝ համակցված: Գտավ, որ նշված խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովելու իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը գործի քննության սույն փուլում (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 03.09.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու մտավախությունը: Դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը նվազել է: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու նվազ մտավախությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ. 1) կալանքը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանքը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանք կիրառելուց, կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման, կամ սահմանափակման պահպանման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանքի կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Անձնական ազատության իրավունքի սահմանափակման համատեքստում համաչափության սկզբունքն իր արտացոլումն է գտել Եվրոդատարանի մի շարք որոշումներում, որի տեսանկյունից իրավունքներին միջամտությունը պետք է պայմանավորված լինի հրատապ հասարակական պահանջներով, լինի համարժեք իրավական նպատակներին հասնելու համար, իսկ փաստարկները, որոնք բերում է պատասխանող պետությունը միջամտության օգտին, պետք է լինեն համոզիչ և անվիճելի: Եվրոդատարանը նշում է, որ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի հիմնական նպատակն է անձի ազատության իրավունքի կամայական և անհիմն սահմանափակումը կանխելը (McKay v. theUnited Kingdom [GC], § 30), քանի որ ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն ունեն առաջնային նշանակություն «ժողովրդավարական հասարակությունում» Կոնվենցիայում ամրագրված իմաստով (Medvedyev and Others v. France [GC], § 76; Ladent v. Poland, § 45, 18 March 2008): Օրինականության սկզբունքը չի կարող բավարարված համարվել զուտ ներպետական օրենսդրության պահանջները պահպանելով, քանի որ ազգային օրենսդրությունը, ինքնին, կարող է չհամապատասխանել Կոնվենցիային, ներառյալ ընդհանուր սկզբունքները, որոնք ենթադրվում են կամ արտահայտված են դրանում (Pleso v. Hungary, § 59), իսկ 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համատեքստում Կոնվենցիայից բխող ընդհանուր սկզբունքներն են՝ իրավունքի գերակայությունը և դրա հետ կապված իրավական որոշակիության, համաչափության և կամայականությունից պաշտպանությունը (Simons v. Belgium (dec.), § 32): Դատարանը արձանագրում է, որ օրենսդիրը կալանավորման կիրառման անհրաժեշտությունը որոշելու չափանիշների մեջ, բացի վերևում նշված հանգամանքներից, սահմանել է նաև այլ էական և որոշիչ նշանակություն ունեցող հանգամանքներ, առանց որոնց գնահատման հնարավոր չի լինի ճիշտ եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Մասնավորապես օրենսդիրը սահմանել է, որ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Ընդ որում` խափանման միջոցի տեսակը ընտրելիս մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները հաշվի առնելու և գնահատելու մասին պահանջ է բովանդակում նաև ԵԽՆԿ (2006)13 հանձնարարականը, որի համաձայն՝ «(...) 9. (1) Ցանկացած ռիսկի հաստատումը պետք է հիմնված լինի գործի անհատական հանգամանքների վրա, սակայն հատուկ ուշադրություն պետք է դարձվի՝ ա. ենթադրյալ իրավախախտման բնույթին և լրջության աստիճանին, բ. դատապարտվելու դեպքում նշանակվելիք պատժին, գ. անձի տարիքին, առողջական վիճակին, կենսագրությանը և սոցիալական հանգամանքներին, և հատկապես՝ այն հանգամանքին, թե ինչպես է նա կատարել ցանկացած պարտավորություն, որ կարող էր նրա վրա դրված լինել նախկինում հարուցված քրեական վարույթի ժամանակ: (...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ կալանքը կարող է կիրառվել (կամ դրա ժամկետը երկարացվել) միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու և վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն կամ դրա ժամկետի երկարաձգումը այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին լքելու իր բնակության տարածքը՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեն, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, 33-34-րդ, 116-117-րդ, 122-123-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի ժամկետը սահմանել 3 (երեք) ամիսը, որի ընթացքում արգելել մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանին լքելու իր բնակության տարածքը՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեն: Նույն ժամկետով արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Դատական նիստերին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտավորությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27.11.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ՝ Մ.Մանգասարյանի, Ա.Գրիգորյանի, մեղադրյալներ՝ Է.Դանիելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի դեկտեմբերի 02-ին, ուստի Դատարանը քննարկման առարկա դարձրեց նաև մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված բոլոր հիմքերի շարունակական առկայությունը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը վերացնել, հաշվի առնելով, որ գրավի գումարը այն ժամանակ վճարել է իր վստահորդի պապը, ով ունեցել է աշխատանք և աշխատել է ՌԴ-ում, սակայն ներկայումս պապը չի աշխատում, իսկ տան հոգսն ընկած է վերջինիս վրա (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 30.07.2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս, Դատարանն անդրադառնալով տնային կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշումներով արված այն ենթադրությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը կխոչընդոտի քրեական վարույթին: Դատարանը հաշվի է առնում, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել վարույթին ներգրավված բոլոր անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել մեղադրյալի դեմ, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված Դատարանի գնահատմամբ պահպանվում է այն մտավախությունը, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանի շարունակական առկայության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում քրեական վարույթին խոչընդոտելու վտանգը, մտավախությունը դեռ առկա է և դա վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների՝ կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամսով: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառմամբ առկա մյուս սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավի վերացման միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ»: Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս 2025 թվականի մայիսի 29-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը՝ տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 4.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով: Գրավ խափանման միջոցի կիրառման ժամանակահատվածում մեղադրյալը թեև դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, սակայն մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի հնարավոր ոչ պատշաճ հետագա վարքագծի կանխորոշման համատեքստում առանց գրավ խափանման միջոցի կիրառման հնարավոր չէ հանգել հետևության, որ միայն տնային կալանք և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովելու այն, ուստի վերջինիս նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը մյուս այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ է միայն ի զորու ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միաժամանակ, անդրադառնալով կիրառված գրավի գումարի չափին, ինչպես նաև գրավ խափանման միջոցի վերացման պաշտպանական կողմի միջնորդության հիմքում ընկած փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի պահպանումը բավարար է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, իսկ գրավի առարկա հանդիսացող մյուս՝ 2.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը ենթակա է վերադարձման գրավատուին: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գրավի չափի սահմանումը պետք է ինքնանպատակ չլինի, այլ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ինչպես մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ՝ անձի սոցիալական վիճակը և սահմանված գումարի չափի վճարման հնարավորությունը: Այսինքն, եթե գրավի կիրառումը թույլատրելի է, ապա հաջորդիվ խնդիրը կայանում է նրանում, թե գումարի ինչպիսի չափ սահմանվի, որը ենթադրյալ հանցանք կատարողի համար հանդիսանա զսպող գործոն: Այլ կերպ ասած՝ գրավի չափ սահմանելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել անձի սոցիալական վիճակին, հնարավորություններին և թե որքանով է սահմանվող գումարն էական այդ անձի համար՝ կարող է արդյոք այն ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը, թե ոչ: Դատարանը գտնում է, որ թեև տվյալ դեպքում սահմանված 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը համահունչ է մեղսագրվող արարքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, սակայն, հաշվի առնելով մեղադրյալի սոցիալական վիճակը և այն փաստը, որ վերջինս կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ հիշյալ չափի նվազեցումը նույնպես կարող է ապահովել Գագիկ Արտյոմի Արամյանի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի չափը պետք է նվազեցնել և սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Նույն ժամկետով պահպանել առկա սահմանափակումներն առ այն, որ տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Պաշտպան Ապրես Գրիգորյանի միջնորդությունը բավարարել մասնակի: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցնել և գրավի գումարի չափ սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: Որոշումը՝ գրավի չափի նվազեցման մասով ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ դատարանում ստացվել է պաշտպանի դիմումն առ այն, որ վատառողջ է, չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 24.02.2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Գրիգորյանի, Մ.Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Է.Դանելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է, և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցվել և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը որոշվել է վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ժամը՝ 14:44-ից, մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2026 թվականի մարտի 02-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ չեն վերացել տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը և հիմնավորումները (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը համակարծիք գտնվեց հանրային մեղադրողի դիրքորոշման հետ (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 27.11.2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս, Դատարանն անդրադառնալով տնային կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, սակայն սույն պարագայում առկա չեն այնպիսի էական փոփոխություններ, որոնք կարող էին հիմք հանդիսանալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս այլ՝ առավել մեղմ խափանման միջոց կիրառելու համար: Դատարանը վերստին փաստում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշումներով արված այն ենթադրությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, որպիսի դիրքորոշման համար հիմք է հանդիսանում Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանք՝ համակցված բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցներից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Միաժամանակ, անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ տնային կալանքի կիրառմամբ պայմանավորված սահմանափակումներին, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը ևս առկա է: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը»: ՀՀ Սահմանադրական դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արձանագրել է. «(…)Վերոգրյալի հիման վրա՝ Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ պատշաճ ջանասիրությունը նաև ողջամիտ ժամկետի ապահովման պահանջի մաս է, և չի կարող վերջինս ուղղված լինել դատարանին, իսկ ջանասիրության պահանջը՝ ոչ: Այլ կերպ՝ Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի՝ «Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար 30 նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը» դրույթները պարունակում են վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրություն (due diligence) դրսևորելու պահանջն այն բոլոր դեպքերում, երբ քննարկվում է կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, այսինքն՝ ոչ միայն այն դեպքերում, երբ ներկայացված է կալանքը երկարաձգելու միջնորդություն, այլ նաև այն դեպքերում, երբ դատարանն ինքն է օրենքի ուժով պարտավոր անդրադառնալ շարունակական կալանքի իրավաչափության հարցին։ 102. Սահմանադրական դատարանն այսպիսով գտնում է, որ անկախ քրեական դատավարության փուլից կամ այլ կերպ՝ անկախ կալանքի երկարաձգման հարցը դատարանի կողմից օրենքի պահանջով ինքնուրույն կամ իրեն ներկայացրած միջնորդության շրջանակներում քննելուց՝ պատշաճ ջանասիրություն ապահովելը բխում է իրավունքի գերակայության սկզբունքից, Սահմանադրության 27, 63 և 66-րդ հոդվածներից, ինչպես նաև Օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 24-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի, 118-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերի պահանջներից, որոնց առավելագույն իրացվածությունը տվյալ դեպքում նշանակում է, որ անձի անձնական ազատության հիմնական իրավունքի երաշխիքները, այդ թվում՝ գործի հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ պետական մարմինների պատշաճ ջանասիրության ապահովումը, չեն կարող կախված լինել այն հանգամանքից, որ մի դեպքում՝ շարունակական կալանքի իրավաչափությունը դատարանի կողմից ստուգվում է քննիչի միջնորդությունը քննության առնելու, իսկ մյուս դեպքում՝ նույն հարցը օրենքի ուժով քննության առարկա դարձնելու ընթացակարգի շրջանակներում։ 103. Վերոնշյալի հակառակը վտանգավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ պետական իրավասու անձանց կողմից դրսևորված անգործության՝ որևէ դատավարական գործողություն չկատարելու՝ դատական նիստ չանցկացնելու և վկաների հարցաքննություն չկազմակերպելու հետևանքն ինքն է դրվում (ինչպես սույն գործով) կալանքը երկարացնելու հիմքում այն պատճառաբանությամբ, որ նախկինում նշանակված կալանքի իրավաչափության պայմանները չեն փոփոխվել։(…)»: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նախորդ որոշումից հետո վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով Դատարանի կողմից գործադրվել է պատշաճ ջանասիրություն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 02-ը: Նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումներն առ այն, որ անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 24.02.2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Գրիգորյանի, Մ.Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Է.Դանելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի (ծնված 30.05.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, առանց կրթության, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 21-րդ փողոց, 4-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է, և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցվել և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը որոշվել է վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ժամը՝ 14:44-ից, մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ա.Առաքելյանի տնային կալանքի ժամկետը լրանում է 2026 թվականի մարտի 19-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Հանրային մեղադրողը նշեց, որ չեն վերացել տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը և հիմնավորումները (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը չառարկեց միջնորդության դեմ (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի տնային կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 27.11.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է կատարել ենթադրյալ հանցանք և խոչընդոտելու քրեական վարույթին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վերացնելու և վերջինիս նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը կիրառելու մասին 27.11.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով տնային կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «Դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը նվազել է: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու նվազ մտավախությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: (…)Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու և վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն կամ դրա ժամկետի երկարաձգումը այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը կարող է կատարել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված ենթադրյալ արարք և խոչընդոտել քրեական վարույթին՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանք՝ համակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Միաժամանակ, անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ տնային կալանքի կիրառմամբ պայմանավորված սահմանափակումներին, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը ևս առկա է: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը»: ՀՀ Սահմանադրական դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արձանագրել է. «(…)Վերոգրյալի հիման վրա՝ Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ պատշաճ ջանասիրությունը նաև ողջամիտ ժամկետի ապահովման պահանջի մաս է, և չի կարող վերջինս ուղղված լինել դատարանին, իսկ ջանասիրության պահանջը՝ ոչ: Այլ կերպ՝ Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի՝ «Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար 30 նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը» դրույթները պարունակում են վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրություն (due diligence) դրսևորելու պահանջն այն բոլոր դեպքերում, երբ քննարկվում է կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, այսինքն՝ ոչ միայն այն դեպքերում, երբ ներկայացված է կալանքը երկարաձգելու միջնորդություն, այլ նաև այն դեպքերում, երբ դատարանն ինքն է օրենքի ուժով պարտավոր անդրադառնալ շարունակական կալանքի իրավաչափության հարցին։ 102. Սահմանադրական դատարանն այսպիսով գտնում է, որ անկախ քրեական դատավարության փուլից կամ այլ կերպ՝ անկախ կալանքի երկարաձգման հարցը դատարանի կողմից օրենքի պահանջով ինքնուրույն կամ իրեն ներկայացրած միջնորդության շրջանակներում քննելուց՝ պատշաճ ջանասիրություն ապահովելը բխում է իրավունքի գերակայության սկզբունքից, Սահմանադրության 27, 63 և 66-րդ հոդվածներից, ինչպես նաև Օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 24-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի, 118-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերի պահանջներից, որոնց առավելագույն իրացվածությունը տվյալ դեպքում նշանակում է, որ անձի անձնական ազատության հիմնական իրավունքի երաշխիքները, այդ թվում՝ գործի հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ պետական մարմինների պատշաճ ջանասիրության ապահովումը, չեն կարող կախված լինել այն հանգամանքից, որ մի դեպքում՝ շարունակական կալանքի իրավաչափությունը դատարանի կողմից ստուգվում է քննիչի միջնորդությունը քննության առնելու, իսկ մյուս դեպքում՝ նույն հարցը օրենքի ուժով քննության առարկա դարձնելու ընթացակարգի շրջանակներում։ 103. Վերոնշյալի հակառակը վտանգավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ պետական իրավասու անձանց կողմից դրսևորված անգործության՝ որևէ դատավարական գործողություն չկատարելու՝ դատական նիստ չանցկացնելու և վկաների հարցաքննություն չկազմակերպելու հետևանքն ինքն է դրվում (ինչպես սույն գործով) կալանքը երկարացնելու հիմքում այն պատճառաբանությամբ, որ նախկինում նշանակված կալանքի իրավաչափության պայմանները չեն փոփոխվել։(…)»: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նախորդ որոշումից հետո վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով Դատարանի կողմից գործադրվել է պատշաճ ջանասիրություն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 19-ը: Նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումներն առ այն, որ անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ԱՊԱՑՈՒՅՑՆ ԱՆԹՈՒՅԼԱՏՐԵԼԻ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «09» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ Ա.Գրիգորյանի, Մ.Մանգասարյանի, մեղադրյալներ Գ.Արամյանի, Է․Դանելյանի, դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում, քննության առնելով ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպան Ա.Գրիգորյանի միջնորդությունը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է, և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցվել և գրավի գումարի չափ է սահմանվել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը որոշվել է վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ժամը՝ 14:44-ից, մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 02-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունիսի 19-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Հիմնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության 335-րդ մասով նախատեսված հարցերի քննարկման ժամանակ մեղադրյալ Գ.Արամյանի պաշտպան Ա.Գրիգորյանը ներկայացրեց 07.04.2025 թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդություն, հայտնելով, որ խախտվել են ապացույց ձեռք բերելու օրենսդրական հիմքերը՝ մասնավորապես՝ կատարված ճանաչում քննչական գործողության արդյունքում կազմված արձանագրությունը չի կարող համարվել որպես թույլատրելի ապացույց և դրվել իր պաշտպանյալի մեղադրանքի հիմքում։ Նշեց, որ տուժողը մինչ ճանաչում քննչական գործողությանը մասնակցելը թվով երկու անգամ և այն էլ ձեռնաշղթաներով ձերբակալված վիճակում տեսել է ճանաչվող անձին, այսինքն՝ իր պաշտպանյալին, հետևաբար տեղի ունեցածով արդեն իսկ խախտվել է ճանաչման՝ որպես քննչական գործողության ընդհանուր պայման հանդիսացող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 229-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգը (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալ Գ.Արամյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Հանրային մեղադրող Ա.Մարտոյանը հայտնեց, որ դատաքննության ընթացքում տուժող Վ․Գրիգորյանի հարցաքննության ընթացքում հարց է հնչել, թե վերջինիս կողմից մեղադրյալ Գ․Արամյանին նախկինում տեսած չլինելու դեպքում հնարավոր է տուժողը ճանաչման ենթակա անձանց չճանաչեր, որին տուժողը պատասխանել է, որ անկախ այն հանգամանքից ինքը նախկինում Գ․Արամյանին տեսել էր թե ոչ, միևնույն է, ճանաչում քննչական գործողության ժամանակ կճանաչեր վերջինիս։ Իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 229-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն ճանաչում չի կատարվում, երբ ճանաչողը վարույթի ընթացքում տեսել է ճանաչվող անձին կամ օբյեկտը, որի տրամաբանությունն այն է, որ ճանաչվող անձին տեսնելու հանգամանքը, հետագայում ճանաչում կատարելու վրա ազդեցություն չունենա, ինչը սույն դեպքում բացակայում է, քանի որ տուժողը հստակ նշել է, որ իր կողմից մեղադրյալ Գ․Արամյանին նախկինում տեսնելու հանգամանքը որևէ ազդեցություն չի ունեցել վերջինիս քննչական գործողության ընթացքում ճանաչելու հանգամանքի վրա (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գ.Արամյանի պաշտպան Ա.Գրիգորյանի՝ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու միջնորդությունը և լսելով կողմերի կարծիքները, գտնում է, որ պաշտպանի միջնորդությունը ենթակա է բավարարման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի (…) ողջամիտ ժամկետում (…) դատաքննության իրավունք»։ Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) Յուրաքանչյուր ոք, ում սույն Կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքներն ու ազատությունները խախտվում են, ունի պետական մարմինների առջև իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունք, նույնիսկ եթե խախտումը կատարել են ի պաշտոնե գործող անձինք»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Ապացույցի թույլատրելիությունը որոշվում է այն ձեռք բերելու պահին գործող օրենքով: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվող յուրաքանչյուր դատավարական ակտ պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 2. Դատավարական ակտն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերի, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնք կիրառվում են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` (...) 