ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1755/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԴԱՏԱԽԱԶ Ա.ԴԱՎԹՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Է.ԱԹԱԲԵԿՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ,

2025 թվականի հունիսի 16-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի՝
(ծնված 2007 թվականի մարտի 26-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, իննամյա կրթությամբ, սովորում է քոլեջում, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, հաշվառված է Մարգարյան փողոցի թիվ 43 շենքի թիվ 72 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Րաֆֆու փողոցի թիվ 77 շենքի թիվ 37 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2025 թվականի փետրվարի 10-ին Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանը ձերբակալվել է՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով:
2. Նույն օրը Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանը ձերբակալումից ազատ է արձակվել՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
3. 2025 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16123725 քրեական վարույթը:
4. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
5. Նույն օրը Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
6. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Էրիկ Աթաբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
7. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ Էրիկ Աթաբեկյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց:
8. 2025 թվականի մայիսի 20-ին թիվ 16123725 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
9. 2025 թվականի մայիսի 26-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 5-ին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
10. Մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած սպորտային համազգեստի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի փետրվարի 10-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված՝ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
11․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
12. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
13. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
14. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 20)
15. Երևանի Մոնթե Մելքոնյանի անվան համար 11 հիմնական դպրոցի կողմից Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանին տրված շնորհակալագիրը:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
16. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության Երևանի թեթև արդյունաբերության պետական քոլեջի կողմից տրված՝ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի դրական բնութագիրը:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)



Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
17. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
18. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի քրեական պատասխանատվության հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն ենթակա է պատժի, թե դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցի իր կատարած հանցանքի համար,
գ) ի՞նչպիսի պատիժ կամ հարկադրանքի միջոց պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) պատիժ նշանակվելու դեպքում մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի այն։
19. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
19.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
19.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
20․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
«Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Յուրաքանչյուր երեխա, առանց ռասայի, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքային վիճակի կամ ծննդի հատկանիշով որևէ խտրականության, իրավունք ունի իր ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից պաշտպանության այնպիսի միջոցների, որոնք անհրաժեշտ են նրան որպես մանկահասակի»:
«Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5-րդ կետի համաձայն` «Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»:
«Պեկինյան կանոնների» 17.1-րդ կետի համաձայն` «Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.
գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրավախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության այլ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի:»:
«Երեխաների իրավունքների մասին» Նյու-Յորքի 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մասնավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը:»:
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրությունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգացումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երեխայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը:
(…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառայությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտական պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրանքային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք:»:
Պատիժների կամ այլ միջոցների ենթարկված անչափահաս իրավախախտների համար եվրոպական կանոնների վերաբերյալ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 2008 թվականի նոյեմբերի 5-ի՝ թիվ (2008)11 հանձնարարականի համաձայն՝
«(...)
2. Անչափահասների նկատմամբ կիրառելի պատժամիջոցները կամ հարկադրանքի միջոցները, ինչպես նաև դրանց կատարման կարգը սահմանվում են օրենքով և հիմնված են սոցիալական ինտեգրման և կրթության, կրկնահանցավորության կանխարգելման սկզբունքների վրա:
(...)
5. Պատժամիջոցների կամ հարկադրանքի միջոցների նշանակումը և կատարումը պետք է հիմնված լինեն անչափահաս մեղադրյալի լավագույն շահի վրա՝ սահմանափակվելով կատարված հանցանքների ծանրությամբ (համաչափության սկզբունք) և հաշվի առնելով նրանց տարիքը, ֆիզիկական և մտավոր բարօրությունը, զրգացումը, կարողությունները և անձնային հանգամանքները (անհատականացման սկզբունք), անհրաժեշտության դեպքում հստակեցվելով հոգեբանական, հոգեբուժական կամ սոցիալական հետազոտության զեկույցներով։
(...)
12. Մեդիացիան կամ այլ վերականգնողական միջոցները պետք է խրախուսվեն անչափահասների հետ առնչվելու բոլոր փուլերում։
(...)
