Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1767/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Լևոն Խաչատրյան Հրանտի
Լևոն Խաչատրյան Հրանտի
Լևոն Խաչատրյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արշակ Մաթևոսյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արշակ Մաթևոսյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-19 | 10:30 | 2 | Կայացել է | ԵԴ1/1767/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԴԱՏԱԲԺՇԿԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «19» Հունիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ԴԱՎԻԹ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ պաշտպան՝ ԷԴՈՒԱՐԴ ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկելոով Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին պաշտպանի միջնորդությունը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. 2025 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի (1)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 համարը: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. «ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180145686 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հունիսի 21-ին կայացված որոշմամբ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի հունիսի 21-ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 21-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տեղյակ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հունվարի 31-ին՝ ժամը 11:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցում վարել է «ԿԻԱ» մակնիշի 45 LX 005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 12:15-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180243999 արձանագրությունը»: 2. Քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանից դիմում է ստացվել Դատարան, որով խնդրել է դատական նիստերն անցկացնել առանց իր ներկայության առողջական վիճակով պայմանավորված՝ ներկայացնելով անհրաժեշտ բժշկական փաստաթղթեր: 3. 2026 թվականի հունիսի 19-ին Դատարանը Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։ 4. Քրեական գործով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկվել է մեղադրյալի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու հարցը՝ հաշվի առնելով այն, որ Դատարան ստացված փաստաթղթերի պայմաններում հնարավոր չէ որոշել մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը: 5. Դատարան ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի համաձայն՝ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի մոտ 2024 թվականի մարտ 27-ին ախտորոշվել է վերտեբրոբազիլիար ավազանի սուր իշեմիկ այտուցի/ինսուլտի տեղամաս։ Ճակատային և գագաթային բլթերի սպիտակ օջախներ առավել բնորոշ ոչ սպեցիֆիկ/անոթային բնույթին՝ ցերեբրալ միկրոանգիոպափիայի ՄՌ-պատկեր։ Գլխուղեղի հյուսվածքի թույլ արտահայտված ատրոֆիկ փոփոխություններ չափավոր։ -2025 և 2026 թվականների ընթացքում Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի զննման պահին գիտակցությունը եղել է պարզ, հարցերին պատասխանել է խիստ դժվարությամբ, առկա է խոսքի խանգարում՝ դիզարթրիա: Պացիենտը գտնվել է անվասայլակին քայլքի խիստ խանգարման պատճառով, եղել է վերջույթների թուլություն, ձգվածություն: Էմոցիոնալ ֆոնը ստաբիլ է: Ջլային ռեֆլեքսները արտահայտված, մկանային տոնուսը՝ բարձր: 6. Իրավական վերլուծություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 252 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Փորձաքննություն կատարվում է, երբ վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու նպատակով անհրաժեշտ են գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառում, այդ թվում` համապատասխան հետազոտությունների մեթոդիկայի բնագավառում հատուկ գիտելիքներ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 253 հոդվածի համաձայն. «(...) 2. Փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն` 1) այն ենթադրյալ հանցագործության համառոտ նկարագրությունը, որի առիթով պետք է կատարվի փորձաքննությունը. 2) փորձաքննություն կատարելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող տվյալները. 3) փորձագիտական կազմակերպության անվանումը կամ այն անձի անունը և ազգանունը, որին հանձնարարվում է փորձաքննության կատարումը. 4) փորձագետին առաջադրվող հարցերը. 5) փորձաքննության համար անհրաժեշտ և փորձագետին տրամադրվող վարույթի վերաբերելի նյութերը: (...)»: Քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ են եկել այնպիսի տվյալներ, որոնց պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի կողմից պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդության(ների) և/կամ դրանց համակցության առկայությունը, որի կատարումը պետք է հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն պետական ոչ առևտրային կազմակերպության փորձագետներին: Որոշումը կայացնելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությամբ հաստատվել է մեղադրյալի եկամտի բացակայությունը, իսկ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված տվյալներով՝ նախկինում նշանակված տուգանքը վճարելու անհնարինությունը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 252, 258 և 333 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել դատաբժշկական փորձաքննություն: Փորձաքննության կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն պետական ոչ առևտրային կազմակերպության փորձագետներին: Փորձագետներին առաջադրել հետևյալ հարցերը՝ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանն ինչ հիվանդություններով է տառապում։ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի հիվանդությունները դասվում են արդյոք ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշմամբ սահմանված՝ պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների շարքին, եթե այո՝ ապա նշված որոշման որ կետին (կետերին) են համապատասխանում դրանք: -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի բժշկական խնամքն ու բուժումը հնարավոր է իրականացնել քրեակատարողական հիմնարկում կամ ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության ստորաբաժանումներում, թե ոչ։ -Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում Լևոն Հրանտի Խաչատրյանն իր ներկա առողջական վիճակով կարող է պատշաճ կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածով սահմանված պարտականություններից որևէ մեկը, թե ոչ ։ 2. Փորձագետներին խնդրել պատասխանել նաև այն հարցերին, որոնք թեև ներառված չեն սույն որոշման մեջ, սակայն կառաջանան փորձաքննության ընթացքում, կմտնեն դատաբժիշկ փորձագետների իրավասության մեջ, և որոնց պարզաբանումը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ փորձաքննության լիարժեքության ապահովման համար։ 3. Փորձագետներին տրամադրել Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված փաստաթղթերի պատճենները։ ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) | Դատական նիստը հետաձգվել է մինչև փորձաքննության եզրակացության ստացումը: |
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-04-14 | 17:30 | 2 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-05 | 11:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-19 | 13:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-16 | 17:15 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-28 | 11:00 | 2 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-29 | 11:30 | 2 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-12 | 11:30 | 2 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-16 | 15:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-25 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-09 | 12:30 | 2 | Նիստը չի կայացել |
Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։
Իսկականի հետ ճիշտ է։
———————————————————————————————————————————
ԵԴ1/1767/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա․Մաթևոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
«18» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարութային նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի մայիսի 26-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ՝ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը հեռացվել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթից:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1767/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2026 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը.
