ԵԴ1/1725/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

11 հունիսի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ՝
դատավոր՝ Մ.Մելքոնյանի,
քարտուղարությամբ` Ս.Սուքիասյանի,

Մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող՝ Ռ.Բախշյանի,
մեղադրյալ՝ Ա.Հարությունյանի.

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1725/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Մանվելի Հարությունյանի ծնված 26.05.1992թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Վայոց ձորի մարզ գ.Արենի 10-րդ փ. 3-րդ տանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի փաստական հանգամանքները և քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացվել է հաղորդում այն մասին, որ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը (ծնված 26.05.1992թ., բնակվող՝ ք․ Երևան, Նորաշեն 31 շենք, 100 բնակարան հասցեում) 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 23։05-ին՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Լեքսուս» մակնիշի 37 EP 016 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից:
1.2. Հաղորդման առթիվ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60181855 քրեական վարույթը։
1.3. 2025 թվականի ապրիլի 21-ին նախաքննությամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Արմեն Մանվելի Հարությունյանի նկատմամբ հարուցել քրեական հետապնդում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
1.4. 2025 թվականի ապրիլի 25-ին Ա.Հարությունյանին մեղադրանք է ներկայացվել:
1.5. 2025 թվականի ապրիլի 25-ին Արմեն Մանվելի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.6. Թիվ 60181825 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Արմեն Մանվելի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի մայիսի 15-ի գրությամբ՝ ՀՀ դատախազության Շենգավիթ վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.7. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը՝ ԵԴ1/1725/01/25 համարի ներքո, 2025 մայիսի 15-ին մակագրվել և մայիսի 16-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին
1.8. 16.05.2025 թվականին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.9. 2026 թվականի հունիսի 11-ին Դատարանը մեղադրյալ Արմեն Մանվելի Հարությունյանի վերաբերյալ կայացրել է արդարացման վերդիկտ:
2. Մեղադրանքի փաստացի նկարագիրը և իրավաբանական որակումը.
Արմեն Մանվելի Հարությունյանը մեղադրվում է հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 03-ի թիվ 8180425859 որոշմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի օգոստոսի 03-ից մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 03–ը զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը՝ 23:05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Լեքսուս» մակնիշի, 37 EP 016 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն: Այսինքն՝ Արմեն Մանվելի Հարությունյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3.Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Հիմնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը օգտվելով լռելու իր իրավունքից հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց և հարցերին պատասխանելուց: Դատարանն առաջնորդվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի կարգավորումներով թույլատրել է հրապարակել մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքները հետևյալ բովանդակությամբ. Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում և օգտվելով լռելու իր իրավունքից հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց… Վ.Թ. 34-34ա, մանրամասները տե՛ս 25.07.2025 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 20.04.2025 թվականին զննում կատարելու մասին արձանագրությունն այն մասին, որ 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 23։30-ին, Երևան քաղաքի Ամերիկյան փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ավագ պարեկ Նշան Թադևոսյանի /կրծքանշան թիվ 00310/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180430530 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը (ծնված 26.05.1992թ., բնակվող՝ ք․ Երևան, Նորաշեն 31 շենք, 100 բնակարան հասցեում) 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 23։05-ին՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Լեքսուս» մակնիշի 37 EP 016 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված՝ 201.1 թիվը։ 2024 թվականի օգոստոսի 03-ին՝ ժամը 14։25-ին, Եղեգնաձոր քաղաքի Միկոյան 18 հասցեում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Վայոց Ձորի գումարտակի 1-ին վաշտի ավագ պարեկ Խաչիկ Ստեփանյանի /կրծքանշան թիվ 02463/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180425859 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը (ծնված 26.05.1992թ., բնակվող՝ ք․ Երևան, գ․ Արենի, 10 փողոց, 3 տուն հասցեում) 2024 թվականի օգոստոսի 03-ին՝ ժամը 13։20-ին՝ «Լեքսուս» մակնիշի 81 AC 100 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է առանց հաշվառման համարանիշի։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն և «Համաձայն չեմ խախտման հետ, որովհետև դիտավորությամբ չեմ հանել, անորակ կլեով տրանզիտներ են եղել և վարելու ընթացքում ընկել են» ձեռագիր գրառումը։ Սույն վարչական իրավախախտման արձանագրության շրջանակներում նույն օրը որոշում է կայացվել Արմեն Մանվելի Հարությունյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկել 1/մեկ/ տարի ժամկետով: Վերջինս ստորագրությամբ ստացել է որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում Արմեն Մանվելի Հարությունյանի (ՀԾ համարանիշ 3605920258) մուտքագրման արդյունքում պարզվել է, որ վերջինիս տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը (RR751693 սերիա համարի վարորդական վկայական) ունեցել է զրկված կարգավիճակ։ Զրկման սկիզբը 03.08.2024 թվականից, ավարտը՝ 03.08.2025 թվականը Վ.