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. (...) 9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: (...) 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը՝ վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ: 12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քննչական գործողություններն են` 1) հարցաքննությունը. 2) առերեսումը. 3) ցուցմունքը տեղում ստուգելը. 4) զննումը. 5) քննումը. 6) փորձարարությունը. 7) ճանաչումը. 8) տեղեկատվության պահանջը. 9) առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելը. 10) խուզարկությունը. 11) առգրավումը. 12) արտաշիրմումը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 229-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ճանաչումը որոշակի անձի կամ օբյեկտի (առարկայի, փաստաթղթի, կենդանու, դիակի) ինքնությունը կամ նույնությունը պարզելու նպատակով այդ անձին կամ օբյեկտը ձերբակալված անձի, մեղադրյալի, տուժողի կամ վկայի ընկալմանը ներկայացնելն է: 2. Մինչև ճանաչումը քննիչը ճանաչողին նախապես հարցաքննում է ճանաչվող անձի կամ օբյեկտի հատկանիշների և այն հանգամանքների մասին, որոնցում ճանաչողն ընկալել է այդ անձին կամ օբյեկտը: 3. Ճանաչում չի կատարվում, իսկ կատարված ճանաչումը չի կարող համարվել իրավաչափ, եթե հարցաքննվելիս ճանաչողը նշել է այնպիսի հատկանիշներ, որոնք իրենց անորոշության պատճառով բավարար չեն ճանաչվող անձի կամ օբյեկտի նույնացման համար: 4. Կրկնակի ճանաչումն անթույլատրելի է: Ճանաչում չի կատարվում նաև այն դեպքում, երբ ճանաչողը վարույթի ընթացքում տեսել է ճանաչվող անձին կամ օբյեկտը: 5. Ճանաչման արձանագրության մեջ նշվում են ճանաչման ներկայացված անձի կամ առարկայի նկարագրությունը, ինչպես նաև այն հատկանիշները, որոնցով կատարվել է ճանաչումը: Ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններով կամ ձայնով ճանաչում կատարելու դեպքում արձանագրությանը կցվում է նաև ճանաչման տեսաձայնագրությունը:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Բոլոր ապացույցները հետազոտելուց հետո դատարանը կողմերին հարցնում է, թե արդյոք նրանք միջնորդում են անթույլատրելի ճանաչել որևէ հետազոտված ապացույց: 2. Միջնորդությունը բավարարվելու դեպքում դատարանը կայացնում է տվյալ ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին որոշում` առանձին փաստաթղթի ձևով, իսկ միջնորդությունը մերժելու դեպքում` կայացնում է որոշում: 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված միջնորդությունների հարցը քննարկելուց և լուծելուց հետո դատարանն իրավասու է իր նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա դարձնելու հետազոտված ցանկացած ապացույցի անթույլատրելիության հարցը: Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու որոշումը կայացվում է առանձին փաստաթղթի ձևով»: ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել՝ այն մասին, որ. (...) Եթե մինչդատական վարույթում թույլ են տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, ապա դրանք դատական քննության ժամանակ կարող են և պետք է դառնան համարժեք գնահատման առարկա: (...) (Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 09.06.2015թ., թիվ ՍԴՈ-1213 որոշումը): Թեև ՀՀ Սահմանադրական դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում: Սույն գործի փաստական տվյալների համաձայն՝ -07.04.2025 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ․Ստեփանյանի կողմից կազմվել է անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրություն, համաձայն որի՝ նշված քննչական գործողությունն իրականացվել է տուժող Վահե Գրիգորյանի և փաստաբան Էդիկ Աղաբեկյանի մասնակցությամբ, որի արդյունքում տուժողին ճանաչման են ներկայացվել ձախից աջ հերթականությամբ չորս անձինք՝ Ռոմիկ Մաթոսյանը, Գագիկ Արամյանը, Ռաֆիկ Ստեփանյանը և Ռոման Գրիգորյանը։ Նշված անձանց զննելուց հետո տուժող Վ․Գրիգորյանը հայտնել է, որ թվով երկրորդ անձը հանդիսանում է այն անձը, ով հիշյալ օրը հարձակում է կատարել իր վրա, նրան ճանաչեց դեմքից և աչքերից։ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 208-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված են քննչական գործողությունների տեսակները, որոնց թվին է դասվում նաև ճանաչում քննչական գործողությունը։ Միաժամանակ՝ հարկ է նկատել, որ նույն օրենսգրքի 229-րդ հոդվածը սահմանում է ճանաչում քննչական գործողության ընդհանուր պայմանները, որի 4-րդ մասի համաձայն՝ կրկնակի ճանաչումն անթույլատրելի է: Ճանաչում չի կատարվում նաև այն դեպքում, երբ ճանաչողը վարույթի ընթացքում տեսել է ճանաչվող անձին կամ օբյեկտը: Անդրադառնալով սույն գործի փաստական տվյալներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 27․11․2025 թվականին տեղի ունեցած հիմնական դատալսումների ընթացքում տուժող Վահե Գրիգորյանն իր ցուցմունքում ի թիվս այլնի հայտնել է․ «(...)Դեպքից մոտ 2-3 օր անց իրեն են զանգահարել ոստիկանությունից և խնդրել, որ ներկայանա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն։ Ներկայացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ ձերբակալված ձեռնաշղթաները ձեռքերին ամրացված վիճակում տեսել է Գագիկ Արամյանին և ճանաչել վերջինիս։ Այնուհետև՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի բակում սպասելու ընթացքում տեսել է, թե ինչպես են քաղաքացիական հագուստով երկու անձինք կրկին ձերբակալված՝ ձեռնաշղթաները ձեռքերին ամրացված վիճակում ուղեկցում մեղադրյալ Գագիկ Արամյանին, որից հետո ինքը ճանաչում քննչական գործողության ընթացքում մատնացույց է արել մեղադրյալ Գագիկ Արամյանին՝ որպես իր վրա հարձակված անձի(...)»։ Դատարանն արձանագրում է, որ տուժող Վահե Գրիգորյանը նախքան ճանաչում քննչական գործողության մասնակցելը երկու անգամ տեսել է մեղադրյալ Գագիկ Արամյանին և այն էլ ձերբակալված վիճակում, այսինքն՝ տուժող Վահե Գրիգորյանի մասնակցությամբ կատարված ճանաչում քննչական գործողությունը կատարվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, քանի որ առկա է քրեադատավարական օրենքի իմպերատիվ պահանջ, համաձայն որի՝ ճանաչում չի կարող կատարվել նաև այն դեպքում, երբ ճանաչողը վարույթի ընթացքում տեսել է ճանաչվող անձին։ Ելնելով վերոգրյալից Դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով 07.04.2025 թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը պետք է համարել անթույլատրելի: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 97-րդ, 208-րդ, 229-րդ, 320-րդ, 335-րդ հոդվածներ, Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գ.Արամյանի պաշտպան Ա.Գրիգորյանի միջնորդությունը բավարարել: Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով 07.04.2025 թվականին կազմված անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը ճանաչել անթույլատրելի ապացույց: Որոշումը ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էրիկ |
| Ազգանուն | Դանելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Կայացվել է վերդիկտ | Արդարացման |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ԵԴ1/1796/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27.11.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Ա.Մարտոյանի, պաշտպաններ՝ Մ.Մանգասարյանի, Ա.Գրիգորյանի, մեղադրյալներ՝ Է.Դանիելյանի, Գ.Արամյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի (ծնված 15.08.2003 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվել է՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ Գագիկ Արամյանի կողմից շահագործվող Նիսսան մակնիշի 36 XS 975 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված Ադիդաս գրառմամբ ևս կապիշոնով բաճկոնը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։Գրավի գումարը սահմանվել է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: 2025 թվականի մայիսի 31-ին՝ թիվ 250531005783009 անդորրագրով գրավի գումարը վճարվել է: 2025 թվականի հունիսի 02-ին, ժամը՝ 17:00-ից, մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ սահմանվել է համապատասխան էլեկտրոնային հսկողություն: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի պաշտպան Մ.Մանգասարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ նշանակվել է ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննություն, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերությանը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 03-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի դեկտեմբերի 02-ին, ուստի Դատարանը քննարկման առարկա դարձրեց նաև մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ տնային կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված բոլոր հիմքերի շարունակական առկայությունը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը վերացնել, հաշվի առնելով, որ գրավի գումարը այն ժամանակ վճարել է իր վստահորդի պապը, ով ունեցել է աշխատանք և աշխատել է ՌԴ-ում, սակայն ներկայումս պապը չի աշխատում, իսկ տան հոգսն ընկած է վերջինիս վրա (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին (առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն): Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 30.07.2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս, Դատարանն անդրադառնալով տնային կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշումներով արված այն ենթադրությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը կխոչընդոտի քրեական վարույթին: Դատարանը հաշվի է առնում, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել վարույթին ներգրավված բոլոր անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել մեղադրյալի դեմ, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված Դատարանի գնահատմամբ պահպանվում է այն մտավախությունը, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանի շարունակական առկայության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում քրեական վարույթին խոչընդոտելու վտանգը, մտավախությունը դեռ առկա է և դա վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում տնային կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների՝ կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամսով: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառմամբ առկա մյուս սահմանափակումների պահպանման անհրաժեշտությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավի վերացման միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ 5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման: 6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։ 7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ»: Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս 2025 թվականի մայիսի 29-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը՝ տնային կալանքը, բացակայելու արգելքը և գրավը՝ 4.000.000 (երեք միլիոն) ՀՀ դրամի չափով: Գրավ խափանման միջոցի կիրառման ժամանակահատվածում մեղադրյալը թեև դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, սակայն մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի հնարավոր ոչ պատշաճ հետագա վարքագծի կանխորոշման համատեքստում առանց գրավ խափանման միջոցի կիրառման հնարավոր չէ հանգել հետևության, որ միայն տնային կալանք և բացակայելու արգելք խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովելու այն, ուստի վերջինիս նկատմամբ կիրառված գրավ խափանման միջոցը մյուս այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ է միայն ի զորու ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միաժամանակ, անդրադառնալով կիրառված գրավի գումարի չափին, ինչպես նաև գրավ խափանման միջոցի վերացման պաշտպանական կողմի միջնորդության հիմքում ընկած փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի պահպանումը բավարար է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, իսկ գրավի առարկա հանդիսացող մյուս՝ 2.