«(…) Դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, որը բողոքարկվող որոշմամբ բացակայում է: Դատարանը, չունենալով դատավարական սանկցիա կիրառելու վերը նշված հիմքերից որևէ մեկը, սխալ գնահատելով բացակայության պատճառը, ավելին՝ գնահատողական տիրույթում դիտարկելով դատական նիստերից իմ բացակայությունը, վերջինը գնահատել է անհարգելի և կիրառել դատավարական սանկցիա՝ «վարույթից հեռացնելը»: Այնինչ՝ անձի և այս դեպքում դատավարության մասնակցի կողմից իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից օգտվելը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, կամ որպես պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Նշված իրավունքի (հանգստի, ինչպես նաև ամենամյա նվազագույն արձակուրդի իրավունք) իրացումը ինքնին իրավաչափ է, ինչպես նաև չի կարող այլ իրավաչափ շահի/շահերի համեմատությամբ ստորադասվել: Ըստ այդմ՝ դատավարության մասնակցի կողմից վերը նշված իրավունքի համատեքստում դատական նիստին չներկայանալը չի կարող ճանաչվել անհարգելի:
Ինչ վերաբերում է դատական նիստերի օրերը և ժամերը կողմերի հետ համաձայնեցնելու հանգամանքին, ապա այս առնչությամբ հարկ է արձանագրել, որ համաձայնեցնելը կրում է կանխատեսողական բնույթ, իսկ անձի կողմից դատական նիստերի օրերի և ժամերի վերաբերյալ համաձայնություն տալիս՝ ապագայում արձակուրդում լինելու առնչությամբ տվյալների տիրապետումը ակնհայտ է, որ չի կարող երաշխավորվել, հետևաբար՝ տվյալ դեպքում ևս դատական նիստերից բացակայությունը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես Դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Ավելին՝ վերը նշվածները էլ ավելի են ամրապնդվում այն տվյալի հաշվառմամբ, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ ժամը 11:30-ին նշանակված դատական նիստը (ընդ որում՝ նշված դատական նիստը նախապես համաձայնեցվել էր Դատարանի կողմից) հետաձգվել է Նախագահող Դատավորի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով: Ստացվում է, որ նույն Նախագահող Դատավորի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը նույն Դատարանի գնահատմամբ կրում է իրավաչափ բնույթ (ճանաչվում է հարգելի), մինչդեռ դատավարության մասնակցի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պայմաններում նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը կրում է ոչ իրավաչափ բնույթ (ճանաչվել է անհարգելի):
Այստեղից կարող ենք կատարել երկու ողջամիտ ենթադրություն՝
- Դատարանը ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով դատական նիստ հետաձգելը կրում է իրավաչափ բնույթ, կամ
- Դատարանը ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված և երաշխավորված իրավունքի իրացման նկատմամբ դրսևորում է տարբերակված մոտեցում:
Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։
Այսպիսով, ափոփելով հարկ է արձանագրել՝ Դատարանը, կայացնելով «Պաշտպանին վարույթից հեռացնելու մասին» որոշում, թույլ է տրվել դատական սխալ, մասնավորապես՝ նյութական օրենքի խախտում, այն է՝ ՀՀ Սահմանադրության 82-րդ հոդվածի, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 158-րդ, 159-րդ հոդվածների չկիրառում, թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, այն է՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ, 147-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ և 21-րդ հոդվածները՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված Մեղադրյալի պաշտպանության ապահովումը և Կողմերի հավասարությունը և մրցակցությունը սկզբունքները, որոնց պայմաններում բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման։ (…)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշումը, վերականգնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով իմ՝ որպես մեղադրյալ Լևոն Խաչատրյանի պաշտպան մասնակցելու իրավունքը:
Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 59-րդ կետի համաձայն․
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվող ներքոհիշյալ հասկացություններն ունեն հետևյալ նշանակությունը՝ հարգելի պատճառ՝ հիվանդություն, մերձավոր ազգականի մահ կամ անձի կամքից անկախ այլ հատուկ և օբյեկտիվ հանգամանք»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն․
«Պաշտպանը պարտավոր է մեղադրյալին իրավաբանական օգնություն ցույց տալու համար ներկայանալու վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի մասնակցի կամ այլ անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելու կամ իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելու, ինչպես նաև դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է այդ անձանց նկատմամբ կիրառելու դատավարական սանկցիա:
2. Դատավարական սանկցիաներն են՝(...)
6) վարույթից հեռացնելը: (...)
4. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է նպատակ հետապնդի ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը: Անձի նկատմամբ կիրառված սանկցիան պետք է համաչափ լինի նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին: (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթին մասնակցող փաստաբանը կամ լիազոր ներկայացուցիչը կամ օրինական ներկայացուցիչը, ինչպես նաև հանրային մեղադրողը վարույթն իրականացնող մարմնի հիմնավոր որոշմամբ կարող է հեռացվել վարույթից, եթե`
1) երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստին կամ իր համար պարտադիր վարութային գործողության կատարմանը կամ
2) սույն գլխով սահմանված կարգով երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելուց հետո շարունակում է չարամտորեն չկատարել իր պարտականությունները։(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ծանուցագիրը հանձնվում է վարութային գործողության կամ դատական նիստի օրվանից ոչ ուշ, քան երկու օր առաջ: Եթե վարութային գործողությունը կամ դատական նիստը ծրագրված չէ, կամ դատալսումները չեն կարող հետաձգվել, ապա ծանուցագիրը կարող է հանձնվել ներկայանալու նախորդ օրը կամ ներկայանալուց անմիջապես առաջ՝ դրանում նշելով ծանուցագիրն ուշ հանձնելու պատճառը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատական վարույթին ներգրավված և պատշաճ ծանուցված բոլոր անձինք պարտավոր են ժամանակին ներկայանալ դատական նիստին՝ ունենալով անձը հաստատող փաստաթուղթ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` նաև լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ:
2. Հարգելի պատճառով դատական նիստին ներկա լինելու հնարավորություն չունեցող անձը պարտավոր է նախապես և պատշաճ կարգով դատարանին տեղեկացնել իր ներկայանալու անհնարինության և դրա պատճառների մասին: (...)»։
8. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը անխուսափելիորեն ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ որոշակի ներգործություն, որը կարող է ունենալ նախազգուշական, կանխարգելիչ, ապահովող կամ պատժող բնույթ։ Այդ պատճառով սանկիցիայի կիրառումը պետք է իրավաչափ նպատակ հետապնդի։ Օրենսգիրքը միակ այդպիսի նպատակ է համարում վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելը։ Ուստի, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատավարական սանկցիայի կիրառումը որևէ այլ մտադրությամբ (օրինակ՝ ապացուցողական գործողությունը կամ դատական նիստը շուտ ավարտելը կամ փաստաբանի մասնագիտական ակտիվությունը ճնշելը) ուղղակիորեն կհանգեցնի քրեական վարույթի սկզբունքի խախտման։
Միաժամանակ օրենսդիրը սպառիչ սահմանել է դատավարական սանկցիայի կիրառման հիմքերը, որպիսիք են՝
- անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելը,
- անձի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելը,
- դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելը։
Դա նշանակում է, որ վարութային հարկադրանքի այս տեսակի գործածության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի օբյեկտիվ իրականության մեջ կոնկրետ անձը որոշակի վարքագիծ դրսևորի, այլ ոչ թե նման մտադրություն ունենա կամ այդ կապակցությամբ առկա լինի որևէ ենթադրություն (օրինակ՝ դատական նիստին առանց հարգելի պատճառի անձի չներկայանալը, այլ ոչ թե հաջորդ դատական նիստի օրվա կամ ժամի վերաբերյալ կարծիք հայտնելը կամ դատարանին վիրավորելը, այլ ոչ թե նախկինում դա անելու հիմքով այդպիսի կասկած ունենալը)։
Սանկցիայի կիրառման հիմքերի մեջ «չարաշահել», «չարամտորեն» կամ «անհարգալից» եզրույթները հնարավոր է մտավախություն առաջացնեն առ այն, որ որոշակի հանգամանքներում դրանք կարող են սուբյեկտիվ գնահատականի կամ հայեցողության առարկա դառնալ։ Սակայն հարկ է նկատի ունենալ, որ կոնկրետ անձի կողմից իրավունքը չարաշահելու, այսինքն՝ այն այլոց վնաս պատճառելու մտադրությամբ իրականացնելու, պարտականությունը չարամտորեն չկատարելու, այն է՝ գիտակցված և նպատակային անգործություն ցուցաբերելու կամ դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբմունք արտահայտելու, այսինքն՝ այս կամ այն կերպ ոչ պարկեշտ վարվելաձև դրսևորելու ապացուցման և հիմնավորման բեռը կրում է սանկցիան կիրառող վարույթն իրականացնող մարմինը։ Որպես այդ իրավասության հակակշիռ և սանկցիայի ենթարկված անձի իրավունքների ապահովման յուրատեսակ երաշխիք՝ Օրենսգիրքը սահմանել է, որ առավել խիստ սանկցիաների կիրառումը կարող է վիճարկվել, այդ թվում՝ դատական կարգով։