23.1. Անչափահասների զարգացման տարբեր շրջաններին հարմարեցված հասարակական պատիժների և միջոցների լայն շրջանակ պետք է ապահովվի վարույթի բոլոր փուլերում։
23.2. Նախապատվությունը պետք է տրվի այն պատժամիջոցներին և հարկադրանքի միջոցառումներին, որոնք կարող են ունենալ կրթական ազդեցություն, ինչպես նաև պարունակում են վերականգնողական արձագանք անչափահասների կողմից կատարված հանցագործություններին
(...)»։
20.1. Մեջբերված դրույթների վերլուծությունից բխում է, որ անչափահասները, պայմանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հոգածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռնարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա: Մասնավորապես, կիրառվող ներգործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատկություններով: Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափահասների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազագույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասների՝ ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում:
Անչափահասների արդարադատության առաջնային ուղղվածությունը նրանց պատժելը չէ, այլ՝ երեխայի վերասոցիալացումը, ապագա իրավաչափ վարքի խթանումը և հանրային անվտանգության ապահովումը՝ մարդու արժանապատվության հարգմամբ։
Անչափահասների արդարադատությանն առնչվող միջազգային իրավական չափորոշիչների հաշվառմամբ կարելի է առանձնացնել դրա հետևյալ սկզբունքները՝
• երեխայի լավագույն շահի գրակայության սկզբունք (Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիայի 3-րդ հոդված),
• վերջին միջոցի սկզբունք (ultima ratio)՝ ազատազրկումն ու ընդհանրապես պատիժը կիրառվում են միայն որպես վերջին միջոց և հնարավոր ամենակարճ ժամկետով (Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի բ) կետ, Ազատությունից զրկված անչափահասների պաշտպանության վերաբերյալ ՄԱԿ-ի 1990 թվականի դեկտեմբերի 14-ի կանոնները (Հավանայի կանոններ)),
• նվազագույն միջամտության և տարբերակման/շեղման (divershion) սկզբունք (Պեկինյան կանոններ, Միավորված ազգերի կազմակերպության ուղենիշները անչափահասների հանցավորությունը կանխելու վերաբերյալ (Ռիադյան ուղենիշներ) (United Nations Guidelines for the Prevention of Juvenile Delinquency (The Riyadh Guidelines), Ազատությունից զրկելու հետ չկապված միջոցների վերաբերյալ ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոններ (Տոկիոյի կանոններ), ԵԽ «Երեխայամետ արդարադատության ուղենիշներ)՝ նախապատվությունը տրվում է ազատությունից զրկելու հետ չկապված, դաստիարակչական և վերականգնողական միջոցառումներին, ոչ ֆորմալ վարութային կառուցակարգերին,
• անհատականացման և համաչափության սկբունք՝ հաշվի են առնվում տարիքային, հոգե-սոցիալական հատկանիշները, զարգացական հասունությունը, ընտանիքի և համայնքի միջավայրը, հանցանքի բնույթը ու պատճառները։
• վերականգնողական արդարադատություն՝ վնասի ոչ միայն պատժական, այլև սոցիալական վերականգնում (հաշտեցում, միջնորդավորված համաձայնություն, վնասի փոխհատուցում, համայնքային ծրագրեր)։
Այսպիսով միջազգային մակարդակով ձևավորված ընդհանու կանոնի համաձայն՝ մինչև չարժևորվեն և չսպառվեն դաստիարակչական և ազատությունից զրկելու հետ չկապված միջոցները, անչափահասի նկատմամբ չի կարող նշանակվել պատիժ (հատկապես ազատազրկում)։
20.2. Քրեական օրենսգիրքը սահմանում է, որ հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց, անվտանգության միջոց կամ պատիժ, իսկ դատարանի կողմից պատժից ազատվելու դեպքում նա կարող է տեղավորվել անչափահասների վերականգնողական հաստատությունում:
Օրենսգրքում սահմանվում է, որ պատժի ընդհանուր նպատակներից բացի, հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նպատակ է հետապնդում ապահովելու նրա ֆիզիկական, հոգեկան, հոգևոր, բարոյական և սոցիալական բնականոն զարգացումը, դաստիարակելու նրան և պաշտպանելու այլ անձի բացասական ազդեցությունից: Այս դրույթի նախատեսումը, ըստ էության, «երեխայի լավագույն շահը» ապահովելուն միտված կարգավորում է, ինչն անմիջականորեն բխում է ինչպես Երեխայի իրավունքների մասին կոնվենցիայից, այնպես էլ ՄԱԿ-ի՝ անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ նվազագույն ստանդարտ կանոններից («Պեկինյան կանոններ»):
Դատարանն արձանագրում է, որ Օրենսգրքով՝
• ամրագրված է անչափահասի հատուկ կարգավիճակը, պատասխանատվության և պատժի անհատականացման պարտավորությունը,
• սահմանված են դաստիարակչական հարկադրանքի միջոցներ՝ որպես պատժի այլընտրանք և առաջնահերթ ընտրություն,
• նախատեսված է, որ ազատազրկումը անչափահասների նկատմամբ կիրառվում է բացառիկ դեպքերում, միջազգային չափանիշների հետ համահունչ։
20.3. Անդրադառնալով դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառելիությանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ՝
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց, անվտանգության միջոց կամ պատիժ, իսկ դատարանի կողմից պատժից ազատվելու դեպքում նա կարող է տեղավորվել անչափահասների վերականգնողական հաստատությունում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե անչափահասը կամ 21 տարին չլրացած անձն առաջին անգամ է մեղադրվում ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե դատարանը հիմնավորում է, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելով:
2. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելը` առավելագույնը 1 տարի ժամկետով,
2) պատճառած վնասը հարթելու պարտականություն դնելը՝ առավելագույնը 6 ամիս ժամկետում,
3) ժամանցի ազատությունը սահմանափակելը և վարքագծի նկատմամբ հատուկ պահանջներ սահմանելը` առավելագույնը 1 տարի ժամկետով,
4) ուսման անցնելը, ուսումը շարունակելը, 18-ից մինչև 21 տարեկանում հանցանք կատարած անձի՝ տեղական ինքնակառավարման մարմնի միջնորդությամբ աշխատանքի անցնելը,
5) հատուկ կրթական, մարզական, մշակութային կամ հանրային ծրագրին կամ միջոցառմանը կամ վերականգնողական հաստատությունում վերականգնողական ծրագրին մասնակցելը:
5. Նոր հանցանք կատարելիս անչափահասը կամ 21 տարին չլրացած անձը քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ նախկին հանցագործության համար, եթե վերջինիս կապակցությամբ նրա նկատմամբ կիրառվել է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց:
6. Դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառմամբ քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նոր հանցագործության համար ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելով:
(...)»:
Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելը նշված մարմինների պահանջները կատարելու պարտականություն դնելն է:»։
20.4. Ամփոփելով վերոնշյալը Դատարանն արձանագրում է, որ առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելու մեջ մեղադրվող անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի քրեական պատասխանատվության հարցը որոշելիս Դատարանը պետք է քննարկման առարկա դարձնի արդյոք բոլոր դաստիարակչական այլընտրանքները ապացուցելիորեն անբավարար են և հանցանքի ծանրությունը, վնասի բնույթը և անչափահասի անհատական գործոնները բացառիկորեն արդարացնում են պատժի կիրառումը։
20․5․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Էրիկ Աթաբեկյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, դրսևորվել է մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք կրելու եղանալով,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 19.1-րդ կետում շարադրված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ այն, որ արարքը կատարել է տասնյոթ տարեկան հասակում, առաջին անգամ է մեղադրվում հանցանքի կատարման մեջ, 2022 թվականից սովորում է ՀՀ ԿԳՄՍՆ Երևանի թեթև արդյունաբերության պետական քոլեջում՝ «հաշվապահական հաշվառում» մասանգիտությամբ՝ առկա ուսուցմամբ, բնութագրվում է որպես զուսպ, ջանասեր, բարեխիղճ, իր ուսումնական պարտականությունների նկատմամբ պատասխանատու, ինքնակառավարելի, ժամանակը ճիշտ կազմակերպող, ուժեղ հաղորդակցական հմտություններ ունեցող, նպատակասլաց, իր գիտելիքները և կարողությունները զարգացնելուն ձգտող մարդ, ենթակա է զորակոչման ՀՀ զինված ուժեր (տե՛ս սույն դատավճռի 14-16-րդ կետերը)։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ երեխայի լավագույն շահի և վերասոցիալացման նպատակի առաջնայնությունը նկատի ունենալով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ գործով արդարադատության նպատակների իրացումը հնարավոր է մեղադրյալ Էրիկ Աթաբեկյանի նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառմամբ, իսկ նրա նկատմամբ պատժի կիրառումը արդարացնող բացառիկ փաստական տվյալներ Դատարանին չեն ներկայացվել։
21. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ մեղադրյալ Էրիկ Աթաբեկյանի նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցի տեսակն ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ մեղադրայլ Էրիկ Աթաբեկյանը տվյալ պահին շարունակում է կրթությունը և պատրաստվում է ՀՀ զինված ուժեր զորակոչվելուն և ծառայության անցնելուն։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ վեց ամիս ժամկետով վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելու դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառումը սույն դեպքում համաչափ է հանցանքի վտանգավորությանը և առավելապես համահունչ՝ Էրիկ Աթաբեկյանի անձին և երեխայի լավագույն շահին։
22. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
23. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ Էրիկ Աթաբեկյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքն անհրաժեշտ է ոչնչացնել:
24. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
25. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1․Մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և պատիժ չնշանակել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքով։
Մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի նկատմամբ որպես դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակել դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելը` վեց ամիս ժամկետով։
2. Մեղադրյալ Էրիկ Հրայրի Աթաբեկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
3. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ Էրիկ Աթաբեկյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված մետաղյա կռփազենքը ոչնչացնել։
4. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
5․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