Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1766/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
3.2
Պատասխանող
Մխիթար Սարգսյան Կորյունի
Մխիթար Սարգսյան
Մխիթար Սարգսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-04 | 14:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-18 | 11:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-04 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-04 | 17:30 | 3 | Չի կայացել | Դատական նիստը հետաձգվել է այլ հերթի |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/1766/01/25
«18» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի,
մասնակցությամբ.՝
հանրային մեղադրող՝ Ա․ Գրիգորյանի,
պաշտպան՝ Լ․ Ավետիսյանի,
տուժող՝ Կ․ Սարգսյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ /ծնված՝ 10․06․1996թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված հասցե չունի, բնակվող՝ ք․ Երևան, Աշտարակի խճուղի, 47/20 հասցեում/ ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1․1․ 2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը։
1․2․ 2024 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը։
1․3․ 2024 թվականի մայիսի 31-ին որոշում է կայացվել թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և միացված վարույթը թիվ 17-0662-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․4․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1․5․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1․6․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․8․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։
1․9․ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․10․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մայիսի 21-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 17-0662-24 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 22-ին:
1․11․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի մայիսի 22-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինիս աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինիս ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2․ Հանրային մեղադրող Ա․ Գրիգորյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3․3․ Տուժող Կ․ Սարգսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3.4. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով,
- ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 166-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է`
1) առողջության տևական քայքայում կամ
2) ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
9) մերձավոր ազգականի կողմից,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: (...)»:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի:
Դատարանը գտնում է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին ՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս.Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք առկա չեն:
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ մեղադրայլի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին պարտավորեցնել՝
-առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն
-ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին:
Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/1766/01/25
«18» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի,
մասնակցությամբ.՝
հանրային մեղադրող՝ Ա․ Գրիգորյանի,
պաշտպան՝ Լ․ Ավետիսյանի,
տուժող՝ Կ․ Սարգսյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ /ծնված՝ 10․06․1996թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված հասցե չունի, բնակվող՝ ք․ Երևան, Աշտարակի խճուղի, 47/20 հասցեում/ ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
1․1․ 2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը։
1․2․ 2024 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը։
1․3․ 2024 թվականի մայիսի 31-ին որոշում է կայացվել թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և միացված վարույթը թիվ 17-0662-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․4․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1․5․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1․6․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․8․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։
1․9․ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․10․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մայիսի 21-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 17-0662-24 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 22-ին:
1․11․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի մայիսի 22-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինիս աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինիս ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2․ Հանրային մեղադրող Ա․ Գրիգորյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3․3․ Տուժող Կ․ Սարգսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3.4. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով,
- ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 166-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է`
1) առողջության տևական քայքայում կամ
2) ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
9) մերձավոր ազգականի կողմից,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: (...)»:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի:
Դատարանը գտնում է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին ՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս.Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք առկա չեն:
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ մեղադրայլի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին պարտավորեցնել՝
-առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն
-ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին:
Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ԵԴ1/1766/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«04» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
մեղադրյալ
Մ.Պապոյան
Ռ.Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Ք.Բադալյան
Մ.Սարգսյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 10-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, չամուսնացած, բնակվում է Երևան քաղաքի Աշտարակի խճուղի 47/20 հասցեում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով տուժող է ճանաչվել Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը:
2024 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Մկրտչյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 և թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 17-0662-24 համարով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով՝ այն արարքի համար, որ 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մխիթար Կոյրունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 16-ին Մխիթար Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ մեղադրյալի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը պարտավորվել է առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին: Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ:
Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 21-ին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը խնդրել է մասնակի բեկանել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճիռը՝ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատման չեն արժանացել հետևյալ հանգամանքները.
• խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը. մեղադրյալը իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենք, 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է մերձավոր ազգականի՝ հոր՝ Կորյուն Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից կատարվել է առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, որը դրսևորվել է մերձավոր ազգականի՝ տարեց հորը ծեծի ենթարկելով, նրա առողջությանը պատճառելով ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստի վնաս:
• հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է դիտավորությամբ, գիտակցել է իր գործողությունների բնույթն ու վտանգավորությունը, նախատեսել է իր արարքի հետևանքները, ամենակարևորը՝ արարքը կատարել է մերձավոր ազգականի նկատմամբ:
• հանցագործության կատարման եղանակը, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալի կողմից հակաիրավական գործողությունները կատարվել են մերձավոր ազգական հանդիսացող տարեց հոր նկատմամբ:
Այսինքն՝ վերը նկարագրվածից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չեն առնվել մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ կատարված հանցագործության բնույթը, տուժողի ով լինելը, մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, դրանից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը: Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նման եզրահանգման գալը, առավելապես նման հանցավոր արարք կատարած լինելու դեպքում, պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստերի վրա: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պետք է ոչ թե անձի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում լինեն ծանրակշիռ փաստեր, այլ ընդհակառակը՝ այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում: Միևնույն ժամանակ, պետք է փաստել, որ սույն քրեական գործով բացակայում է այն ծանրակշիռ փաստերի առկայությունը, որն Առաջին ատյանի դատարանին բերել է այն եզրահանգման, որ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում կիրագործվեն պատժի նպատակները: Անկախ այն բանից, որ Մ.Սարգսյանի արարքում քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, այնուամենայնիվ առկա չէ նաև մեղմացնող հանգամանքների այնպիսի կշիռ, որոնց առկայության դեպքում միայն Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր գալ այդ եզրահանգման:
Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք արձանագրել է այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել, միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, մասնավորապես՝ չնչին առիթով, այն է՝ հոր կողմից իր բանկային քարտում առկա իր իսկ սեփական թոշակի գումարից 500 ՀՀ դրամ գումար ուզելու հարցի շուրջ, նրան նման ձևով ծեծի ենթարկելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու հանգամանքը, ինչն ինքնանպատակ չի եղել և վկայում է անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի և կայուն հակաիրավական վարքագծի մասին:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել տուժողի կողմից որդուն իր նկատմամբ կատարած արարքի համար նրան չներելու, չհաշտվելու և նրա հետ հաճախակի բնույթ կրող անհաշտ լինելու հանգամանքները և նրանց միջև առկա շարունակական բնույթ կրող վեճերը, ինչի վառ վկայությունն է թիվ ԵԴ1/1039/01/23 քրեական գործը:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ Մխիթար Սարգսյանի նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ չէ վերջինի կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի էությունից, հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի և նախադեպային իրավունքի կողմից ձևավորված մոտեցումներին:
Հաշվի առնելով վերոնշյալը՝ բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, որով կվերականգնվի սոցիալական արդարությունը, կվերասոցիալականացվի պատժի ենթարկված անձը և կկանխվեն այլ հանցագործությունները:
Վերը նշված հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը չի կարող համարվել արդարացի և չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատճառաբանված, փաստարկված և հիմնավոր չէ, դատարանի կողմից կատարվել են վերացական ձևակերպումներ, որոնք չեն բխում գործի նյութերից:
Ամփոփելով՝ հարկ է նշել, որ վիճարկվող դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշմամբ նշել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծն աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ գտնում է, որ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել:
Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի:
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա հանգամանքների համալիր հետազոտման արդյունքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, հանցագործության կատարման եղանակը, մեղադրյալի սուբյեկտիվ վերաբերմունքն իր կատարած արարքի նկատմամբ, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ իրավաչափորեն նշանակել է համաչափ պատիժ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդունել է իր մեղքը, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով։ Վերը նշված հանգամանքները գնահատելով քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հետ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է մեղադրյալի կողմից պատիժը կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը։
Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է անձի առողջության դեմ և օժտված է բարձր վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված, իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«04» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
մեղադրյալ
Մ.Պապոյան
Ռ.Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Ք.Բադալյան
Մ.Սարգսյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 10-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, չամուսնացած, բնակվում է Երևան քաղաքի Աշտարակի խճուղի 47/20 հասցեում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով տուժող է ճանաչվել Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը:
2024 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Մկրտչյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 և թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 17-0662-24 համարով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով՝ այն արարքի համար, որ 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մխիթար Կոյրունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 16-ին Մխիթար Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ մեղադրյալի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը պարտավորվել է առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին: Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ:
Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 21-ին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը խնդրել է մասնակի բեկանել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճիռը՝ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատման չեն արժանացել հետևյալ հանգամանքները.
• խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը. մեղադրյալը իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենք, 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է մերձավոր ազգականի՝ հոր՝ Կորյուն Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից կատարվել է առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, որը դրսևորվել է մերձավոր ազգականի՝ տարեց հորը ծեծի ենթարկելով, նրա առողջությանը պատճառելով ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստի վնաս:
• հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է դիտավորությամբ, գիտակցել է իր գործողությունների բնույթն ու վտանգավորությունը, նախատեսել է իր արարքի հետևանքները, ամենակարևորը՝ արարքը կատարել է մերձավոր ազգականի նկատմամբ:
• հանցագործության կատարման եղանակը, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալի կողմից հակաիրավական գործողությունները կատարվել են մերձավոր ազգական հանդիսացող տարեց հոր նկատմամբ:
Այսինքն՝ վերը նկարագրվածից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չեն առնվել մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ կատարված հանցագործության բնույթը, տուժողի ով լինելը, մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, դրանից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը: Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նման եզրահանգման գալը, առավելապես նման հանցավոր արարք կատարած լինելու դեպքում, պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստերի վրա: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պետք է ոչ թե անձի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում լինեն ծանրակշիռ փաստեր, այլ ընդհակառակը՝ այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում: Միևնույն ժամանակ, պետք է փաստել, որ սույն քրեական գործով բացակայում է այն ծանրակշիռ փաստերի առկայությունը, որն Առաջին ատյանի դատարանին բերել է այն եզրահանգման, որ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում կիրագործվեն պատժի նպատակները: Անկախ այն բանից, որ Մ.Սարգսյանի արարքում քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, այնուամենայնիվ առկա չէ նաև մեղմացնող հանգամանքների այնպիսի կշիռ, որոնց առկայության դեպքում միայն Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր գալ այդ եզրահանգման:
Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք արձանագրել է այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել, միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, մասնավորապես՝ չնչին առիթով, այն է՝ հոր կողմից իր բանկային քարտում առկա իր իսկ սեփական թոշակի գումարից 500 ՀՀ դրամ գումար ուզելու հարցի շուրջ, նրան նման ձևով ծեծի ենթարկելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու հանգամանքը, ինչն ինքնանպատակ չի եղել և վկայում է անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի և կայուն հակաիրավական վարքագծի մասին:
Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել տուժողի կողմից որդուն իր նկատմամբ կատարած արարքի համար նրան չներելու, չհաշտվելու և նրա հետ հաճախակի բնույթ կրող անհաշտ լինելու հանգամանքները և նրանց միջև առկա շարունակական բնույթ կրող վեճերը, ինչի վառ վկայությունն է թիվ ԵԴ1/1039/01/23 քրեական գործը:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ Մխիթար Սարգսյանի նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ չէ վերջինի կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի էությունից, հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի և նախադեպային իրավունքի կողմից ձևավորված մոտեցումներին:
Հաշվի առնելով վերոնշյալը՝ բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, որով կվերականգնվի սոցիալական արդարությունը, կվերասոցիալականացվի պատժի ենթարկված անձը և կկանխվեն այլ հանցագործությունները:
Վերը նշված հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը չի կարող համարվել արդարացի և չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատճառաբանված, փաստարկված և հիմնավոր չէ, դատարանի կողմից կատարվել են վերացական ձևակերպումներ, որոնք չեն բխում գործի նյութերից:
Ամփոփելով՝ հարկ է նշել, որ վիճարկվող դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշմամբ նշել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծն աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ գտնում է, որ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել:
Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի:
Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա հանգամանքների համալիր հետազոտման արդյունքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, հանցագործության կատարման եղանակը, մեղադրյալի սուբյեկտիվ վերաբերմունքն իր կատարած արարքի նկատմամբ, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ իրավաչափորեն նշանակել է համաչափ պատիժ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդունել է իր մեղքը, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով։ Վերը նշված հանգամանքները գնահատելով քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հետ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է մեղադրյալի կողմից պատիժը կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը։
Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է անձի առողջության դեմ և օժտված է բարձր վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված, իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1766/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-05-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17-0662-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01։00-ի սահմաններում, իրենց բնակարանում հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող իր հորը՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանին |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Կորյունի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 167 Մաս 2 Կետ 9/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 3.2 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մելիքսեթյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ԵԴ1/1766/01/25 «22» մայիսի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա. Մելիքսեթյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մայիսի 21-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 17-0662-24 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 22-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի` Թիվ ԵԴ1/1518/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունիսի 04-ին, ժամը 17։30-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքևխվյան 20, դահլիճ N 3): Գործը վարույթ ստանձնելու պահից երեք օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակցին՝ նրան ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․ Մեժլումյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, 0056, Բորյան 1ա |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Կորյունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լյուդվիգ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կորյուն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Մխիթարի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել Դատարանի ծանրաբեռվածությամբ պայմանավոված |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է այլ հերթի |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:35 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 84 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵԴ1/1766/01/25 «18» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս․ Ջավադյանի, մասնակցությամբ.՝ հանրային մեղադրող՝ Ա․ Գրիգորյանի, պաշտպան՝ Լ․ Ավետիսյանի, տուժող՝ Կ․ Սարգսյանի, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ /ծնված՝ 10․06․1996թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, հաշվառված հասցե չունի, բնակվող՝ ք․ Երևան, Աշտարակի խճուղի, 47/20 հասցեում/ ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 1․1․ 2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը։ 1․2․ 2024 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը։ 1․3․ 2024 թվականի մայիսի 31-ին որոշում է կայացվել թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և միացված վարույթը թիվ 17-0662-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 1․4․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1․5․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 1․6․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։ 1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։ 1․8․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։ 1․9․ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին որոշում է կայացվել Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։ 1․10․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի մայիսի 21-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված նախաքննական 17-0662-24 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 22-ին: 1․11․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի մայիսի 22-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինիս աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինիս ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով: 3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 3.1. Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 3.2․ Հանրային մեղադրող Ա․ Գրիգորյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել: 3․3․ Տուժող Կ․ Սարգսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել: 3.4. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին: 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա: 2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝ 1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար. 2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ. 3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու. 4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար: 2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը: 3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները: 5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան: 6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը: 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ - ապացուցված են մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, - ապացուցված է վերոգրյալ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով, - ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված վերոգրյալ արարքը կատարելը. - ապացուցված է մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ: 4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ « (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 166-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է` 1) առողջության տևական քայքայում կամ 2) ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ (...) 9) մերձավոր ազգականի կողմից, (...) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով: (...)»: Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: 4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները: Դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է: Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում: 4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի: Դատարանը գտնում է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: 4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին ՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս.Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները): Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները): Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին: 4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն: 4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 4.8. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք առկա չեն: 4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ մեղադրայլի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանին պարտավորեցնել՝ -առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը - բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն -ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին: Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնել անփոփոխ: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-08-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ <<220>> թերթ, 2-րդ հատոր՝ <<79>> թերթ, 3-րդ հատոր՝ <<72>> թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 13-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ <<220>> թերթ, 2-րդ հատոր՝ <<79>> թերթ, 3-րդ հատոր՝ <<72>> թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-119424/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 15-01-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-01-2026 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 220 էջ, 2-րդ հատոր 79 էջ,3-րդ հատոր 72 էջ, 3-րդ հատոր 88 էջ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատորից՝ 1-ին հատոր 220 թերթ, 2-րդ հատոր 79 թերթ, 3-րդ հատոր 72 թերթ, 4-րդ հատոր 88 թերթ։ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1766/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մխիթար Սարգսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակի բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/18.08.2025թ. կայացված դատավճիռը ՝ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով , և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ 3 տարի ժամկետով ազատազրկում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 3.2 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1766/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «04» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար մեղադրյալ Մ.Պապոյան Ռ.Պապոյան Լ․Աբգարյան Ք.Բադալյան Մ.Սարգսյան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 10-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, չամուսնացած, բնակվում է Երևան քաղաքի Աշտարակի խճուղի 47/20 հասցեում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով տուժող է ճանաչվել Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը: 2024 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Մկրտչյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 և թիվ 17-0678-24 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 17-0662-24 համարով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով՝ այն արարքի համար, որ 2024 թվականի մայիսի 11-ին՝ ժամը 01:00-ի սահմաններում, Մխիթար Կորյունի Սարգսյանն իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենքի 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է իր հոր՝ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի հարվածների արդյունքում Կորյուն Մխիթարի Սարգսյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս՝ աջ դաստակի, ձախ սրունքի շրջանների արյունազեղումների, աջից 2-րդ նախադաստակային ոսկրի, ձախ ոլոքի միջային պճեղի փակ, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով՝ առողջության տևական քայքայումով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մխիթար Կոյրունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի մայիսի 16-ին Մխիթար Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 17-0662-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1766/01/25 համարը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռով Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և որպես պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ մեղադրյալի նկատմամբ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում Մխիթար Կորյունի Սարգսյանը պարտավորվել է առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին: Մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը թողնվել է անփոփոխ: Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 21-ին: 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճռի դեմ: Թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազը խնդրել է մասնակի բեկանել թիվ ԵԴ1/1766/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատավճիռը՝ մեղադրյալ Մխիթար Կորյունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկում: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատման չեն արժանացել հետևյալ հանգամանքները. • խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը. մեղադրյալը իրենց՝ ք.Երևան, Շոպրոնի 3-րդ նրբանցք, 4-րդ շենք, 8-րդ հասցեում գտնվող բնակարանում, իրենից գումար ուզելու պատճառով վիճաբանել է մերձավոր ազգականի՝ հոր՝ Կորյուն Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել վերջինի մարմնի տարբեր մասերին, դեմքին, որի ժամանակ Կորյուն Սարգսյանը երկու ձեռքով փորձել է պահել իր դեմքը, ինչի արդյունքում վնասվել է վերջինի աջ ձեռքի ցուցամատը, իսկ ոտքերին հարվածելու արդյունքում վնասվել է վերջինի ձախ ոտքի կոճը: Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից կատարվել է առողջության դեմ ուղղված հանցագործություն, որը դրսևորվել է մերձավոր ազգականի՝ տարեց հորը ծեծի ենթարկելով, նրա առողջությանը պատճառելով ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստի վնաս: • հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է դիտավորությամբ, գիտակցել է իր գործողությունների բնույթն ու վտանգավորությունը, նախատեսել է իր արարքի հետևանքները, ամենակարևորը՝ արարքը կատարել է մերձավոր ազգականի նկատմամբ: • հանցագործության կատարման եղանակը, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալի կողմից հակաիրավական գործողությունները կատարվել են մերձավոր ազգական հանդիսացող տարեց հոր նկատմամբ: Այսինքն՝ վերը նկարագրվածից ակնհայտ է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չեն առնվել մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես՝ կատարված հանցագործության բնույթը, տուժողի ով լինելը, մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, դրանից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը: Ավելին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նման եզրահանգման գալը, առավելապես նման հանցավոր արարք կատարած լինելու դեպքում, պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստերի վրա: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պետք է ոչ թե անձի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում լինեն ծանրակշիռ փաստեր, այլ ընդհակառակը՝ այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում: Միևնույն ժամանակ, պետք է փաստել, որ սույն քրեական գործով բացակայում է այն ծանրակշիռ փաստերի առկայությունը, որն Առաջին ատյանի դատարանին բերել է այն եզրահանգման, որ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում կիրագործվեն պատժի նպատակները: Անկախ այն բանից, որ Մ.