Այս ամենի հետ մեկտեղ Օրենսգիրքը պահանջում է նաև, որ դատավարական սանկցիայի կիրառումը համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Այստեղից հետևում է, որ սանկցիայի տեսակն ընտրելիս՝ անձի նկատմամբ դրա ներգործության առանձնահատկությունը և աստիճանը հարկավոր է համադրել նրա ոչ իրավաչափ վարքագծով այլ անձանց կամ արդարադատության շահերին հասցված վնասի հետ (օրինակ՝ անթույլատրելի է բացարկ հայտնելու իրավունքը մեկ անգամ չարաշահելու դեպքում այդ իրավունքը սահմանփակելը կամ իրավասու անձի կարգադրությանը չենթարկվելու համար օրինական ներկայացուցչին վարույթից հեռացնելը)։ Այս չափանիշը նախատեսելով օրենսդիրը դարձյալ անհրաժեշտ պայմաններ է ստեղծել հանրայնության սկզբունքի բաղադրատարրերից մեկի իրացման համար, համաձայն որի՝ անձի իրավունքների և ազատությունների սահմանափակումը պետք է համաչափ լինի հակակշիռ հանրային շահերի պաշտպանության նպատակին։
Այսպիսով, ցանկացած դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, ինչպես նաև ոչ իրավաչափ վարքագծի և դրա համար վրա հասած իրավական հետևանքի միջև արդարացի հարաբերակցություն։
Ինչ վերաբերում է վարույթից հեռացնելուն, ապա դրա արդյունքում որոշակի կարգավիճակ ունեցող անձի հետագա մասնակցությունը քննությանն արգելափակվում է։ Այս դատավարական սանկցիայի կիրառման նշաձողն ամենաբարձրն է, քանի որ պահանջում է դրան նախորդած երկու ինքնավար պայմաններից առնվազն մեկի առկայությունը։ Ընդ որում, յուրաքանչյուր պայման իր հերթին ունի քանակական չափանիշներ, որոնց գոյությունը ևս պարտադիր է։ Օրենսգիրքը հատուկ կամ ընդգծված ձևով չի կարգավորում այն հարցը, թե արդյոք վարույթից հեռացված համապատասխան անձը կարող է նույն վարույթին կրկին ներգրավվել մեկ այլ կարգավիճակով։ Այդուհանդերձ, հաշվի առնելով նրա նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցին նախորդած ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորումները (երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չներկայանալը կամ երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելը), ողջամտորեն կարելի է եզրակացնել, որ նա, որպես անցանկալի անձ (յուրօրինակ persona non grata), տվյալ վարույթին այլևս չպետք է մասնակցի։ Բացառություն կարող են կազմել միայն այն դեպքերը, երբ նշված անձը հետագայում վարույթին ներգրավվում է ոչ իր կամքով, օրինակ՝ որպես մեղադրյալ կամ տուժող։
Այսպիսով, դատավարական սանկցիաները աստիճանական կամ բացառիկ պայմաններում կիրառելու մոտեցման հիմքում դրված է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել նրա օրինական վարքագիծը։
9. Վերոնշյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի նյութերը, դրանցում առկա փաստական տվյալները համադրելով Առաջին ատյանի դատարանի փաստարկների ու եզրահանգումների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավոր են և բխում են սույն գործում առկա փաստական հանգամանքներից։
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ իրավաչափ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածություններից հետո 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին և 2026 թվականի հունվարի 16-ին նշանակված դատական նիստերին վերջինիս բացակայությունը հարգելի համարվել չի կարող:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ Առաջին ատյանի դատարանը դատական նիստերի օրն ու ժամը համաձայնեցրել է պաշտպանի հետ՝ ենթադրաբար հետապնդելով՝ դատական նիստերն անխոչընդոտ անցկացնելու և դատավարության մասնակիցների ներկայությունն ապահովելու նպատակ, պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի՝ յուրաքանչյուր հետաձգված նիստի օրվա դրությամբ արձակուրդի մեջ գտնվելու հանգամանքը չի կարող գնահատվել որպես դրական վարքագիծ կամ հարգալից վերաբերմունք վարույթն իրականացնող դատարանի նկատմամբ։ Հետևաբար, Բողոքաբերի փաստարկներն առ այն, որ վերջինս օգտվել է իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից, չի կարող գնահատվել հիմնավոր, քանի որ նշանակված բոլոր դատական նիստերին՝ վերջինիս կողմից վերոնշյալ իրավունքի իրացումը հանգեցրել է դրա չարաշահմանը։
10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի նկատմամբ դատական սանկցիա կիրառելով և վերջինիս վարույթից հեռացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Իսկականի հետ ճիշտ է։
———————————————————————————————————————————
ԵԴ1/1767/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա․Մաթևոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
«18» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարութային նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի մայիսի 26-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ՝ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը հեռացվել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթից:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1767/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2026 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը.
«(…) Դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, որը բողոքարկվող որոշմամբ բացակայում է: Դատարանը, չունենալով դատավարական սանկցիա կիրառելու վերը նշված հիմքերից որևէ մեկը, սխալ գնահատելով բացակայության պատճառը, ավելին՝ գնահատողական տիրույթում դիտարկելով դատական նիստերից իմ բացակայությունը, վերջինը գնահատել է անհարգելի և կիրառել դատավարական սանկցիա՝ «վարույթից հեռացնելը»: Այնինչ՝ անձի և այս դեպքում դատավարության մասնակցի կողմից իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից օգտվելը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, կամ որպես պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Նշված իրավունքի (հանգստի, ինչպես նաև ամենամյա նվազագույն արձակուրդի իրավունք) իրացումը ինքնին իրավաչափ է, ինչպես նաև չի կարող այլ իրավաչափ շահի/շահերի համեմատությամբ ստորադասվել: Ըստ այդմ՝ դատավարության մասնակցի կողմից վերը նշված իրավունքի համատեքստում դատական նիստին չներկայանալը չի կարող ճանաչվել անհարգելի:
Ինչ վերաբերում է դատական նիստերի օրերը և ժամերը կողմերի հետ համաձայնեցնելու հանգամանքին, ապա այս առնչությամբ հարկ է արձանագրել, որ համաձայնեցնելը կրում է կանխատեսողական բնույթ, իսկ անձի կողմից դատական նիստերի օրերի և ժամերի վերաբերյալ համաձայնություն տալիս՝ ապագայում արձակուրդում լինելու առնչությամբ տվյալների տիրապետումը ակնհայտ է, որ չի կարող երաշխավորվել, հետևաբար՝ տվյալ դեպքում ևս դատական նիստերից բացակայությունը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես Դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Ավելին՝ վերը նշվածները էլ ավելի են ամրապնդվում այն տվյալի հաշվառմամբ, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ ժամը 11:30-ին նշանակված դատական նիստը (ընդ որում՝ նշված դատական նիստը նախապես համաձայնեցվել էր Դատարանի կողմից) հետաձգվել է Նախագահող Դատավորի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով: Ստացվում է, որ նույն Նախագահող Դատավորի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը նույն Դատարանի գնահատմամբ կրում է իրավաչափ բնույթ (ճանաչվում է հարգելի), մինչդեռ դատավարության մասնակցի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պայմաններում նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը կրում է ոչ իրավաչափ բնույթ (ճանաչվել է անհարգելի):
Այստեղից կարող ենք կատարել երկու ողջամիտ ենթադրություն՝
- Դատարանը ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով դատական նիստ հետաձգելը կրում է իրավաչափ բնույթ, կամ
- Դատարանը ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված և երաշխավորված իրավունքի իրացման նկատմամբ դրսևորում է տարբերակված մոտեցում:
Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։
Այսպիսով, ափոփելով հարկ է արձանագրել՝ Դատարանը, կայացնելով «Պաշտպանին վարույթից հեռացնելու մասին» որոշում, թույլ է տրվել դատական սխալ, մասնավորապես՝ նյութական օրենքի խախտում, այն է՝ ՀՀ Սահմանադրության 82-րդ հոդվածի, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 158-րդ, 159-րդ հոդվածների չկիրառում, թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, այն է՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ, 147-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ և 21-րդ հոդվածները՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված Մեղադրյալի պաշտպանության ապահովումը և Կողմերի հավասարությունը և մրցակցությունը սկզբունքները, որոնց պայմաններում բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման։ (…)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշումը, վերականգնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով իմ՝ որպես մեղադրյալ Լևոն Խաչատրյանի պաշտպան մասնակցելու իրավունքը:
Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 59-րդ կետի համաձայն․
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվող ներքոհիշյալ հասկացություններն ունեն հետևյալ նշանակությունը՝ հարգելի պատճառ՝ հիվանդություն, մերձավոր ազգականի մահ կամ անձի կամքից անկախ այլ հատուկ և օբյեկտիվ հանգամանք»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն․
«Պաշտպանը պարտավոր է մեղադրյալին իրավաբանական օգնություն ցույց տալու համար ներկայանալու վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի մասնակցի կամ այլ անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելու կամ իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելու, ինչպես նաև դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է այդ անձանց նկատմամբ կիրառելու դատավարական սանկցիա:
2. Դատավարական սանկցիաներն են՝(...)
