ԵԴ1/1750/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
«27» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

Մեղադրյալ Հայկ Լևոնի Նազարյանի պաշտպան Վահագն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի դատավարական ընթացքը.
ԵԴ1/1750/01/25 (58202725) քրեական վարույթով Հայկ Լյովայի Նազարյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագ) այն բանի համար, որ. «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024 թվականի դեկտեմբեր ամսին իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մուրացան փողոցի 110 հասցեում, հյուրասիրելու եղանակով իրացրել է Հրայր Վահանի Հունանյանին, ով ծխելու միջոցով օգտագործել է:
Բացի այդ, Հայկ Նազարյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024 թվականի նոյեմբեր-2025 թվականի հունվար ամիսներին իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Մուրացան փողոցի 110 հասցեում, հյուրասիրելու եղանակով իրացրել է Արսեն Լյուդվիգի Ավդալյանին, ով ծխելու միջոցով օգտագործել է:
Բացի այդ, Հայկ Նազարյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում անհայտ անձից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել «ՄԵթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը 2025 թվականի հունվար ամսվա ընթացքում Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի մոտ՝ տարբեր օրերի, երկու անգամ Գարեգին Գրիգորյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Տիդա» մակնիշի ավտոմեքենայի մեջ հյուրասիրելու եղանակով իրացրել է Գարեգին Սարուխանի Գրիգորյանին, ով ծխելու միջոցով օգտագործել է դրանք»։
Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 27-ին ԵԴ1/1750/01/25 թվակիր որոշմամբ՝ մեղադրյալ Հայկ Լյովայի Նազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 5-ը։ Պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է։
2026 թվականի մարտի 18-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 27-ի ԵԴ1/1750/01/25 թվակիր որոշման դեմ մեղադրյալ Հայկ Լյովայի Նազարյանի պաշտպան Վահագն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2026 թվականի մարտի 27-ին, իսկ դատավոր Լ․ Ալավերդյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի մարտի 30-ին։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2026 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հայկ Լյովայի Նազարյանի պաշտպան Վահագն Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է՝ մատնանշված թերությունները վերացնելու և վերստին ներկայացնելու համար սահմանելով եռօրյա ժամկետ։
2026 թվականի ապրիլի 13-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 27-ի ԵԴ1/1750/01/25 թվակիր որոշման դեմ մեղադրյալ Հայկ Լյովայի Նազարյանի պաշտպան Վահագն Հարությունյանի վերստին ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը:
2026 թվականի ապրիլի 13-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավորի օգնական Ս․ Եղիազարյանի զեկուցագրի հիման վրա սույն դատական գործը վերամակագրվել է նախագահող դատավոր Լ․ Հովհաննիսյանին, իսկ դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի ապրիլի 14-ին։
2026 թվականի ապրիլի 16-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Հայկ Լևոնի Նազարյանի պաշտպան Վահագն Հովհաննիսյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Հատուկ վերանայման վարույթի մասնակիցների կողմից բողոքի պատասխան ներկայացնելու համար սահմանվել է յոթնօրյա ժամկետ, իսկ բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները՝ հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետ:
Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ չեն ստացվել:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Հասկ Լյովայի Նազարյանի պաշտպան Վարդան Հովհաննիսյանն իր կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքով խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի մարտի 1-ի թիվ ԵԴ1/1750/01/25 գործով կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու որոշումը փոփոխել և Հայկ Լյովայի Նազարյանի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ համակցությամբ:
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշվել է հետևյալը.
«(…) Նախաքննության մարմինը ի սկզբանե մեղադրյալ Հայկ Նազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննության ընթացքում Դատարանին ներկայացրել պաշտպանյալիս Հ․Նազարյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի մասին, մասնավորապես, Հայկ Նազարյանը, գտնվելով ազատության մեջ, կարող է համոզելու, հարկադրելու, նյութապես շահագրգռելու կամ անսովոր այլ եղանակներով հեշտությամբ ներազդել և կատարելապես դարձրել որպես վկա կամ դատավարական այլ կարգավիճակներով հարցաքննելու ենթակա անձանց վարքագիծը՝ վարույթի համար նշանակություն ունենալով տվալներ իրականությանը չհամապատասխանող կերպ ներկայացման մեջ, իրական պաստառները խեղաթյուրելու մեջ, նշանակություն ունենալով նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու մեջ, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառներով չներկայանլու կամ այլ ճանապարհով, ինչպես նաև հաստատված է համարել Հայկ Նազարյանի կողմից մի շարք անձանց թմրամիջոցներ ապօրինի իրացման հանգամանքը:
Հիմք ունդունելով ներկայացված հանգամանքները Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալ Հ․Նազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտությանը, ելնելով քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից, արձանագրել է, որ դեռ չեն հետազոտվել ապացույցները, մասնավորապես չեն հարցաքննվել վարույթին օժանդակող անձինք , դեռևս բարձր է համարվում մեղադրյալի կողմից քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելու հավանականությունը:
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկին, Դատարանը՝ փաստել է, որ այն դեռևս շարունակվում է առկա լինել՝ նկատի ունենալով դատարանի կողմից նախորդ որոշումներով խնդրո առարկա ռիսկը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, այնպես էլ ներկա պահին դրանք հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքը:
Ինչ վերաբերվել է պաշտպանյալիս կողմից նոր հանցանք կատարելու ռիսկին, ապա դատարանն այն իրատեսական է համարում, հաշվի առնելով Հայկ Նազարյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի Ձև 8 տեղեկանքում և datalex.am տեղեկատվական համակարգի տվյալները, իսկ կալանքի իրավաչափությանը անդրադառնալով դատարանը փաստել է, որ սույն հիմքի հավանականությունն էապես նվազել է, սակայն չի վերացել։
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքները պատշաճ գնահատման ենթարկելու արդյունքում Դատարանը գտել է, որ արձանագրվածը ողջամտորեն հիմք է տալիս հանգելու այն հետնության, որ այլընտրանքային որևէ խափանման միջոց, այդ թվում՝ պաշտպանի կողմից միջնորդված տնային կալանքը, չի կարող լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում Հ. Նազարյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար և դրանց կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալ Հայկ Նազարյանի հետագա պատշաճ վարքագիծը՝ գործի դատական քննության ընթացքում:
(…)
Վերոնշյալ որոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական վարույթի տվյալները՝ այն որ Դատարանում հետազոտվել են բոլոր ապացույցները, դատաքննությունը մոտ է ավարտական փուլին, չի կարող ընդունելի լինել Հ․ Նազարյանի կողմից վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը, դատարանը չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում, (…):