Թ. 10-11, մանրամասները տե՛ս 25.07.2025 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 20.04.2025 թվականին արտավարույթային փաստաթուղթն որպես ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ քրեական վարույթին կցված` 10․02․2025թ․ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180430530 արձանագրության պատճենը, 03․08․2024թ․ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180425859 արձանագրության պատճենը, Արմեն Մանվելի Հարությունյանի վերաբերյալ Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված փաստաթղթի պատճենը ճանաչվել են արտավարութային փաստաթղթեր Վ.Թ. 4,5,6,12-13, մանրամասները տե՛ս 25.07.2025 թվականի դատական նիստի արձանագրությունը:
3.4. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է մեղադրյալ Արմեն Հարությունյանի կողմից ներկայացված ՀՀ վարչական դատարանի 2025 թվականի մարտի 28-ի վճիռը, համաձայն որի՝ թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարույթով Արմեն Մանվելի Հարությունյանի հայցը բավարարել է և ՀՀ ՆԳՆ 03.08.2025 թ. Թիվ 81804258589 և 19.09.2024 թվականի որոշումները ճանաչվել է անվավեր մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.5. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է մեղադրյալ Արմեն Հարությունյանի կողմից ներկայացված ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժվել է և թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարչական գործով ՀՀ վարչական դատարանի 2025 թվականի մարտի 28-ի կայացրած վճիռը թողնվել է անփոփոխ մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.6. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է մեղադրյալ Արմեն Հարությունյանի կողմից ներկայացված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 13-ի որոշումը՝ թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարչական գործով ՀՀ վերաքննիչ վարչական դատարանի 14.11.2025 թվականի /հրապարակբված 18.11.2025թվականին/ որոշման դեմ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության բերած վճռաբեկ բողոքը առանց քննության թողնելու մասին մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.7.Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և հավաստիության վերաբերյալ իրավական հիմքերը և Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումները
3.7.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ օրենսգիրք) 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:
3.7.2. Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:
3.7.3. Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
3.7.4. Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:
3.7.5. Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել:9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ:12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
3.7.6. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը): Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը): Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը): Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՝ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը): Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում Դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, Դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
3.7.7. Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանն, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման հրամայական պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
3.7.8. Օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4.Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են (...): 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:
3.7.9.«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես, այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը (․․․)։
3.7.10. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածը սահմանում է 1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը նույն արարքի համար օրենքով սահմանված պատասխանատվության կիրառումից հետո` մեկ տարվա ընթացքում …