6) վարույթից հեռացնելը: (...)
4. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է նպատակ հետապնդի ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը: Անձի նկատմամբ կիրառված սանկցիան պետք է համաչափ լինի նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին: (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթին մասնակցող փաստաբանը կամ լիազոր ներկայացուցիչը կամ օրինական ներկայացուցիչը, ինչպես նաև հանրային մեղադրողը վարույթն իրականացնող մարմնի հիմնավոր որոշմամբ կարող է հեռացվել վարույթից, եթե`
1) երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստին կամ իր համար պարտադիր վարութային գործողության կատարմանը կամ
2) սույն գլխով սահմանված կարգով երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելուց հետո շարունակում է չարամտորեն չկատարել իր պարտականությունները։(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ծանուցագիրը հանձնվում է վարութային գործողության կամ դատական նիստի օրվանից ոչ ուշ, քան երկու օր առաջ: Եթե վարութային գործողությունը կամ դատական նիստը ծրագրված չէ, կամ դատալսումները չեն կարող հետաձգվել, ապա ծանուցագիրը կարող է հանձնվել ներկայանալու նախորդ օրը կամ ներկայանալուց անմիջապես առաջ՝ դրանում նշելով ծանուցագիրն ուշ հանձնելու պատճառը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատական վարույթին ներգրավված և պատշաճ ծանուցված բոլոր անձինք պարտավոր են ժամանակին ներկայանալ դատական նիստին՝ ունենալով անձը հաստատող փաստաթուղթ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` նաև լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ:
2. Հարգելի պատճառով դատական նիստին ներկա լինելու հնարավորություն չունեցող անձը պարտավոր է նախապես և պատշաճ կարգով դատարանին տեղեկացնել իր ներկայանալու անհնարինության և դրա պատճառների մասին: (...)»։
8. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը անխուսափելիորեն ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ որոշակի ներգործություն, որը կարող է ունենալ նախազգուշական, կանխարգելիչ, ապահովող կամ պատժող բնույթ։ Այդ պատճառով սանկիցիայի կիրառումը պետք է իրավաչափ նպատակ հետապնդի։ Օրենսգիրքը միակ այդպիսի նպատակ է համարում վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելը։ Ուստի, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատավարական սանկցիայի կիրառումը որևէ այլ մտադրությամբ (օրինակ՝ ապացուցողական գործողությունը կամ դատական նիստը շուտ ավարտելը կամ փաստաբանի մասնագիտական ակտիվությունը ճնշելը) ուղղակիորեն կհանգեցնի քրեական վարույթի սկզբունքի խախտման։
Միաժամանակ օրենսդիրը սպառիչ սահմանել է դատավարական սանկցիայի կիրառման հիմքերը, որպիսիք են՝
- անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելը,
- անձի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելը,
- դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելը։
Դա նշանակում է, որ վարութային հարկադրանքի այս տեսակի գործածության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի օբյեկտիվ իրականության մեջ կոնկրետ անձը որոշակի վարքագիծ դրսևորի, այլ ոչ թե նման մտադրություն ունենա կամ այդ կապակցությամբ առկա լինի որևէ ենթադրություն (օրինակ՝ դատական նիստին առանց հարգելի պատճառի անձի չներկայանալը, այլ ոչ թե հաջորդ դատական նիստի օրվա կամ ժամի վերաբերյալ կարծիք հայտնելը կամ դատարանին վիրավորելը, այլ ոչ թե նախկինում դա անելու հիմքով այդպիսի կասկած ունենալը)։
Սանկցիայի կիրառման հիմքերի մեջ «չարաշահել», «չարամտորեն» կամ «անհարգալից» եզրույթները հնարավոր է մտավախություն առաջացնեն առ այն, որ որոշակի հանգամանքներում դրանք կարող են սուբյեկտիվ գնահատականի կամ հայեցողության առարկա դառնալ։ Սակայն հարկ է նկատի ունենալ, որ կոնկրետ անձի կողմից իրավունքը չարաշահելու, այսինքն՝ այն այլոց վնաս պատճառելու մտադրությամբ իրականացնելու, պարտականությունը չարամտորեն չկատարելու, այն է՝ գիտակցված և նպատակային անգործություն ցուցաբերելու կամ դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբմունք արտահայտելու, այսինքն՝ այս կամ այն կերպ ոչ պարկեշտ վարվելաձև դրսևորելու ապացուցման և հիմնավորման բեռը կրում է սանկցիան կիրառող վարույթն իրականացնող մարմինը։ Որպես այդ իրավասության հակակշիռ և սանկցիայի ենթարկված անձի իրավունքների ապահովման յուրատեսակ երաշխիք՝ Օրենսգիրքը սահմանել է, որ առավել խիստ սանկցիաների կիրառումը կարող է վիճարկվել, այդ թվում՝ դատական կարգով։
Այս ամենի հետ մեկտեղ Օրենսգիրքը պահանջում է նաև, որ դատավարական սանկցիայի կիրառումը համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Այստեղից հետևում է, որ սանկցիայի տեսակն ընտրելիս՝ անձի նկատմամբ դրա ներգործության առանձնահատկությունը և աստիճանը հարկավոր է համադրել նրա ոչ իրավաչափ վարքագծով այլ անձանց կամ արդարադատության շահերին հասցված վնասի հետ (օրինակ՝ անթույլատրելի է բացարկ հայտնելու իրավունքը մեկ անգամ չարաշահելու դեպքում այդ իրավունքը սահմանփակելը կամ իրավասու անձի կարգադրությանը չենթարկվելու համար օրինական ներկայացուցչին վարույթից հեռացնելը)։ Այս չափանիշը նախատեսելով օրենսդիրը դարձյալ անհրաժեշտ պայմաններ է ստեղծել հանրայնության սկզբունքի բաղադրատարրերից մեկի իրացման համար, համաձայն որի՝ անձի իրավունքների և ազատությունների սահմանափակումը պետք է համաչափ լինի հակակշիռ հանրային շահերի պաշտպանության նպատակին։
Այսպիսով, ցանկացած դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, ինչպես նաև ոչ իրավաչափ վարքագծի և դրա համար վրա հասած իրավական հետևանքի միջև արդարացի հարաբերակցություն։
Ինչ վերաբերում է վարույթից հեռացնելուն, ապա դրա արդյունքում որոշակի կարգավիճակ ունեցող անձի հետագա մասնակցությունը քննությանն արգելափակվում է։ Այս դատավարական սանկցիայի կիրառման նշաձողն ամենաբարձրն է, քանի որ պահանջում է դրան նախորդած երկու ինքնավար պայմաններից առնվազն մեկի առկայությունը։ Ընդ որում, յուրաքանչյուր պայման իր հերթին ունի քանակական չափանիշներ, որոնց գոյությունը ևս պարտադիր է։ Օրենսգիրքը հատուկ կամ ընդգծված ձևով չի կարգավորում այն հարցը, թե արդյոք վարույթից հեռացված համապատասխան անձը կարող է նույն վարույթին կրկին ներգրավվել մեկ այլ կարգավիճակով։ Այդուհանդերձ, հաշվի առնելով նրա նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցին նախորդած ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորումները (երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չներկայանալը կամ երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելը), ողջամտորեն կարելի է եզրակացնել, որ նա, որպես անցանկալի անձ (յուրօրինակ persona non grata), տվյալ վարույթին այլևս չպետք է մասնակցի։ Բացառություն կարող են կազմել միայն այն դեպքերը, երբ նշված անձը հետագայում վարույթին ներգրավվում է ոչ իր կամքով, օրինակ՝ որպես մեղադրյալ կամ տուժող։
Այսպիսով, դատավարական սանկցիաները աստիճանական կամ բացառիկ պայմաններում կիրառելու մոտեցման հիմքում դրված է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել նրա օրինական վարքագիծը։
9. Վերոնշյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի նյութերը, դրանցում առկա փաստական տվյալները համադրելով Առաջին ատյանի դատարանի փաստարկների ու եզրահանգումների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավոր են և բխում են սույն գործում առկա փաստական հանգամանքներից։
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ իրավաչափ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածություններից հետո 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին և 2026 թվականի հունվարի 16-ին նշանակված դատական նիստերին վերջինիս բացակայությունը հարգելի համարվել չի կարող:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ Առաջին ատյանի դատարանը դատական նիստերի օրն ու ժամը համաձայնեցրել է պաշտպանի հետ՝ ենթադրաբար հետապնդելով՝ դատական նիստերն անխոչընդոտ անցկացնելու և դատավարության մասնակիցների ներկայությունն ապահովելու նպատակ, պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի՝ յուրաքանչյուր հետաձգված նիստի օրվա դրությամբ արձակուրդի մեջ գտնվելու հանգամանքը չի կարող գնահատվել որպես դրական վարքագիծ կամ հարգալից վերաբերմունք վարույթն իրականացնող դատարանի նկատմամբ։ Հետևաբար, Բողոքաբերի փաստարկներն առ այն, որ վերջինս օգտվել է իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից, չի կարող գնահատվել հիմնավոր, քանի որ նշանակված բոլոր դատական նիստերին՝ վերջինիս կողմից վերոնշյալ իրավունքի իրացումը հանգեցրել է դրա չարաշահմանը։