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ դատական վարույթում գտնվող գործերով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի ԱՐԴ/018/01/23 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(...) Դատաքննության փուլում` խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: (...)»:
Այնուհանդերձ, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում հատուկ վերանայման բողոքով մեղադրյալ Հայկ Նազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագ) ենթադրյալ հանցանք կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը չի վիճարկվել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները:
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։
Վճռաբեկ դատարանը Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն, միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա: (...)»:
Վերոգրյալ իրավանորմերից հետևում է, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է խափանման միջոցի կիրառման հիմնավորվածությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը, քննարկելով մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման և այն զսպելու անհրաժեշտ քրեադատավարական մեխանիզմի ընտրության հարցն, արձանագրել է, որ դեռևս առկա է հավանականություն առ այն, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է հանցանք կատարել (նվազ ռիսկայնությամբ) և դիմել փախուստի:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկին, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ այն դեռևս շարունակում է առկա լինել՝ նկատի ունենալով դատարանի կողմից նախորդ որոշումներով խնդրո առարկա ռիսկը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, այնպես էլ ներկա պահին դրանք հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքը՝ գտնելով, որ վերոնշյալ դատողությունը համահունչ է մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքների բնույթին, դրանց կատարման եղանակին և վտանգավորության աստիճանին։
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերն, Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են, բխում են ներկայացված նյութերի համակողմանի ուսումնասիրությունից և վերաբերելի իրավակարգավորումների էությունից։
Վերաքննիչ դատարնն արձանագրում է, որ առկա է փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջություն, որ մեղադրյալ Հայկ Նազարյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է կատարել հանցավոր արարք և դիմել փախուստի։ Վերաքննիչ դատարնի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները․
- մեղադրյալը հանդիսանում է նախկինում դատված,
- ըստ «Datalex» դատական տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրության՝ Հայկ Նազարյանն այլ քրեական վարույթներով ևս մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունի,
- ենթադրաբար կատարված հանցանքների քանակը,
- Հայկ Նազարյանին մեղսագրվող հանցագործության բնույթը, վտանգավորության աստիճանն, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ենթադրյալ հանցանքի կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, մասնավորապես վերջինին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված ծանր հանցանգործությունների կատարում, որոնց համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանա¬գրում է, որ թեև միայն հանցագործության ծանրության աստիճանը չի կարող ինքնին հիմնավորել ազատությունից զրկելու անհրա¬ժեշտությունը, սակայն մեղադրյալին վերագրվող հանցավոր արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն ունեն էական նշանակություն նրա հետագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ վերոնշյալ հանգամանքներն էականորեն բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի հավանականությունը, միաժամանակ համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի տվյալ փուլում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց շարունակաբար կիրառելու միջոցով:
Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները և առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով, եզրահանգում է, որ գործում առկա են փաստական տվյալներ, որոնք բավարար են հիմնավորելու մեղադրյալին տվյալ փուլում անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը և առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որի դեպքում կհիմնավորվի առավել մեղմ խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի շարունակական կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու անհրաժեշտությունը։
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կոնկրետ դեպքում, այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար չեն հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չեն հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինի մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ մեղադրյալին սպառնացող հնարավոր պատժի համատեքստում վերջինի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցի կիրառումն այս փուլում անհամաչափ չի կարող համարվել, և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն է տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անելու անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության մասին։
Բացի դա՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վահագն Պողոսյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ գտել է, որ մինչև մեկ տարի ժամկետով ազատազրկում նախատեսող և ավելի բարձր հանրային վտանգավորությամբ օժտված, այդ թվում՝ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար մեղադրվող անձանց ազատությունից զրկելու իրավական հիմքերի առկայությունը փաստելու համար չեն կարող սահմանվել նույնանման չափորոշիչներ:
Քննարկելով հատուկ վերանայման բողոքում նշված դիրքորոշումն այն մասին, որ «(…) Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալ Հ․Նազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտությանը, ելնելով քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից, արձանագրել է, որ դեռ չեն հետազոտվել ապացույցները, մասնավորապես չեն հարցաքննվել վարույթին օժանդակող անձինք, դեռևս բարձր է համարվում մեղադրյալի կողմից քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների կատարումից խուսափելու հավանականությունը, (…)»՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը անդրադարձել է բացառապես մեղադրյալի կողմից փախուստի ռիսկի առկայությանը և հանցանք կատարելու ռիսկին, որն էապես նվազել է։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը ոչ մի անդրադարձ չի կատարել մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկին, միաժամանակ իրավաչափորեն արձանագրել է, որ քրեական վարույթը գտնվում է ավարտական փուլում, ուստի պաշտպանի կողմից վկայակոչված հանգամանքը տվյալ մասով ոչ միայն անհիմն է, այլև ակնհայտորեն առարկայազուրկ։
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի մեղադրյալ Հայկ Լևոնի Նազարյանի պաշտպան Վարդան Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 27-ի ԵԴ1/1750/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