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը ենթակա է վերադարձման գրավատուին: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գրավի չափի սահմանումը պետք է ինքնանպատակ չլինի, այլ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ինչպես մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ՝ անձի սոցիալական վիճակը և սահմանված գումարի չափի վճարման հնարավորությունը: Այսինքն, եթե գրավի կիրառումը թույլատրելի է, ապա հաջորդիվ խնդիրը կայանում է նրանում, թե գումարի ինչպիսի չափ սահմանվի, որը ենթադրյալ հանցանք կատարողի համար հանդիսանա զսպող գործոն: Այլ կերպ ասած՝ գրավի չափ սահմանելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել անձի սոցիալական վիճակին, հնարավորություններին և թե որքանով է սահմանվող գումարն էական այդ անձի համար՝ կարող է արդյոք այն ապահովել վերջինի պատշաճ վարքագիծը, թե ոչ: Դատարանը գտնում է, որ թեև տվյալ դեպքում սահմանված 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը համահունչ է մեղսագրվող արարքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, սակայն, հաշվի առնելով մեղադրյալի սոցիալական վիճակը և այն փաստը, որ վերջինս կիրառված խափանման միջոցի պայմաններում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ հիշյալ չափի նվազեցումը նույնպես կարող է ապահովել Գագիկ Արտյոմի Արամյանի պատշաճ վարքագիծը: Դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի չափը պետք է նվազեցնել և սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 02-ը: Նույն ժամկետով պահպանել առկա սահմանափակումներն առ այն, որ տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Պաշտպան Ապրես Գրիգորյանի միջնորդությունը բավարարել մասնակի: Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ գրավի գումարի չափը նվազեցնել և գրավի գումարի չափ սահմանել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին մուծված՝ 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարից 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վճարումն իրականացրած անձին: Տնային կալանքի երկարաձգման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: Որոշումը՝ գրավի չափի նվազեցման մասով ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | Դատարանում ստացվել է պրոբացիայի գրությունը առ այն, որ տնային կալանքի տակ գտնվող մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոտքին ամրացված էլեկտրոնային հսկողությանը ժապավենը կտրել է և լքել է տնային կալանքի կիրառման բնակության հասցեն՝ խախտելով տնային կալանքի կիրառման կարգն ու պայմանները։ Դատարանը նիստ նշանակեց 27.05.2026 թվականաին ժամը՝ 17։30-ին խափանման միջոցի փոփոխման հարցը քննարելու համար։ |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1796/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-06-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-06-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էրիկ Դանելյան մյուսը՝ Գագիկ Արամյան Գագիկ Արտյոմի Արամյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 29.05.2025թ. որոշումը և կայացնել դատական ակտ՝ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք համակցված բացակայելու արգելքի հետ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-06-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մարտոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գագիկ Արամյան մյուսը՝ Էրիկ Դանիելյան Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու , փոխելու , դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին 29.05.2025թ. որոշումը և Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/1796/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<03>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի (ծնված՝ 2003 թվականի մայիսի 30-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, առանց կրթության, չամուսացած, չի աշխատում, նախկինում՝ չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Արմավիրի մարզի Մեծամոր համայնքի Մրգաշատ գյուղի 21-րդ փողոցի 4-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մայիսի 29-ի որոշման դեմ պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը։ 2025 թվականի հունիսի 20-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի հունիսի 25-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի հունիսի 26-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանը բողոքում նշել է, որ քրեական վարույթով չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա իրավաչափ և ողջամիտ կլիներ այն պնդումը, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է ապօրինի ազդեցություն ունենալ դեպքին առնչվող անձանց վրա՝ իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալու նպատակով։ Գործով տուժող Վահե Գրիգորյանը և վկա Արմենակ Սիմոնյանն Էրիկ Դանելյանին նույնիսկ չեն տեսել և նրան մերկացնող, որևէ տեղեկություններ չեն հայտնել: Տվյալ գործով առկա է միայն Սուսաննա Ազիզյանի մասնակցությամբ կատարված անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունը և վերջինի ցուցմունքն այն մասին, որ իր առջև դուրս է եկել մի տղա, ումից շատ վախեցել է, վախեցել է նրա դեմքից, նրա տարօրինակությունից՝ նա կարծես հանցագործի աչքեր ունենար: Այդ տղան կանգնած էր դալանից մի փոքր այն կողմ և երբ ցանկանում էր գոռոցների ձայնի վրա վազել, նա առաջ եկավ, իրեն ուսով հրեց: Ըստ էության, վկան պատմել է միայն նրա տարօրինակ տեսքից վախենալու մասին, որը տրամաբանական է, քանի որ Էրիկ Դանելյանն ունի հոգեկան առողջական խնդիրներ և վկան միայն հաստատում է նրան դեպքի վայրում տեսնելու հանգամանքը: Այլ անձինք գործով առկա չեն, իսկ գրավոր ապացույցների մասով մեղադրյալը հնարավորություն չունի միջամտելու և որևէ կերպ խոչընդոտելու, որով զգալիորեն նվազ է մտավախությունները և ռիսկը, որոնցով Էրիկ Դանելյանը կարող էր գործի քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել: Մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու կալանավորման հիմքին թե գործի նյութերով և թե դատական նիստի ընթացքում չեն ներկայացվել որևէ իրատեսական, ողջամիտ ապացույց կամ փաստական տվյալ: Էրիկ Դանելյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, մինչև ձերբակալվելն ունեցել է կայուն եկամուտ, աշխատում էր որպես բանվոր: Քրեական գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, տեղեկություն կամ ենթադրություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել օրենքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները, քանի որ նույնիսկ նման վարքագծի փորձ չի կատարել: Վերլուծելով դատարանի կողմից կատարված դատողությունները՝ պարզ է դառնում, որ դրանք կրում են վերացական բնույթ և չեն բխում գործեց ձեռք բերված փաստական տվյալների ամբողջությունից, պայմանավորված են ենթադրյալ հանցագործության բնույթով: Դատարանը նաև հաշվի չի առել այն, որ Էրիկ Դանելյանն ունի ամուր սոցիալական կապ երկրի հետ, ՀՀ քաղաքացի է, ունի հաշվառման և մշտական բնակության վայր, հայրը մահացած է, խնամքին են գտնվում վատառողջ մայրը և <<Շիզոֆրենիա հասարակ ձև, աճող դեֆեկտ>> ախտորոշմամբ հիվանդությամբ տառապող եղբայրը, բացի դրանից Էրիկ Դանելյանը հոգեկան հիվանդության պատճառով ազատվել է պարտադիր զինվորական ծառայությունից: Այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ տնային կալանքի բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր է չեզոքացնել առկա մտավախությունները։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և Էրիկ Դանելյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքը համակցված բացակայելու արգելքի հետ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Դատարանը, անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտել է, որ այն բացակայում է: Մասնավորապես՝ դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Անդրադառնալով ենթադրյալ հանցանք կատարելու և խոչընդոտելու հավանականությանը՝ դատարանը գտել է, որ ներկա փուլում այդ մտավախություններն առկա են՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ նախ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները և երկրորդ մեղադրյալ Է․Դանելյանը դատարանի վարույթում գտնվող մեկ այլ քրեական գործը շրջանակներում ունի մեղադրյալի կարգավիճակ և վերջինին տվյալ գործով մեղսագրվում է 3 դրվագ սեփականության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցագործությունների կատարում: Դատարանն արձանագրել է, որ տվյալ փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցը կամ միջոցների կիրառմամբ, այդ թվում նաև՝ տնային կալանքի համակցված բացակայելու արգելքով հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատաքննության փուլում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործը դեռ գտնում է նախնական դատալսումների փուլում, չեն հետազոտվել ապացույցները, ուստի նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Էրիկ Դանելյանը, այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում, կխոչընդոտի քրեական վարույթին, ապօրինի միջամտություն կունենա քրեական գործի պատշաճ քննության նկատմամբ։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքը ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանին տվյալ գործով մեղսագրվում է սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանքին օժանդակելու փորձ, սակայն վերջինի վերաբերյալ դատարանի վարույթում է գտնվում սեփականության դեմ ուղղված հանցանքներ կատարելու վերաբերյալ քրեական գործ, որպիսի պայմաններում առկա է Էրիկ Դանելյանի կողմից հանցանք կատարելու ողջամիտ հավանականություն։ Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ արված պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին չեն կարող չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու և հանցանք կատարելու հավանականությունն այն աստիճան, որ դատարանն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը տվյալ փուլում թույլատրելի համարի։ Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով նաև Էրիկ Դանելյանին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, պատժի խստությունը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ծանր հանցանքին օժանդակելու փորձ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ հիմքեր կան ենթադրելու, որ Էրիկ Դանելյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի ԵԴ1/1796/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 26-06-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 26-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 30-06-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1796/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ «10» հուլիսի 2025թ. ք. Երևան Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը. ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16151225 քրեական վարույթը: 2025 թվականի ապրիլի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի որոշմամբ Վահե Գագիկի Գրիգորյանը ճանաչվել է տուժող: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի ապրիլի 07-ին Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի ապրիլի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0717/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ նույն ժամկետով սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 07.04.2025 թվականից: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի որոշմամբ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 15-ին Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը ձերբակալվել է: 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0878/06/25 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Գ.Ստեփանյանի միջնորդությունը ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16151225 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս 15 (տասնհինգ) օր ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի մայիսի 15-ից: Թիվ 16151225 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով, 2025 թվականի մայիսի 23-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 23.05.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1796/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի մայիսի 26-ին։ 2025 մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: 2025 թվականի մայիսի 29-ին Դատարանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, գրավը և բացակայելու արգելքը: Տնային կալանքի կրման վայր է սահմանվել Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն: Տնային կալանքի ժամկետի ողջ ընթացքում արգելվել է մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, իր հետ համատեղ բնակվող անձանց, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել է Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Գրավի գումար է սահմանվել 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ, որը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի արտաբյուջետային` 900013298014 դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ սկսած 30.05.2025 թվականից: Մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից: 2025 թվականի հունիսի 24-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը։ 2025 թվականի հունիսի 26-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/1796/01/25 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Ն.Հովակիմյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2024 թվականի հունիսի 27-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ: 2025 թվականի հուլիսի 03-ին Վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան է ստացվել մեղադրյալ Գ. Արամյանի պաշտպան Ա.Գրիգորյանից: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով այն բանի համար, որ. «Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի oժանդակությամբ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի` դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարել է ուրիշի գույքի հափշտակության փորձ։ Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում՝ աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին՝ այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով` Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին»: Դատարանը՝ 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշման մեջ նշել է հետևյալը. «(…) Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է կատարել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված նոր ենթադրյալ արարք և/կամ կարող է դիմել փախուստի: Այսպես. Դատարանն անդրադառնալով հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությանը, գտնում է, որ դրանք բացակայում են: Մասնավորապես՝ Դատարանի գնահատականը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը նախկինում դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հնարավորություն կտային գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելը անհրաժեշտ է ենթադրյալ հանցանք կատարելը կանխելու նպատակով: Ինչ վերաբերում է փախուստի դիմելու հավանականությանը, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք իրենց համակցությամբ կարող էին վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության մասին: Միայն այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը երկար տարիներ բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում, բավարար չէ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և այդ հիմքով անձին կալանքի տակ պահելու համար: Անդրադառնալով խոչընդոտելու հավանականությանը, Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում այդ մտավախությունը առկա է՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ողջամտորեն չեն հետազոտվել գործի ապացույցները, չեն հարցաքննվել տուժողը և վկաները: Միաժամանակ, Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը շարունակում է պահպանվել, սակայն վերջինիս հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ չեզոքացնել այլ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, ինչպես նաև գրեթե երկու ամիս է գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Գագիկ Արտյոմի Արամյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու հավանականությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք», ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված «Գրավ» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք», «Գրավ» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ունի մշտական բնակության վայր, պատրաստակամ է գրավի գումարը վճարել և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք», «Գրավ» «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն կամ դրա ժամկետի երկարաձգումը այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին լքելու իր բնակության տարածքը՝ Արմավիրի մարզ, Մեծամոր Համայնք, Մրգաշատ գյուղ, 13-րդ փողոց, 18-րդ տուն հասցեն, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց՝ բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը Արամ Վարդանի Առաքելյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի գումարը, որի չափը Դատարանը սահմանում է 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամը ենթակա է վճարման Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին՝ եռօրյա ժամկետում՝ 30.05.2025 թվականից: (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով. Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի կարծիքով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի որոշումը անհիմն է, չի բխում քրեական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված, դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստական հանգամանքերի ամբողջությունից, հետևաբար ենթակա է բեկանման: Վճռաբեկ դատարանը Դավիթ Կարենի Վարդանյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքի շրջանակում բազմիցս շեշտել է, որ անձին վերագրվող արարքի ծանրությունը, գործի նյութերից բխող մյուս փաստական տվյալների հետ միասին, կարևոր նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ հիմնավորված ենթադրություն անելու համար: (...) Ինչ վերաբերում է Վերաքննիչ դատարանի մատնանշած հանգամանքներին, որ Դ.Վարդանյանը նախկինում դատված, արատավորված չի եղել, ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, բարձրագույն կրթություն, բնութագրվում է դրականորեն, ապա դրանք համապատասխան հիմքերի առկայության պայմաններում չեն կարող բավարար լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու համար: (...) Վճռաբեկ դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը էական նշանակություն ունեն գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս (...)»: Արմեն Լևոնի Աբրահամյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՆԴ/0030/01/16 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) խափանման միջոց կիրառելիս դատարանները պետք է պատշաճ գնահատականի ենթարկեն. - ենթադրաբար խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարևորությունը, - մեղսագրվող արարքների կատարման եղանակը, - հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը: Վերը նշված հանգամանքները պատշաճ գնահատման չենթարկելու հետևանքով ինչպես Առաջին ատյանի, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանները զրկված են եղել Ա.Աբրահամյանի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու, ինչպես նաև նրա հետագա վարքագծի վերաբերյալ հիմնավորված ենթադրություն անելու հնարավորությունից (...)»: Տիգրան Հարությունի Պետրոսյանի վերաբերյալ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում (...)»։ Վահե Սերյոժայի Բարսեղյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ԼԴ/0078/06/12 գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ՝ «(...) Անձին մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը, էական նշանակություն ունի ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալի դրսևորվող վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, սակայն այդ հանգամանքը պետք է գնահատվի գործում առկա մնացած հանգամանքների համատեքստում: Այդ առումով կարող է քննության առարկա դառնալ նաև դեռևս չկատարված քննչական գործողությունների բնույթը, դրանց օբյեկտիվության վրա մեղադրյալի կողմից ազդեցություն գործելու հնարավորությունը: Հետևաբար, քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է իրական հնարավորություն ունենա ոչ միայն հիմնավորված ենթադրության մակարդակով գնահատել մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի այս կամ այն դրսևորման հավանականությունը, այլև անկաշկանդ կիրառել հենց այն խափանման միջոցը, որը, իր համոզմամբ, պիտանի և անհրաժեշտ է նախանշված նպատակներին հասնելու համար և կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները (...)»: Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներին, բողոքաբերն ընդգծել է, որ Գագիկ Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանք փոփոխելով և տնային կալանք կիրառելով, Դատարանը չի պահպանել Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած վերոհիշյալ նախադեպային իրավունքի պահանջները, Դատարանը վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը, խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարևորությունը, արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության նպատակը, հետևանքները, ինչպես նաև ծանրության աստիճանը: Մասնավորապես, Դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել հետևյալը․ Ենթադրաբար խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարևորությունը՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ թե սեփականության և թե մարդու կյանքի ու առողջության դեմ ուղղված հանցագործության կատարում: Մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը՝ Գ.Արամյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է ուղղակի դիտավորությամբ՝ իր նպատակին հասնելու համար վտանգի տակ դնելով այլ անձի կյանքն ու առողջությունը՝ միաժամանակ օգտագործելով սուր կտրող-ծագող գործիք՝ դանակ: Ծանրության աստիճանը՝ Գ.Արամյանին մեղսագրվող արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի համար պատիժ է սահմանված բացառապես ազատազրկում՝ 5-ից 10 տարի ժամկետով: Վերը նշված հանգամանքները պատշաճ գնահատման չենթարկելու հետևանքով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը զրկված է եղել Գ.Արամյանի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու, ինչպես նաև նրա հետագա վարքագծի վերաբերյալ հիմնավորված ենթադրություն անելու հնարավորությունից: Անդրադառնալնալով Դատարանի այն պնդմանը, որ առկա չէ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականություն և այդ մասին վկայող փաստական տվյալներ, նշել է, որ ուշադրության է արժանի այն, որ նախաքննության ընթացքում ստացված տեղեկությունների համաձայն՝ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը որևէ եկամուտ չի ունեցել, որևէ գործունեությամբ չի զբաղվել (դատաքննության ընթացքում վերջինը հայտնեց, որ զբաղվում է մասնավոր աշխատանքով, սակայն կարծում է, դա իրականությանը չի համապատասխանում և նպատակ է հետապնդում բացառելու հիշյալ պնդումը) և այն փաստը, որ իրեն մեղսագրվող արարքը վերջինը կատարել է ապօրինի ֆինանսական օգուտ ստանալու նպատակով, կարծում է, որ նման պայմաններում առկա է հավանականություն առ այն, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանը նույն նպատակով՝ այն է ֆինանսական օգուտ ստանալու համար կդիմի առնվազն համասեռ նոր հանցանքների կատարման, հետևաբար Դատարանի հետևությունն այդ մասով հիմնավոր չէ: Անդրադառնալով Դատարանի կողմից նշված փաստարկին առ այն, որ միայն այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը երկար տարիներ բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում բավարար չէ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և այդ հիմքով անձին կալանքի տակ պահելու համար, նշել է, որ նշված փաստական հանգամանքը ոչ թե մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, այլ նրա կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելու համատեքստում էական և առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է, քանի որ հենց դատաքննության ընթացքում ինչպես մեղադրյալը, այնպես էլ վերջինի պաշտպանը նշեցին, որ շատ երկար ժամանակ Գ.