10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի նկատմամբ դատական սանկցիա կիրառելով և վերջինիս վարույթից հեռացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1767/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-05-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60-0476-23 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լևոն Հրանտի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հայրանուն | Հրանտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1767/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «26» Մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Արշակ Մաթևոսյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1767/01/25 համարը: 2025 թվականի մայիսի 21-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 22-ին հանձնվել է դատավոր Արշակ Մաթևոսյանին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310 հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունիսի 9-ին՝ ժամը 12:30-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում։ ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հայրանուն | Հրանտի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել, քանի որ Դատարան գրություն է ստացվել առ այն, որ հանրային մեղադրողը նույն օրը՝ ժամը 13:00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում մասնակցելու է թիվ ԵԴ1/0924/01/25 քրեական գործով ավելի վաղ նշանակված դատական նիստին: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/1767/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻՆ ԱՆՎՃԱՐ ԻՐԱՎԱԲԱՆԱԿԱՆ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ՏՐԱՄԱԴՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» Հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ Արշակ Մաթևոսյան, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հուլիսի 16-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լևոն Խաչատրյանի դիմումը, որով վերջինն, ի թիվս այլնի, խնդրել է իրեն տրամադրել անվճար իրավաբանական օգնություն: Մեղադրյալն իր դիմումով նաև հայտնել է ծանր առողջական խնդիրներն ունենալու հանգամանքը՝ կցելով համապատասխան բժշկական փաստաթղթեր։ Լևոն Խաչատրյանը կենսաթոշակային տարիքի է, և քրեական գործում նրա վճարունակության վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 64 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի իրավաբանական օգնություն ստանալու իրավունք: Օրենքով սահմանված դեպքերում իրավաբանական օգնությունը ցույց է տրվում պետական միջոցների հաշվին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 45 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Վարույթն իրականացնող մարմինը Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատից պահանջում է պաշտպան նշանակել, եթե՝ 1) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում պաշտպանի մասնակցությունը վարույթին պարտադիր է, իսկ մեղադրյալը պաշտպան չունի. 2) մեղադրյալը հայտարարում է, որ չունի բավարար միջոցներ պաշտպանի ծառայությունների դիմաց վճարելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 46 հոդվածի 2-րդ մասի 15 կետի համաձայն՝ «2. Վարույթն իրականացնող մարմինը չի ընդունում պաշտպանից մեղադրյալի հրաժարվելը կամ անհապաղ միջոցներ է ձեռնարկում վարույթին պաշտպանի մասնակցությունն ապահովելու համար, եթե՝ (...) 15) դա է պահանջում արդարադատության շահը (...)»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանը չունի բավարար միջոցներ պաշտպանի ծառայությունների դիմաց վճարելու համար, և քրեական գործում առկա չեն համեմատաբար ակնհայտ փաստեր, որոնք կվկայեն մեղադրյալի կողմից բավարար եկամուտ ունենալու մասին՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի միջոցով նրան պետք է տրամադրել անվճար իրավաբանական օգնություն: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 64 հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության oրենuգրքի 45 հոդվածով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանին տրամադրել անվճար իրավաբանական օգնություն և նրան ապահովել պաշտպանով՝ ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի միջոցով: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ ժամը 11։30-ին դատական նիստը չի կայացվել, քանի որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանից գրություն է ստացվել այն մասին, որ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։ Գրությանը կից ներկայացվել է ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահի՝ հերթական արձակուրդ տրամադելու մասին հրամանը։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել նախագահող դատավորի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի, որի մասին դատավարության մասնակիցները հեռախոսազանգի միջոցով տեղեկացվել են։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել, քանի որ պաշտպան Տ․Հակոբյանից գրություն է ստացվել առ այն, որ գտնվում է ամենայմա արձակուրդում և չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի, որի մասին դատավարության մասնակիցները հեռախոսազանգի միջոցով տեղեկացվել են։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: ԵԴ1/1767/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹԻՑ ՀԵՌԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» Հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր Արշակ Մաթևոսյան, քննարկելով թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթին մասնակցող փաստաբան Տաթևիկ Հակոբյանին վարույթից հեռացնելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Հաշվի առնելով մեղադրյալի առողջական խնդիրները, դատական նիստին մասնակցելու դժվարությունները և փաստաբանի անվճար իրավաբնանակ օգնության վերաբերյալ վերջինի խնդրանքը՝ Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանին փաստաբանի անվճար իրավաբանական օգնություն տրամադրելու մասին։ 2. ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի ղեկավար Գևորգ Մկրտչյանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի պաշտպան է նշանակվել հանրային պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը (արտոնագիր՝ 2994): 3. 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի դիմումը, որով վերջինն, ըստ էության, հայտնել է, որ արձակուրդում գտնվելու պատճառով չի կարող մասնակցել նույն օրը՝ ժամը 11:30-ին, նշանակված դատական նիստին, ինչից հետո Դատարանի աշխատակազմի միջոցով կողմերի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հաջորդ դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ։ Դատալսումները նշանակվել են 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 11:00-ին: 4. 2025 թվականի նոյեմբերի 24-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի դիմումը, որով վերջինն, ըստ էության, հայտնել է, որ արձակուրդում գտնվելու պատճառով չի կարող մասնակցել 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 11:00-ին նշանակված դատական նիստին, ինչից հետո Դատարանի աշխատակազմի միջոցով կողմերի կրկին հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հաջորդ դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ։ Դատալսումները նշանակվել են 2026 թվականի հունվարի 16-ին՝ ժամը 17:15-ին: 5. 2026 թվականի հունվարի 8-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի նույնաբովանդակ դիմումը, որով վերջինն, ըստ էության, հայտնել է, որ արձակուրդում գտնվելու պատճառով չի կարող մասնակցել 2026 թվականի հունվարի 16-ին՝ ժամը 17:15-ին նշանակված դատական նիստին: 6. Իրավական վերլուծություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141 հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի մասնակցի կամ այլ անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելու կամ իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելու, ինչպես նաև դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է այդ անձանց նկատմամբ կիրառելու դատավարական սանկցիա: (…) 4. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է նպատակ հետապնդի ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը: Անձի նկատմամբ կիրառված սանկցիան պետք է համաչափ լինի նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 147 հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթին մասնակցող փաստաբանը կամ լիազոր ներկայացուցիչը կամ օրինական ներկայացուցիչը, ինչպես նաև հանրային մեղադրողը վարույթն իրականացնող մարմնի հիմնավոր որոշմամբ կարող է հեռացվել վարույթից, եթե` 1) երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստին կամ իր համար պարտադիր վարութային գործողության կատարմանը կամ 2) սույն գլխով սահմանված կարգով երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելուց հետո շարունակում է չարամտորեն չկատարել իր պարտականությունները: (…)»։ Մեջբերված իրավանորմերի համատեքստում գնահատելով վարույթին մասնակցող փաստաբան Տաթևիկ Հակոբյանի վարքագիծը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև 2025 թվականի սեպտեմբերի 12-ին նշանակված դատական նիստին պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի բացակայությունը կարող էր համարվել հարգելի, այնուհանդերձ, կողմերի, այդ թվում՝ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածություններից հետո 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին և 2026 թվականի հունվարի 16-ին նշանակված դատական նիստերին վերջինի բացակայությունն այլևս հարգելի համարվել չի կարող: Այսպիսով. Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործի քննությանը մասնակցող փաստաբան՝ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստերին, ինչը պատճառ է դարձել դատալսումները պարբերաբար և անհարկի հետաձգելու համար, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու նպատակով պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է կիրառել դատավարական սանկցիա և նրան հեռացնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթից, քանի որ այդ դատավարական սանկցիան տվյալ դեպքում համաչափ է նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141 և 147 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ, փաստաբան՝ թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանին (արտոնագիր՝ 2994), հեռացնել վարույթից։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի բացակայության պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել, քանի որ սույն քրեական գործով հանրային պաշտպան Է.Աղաջանյանից գրություն է ստացվել առ այն, որ մեկ այլ քրեական գործով նախապես համաձայնեցված դատական նիստին մասնակցելու պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին: Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հայրանուն | Հրանտի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | ԵԴ1/1767/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԴԱՏԱԲԺՇԿԱԿԱՆ ՓՈՐՁԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «19» Հունիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ԴԱՎԻԹ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ պաշտպան՝ ԷԴՈՒԱՐԴ ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկելոով Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու մասին պաշտպանի միջնորդությունը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. 2025 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի (1)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 համարը: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. «ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180145686 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հունիսի 21-ին կայացված որոշմամբ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2022 թվականի հունիսի 21-ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 21-ը, որի մասին տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տեղյակ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հունվարի 31-ին՝ ժամը 11:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պարոնյան փողոցում վարել է «ԿԻԱ» մակնիշի 45 LX 005 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 12:15-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180243999 արձանագրությունը»: 2. Քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանից դիմում է ստացվել Դատարան, որով խնդրել է դատական նիստերն անցկացնել առանց իր ներկայության առողջական վիճակով պայմանավորված՝ ներկայացնելով անհրաժեշտ բժշկական փաստաթղթեր: 3. 2026 թվականի հունիսի 19-ին Դատարանը Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։ 4. Քրեական գործով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկվել է մեղադրյալի նկատմամբ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու հարցը՝ հաշվի առնելով այն, որ Դատարան ստացված փաստաթղթերի պայմաններում հնարավոր չէ որոշել մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը: 5. Դատարան ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի համաձայն՝ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի մոտ 2024 թվականի մարտ 27-ին ախտորոշվել է վերտեբրոբազիլիար ավազանի սուր իշեմիկ այտուցի/ինսուլտի տեղամաս։ Ճակատային և գագաթային բլթերի սպիտակ օջախներ առավել բնորոշ ոչ սպեցիֆիկ/անոթային բնույթին՝ ցերեբրալ միկրոանգիոպափիայի ՄՌ-պատկեր։ Գլխուղեղի հյուսվածքի թույլ արտահայտված ատրոֆիկ փոփոխություններ չափավոր։ -2025 և 2026 թվականների ընթացքում Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի զննման պահին գիտակցությունը եղել է պարզ, հարցերին պատասխանել է խիստ դժվարությամբ, առկա է խոսքի խանգարում՝ դիզարթրիա: Պացիենտը գտնվել է անվասայլակին քայլքի խիստ խանգարման պատճառով, եղել է վերջույթների թուլություն, ձգվածություն: Էմոցիոնալ ֆոնը ստաբիլ է: Ջլային ռեֆլեքսները արտահայտված, մկանային տոնուսը՝ բարձր: 6. Իրավական վերլուծություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 252 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Փորձաքննություն կատարվում է, երբ վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու նպատակով անհրաժեշտ են գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառում, այդ թվում` համապատասխան հետազոտությունների մեթոդիկայի բնագավառում հատուկ գիտելիքներ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 253 հոդվածի համաձայն. «(...) 2. Փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն` 1) այն ենթադրյալ հանցագործության համառոտ նկարագրությունը, որի առիթով պետք է կատարվի փորձաքննությունը. 2) փորձաքննություն կատարելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող տվյալները. 3) փորձագիտական կազմակերպության անվանումը կամ այն անձի անունը և ազգանունը, որին հանձնարարվում է փորձաքննության կատարումը. 4) փորձագետին առաջադրվող հարցերը. 5) փորձաքննության համար անհրաժեշտ և փորձագետին տրամադրվող վարույթի վերաբերելի նյութերը: (...)»: Քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ են եկել այնպիսի տվյալներ, որոնց պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի կողմից պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդության(ների) և/կամ դրանց համակցության առկայությունը, որի կատարումը պետք է հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն պետական ոչ առևտրային կազմակերպության փորձագետներին: Որոշումը կայացնելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված գրությամբ հաստատվել է մեղադրյալի եկամտի բացակայությունը, իսկ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված տվյալներով՝ նախկինում նշանակված տուգանքը վճարելու անհնարինությունը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 252, 258 և 333 հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել դատաբժշկական փորձաքննություն: Փորձաքննության կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոն պետական ոչ առևտրային կազմակերպության փորձագետներին: Փորձագետներին առաջադրել հետևյալ հարցերը՝ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանն ինչ հիվանդություններով է տառապում։ -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի հիվանդությունները դասվում են արդյոք ՀՀ կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի թիվ 825-Ն որոշմամբ սահմանված՝ պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների շարքին, եթե այո՝ ապա նշված որոշման որ կետին (կետերին) են համապատասխանում դրանք: -Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի բժշկական խնամքն ու բուժումը հնարավոր է իրականացնել քրեակատարողական հիմնարկում կամ ՀՀ ԱՆ «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության ստորաբաժանումներում, թե ոչ։ -Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում Լևոն Հրանտի Խաչատրյանն իր ներկա առողջական վիճակով կարող է պատշաճ կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածով սահմանված պարտականություններից որևէ մեկը, թե ոչ ։ 2. Փորձագետներին խնդրել պատասխանել նաև այն հարցերին, որոնք թեև ներառված չեն սույն որոշման մեջ, սակայն կառաջանան փորձաքննության ընթացքում, կմտնեն դատաբժիշկ փորձագետների իրավասության մեջ, և որոնց պարզաբանումը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ փորձաքննության լիարժեքության ապահովման համար։ 3. Փորձագետներին տրամադրել Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված փաստաթղթերի պատճենները։ ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1) |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մինչև փորձաքննության եզրակացության ստացումը: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1767/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 02-02-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 30-01-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լևոն Խաչատրյան Լևոն Հրանտի Խաչատրյան /մեղադրյալ/ Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի / Շենգավիթ/ պաշտպանին վարույթից հեռացնելու մասին 16.01.2026թ. որոշումը , վերականգնել իր՝ որպես պաշտպան մասնակցելու իրավունքը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 09-02-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Վարույթից հեռացնելու կամ վարույթին մասնակցելուց ազատելու մասին |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 09-02-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-02-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։ Իսկականի հետ ճիշտ է։ ——————————————————————————————————————————— ԵԴ1/1767/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Ա․Մաթևոսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, «18» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարութային նախապատմությունը. 