ԵԴ1/1788/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

19 մայիսի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Լ.Բաբայանի,

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող՝ Վ.Պետրոսյանի,
պաշտպան՝ Կ.Գաբոյանի,
մեղադրյալ՝ Կ.Չինարյանի,
տուժող՝ Վ.Մասիհի.

Դռնբաց դատական նիստում դատաքննության արագացված հատուկ կարգի կիրառմամբ քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1788/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Աշոտի Չինարյանի՝ (ծնված՝ 10․07.1984 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, բարձրագույն կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան, Նոր Արեշ 31 փողոց, 29 տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Քրեական վարույթի նախապատմությունը և քրեական գործի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ժամը 13:45-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում հաղորդում է տվել Աբնուս Մասիսի Վարոս Վահանին այն մասին, որ ավտոմեքենա գնելու նպատակով 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի Թամանյան 1 Ա հասցեի մոտ 3.800.000 ՀՀ դրամ գումար է փոխանցել Կարեն Աշոտի Չինարյանին, սակայն վերջինիս խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով տիրացել է գումարին և չի կատարել իր պարտավորությունները:
1.2. Հաղորդման առթիվ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթը:
1.3. 2024 թվականի փետրվարի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթով Աբնուս Մասիսի Վարոս Վահանին տուժող ճանաչելու մասին:
1.4. 2025 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում որոշում է կայացվել Կարեն Աշոտի Չինարյանին վարույթ իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։
1.5. 2025 թվականի ապրիլի 10-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Ալեքսանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթով Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.6. 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթով Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ընտրել խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելք:
1.7. 2025 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթով Արամ Արմենի Հովհաննիսյանի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը՝ միջազգային վճարման թիվ 000098 հանձնարարագիրը /վ.թ.67/, վճարման անդորրագիրը /վ.թ.68/, տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի թիվ 2144 պայմանագիրը /վ.թ.69-71/, վճարման անդորրագրերը /վ.թ.72-73/ և ՀՀ ՊԵԿ-ից ստացված գրությունը /վ.թ.32-33/ ճանաչել որպես արտավարույթային փաստաթուղթ:
1.8. 2025թ. մայիսի 22-ին թիվ 08-0210-24 քրեական վարույթը՝ ըստ մեղադրանքի Կարեն Աշոտի Չինարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, մուտք է եղել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.9. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/1788/01/25 համարի ներքո, 2025 թվականի մայիսի 22-ին մակագրվել և մայիսի 23-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.10. 2025 թվականի մայիսի 23-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2.Հանրային քրեական հետապնդման փաստական հանգամանքները և դրա իրավաբանական որակումը.
Կարեն Աշոտի Չինարյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի համար, որ նա խարդախությամբ հափշտակել է ուրիշի խոշոր չափերով գույքը: Այսպես՝ Կարեն Չինարյանը, 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղեկանալով, որ իր ծանոթ և նախկին գործընկեր Վարոս Վահանի Աբնուս Մասիհին ցանկանում է ավտոմեքենան գնել, վերջինից գումար հափշտակելու նախնական օգտագործելով նրա դիտավորությամբ, հետ ունեցած միջանձնային արդյունքում ձեռք փոխհարաբերությունների բերված վստահությունը, դիտավորությամբ իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ հայտնելով՝ դեռևս 2023 թվականի հունիսի 1-ին Եղիշե Տիգրանի Բաղդասարյանի պատվերով «Ատլանտիկ աուտո իմպորտ» ՍՊ ընկերության կողմից ԱՄՆ-ից ավտոաճուրդով գնված և 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ներկրված «Մազդա 6 Թուրինգ» մակնիշի, MIGLIVM5 M600732 գործարանային համարի ավտոմեքենան ներկայացրել է որպես իր կողմից գնված և հայտնած տեղեկությունների հավաստիությունն ամրապնդելու նպատակով ցուցադրել է ավտոմեքենայի լուսանկարները, ինչի արդյունքում Վարոս Արնուա Մասիհին ցանկություն է հայտնել 5.360.000 ՀՀ դրամով գնել այն: Իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, շարունակելով Վարոս Աբնուս Մասիհին իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ հաղորդել, Կարեն Չինարյանը հայտնել է, թե իբր ավտոմեքենան արդեն ԱՄՆ-ից ուղարկվել է ՀՀ ճանապարհին է, ինչի համար որպես կանխավճար պահանջել և 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի Թամանյան 1ա հասցեի մոտ Վարոս Աբնուս Մասիհից առձեռն ստացել է 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար: Այնուհետև, մինչև 2024 թվականի հունվարի 19-ը Կարեն Չինարյանը, Վարոս Աբնուս Մասիհից թաքցնելով վերը նշված ավտոմեքենան դեռևս 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ներկրված լինելու հանգամանքը, շարունակելով Վարոս Աբնուս Մասիհին իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ հաղորդել, 2023 թվականի նոյեմբերի 4-ին հայտնել է, թե իբր ավտոմեքենան հասել է Վրաստանի Հանրապետության Փոթի քաղաքի նավահանգիստ, այն տեղափոխվել է ՀՀ և անհրաժեշտ է մաքսազերծել, ինչի համար 2023 թվականի նոյեմբերի 4-ից 10-ն ընկած ժամանակահատվածում պահանջել և