Արամյանը մշտապես բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում և միայն վերջերս է վերադարձել Հայաստանի Հանրապետություն, իսկ Ռուսաստանի Դաշնությունում իր հետ միասին բնակվել են իր մերձավոր ազգականները: Նշված հանգամանքներն աներկբայորեն վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալը կայուն սոցիալական կապեր ունի Ռուսաստանի Դաշնությունում, ինչն էլ իր հերթին խոսում է այն մասին, որ մնալով ազատության մեջ և/կամ կալանքից բացի այլընտրանքային ցանկացած այլ խափանման միջոցի պայմաններում, մեղադրյալը կփորձի փախուստի դիմել, անգամ ՀՀ սահմաններից: Ինչ վերաբերվում է Դատարանի նշված այն հանգամանքին, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը շարունակում է պահպանվել, սակայն վերջինիս հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ չեզոքացնել այլ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ, կարծում է, որ Դատարանը նկատի է ունեցել ոչ թե մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, այլ քրեական վարույթով անցնող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելուն, քանի որ որոշման սկզբնական մասում դատարանն արձանագրել էր, որ փախուստի դիմելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը բացակայում է: Այնուամենայնիվ, դատարանի վերոգրյալ փաստարկի վերաբերյալ նշել է, որ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ նոր է մուտք եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մինչ այդ, նախաքննության փուլում Գագիկ Արամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառված է եղել ընդամենը 2 ամիս ժամկետով, ուստի նման պայմաններում Դատարանի այն դիրքորոշումը, որ ժամանակի ընթացքում փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, սույն դեպքում առնվազն կիրառելի չէ, քանի որ նախ, ինչպես նշվեց, քրեական գործը դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և հարցաքննված չեն ինչպես տուժողը, այնպես էլ վկաները, (որոնցից ոմանք նախաքննության ընթացքում ուղղակիրորեն հայտնել են այնպիսի տեղեկություններ, որոնք մեղադրանքի հիմնավորվածության տեսանկյունից ունեն էական և առանցքային նշանակություն, այդ իսկ պատճառով նրանց վրա մեղադրյալի կողմից անօրինական ազդեցություն գործադրելու ռիսկը շատ բարձր է), բացի այդ էլ, սույն դեպքում առկա չէ անձին երկարաժամկետ և շարունակական կալանքի տակ պահելու հարց: Սույն դեպքում, երբ Գ.Արամյանին մեղսագրվում է այնպիսի հանցանքի կատարում, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ, այլ կերպ՝ մեղադրական դատավճռի դեպքում նրան սպառնում է պատիժ ազատազրում, ընդ որում, առնվազն 5 տարի ժամկետով, ապա այդ փաստը, իր կողմից հիշատակված մյուս փաստերի հետ համակցությամբ ավելի է բարձրացնում հավանականությունն առ այն, որ Գ.Արամյանը կարող է ինչպես դիմել փախուստի, այնպես էլ իր համար ցանկալի ցուցմուքններ ստանալու նպատակով ապօրինի ազդեցություն ունենցալ դեռևս չհարցաքննված տուժողի և վկաների վրա՝ այդ կերպ չկատարելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ իր վրա դրված պարտականությունները: Վերոգրյալով պայմանավորված՝ կարծում է, որ Դատարանը իրատեսական համարելով միայն Գ.Արամյանի կողմից դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը, այնուամենայնիվ չի հիմնավորել նման պայմաններում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառմամբ դրանք չեզոքացնելու հնարավորությունը, չնայած այն հանգամանքին, որ առկա է նաև Գ.Արամյանի կողմից թե նոր հանցանք կատարելու և թե փախուստի դիմելու բարձր հավանականություն: Այսպիսով, թեև սույն քրեական վարույթում առկա վերոնշյալ փաստական հանգամանքներն առկա են եղել դատարանի տրամադրության տակ, որոնք իրենց համակցության մեջ բավարար էին մեղադրյալի ազատության իրավունքի կանխավարկածը հաղթահարելու և կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու համար, այնուամենայնիվ, դատարանի կողմից դրանք համակողմանի գնահատման չեն ենթարկվել և նշվածներն ուշադրության չարժանացնելու արդյունքում, դատարանը հաշվի չի առել, որ սույն դեպքում այլ խափանման միջոցը, նույնիսկ խափանման միջոցների համակցված կիրառումն ի զորու չէ հակակշռելու Գ.Արամյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը: Վերոգրյալ հիմնավորումներով բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ և Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով: Մեղադրյալ Գ.Արամյանի պաշտպան Ապրես Գրիգորյանը, ներկայացնելով դատախազի բողոքի պատասխան, նշել է, որ ամբողջությամբ առարկում է դատախազի կողմից ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի դեմ, գտնում է, որ այն անհիմն է չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներից, ավելին այն հակասում է Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, որպիսի պարագայում Դատարանի որոշումն օրինական է և հիմնավորված, իսկ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման։ Հարկ է համարել անդրադառնալ վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին առանձին-առանձին, մասնավորապես դրանիցից յուրքանչյուրին սույն հատուկ վերանայման բողոքի պատասխանում անդրադարձ կատարելով դրանց բառացի մեջբերումներից հետո՝ նպատակ ունենալով առավել ակնառու դարձնել փաստարկների անարժանահավատ լինելը։ 1․Հանրային մեղադրողը ի թիվս այլնի նշել է․ «մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը. Գ.Արամյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է ուղղակի դիտավորությամբ՝ իր նպատակին հասնելու համար վտանգի տակ դնելով այլ անձի կյանքն ու առողջությունը՝ միաժամանակ օգտագործելով սուր կտրող-ծագող գործիք՝ դանակ»։ Սույն մասով հանրային մեղադրողի կողմից կատարված դատողությունները ակնհայտորեն խախտում են մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածը և քրեական դատավարության մի շարք այլ սկզբունքներ ևս։ Մասնավորապես՝ հանրային մեղադրողի այն պնդումը թե Գագիկ Արամյանը արարքը կատարելիս օգտագործել է սուր կտրող-ծակող գործիք՝ դանակ, որևէ կերպ չի հաստատվել դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով, ավելին հիշյալ կարգով դեռևս չի հաստատվել անգամ Գագիկ Արամյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած լինելու փաստը։ Ավելին նախաքննության ընթացքում որևէ կտրող-ծակող առարկա կամ դանակ չի հայտնաբերվել, այլ կերպ նման փաստարկը չի հաստատվել կատարված նախաքննությամբ և չի հաստատվել ապացույցների բավարար համակացությամբ, բացի այդ հանրային մեղադրողի կողմից նման ձևակերպումներ կատարելը այն էլ հատուկ վերանայման բողոքի շրջանակներում, դուրս է հենց այդ նույն բողոքի հիմքեր-հիմնավորումների շրջանակից՝ մասնավորապես խափանման միջոցի հարցի քննության շրջանակից, քանի որ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային վերաբերելի որոշումների առկայության պայմաններում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին այդ աստիճան խորությամբ անդրադարձ կատարելը ոչ իրավաչափ է։ 2․ Հանրային մեղադրողի կողմից բերված փաստարկը՝ կապված հանցանքի կատարման համար սպառնացող պատժի խստության տեսանկյունից չի կարող բացարձակ և բացառիկ ցուցիչ լինել խափանման միջոցի ընտրության հարցում՝ այն էլ նախնական դատական լսումների փուլում գտնվող քրեական գործի պարագայում հետևաբար սպառնացող պատժի խստությունը չի կարող և ոչ մի պարագայում հանդիսանալ որոշիչ ցուցիչ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս։ 3․ Հանրային մեղադրողի՝ սույն հատուկ վերանայման բողոքում օգտագործված խոսույթը մեղադրյալին վերագրվող առերևույթ նոր հանցանքերի կատարման մասին պաշտպանական կողմի համար առնվազն սույն փուլում տարակուսելի է, մասնավորապես հանրային մեղադրողը իր բողոքում նշում է, որ « այն, որ Գագիկ Արամյանը կատարել է մասնավոր աշխատանքներ, կարծում եմ, դա իրականությանը չի համապատասխանում», մինչդեռ այդ տեղեկությունները մեղադրյալը հայտնել է դատարանում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի առնվազն երկու հոդվածով, եթե այդ տեղեկությունները կեղծ են կամ չեն համապատասխանում իրականությանը, կարող է նախաձեռնվել քրեական վարույթ, ավելին հաշվի առնելով որ հանրային մեղադրողը հանդիսանում է հենց քրեական հետապնդման բացառիկ լիազորությամբ օժտված մարմնի ներկայացուցիչ, կարող է այդ նախաձեռնությամբ հենց ինքը հանդես գալ, այլ ոչ թե նման ձևակերպումներով կասկածի տակ դնել մեղադրյալի կողմից հայտնված տեղեկությունների իսկությունը։ Անդրադառնալով նոր հանցանք կատարելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի փաստարկներին պաշտպանն արձանագրել է, որ անձը կարող է հանցանք գործել ցանկացած վայրում՝ այդ թվում անազատության պայմաններում, սակայն Գագիկ Արամյանը շուրջ 2 ամիս գտնվելով անազատության մեջ որևէ ոչ իրավաչափ արարք չի կատարել, ավելին վերջինս նախկինում դատված չէ և նախկինում դրսևորված վարքագիծը այն ցուցիչն է, որը և վկայում է հիշյալ անձի հանցանք կատարելու հակված չլինելու տեսակի փաստը։ Բացի այդ մեղադրյալը 29․06․2025 թվականի դրությամբ արդեն ուղիղ մեկ ամիս է գտնվում է տնային կալանքի տակ՝ իր հաշվառման հասցեի տանը, որի պայմաններում ևս դրսևորել է բացառապես իրավահպատակ վարքագիծ, տնային կալանքի կրման կարգի անգամ չնչին խախտում չի արձանագրվել դրա կրման կարգի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող մարմնի կողմից։ Վերոշարադրյալը հենց այն բացառիկ ցուցիչն է, որը վկայում է առավել խիստ խափանման միջոցի կիրառման անհրաժեշտության բացակայության մասին։ 4․ Այն, որ մեղադրյալը երկար ժամանակ մշտապես բնակվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում և միայն վերջերս է վերադարձել Հայաստանի Հանրապետություն, իսկ Ռուսաստանի Դաշնությունում իր հետ միասին բնակվել են իր մերձավոր ազգականները, նշված հանգամանքներն աներկրայորեն չեն վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալը կայուն սոցիալական կապեր ունի Ռուսաստանի Դաշնությունում, և որ մնալով ազատության մեջ և/կամ կալանքից բացի այլընտրանքային ցանկացած այլ խափանման միջոցի պայմաններում, մեղադրյալը կփորձի փախուստի դիմել, անգամ ՀՀ սահմաններից: Դատախազի այդ փաստարկը հիմնավոր չէ: Ինչևէ, Գագիկ Արամյանը եթե կատարած լիներ իրեն վերագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքը, վստահաբար նկարագրվող դեպքից հետո ուներ առնվազն 4–օր իր փախուստը կազմակերպելու համար, սակայն ինչպես հայտնի է դառնում քրեական գործի նյութերից, Գագիկ Արամյանը ձերբակալվել է իր հաշվառման և բնակության վայրի հասցեից այն ժամանակ երբ պատրաստվելիս է եղել ընկերոջ հետ հերթական օրավարձով աշխատանքների կատարման գնալ։ Բացի այդ ավելորդ չի կրկին նշել, որ մեղադրյալը ուղիղ մեկ ամիս է գտնվում է տնային կալանքի տակ և հանրային մեղադրողի նշած տրամաբանությամբ հնարավորություն ունի փախուստի դիմելու, սակայն նման վարքագիծ վերջինիս կողմից դրսևորլու հավանականության մասին խոսելն անգամ ավելորդ է, դրանից բացի կրկին արձանագրում եմ, որ խափանման միջոցի կրման կարգի որևէ խախտում չի արձանագրվել մեկ ամսվա ընթացքում դրա նկատմամբ հսկողություն իրականացնող մարմնի կողմից։ Սույն մասով ևս պաշտպանական կողմը իր բացարձակ անհամաձայնությունն է հայտնում հանրային մեղադրողի կողմից վերադաս դատարանի առջև բարձրացված դատողություններին և պնդում, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշումը օրինական է և հիմնավոր։ 5.Չնայած այն հանգամանքին, որ Դատարանը հանրային մեղադրողի կողմից վիճարկվող որոշմամբ ևս առկա է համարել մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը, այնուամենայնիվ պաշտպանական կոմղը փաստում է, որ նախնական դատալսումների ընթացքում հիշյալ հանագամանքի մասին խոսելն արդեն իսկ ժամանակավրեպ է, քանի որ նախաքննությունն ավարտվել է և այդ պայմաններում կարող ենք արձանագրել, որ անձանց շրջանակ պարզելու խնդիր այլևս չկա նաև չկա ռիսկ, որ մեղադրյալը իր գործողություններով կարող է ազդել այդ անձանց վրա կամ չկատարել իր վրա դրված պարտականությունները, քանի որ դրա մասին են վկայել մեղադրյալի մինչև այս պահը և մինչև անազատության մեջ հայտնվելու պահը եղած իրողությունները։ Մասնավորապես հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացվել է 2025 թվականի ապրիլի 4-ին իսկ հաղորդմամբ նկարագրված դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի ապրիլի 3-ին, Գագիկ Արտյոմի Արամյանը ձերբակալվել է 2025 թվականի ապրիլի 7-ին այսինքն նկարագրվող վերոշարադրյալ իրադարձություններից 4 օր անց, տվյալ ընթացքում (համենայնդեպս վարույթն իրականացնող մարմինը նման տեղեկություններ ձեռք չի բերել) Գագիկ Արամյանը որևէ կերպ չի խոչընդոտել նախաքննության իրականացմանը, ավելին տնային կալանքի արդեն մեկամսյա կրման պայմաններում դրսևորված Գագիկ Արամյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու մտադրության մասին խոսելն է անգամ ավելորդ։ Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. մայիսի 29-ի որոշումը թողնել անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Այսպիսով՝ դատախազի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող որոշումը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. (…) 3) գրավը. (…) 5) բացակայելու արգելքը. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։ Արամ Ճուղուրյանի գործով 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-132/07 որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»: Զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն 15.11.2017թ. թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: 4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին: 2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները: 4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից: 4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. «(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։ Վերոգրյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով վիճարկվող որոշման իրավաչափությանը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. Դատարանի կողմից հաստատված է համարվել Գագիկ Արտյոմի Արամյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը և այն չի վիճարկվում, հետևաբար առարկայազուրկ է անդրադառնալ այդ հարցին: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի/ների/ կիրառման հնարավորության վերաբերյալ Դատարանի եզրահանգմանը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը ուսումնասիրելով վարույթի նյութերը, հաշվի առնելով մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի անձը, (դատվածություն չունենալը, մշտական բնակության վայր ունենալը), մեղադրյալ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ավելի քան 2 ամիս կալանքի տակ գտնվելու ժամանակի հոսքը և այդ ընթացքում իրականացված քննության ծավալը, հանգել է հիմնավոր հետևության, որ վերջինիս կալանքի տակ պահելու հիմքը, այն է՝ վարույթի օբյեկտիվ քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերը հետայսու կարող են չեզոքացվել և դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կալանքի համեմատ առավել մեղմ խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ, մասնավորապես տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի՝ որոշակի սահմանափակումներով: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Դատարանի որոշումը հիմնավոր է, բխում է վարույթի նյութերից, դրա հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Դատախազի փաստարկները հակառակի մասին բավարար չափով փաստարկված չեն, մեղսագրված արարքի ծանրությունն ու դրա համար նախատեսված ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը ինքնին հիմք չեն կարող հանդիսանալ արձանագրելու, որ Գագիկ Արտյոմի Արամյանի նկատմամբ բացառապես որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի կալանքը, անտեսելով վարույթի մնացած փաստական տվյալները, որոնք թույլ են տալիս հանգելու հետևության, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցությամբ: Անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե մեղադրյալը իր հարազատների հետ երկար ժամանակ բնակվել է ՌԴ-ում, հետևանար կայուն սոցիալական կապեր ունի այնտեղ, ինչն էլ իր հերթին խոսում է այն մասին, որ մնալով ազատության մեջ և/կամ կալանքից բացի այլընտրանքային ցանկացած այլ խափանման միջոցի պայմաններում, մեղադրյալը կփորձի փախուստի դիմել, անգամ ՀՀ սահմաններից, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այդ փաստակը հիմնավոր չէ, մեղադրյալի ՀՀ-ից դուրս գալու վտանգը չեզոքացվում է բացակայելու արգելք խափանման միջոցով, որի կիրառումից բխում է, որ ՀՀ-ից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմինԱմփոփելով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 29-ի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-07-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 21-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 115 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 21-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 115 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 70056/25 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-12-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մարտոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էրիկ Դանելյան մյուսը՝ Գագիկ Արամյան Գագիկ Արտյոմի Արամյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին 27.11.2025թ. որոշումը , կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ և Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-01-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-01-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 29-01-2026 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | N-ԵԴ1/1796/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «29» հունվարի 2026թ. ք. Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Տ.Ոսկանյան/ 27.11.2025թվականի որոշման դեմ ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և Գագիկ Արտյոմի Արամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով: 27.11.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է և որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը: Բողոքարկվող դատական ակտը դատախազությունում ստացվել է 15.12.2025թվականին։ Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 25.12.2025թվականին փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել դատախազ Ա.Մարտոյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 26.12.2025թվականին: Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 13.01.2026թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 14.01.2026թվականին: 19.01.2026թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: 2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44-252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խոչընդոտներ վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գագիկ Արտյոմի Արամյանին հայտնելու միջոցով օժանդակել է վերջինի կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկայի՝ դանակի օգտագործմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված ուրիշի գույքի հափշտակության փորձին: Այսպես. Գագիկ Արտյոմի Արամյանը, Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի օժանդակությամբ ուրիշի գույքը ավազակությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2025թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի 1-ին մուտքում աստիճանների դիմացի հատվածում, մոտեցել է Վահե Գագիկի Գրիգորյանին, ապա հրելով վերջինին սեղմել շքամուտքի պատին` այդ կերպ փորձելով կոտրել վերջինի դիմադրությունը, ապա Վ.Գրիգորյանի կյանքի համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքով, այն է` իր հետ նախապես վերցված, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված առարկան՝ դանակը Վ.Գրիգորյանի պարանոցին հպելով, վերջինիցս պահանջել է իրեն հանձնել պայուսակը և դրամապանակը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակին չի հասել և չի կարողացել ավարտել սկսած հանցանքը, քանի որ Վ.Գրիգորյանի արձակած բարձր ձայներից շքամուտք են դուրս եկել հիշյալ շենքի բնակիչները, որոնց տեսնելով՝ Գ.Արամյանը դիմել է փախուստի։ Այդ ամբողջ ընթացքում Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանը, Գ.Արամյանի կողմից կատարվող հանցանքին՝ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով ուրիշի գույքի հափշտակությանն օժանդակելու դիտավորությամբ, հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու, այն է՝ այլ անձանց մոտենալու դեպքում այդ մասին Գ.Արամյանին հայտնելու նպատակով, սպասել է Երևան քաղաքի Առնո Բաբաջանյան փողոցի 71-րդ շենքի բակում, որի ժամանակ, տեսնելով Սուսաննա Անդրանիկի Ազիզյանին, ուսով հրելու միջոցով փորձել է թույլ չտալ վերջինին մոտենալ հիշյալ շենքի 1-ին մուտքին, ինչպես նաև բարձրաձայն՝ սուլել է, որպեսզի Գ.Արամյանին զգուշացնի՝ Ս.Ազիզյանի մոտենալու մասին:»: 27.11.2025թվականի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մասնավորապես նշել է. «/.../Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 03.09.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու մտավախությունը: Դատարանն անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանականությանը, գտնում է, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու և նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը նվազել է: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում: Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունը՝ որպես Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ՝ դատական վարույթի տվյալ փուլում այլևս բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար։ Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլ՝ առավել մեղմ, այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցությունը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու նվազ մտավախությունը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: /.../Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված «Տնային կալանք» և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածով սահմանված «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու (ազատությունը սահմանափակելու) պայմաններում կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու և վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը չեզոքացնելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում:/.../»: 3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոփոխելով և տնային կալանք կիրառելով‚ դատարանը չի պահպանել Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի պահանջները, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման: Մասնավորապես անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանը դատվածություն չունի, ունի մշտական բնակության վայր, առողջական խնդիրներ, ինչպես նաև տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ՝ առավել ինտենսիվ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում, հարկ է համարում նշել, որ վերջինի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ նրա նկատմամբ դատարանում զուգահեռ քննվում են քրեական գործեր, որոնց վերաբերյալ, ճիշտ է, առկա չեն օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռներ, սակայն ըստ էության հիշյալ հանգամանքն ինքնին վկայում է Է.Դանիելյանի անձի, ինչպես նաև որոշակի հանցավոր հակումներ ունենալու հանգամանքների մասին: Հատկանշական է, որ դատարանի կողմից Է.Դանիելյանի վերաբերյալ նախորդիվ կայացված որոշումներում հիշյալ հանգամանքը նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը գնահատելու համատեքստում արժանացել էր ուշադրության և ի թիվս այլնի՝ դրվել ենթադրությունների հիմնավորման հիմքում: Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված այն հանգամանքին, որ ներկա փուլում ենթադրյալ հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, թեև ի հակադրություն գործի քննության սկզբնական փուլի, նվազել է, սակայն ինքնին դեռևս չի վերացել, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վերոհիշյալ ռիսկն այն աստիճանի բարձր չէ, որ գործի քննության ներկա փուլում հնարավոր չլինի չեզոքացնել այլընտրանքային՝ առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, հարկ է փաստել, որ դատաքննությունը դեռևս գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, չեն հարցաքննվել դատակոչված բոլոր անձինք, բացի այդ, հնարավոր է իրավիճակ, որ արդեն իսկ հարցաքննված անձինք քրեադատավարական օրենսդրության պահանջների պահպանմամբ ցանկություն հայտնեն լրացուցիչ հարցաքննվելու և նոր տեղեկություններ հայտնելու, իսկ նման պայմաններում ցանկալի ցուցմունքներ ստանալու համար մեղադրյալ Է.Դանիելյանի կողմից նշված անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով դատաքննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականությունը դեռևս շարունակում է պահպանվել: Վերոգրյալի համատեքստում հաշվի առնելով նաև մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և ակնկալվող պատժի խստությունը՝ Է.