1. 2025 թվականի մայիսի 26-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի՝ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ՝ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը հեռացվել է թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով վարույթից: 2. Վերոնշյալ որոշման դեմ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1767/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2026 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. 3. Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը. «(…) Դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, որը բողոքարկվող որոշմամբ բացակայում է: Դատարանը, չունենալով դատավարական սանկցիա կիրառելու վերը նշված հիմքերից որևէ մեկը, սխալ գնահատելով բացակայության պատճառը, ավելին՝ գնահատողական տիրույթում դիտարկելով դատական նիստերից իմ բացակայությունը, վերջինը գնահատել է անհարգելի և կիրառել դատավարական սանկցիա՝ «վարույթից հեռացնելը»: Այնինչ՝ անձի և այս դեպքում դատավարության մասնակցի կողմից իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից օգտվելը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, կամ որպես պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Նշված իրավունքի (հանգստի, ինչպես նաև ամենամյա նվազագույն արձակուրդի իրավունք) իրացումը ինքնին իրավաչափ է, ինչպես նաև չի կարող այլ իրավաչափ շահի/շահերի համեմատությամբ ստորադասվել: Ըստ այդմ՝ դատավարության մասնակցի կողմից վերը նշված իրավունքի համատեքստում դատական նիստին չներկայանալը չի կարող ճանաչվել անհարգելի: Ինչ վերաբերում է դատական նիստերի օրերը և ժամերը կողմերի հետ համաձայնեցնելու հանգամանքին, ապա այս առնչությամբ հարկ է արձանագրել, որ համաձայնեցնելը կրում է կանխատեսողական բնույթ, իսկ անձի կողմից դատական նիստերի օրերի և ժամերի վերաբերյալ համաձայնություն տալիս՝ ապագայում արձակուրդում լինելու առնչությամբ տվյալների տիրապետումը ակնհայտ է, որ չի կարող երաշխավորվել, հետևաբար՝ տվյալ դեպքում ևս դատական նիստերից բացակայությունը չի կարող դիտարկվել որպես իրավունքի չարաշահում, պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտել կամ որպես Դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել: Ավելին՝ վերը նշվածները էլ ավելի են ամրապնդվում այն տվյալի հաշվառմամբ, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ ժամը 11:30-ին նշանակված դատական նիստը (ընդ որում՝ նշված դատական նիստը նախապես համաձայնեցվել էր Դատարանի կողմից) հետաձգվել է Նախագահող Դատավորի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով: Ստացվում է, որ նույն Նախագահող Դատավորի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը նույն Դատարանի գնահատմամբ կրում է իրավաչափ բնույթ (ճանաչվում է հարգելի), մինչդեռ դատավարության մասնակցի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պայմաններում նախապես համաձայնեցված դատական նիստի հետաձգումը կրում է ոչ իրավաչափ բնույթ (ճանաչվել է անհարգելի): Այստեղից կարող ենք կատարել երկու ողջամիտ ենթադրություն՝ - Դատարանը ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով դատական նիստ հետաձգելը կրում է իրավաչափ բնույթ, կամ - Դատարանը ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված և երաշխավորված իրավունքի իրացման նկատմամբ դրսևորում է տարբերակված մոտեցում: Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Այսպիսով, ափոփելով հարկ է արձանագրել՝ Դատարանը, կայացնելով «Պաշտպանին վարույթից հեռացնելու մասին» որոշում, թույլ է տրվել դատական սխալ, մասնավորապես՝ նյութական օրենքի խախտում, այն է՝ ՀՀ Սահմանադրության 82-րդ հոդվածի, ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 158-րդ, 159-րդ հոդվածների չկիրառում, թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, այն է՝ ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ, 147-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 20-րդ և 21-րդ հոդվածները՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված Մեղադրյալի պաշտպանության ապահովումը և Կողմերի հավասարությունը և մրցակցությունը սկզբունքները, որոնց պայմաններում բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման։ (…)»: 4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշումը, վերականգնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով իմ՝ որպես մեղադրյալ Լևոն Խաչատրյանի պաշտպան մասնակցելու իրավունքը: Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: 7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 59-րդ կետի համաձայն․ «Սույն օրենսգրքում օգտագործվող ներքոհիշյալ հասկացություններն ունեն հետևյալ նշանակությունը՝ հարգելի պատճառ՝ հիվանդություն, մերձավոր ազգականի մահ կամ անձի կամքից անկախ այլ հատուկ և օբյեկտիվ հանգամանք»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն․ «Պաշտպանը պարտավոր է մեղադրյալին իրավաբանական օգնություն ցույց տալու համար ներկայանալու վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 141-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի մասնակցի կամ այլ անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելու կամ իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու միջոցով վարույթի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելու, ինչպես նաև դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է այդ անձանց նկատմամբ կիրառելու դատավարական սանկցիա: 2. Դատավարական սանկցիաներն են՝(...) 6) վարույթից հեռացնելը: (...) 4. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է նպատակ հետապնդի ապահովել վարույթի բնականոն ընթացքը: Անձի նկատմամբ կիրառված սանկցիան պետք է համաչափ լինի նրա վարքագծի բնույթին և հետևանքներին: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթին մասնակցող փաստաբանը կամ լիազոր ներկայացուցիչը կամ օրինական ներկայացուցիչը, ինչպես նաև հանրային մեղադրողը վարույթն իրականացնող մարմնի հիմնավոր որոշմամբ կարող է հեռացվել վարույթից, եթե` 1) երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չի ներկայացել դատական նիստին կամ իր համար պարտադիր վարութային գործողության կատարմանը կամ 2) սույն գլխով սահմանված կարգով երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելուց հետո շարունակում է չարամտորեն չկատարել իր պարտականությունները։(...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ծանուցագիրը հանձնվում է վարութային գործողության կամ դատական նիստի օրվանից ոչ ուշ, քան երկու օր առաջ: Եթե վարութային գործողությունը կամ դատական նիստը ծրագրված չէ, կամ դատալսումները չեն կարող հետաձգվել, ապա ծանուցագիրը կարող է հանձնվել ներկայանալու նախորդ օրը կամ ներկայանալուց անմիջապես առաջ՝ դրանում նշելով ծանուցագիրն ուշ հանձնելու պատճառը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատական վարույթին ներգրավված և պատշաճ ծանուցված բոլոր անձինք պարտավոր են ժամանակին ներկայանալ դատական նիստին՝ ունենալով անձը հաստատող փաստաթուղթ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` նաև լիազորությունը հաստատող փաստաթուղթ: 2. Հարգելի պատճառով դատական նիստին ներկա լինելու հնարավորություն չունեցող անձը պարտավոր է նախապես և պատշաճ կարգով դատարանին տեղեկացնել իր ներկայանալու անհնարինության և դրա պատճառների մասին: (...)»։ 8. Դատավարական սանկցիայի կիրառումը անխուսափելիորեն ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ որոշակի ներգործություն, որը կարող է ունենալ նախազգուշական, կանխարգելիչ, ապահովող կամ պատժող բնույթ։ Այդ պատճառով սանկիցիայի կիրառումը պետք է իրավաչափ նպատակ հետապնդի։ Օրենսգիրքը միակ այդպիսի նպատակ է համարում վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելը։ Ուստի, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատավարական սանկցիայի կիրառումը որևէ այլ մտադրությամբ (օրինակ՝ ապացուցողական գործողությունը կամ դատական նիստը շուտ ավարտելը կամ փաստաբանի մասնագիտական ակտիվությունը ճնշելը) ուղղակիորեն կհանգեցնի քրեական վարույթի սկզբունքի խախտման։ Միաժամանակ օրենսդիրը սպառիչ սահմանել է դատավարական սանկցիայի կիրառման հիմքերը, որպիսիք են՝ - անձի կողմից իր իրավունքները չարաշահելը, - անձի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելը, - դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելը։ Դա նշանակում է, որ վարութային հարկադրանքի այս տեսակի գործածության համար անհրաժեշտ է, որպեսզի օբյեկտիվ իրականության մեջ կոնկրետ անձը որոշակի վարքագիծ դրսևորի, այլ ոչ թե նման մտադրություն ունենա կամ այդ կապակցությամբ առկա լինի որևէ ենթադրություն (օրինակ՝ դատական նիստին առանց հարգելի պատճառի անձի չներկայանալը, այլ ոչ թե հաջորդ դատական