Սարգսյանի արարքում քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, այնուամենայնիվ առկա չէ նաև մեղմացնող հանգամանքների այնպիսի կշիռ, որոնց առկայության դեպքում միայն Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր գալ այդ եզրահանգման: Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք արձանագրել է այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել, միևնույն ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի եղանակը, մասնավորապես՝ չնչին առիթով, այն է՝ հոր կողմից իր բանկային քարտում առկա իր իսկ սեփական թոշակի գումարից 500 ՀՀ դրամ գումար ուզելու հարցի շուրջ, նրան նման ձևով ծեծի ենթարկելու և մարմնական վնասվածքներ պատճառելու հանգամանքը, ինչն ինքնանպատակ չի եղել և վկայում է անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի և կայուն հակաիրավական վարքագծի մասին: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել տուժողի կողմից որդուն իր նկատմամբ կատարած արարքի համար նրան չներելու, չհաշտվելու և նրա հետ հաճախակի բնույթ կրող անհաշտ լինելու հանգամանքները և նրանց միջև առկա շարունակական բնույթ կրող վեճերը, ինչի վառ վկայությունն է թիվ ԵԴ1/1039/01/23 քրեական գործը: Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ հարկ է արձանագրել, որ Մխիթար Սարգսյանի նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համաչափ չէ վերջինի կողմից կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի էությունից, հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի և նախադեպային իրավունքի կողմից ձևավորված մոտեցումներին: Հաշվի առնելով վերոնշյալը՝ բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, որով կվերականգնվի սոցիալական արդարությունը, կվերասոցիալականացվի պատժի ենթարկված անձը և կկանխվեն այլ հանցագործությունները: Վերը նշված հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը չի կարող համարվել արդարացի և չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը պատճառաբանված, փաստարկված և հիմնավոր չէ, դատարանի կողմից կատարվել են վերացական ձևակերպումներ, որոնք չեն բխում գործի նյութերից: Ամփոփելով՝ հարկ է նշել, որ վիճարկվող դատավճիռն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, կայացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված նորմի խախտմամբ դատավճիռ, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշմամբ նշել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծն աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը: Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ գտնում է, որ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։ Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանը որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել: Մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Առաջին ատյանի դատարանը չի արձանագրել: Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, հաշվի առնելով նաև մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալը ենթակա է ազատազրկման ձևով պատժի: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, անձը բնութագրող հանգամանքները, առողջական վիճակը, ինչպես նաև պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը, ավելին՝ վնասը փոխհատուցելուն ուղղված գործողություններ կատարած լինելը, բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այսպիսով՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն, ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ վերահսկողություն իրականացնող մարմին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա հանգամանքների համալիր հետազոտման արդյունքում, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, հանցագործության կատարման եղանակը, մեղադրյալի սուբյեկտիվ վերաբերմունքն իր կատարած արարքի նկատմամբ, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի նկատմամբ իրավաչափորեն նշանակել է համաչափ պատիժ՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկում: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ: Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է իրավաչափ եզրահանգման: Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, ընդունել է իր մեղքը, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով։ Վերը նշված հանգամանքները գնահատելով քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հետ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է մեղադրյալի կողմից պատիժը կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը։ Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է անձի առողջության դեմ և օժտված է բարձր վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված, իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։ Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մխիթար Սարգսյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1766/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-11-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 09-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոից. 1-ին հատոր՝ 220 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 79 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 72 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 72 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 09-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 4 հատոից. 1-ին հատոր՝ 220 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 79 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 72 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 72 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 1368/26 |