Դանիելյանի կողմից անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկն առավել ակնհայտ է դառնում: Ելնելով վերոգրյալից‚ բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին միջնորդել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` Էրիկ Ալեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին՝ 27.11.2025թվականի թիվ ԵԴ1/1796/01/25 որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ և Էրիկ ԱԼեքսանի Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով:»: 4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի 27.11.2025թվականի որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեոնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, բան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. /.../ գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի աոկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար, /.../ 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով: 4. Յուրաքանչյուր, ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման օրինականությունը /.../: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) : ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...): ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին: Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումը վերահաստատել է նաև Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ 28.02.2025թվականի թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 քրեական գործով, արձանագրելով, որ. «15. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.1.-րդ կետում նշված պնդմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերոգրյալի պայմաններում բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.2-րդ և 5.4-րդ կետերում մատնանշված փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է։»: Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ Էրիկ Ալեքսանի Դանելյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին: Անդրադառնալով տնային կալանք և բացակայելու արգելք կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածից երևում է, որ նշված հոդվածի երկրորդ մասում թվարկված հավանական գործողությունների կանխումը վերաբերելի նպատակ է բոլոր խափանման միջոցների կիրառման համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ սահմանել է, որ բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի կամ դրանցից մեկի առկայության պայմաններում, կոնկրետ դեպքում առավել խիստ խափանման միջոցն ընտրելու համար էական և որոշիչ նշանակություն ունեն մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանանան դատարանների կողմից կալանավորման մասին միջնորդություն քննարկելիս: Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված՝ խափանման միջոցների նպատակներից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը ինքնին դեռևս բավարար չէ, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվի հենց կալանքը, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-119-րդ հոդվածների պահանջն այն է, որ քննիչը կամ դատախազը պարտավոր են հիմնավորել, իսկ դատարանը՝ պատճառաբանված հաստատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում սահմանված՝ խափանման միջոցների նպատակներին հնարավոր չէ հասնել այլ կերպ, քան անձին հասարակությունից մեկուսացնելով, անձի ազատության իրավունքն առավելագույն չափով սահմանափակելով: Հետևաբար, անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներից բխող ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորել ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ նպատակի (նպատակների) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորումն է ի զորու կանխել քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Այսինքն՝ կիրառված միջոցի՝ կալանավորման, և հետապնդվող նպատակի միջև պետք է լինի համաչափության ողջամիտ հարաբերակցություն։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ (ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված), որի իմաստով` Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցները կիրառվում են միատեսակ նպատակներով (չկա բացառապես կալանավորում կիրառելու համար նախատեսված յուրատեսակ հիմք), սակայն այդ խափանման միջոցներից յուրաքանչյուրի համար կիրառման հիմքերն ունեն տարբեր ինտենսիվություն՝ ռիսկայնության տարբեր աստիճաններ: Դրանով է պայմանավորված, որ կալանավորումը կիրառվում է որպես ծայրահեղ միջոց (last resort), այն դեպքում, երբ այլ խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Ի դեպ, նաև դատարանների խնդիրն է պարզել խափանման միջոց ընտրելիս այս կամ այն հիմքի հավանականության աստիճանը՝ դրանով պայմանավորելով խափանման միջոցի տեսակը: Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/: Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/: Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/: Մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու կոնվենցիոնալ իրավունքի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը դատական իշխանության մարմիններին հնարավորություն չի տալիս ընտրություն կատարելու անձին՝ ողջամիտ ժամկետում դատարան տանելու կամ մինչև դատարանի առջև կանգնելը ժամանակավորապես ազատ արձակելու միջև։ Մինչև դատապարտումն անձը համարվում է անմեղ, և այս դրույթի նպատակն առավելապես անձին ժամանակավորապես ազատ արձակելն է այն դեպքում, երբ շարունակական կալանքն այլևս ողջամիտ չէ։ Այն հարցը, թե արդյո՞ք կալանքի տակ պահելու ժամկետը ողջամիտ է եղել, չի կարող գնահատվել վերացական եղանակով։ Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ողջամտության հարցը պետք է գնահատվի՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից ելնելով։ Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել միայն, եթե կոնկրետ գործով առկա են հանրային շահի իրական պահանջի մասին վկայող հատուկ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին, գերակայում են Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ /տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 89-90-րդ կետերը/: Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը շարունակական կալանքի անհրաժեշտ պայման է, սակայն որոշակի ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար, և իրավասու մարմինները պետք է ներկայացնեն կալանքը հիմնավորող անհրաժեշտ և բավարար հիմքեր։ Անձին ազատ արձակելուն կողմ կամ դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանրական և վերացական բնույթի, այլ պետք է պարունակեն հղումներ կոնկրետ փաստերին և անձի անձնային առանձնահատկություններին, որոնք հիմնավորում են վերջինիս կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Rubtsov and Balayan v. Russia գործով 2018 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 33707/14 and 3762/15,142-րդ կետը, Perstner v. Luxembourg գործով 2023 թվականի փետրվարի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7446/21, 33-րդ կետը/: Կալանքի տակ պահելու փաստացի մեխանիկական երկարաձգումն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի երաշխիքների հետ /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Tase v. Romania գործով 2008 թվականի հունիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 29761/02, 40-րդ կետը/: Ինչ վերաբերում է վարույթի պատշաճ ընթացքին մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ այն չպետք է լինի վերացական և պետք է հաստատվի փաստական տվյալներով /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Becciev v. Moldova գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9190/03, 59-րդ կետը/: Վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը կարող է ընդունելի լինել վարույթի սկզբնական փուլերում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Jarzyhski v. Poland գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15479/02, 43-րդ կետը/, սակայն այն չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ։ Ընդ որում, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում՝ ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում /Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Clooth v. Belgium գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87, 44-րդ կետը/: Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու, որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։/…/»։ Մելսիկ Ալեքսանյանի վերաբերյալ քրեական գործով 09.04.2025թվականի թիվ ԼԴ1/0059/01/17 որոշմամբ զարգացնելով որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի վերաբերյալ նախադեպային իրավունքը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «/.../ Վերոշարադրյալի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը: Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի նկատմամբ ընտրված տնային կալանք և բացակայելու արգելք համակցված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների վերլուծությամբ փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառման ենթակա խափանման միջոցների ընտրության մասին իրավաչափ հետևության: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան Վերաքննիչ դատարանին գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, նրա դերը ենթադրյալ կատարված արարքում, քրեական գործի դատաքննության սկզբնական փուլում չգտնվելը, բացի այդ մեղադրյալի դատվածություն չունենալը‚ բնակության վայր ունենալը, առողջական խնդիրներ ունենալը‚ ինչպես նաև այն, որ բողոքաբերի կողմից չեն նշվել Էրիկ Դանելյանի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի ծանրակշիռ և իրական փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային գալ ողջամիտ և հիմնավոր հետևության առ այն, որ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկն այնքան բարձր է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը չկարողանան այն չեզոքացնել, և որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերջինիս նկատմամբ վերը նշված համակցված խափանման միջոցներ ընտրելով, թույլ է տվել դատական սխալ։ Անդրադառնալով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար անհրաժեշտ խափանման միջոցների ընտրության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը շեշտում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու նպատակների առկայության փաստն ինքնին բավարար չէ արձանագրելու, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի հենց կալանքը, քանի որ սույն դեպքում այդ նույն հիմքերով հնարավոր է կիրառել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներ և այդ ճանապարհով հասնել քրեական գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակին: Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով դատախազի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արդեն իսկ հաշվի է առել նշված հանգամանքները, և ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու իսպառ բացակայություն, այլ ընդամենը նշել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել նաև տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի կիրառման միջոցով, ինչը Վերաքննիչ դատարանի կարծիքով ևս կարող է լինել առավել պիտանի՝ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու տեսանկյունից: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգը միտված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։ Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման, որի պարագայում անձն ըստ էության կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին համարժեք մեկուսացվածության աստիճան: Նշված փաստն, ինքնին, ևս երաշխիք է ապահովելու քրեադատավարական օրենքի նպատակները՝ բացառելով գործով անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելը, ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը, դրանով իսկ՝ ապահովելով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումը։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ և քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փաստական տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամտորեն ենթադրելու, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցները, սույն դեպքում՝ բացակայելու արգելքը և տնային կալանքը, քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ բողոքաբերի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները և ամենևին բավարար չեն մեղադրյալ Էրիկ Դանելյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին, հետևաբար նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար դատախազ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մարտոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27.11.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-01-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝ «103» թերթից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 11-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | թիվ ԵԴ1/1796/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝ «103» թերթից: |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 20696/26 |