Վարոս Աբնուս Մասիհից առձեռն ստացել է 900.000 ՀՀ դրամ գումար: Շարունակելով իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելուն ուղղված գործողությունները, Վարոս Աբնուս Մասիհին իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ հաղորդելով, Կարեն Չինարյանը հայտնել է, թե իբր ավտոմեքենան Աշտարակ քաղաքում վերանորոգվում է, ինչի համար 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում, պահանջել և Վարոս Աբնուս Մասիհից մաս-մաս ստացել է ընդհանուր 940.000 ՀՀ դրամ գումար: Կարեն Չինարյանը վերը նշված գործողությունների արդյունքում, Վարոս Աբնուս Մասիհից թաքցնելով «Մազդա 6 Թուրինգ» մակնիշի, JMIGLIVM5 M600732 գործարանային համարի ավտոմեքենան իր հետ առնչություն չունեցող անձանց կողմից ՀՀ ներկրված և դեռևս 2023 թվականի նոյեմբերի 28-ին Եղիշե Բաղդասարյանի կնոջ՝ Մարիամ Հովհաննեսի Մկոյանի անվամբ հաշվառված լինելու հանգամանքը, իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տեղեկություններ հայտելով, Վարոս Աբնուս Մասիհից խարդախությամբ հափշտակել է ընդհանուր 3.840.000 ՀՀ դրամ գումար՝ վերջինին պատճառելով խոշոր չափերի գույքային վնաս: Այսինքն՝ Կարեն Աշոտի Չինարյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը միջնորդություն է ներկայացրել, որպեսզի կիրառվի արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանը միացել է պաշտպանի միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
3.2. Հանրային մեղադրող Վ.Պետրոսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ: Ինչ վերաբերում է տուժողին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս նույնպես չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Տուժող Վարոս Աբնուս Մասիհին նույնպես չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
3.4. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածը սահմանում է 1.Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը … 2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ (...) 3) խոշոր չափերով, (․․․):
4.4. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին, մասնավորապես՝
- դատարանը պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքն ամբողջությամբ ընդունելը, ինչպես նաև տուժողին պատճառված վնասը մասնակի փոխհատուցումը,
- դատարանը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում,
- որպես Կարեն Աշոտի Չինարյանի անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ վերջինս դատվածություն չունի, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա:
4.5. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածով սահմանված են պատժի տեսակները. 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը:
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը և օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը կիրառվում են միայն որպես լրացուցիչ պատիժներ:
4.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումների շրջանակներում, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.11. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները
4.12. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.13. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…):
4.14. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս՝ դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը (…)»:
4.15. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.16. Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով մեղադրյալի՝ արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկված վերը նշված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքներն ու անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 69-րդ հոդվածով, գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանին պետք է դատապարտել ազատազրկման՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով, միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է Կարեն Աշոտի Չինարյանի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման, սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից հնարավոր նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
4.17. Անդրադառնալով գույքային հայցին, Դատարանը արձանագրում է, որ տուժող Վարոս Վահանի Աբնուս Մասիհի կողմից ներկայացվել է 1.850.000 /մեկ միլիոն ութ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով գույքային հայց, որն անհրաժեշտ է բավարարել և Կարեն Աշոտի Չինարյանից հօգուտ տուժող Վարոս Վահանի Աբնուս Մասիհի բռնագանձել 1.850.000 ՀՀ դրամ գումար:
4.18. Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
4.19. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները պետք է պահել քրեական գործի նյութերում:
4.20. Անդրադառնալով մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.




Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Կարեն Աշոտի Չինարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտել ազատազրկման՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
3. Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել հետևյալ պարտականությունները:
- առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
4. Մեղադրյալ Կարեն Աշոտի Չինարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
5. Գույքային հայցը բավարարել և Կարեն Աշոտի Չինարյանից հօգուտ տուժող Վարոս Վահանի Աբնուս Մասիհի բռնագանձել 1.850.000 (մեկ միլիոն ութ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումար:
6. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