ԵԴ1/1754/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

11 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.Հովհաննիսյանի, թիվ ԵԴ1/1754/01/25 քրեական գործով քննության առնելով հանրային մեղադրողի միջնորդությունը հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2020 թվականի մարտի 09-ին ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որն համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին հարուցել է թիվ 90272920 քրեական գործը:
1.2. 2020 թվականի մայիսի 04-ին որոշում է կայացվել Սամվել Սարգսի Խաչատրյանին 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
1.3. 2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
1.4. 2024 թվականի հոկտեմբերի 05-ին Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.5. 2025 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 90272920 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
1.6. Թիվ ԵԴ1/1754/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասին, 2025 թվականի մայիսի 19-ի գրությամբ՝ ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.7. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/1754/01/25 համարի ներքո, 2025 թվականի մայիսի 20-ին մակագրվել և ս/թ մայիսի 21-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.8. 2025 թվականի մայիսի 21-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.9. 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին տեղի ունեցած նախնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրող Դ.Հովհաննիսյանը հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացրել դատարան՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «(…) 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի N 1 տարածքային ստորաբաժանման ղեկավարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Ա.Բալայանի 2025 թվականի օգոստոսի 07-ի թիվ 2012/ԶԿԲ գրությունը, որի համաձայն՝ թիվ 90272920 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը ՀՀ կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի եզրակացությամբ ճանաչվել է սահմանափակումով պիտանի զինվորական ծառայության համար և 2025 թվականի հուլիսի 28-ին զորակոչվել է ՀՀ զինված ուժեր' ՀՀ ՊՆ թիվ 25836 զորամաս: Նշված գրությանը կից ներկայացվել է Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի դիմումը, որի համաձայն՝ վերջինս դիրքորոշում է հայտնել իր նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը ոչ արդարացնող հիմքով դադարեցնելուն առարկություն չներկայացնելու վերաբերյալ: (…) Մեջբերված իրավանորմերը համադրելով ձեռք բերված փաստական տվյալների հետ, մասնավորապես հաշվի առնելով այն, որ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանում և 2025 թվականի հուլիսի 28-ին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության՝ գտնում եմ, որ վերջինի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, որի կիրառման քրեադատավարական հիմքն է հանդիսանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետը: Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով, որ Ս.Խաչատրյանը իր հիշյալ դիմումով հստակ դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ պետք է արձանագրել, որ այլևս առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք: (…)»
2.Մեղադրանքի փաստացի նկարագրությունը.
Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը մեղադրվում է հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված լինելով ՀՀ ՊՆ Մաշտոցի զինվորական կոմիսարիատում՝ ենթակա է եղել զորակոչի 2019 թվականի ձմեռային զորակոչին, սակայն մինչև 2019 թվականի ձմեռային զորակոչի ավարտը չի ներկայացել Երևանի թիվ 1 զինվորական կոմիսարիատ և խախտելով ,,Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին,, ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները՝ խուսափել է ժամկետային զինվորական ծառայության հերթական ՝ 2019 թվականի ձմեռային զորակոչից՝ այդ ծառայությունից ազատվելու՝ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիմքերի բացակայության դեպքում: Այսպիսով՝ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանին մեղսագրվում է 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով,լ որը համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
3.Դատարանի իրավական վերլուծություններն ու եզրահանգումը.
Քննարկելով միջնորդությունը, ուսումնասիրելով ներկայացված քրեական վարույթի նյութերը, լսելով վարույթ իրականացնող մարմնի հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները, դատավարության մասնակիցների ներկայացրած բացատրություններն ու դիրքորոշումները` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
3.1. ՀՀ սահմանադրության 61-րդ հոդվածը սահմանում է դատական պաշտպանության իրավունքը և մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մարմիններ դիմելու իրավունքը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք: 2. Յուրաքանչյուր ոք, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան, ունի իր իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության խնդրով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության միջազգային մարմիններ դիմելու իրավունք:
3.2. ՀՀ սահմանադրության 63-րդ հոդվածը սահմանում է արդար դատաքննության իրավունքը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: 2. Դատական վարույթը կամ դրա մի մասը, օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ կարող է անցկացվել դռնփակ` վարույթի մասնակիցների մասնավոր կյանքի, անչափահասների կամ արդարադատության շահերի, ինչպես նաև պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ բարոյականության պաշտպանության նպատակով: 3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է:
3.3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից:
3.4. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում:
3.5. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»։
3.6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝ 1) ինքնաբացարկի, բացարկի և վարույթին մասնակցելուց ազատելու հարցը. 2) վարույթի ընդդատության հարցը. 3) քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցը. 4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. 5) գույքային հայց հարուցված լինելու դեպքում` գույքային պատասխանող ճանաչելու հարցը. 6) միջնորդության դեպքում` համաձայնեցման վարույթ կամ արագացված վարույթ կամ համագործակցության վարույթով դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու հարցը. 7) հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալի հարցը. 8) ապացույցների թույլատրելիության հարցը. 9) այլ վերաբերելի հարցեր: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված հարցը կողմի միջնորդությամբ կամ դատարանի նախաձեռնությամբ կարող է քննարկվել առաջնահերթության կարգով:
3.7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:
3.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելը՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով (…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության կամ կամավոր ներկայանալով քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:
3.9. Վերոգրյալի հիման վրա՝ Դատարանը փաստում է, որ առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պայմանները, այն է՝ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանը կամովին ներկայացել է ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանում և 2025 թվականի հուլիսի 28-ին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության: Բացի այդ, վերջինս չի առարկել իր նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ:
Հաշվի առնելով վերը նշված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված միջնորդությունը հիմնավոր է, ենթակա է բավարարման. մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել, իսկ քրեական վարույթը կարճել՝ նկատի ունենալով, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները:
3.10. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, հանցագործությամբ պատճառված վնաս, գույքի բռնագրավման հետ կապված հարց և արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր առկա չեն, Դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում։
3.11. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ՀՀ ՊՆ Զ և ԶՀԾ Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումից ստացված հաղորդման, Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի զորակոչի քարտի, ԿԲՀ-ի եզրակացությունների, ծանուցագրի, անձի քաղաքացիության մասին տեղեկանքի պատճեններն անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերում:
3.12. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածով, 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ1/1754/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի նկատմամբ 18.04.2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը համապատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին՝ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով:
2. Թիվ ԵԴ1/1754/01/25 քրեական վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված կարգով:
3. Սամվել Սարգսի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը վերացնել:
4. Որոշման օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