նիստի օրվա կամ ժամի վերաբերյալ կարծիք հայտնելը կամ դատարանին վիրավորելը, այլ ոչ թե նախկինում դա անելու հիմքով այդպիսի կասկած ունենալը)։ Սանկցիայի կիրառման հիմքերի մեջ «չարաշահել», «չարամտորեն» կամ «անհարգալից» եզրույթները հնարավոր է մտավախություն առաջացնեն առ այն, որ որոշակի հանգամանքներում դրանք կարող են սուբյեկտիվ գնահատականի կամ հայեցողության առարկա դառնալ։ Սակայն հարկ է նկատի ունենալ, որ կոնկրետ անձի կողմից իրավունքը չարաշահելու, այսինքն՝ այն այլոց վնաս պատճառելու մտադրությամբ իրականացնելու, պարտականությունը չարամտորեն չկատարելու, այն է՝ գիտակցված և նպատակային անգործություն ցուցաբերելու կամ դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբմունք արտահայտելու, այսինքն՝ այս կամ այն կերպ ոչ պարկեշտ վարվելաձև դրսևորելու ապացուցման և հիմնավորման բեռը կրում է սանկցիան կիրառող վարույթն իրականացնող մարմինը։ Որպես այդ իրավասության հակակշիռ և սանկցիայի ենթարկված անձի իրավունքների ապահովման յուրատեսակ երաշխիք՝ Օրենսգիրքը սահմանել է, որ առավել խիստ սանկցիաների կիրառումը կարող է վիճարկվել, այդ թվում՝ դատական կարգով։ Այս ամենի հետ մեկտեղ Օրենսգիրքը պահանջում է նաև, որ դատավարական սանկցիայի կիրառումը համաչափ լինի անձի վարքագծի բնույթին և հետևանքներին։ Այստեղից հետևում է, որ սանկցիայի տեսակն ընտրելիս՝ անձի նկատմամբ դրա ներգործության առանձնահատկությունը և աստիճանը հարկավոր է համադրել նրա ոչ իրավաչափ վարքագծով այլ անձանց կամ արդարադատության շահերին հասցված վնասի հետ (օրինակ՝ անթույլատրելի է բացարկ հայտնելու իրավունքը մեկ անգամ չարաշահելու դեպքում այդ իրավունքը սահմանփակելը կամ իրավասու անձի կարգադրությանը չենթարկվելու համար օրինական ներկայացուցչին վարույթից հեռացնելը)։ Այս չափանիշը նախատեսելով օրենսդիրը դարձյալ անհրաժեշտ պայմաններ է ստեղծել հանրայնության սկզբունքի բաղադրատարրերից մեկի իրացման համար, համաձայն որի՝ անձի իրավունքների և ազատությունների սահմանափակումը պետք է համաչափ լինի հակակշիռ հանրային շահերի պաշտպանության նպատակին։ Այսպիսով, ցանկացած դատավարական սանկցիայի կիրառման համար անհրաժեշտ է իրավաչափ նպատակ, հստակ արձանագրված հիմք, ինչպես նաև ոչ իրավաչափ վարքագծի և դրա համար վրա հասած իրավական հետևանքի միջև արդարացի հարաբերակցություն։ Ինչ վերաբերում է վարույթից հեռացնելուն, ապա դրա արդյունքում որոշակի կարգավիճակ ունեցող անձի հետագա մասնակցությունը քննությանն արգելափակվում է։ Այս դատավարական սանկցիայի կիրառման նշաձողն ամենաբարձրն է, քանի որ պահանջում է դրան նախորդած երկու ինքնավար պայմաններից առնվազն մեկի առկայությունը։ Ընդ որում, յուրաքանչյուր պայման իր հերթին ունի քանակական չափանիշներ, որոնց գոյությունը ևս պարտադիր է։ Օրենսգիրքը հատուկ կամ ընդգծված ձևով չի կարգավորում այն հարցը, թե արդյոք վարույթից հեռացված համապատասխան անձը կարող է նույն վարույթին կրկին ներգրավվել մեկ այլ կարգավիճակով։ Այդուհանդերձ, հաշվի առնելով նրա նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցին նախորդած ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորումները (երկու անգամ առանց հարգելի պատճառի չներկայանալը կամ երեք անգամ դատավարական սանկցիայի ենթարկվելը), ողջամտորեն կարելի է եզրակացնել, որ նա, որպես անցանկալի անձ (յուրօրինակ persona non grata), տվյալ վարույթին այլևս չպետք է մասնակցի։ Բացառություն կարող են կազմել միայն այն դեպքերը, երբ նշված անձը հետագայում վարույթին ներգրավվում է ոչ իր կամքով, օրինակ՝ որպես մեղադրյալ կամ տուժող։ Այսպիսով, դատավարական սանկցիաները աստիճանական կամ բացառիկ պայմաններում կիրառելու մոտեցման հիմքում դրված է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել նրա օրինական վարքագիծը։ 9. Վերոնշյալ իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի նյութերը, դրանցում առկա փաստական տվյալները համադրելով Առաջին ատյանի դատարանի փաստարկների ու եզրահանգումների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները հիմնավոր են և բխում են սույն գործում առկա փաստական հանգամանքներից։ Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ իրավաչափ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածություններից հետո 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին և 2026 թվականի հունվարի 16-ին նշանակված դատական նիստերին վերջինիս բացակայությունը հարգելի համարվել չի կարող: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ Առաջին ատյանի դատարանը դատական նիստերի օրն ու ժամը համաձայնեցրել է պաշտպանի հետ՝ ենթադրաբար հետապնդելով՝ դատական նիստերն անխոչընդոտ անցկացնելու և դատավարության մասնակիցների ներկայությունն ապահովելու նպատակ, պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի՝ յուրաքանչյուր հետաձգված նիստի օրվա դրությամբ արձակուրդի մեջ գտնվելու հանգամանքը չի կարող գնահատվել որպես դրական վարքագիծ կամ հարգալից վերաբերմունք վարույթն իրականացնող դատարանի նկատմամբ։ Հետևաբար, Բողոքաբերի փաստարկներն առ այն, որ վերջինս օգտվել է իր՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ և այլ իրավական ակտերով ամրագրված և երաշխավորված իրավունքից, չի կարող գնահատվել հիմնավոր, քանի որ նշանակված բոլոր դատական նիստերին՝ վերջինիս կողմից վերոնշյալ իրավունքի իրացումը հանգեցրել է դրա չարաշահմանը։ 10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի նկատմամբ դատական սանկցիա կիրառելով և վերջինիս վարույթից հեռացնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 16-ի թիվ ԵԴ1/1767/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-02-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 25-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 46, 79 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 25-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 46, 79 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 25222/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1767/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 23-03-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 21-04-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1767/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 21 ապրիլի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 18-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի պաշտպան Տ․Հակոբյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով պաշտպան Տ․Հակոբյանի նկատմամբ կիրառվել է դատավարական սանկցիա՝ վարույթից հեռացնելը: Մեղադրյալ Լ․Խաչատրյանի պաշտպան Տ․Հակոբյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 18-ին որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 16-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին։ Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Տ․Հակոբյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար: Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ, 29-րդ 141-րդ և 147-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերը, ի թիվս այլնի, փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ ամրագրված և երաշխավորված իրավունքի իրացման նկատմամբ դրսևորել են տարբերակված մոտեցում, այն է՝ դատավարական սանկցիայի կիրառումը պետք է հետապնդի իրավաչափ նպատակ, ունենա հստակ արձանագրված հիմք, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ դրանք բացակայել են, իսկ Վերաքննիչ դատարանը այն համարել է հիմնավոր, այսինքն չունենալով դատավարական սանկցիա կիրառելու հիմքերից որևէ մեկը, գնահատողական տիրույթում դիտարկելով դատական նիստերից իր բացակայությունը, այն գնահատել են անհարգելի, իսկ դատավարական սանկցիա՝ «վարույթից հեռացնելը» կիրառելը իրավաչափ: Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 18-ի որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ այն է վերականգնել թիվ ԵԴ1/1767/01/25 քրեական գործով իր՝ որպես մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի պաշտպանությունն իրականացնելու իրավունքը։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար. (…) Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Ինչ վերաբերում է բողոք բերած անձի՝ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ փաստարկին, ապա՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այն բավարար հիմնավորված չէ։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանած պայմանով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 18-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Լևոն Հրանտի Խաչատրյանի պաշտպան Տ․Հակոբյանի հատուկ վերանայման հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 18-02-2026 թվականի որոշման դեմ։ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 27-03-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 46, 79 թերթ։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 27-03-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 13-05-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից՝ 46, 127 թերթ։ |