3.7.11. Դատարանի գնահատմամբ այս հանցակազմի անմիջական օբյեկտը ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման պատշաճ իրականացման ապահովմամբ հասարակական անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություներն են: Հանցանքի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ այյդ իրավունքը կասեցվածխ անձի կողմից տրանսպորտային միջոցը վարելով: Քննարկվող հանցակազմը ձևական է և ավարտված է համարվում տրանսպորտային միջոցը վարելու կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու պահից: Սուբյեկտիվ կողմից արարքը դրսևորվում է միայն ուղակի դիտավորությամբ: Այս Համատեքստում հարկ է նաև հատուկ ընդգծել, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի անձը տրանսպորտային միջոց վարի՝ օրենքով սահմանված կարգով այդ իրավունքից զրկված լինելու կամ այդ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, ինչն ուղղակիորեն ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերում։ Այլ խոսքով՝ եթե քրեական վարույթի քննության արդյունքում պարզվի, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից անձին զրկելու կամ այդ իրավունքը կասեցնելու մասին համապատասխան վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ (ապօրինաբար), ապա քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բացառվում է՝ անկախ այն հանգամանքից, թե երբ է պարզվել (հաստատվել) տվյալ վարչական ակտի ապօրինի լինելը։
3.7.12. ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը թիվ ԵԴ1/0372/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին կայացված նախադեպային որոշմամբ սահմանել է հետևյալը Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 12․ Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավո՞ր է արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը Տիգրան Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում արդարացնելու հարցում հանգել է սխալ հետևության: 13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ (…) 3. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված, եթե նա օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը չի լրացել: 4. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը համարվում է կասեցված, եթե նրա` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով կասեցվել է, և կասեցման ժամկետը չի լրացել:(…)»: 13.1. Մեջբերված նորմը ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամրագրված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում։ Հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են: Վերոնշյալ արարքն ամրագրված է ձևական հանցակազմով, իսկ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում տրանսպորտային միջոց վարելով։ Այլ կերպ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի գործողության նախապայմանը և այդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հիմքը՝ նրա վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելն է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելը կամ վարելու իրավունքը կասեցվելը։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը պետք է լինի օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա։ Հակառակ պարագայում, եթե վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ և վարչական կամ դատական կարգով անվավեր է ճանաչվել, ապա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բացակայում է, քանզի վերանում է քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու պարտադիր նախապայմանը՝ օրենքով սահմանված կարգով վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելը։ Հանցագործության սուբյեկտը հատուկ է, քանի որ բացի ընդհանուր սուբյեկտի հատկանիշներից, անձը պետք է օժտված լինի նաև լրացուցիչ հատկանիշներով, այն է՝ լինի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված, մեղսունակ ֆիզիկական անձ: Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, մասնավորապես՝ անձը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում վարում է տրանսպորտային միջոց: 14․ Այսպիսով, ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայությունն արձանագրելու համար անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ այդ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, որպիսի հանգամանքը հաստատվել է իրավաչափ վարչական ակտով։ 15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ՝ - Տիգրան Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել և նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ վերջինս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, վարել է ավտոմեքենա, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակցի կողմից, որի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն(5): - Վերաքննիչ վարչական դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 14-ի թիվ ՎԴ5/0069/05/23 որոշմամբ, Տիգրան Հայրապետյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու վերաբերյալ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը ճանաչվել է անվավեր, և նշված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի ապրիլի 16-ին(6)։ - Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Տիգրան Հայրապետյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու մասին վարչական ակտի անվավերության պայմաններում, անհնար է հաստատված համարել, որ 2023 թվականի մարտի 4-ին ավտոմեքենան վարելիս վերջինս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իմաստով հանդիսացել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված անձ, ուստի այդ հանգամանքներում մեղսագրված արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Միաժամանակ, դատարանը նշել է, որ անձի դատապարտման հիմքում չի կարող դրվել ոչ իրավաչափ՝ օրենքի խախտմամբ ընդունված և անձի իրավունքները խախտող վարչական ակտի պահանջները չկատարելու հանգամանքը՝ անկախ նրանից, որ կոնկրետ գործողությունը կատարելու պահի դրությամբ նշված վարչական ակտի ապօրինի լինելու հանգամանքը դեռևս հաստատված չի եղել(7)։ - Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, փաստել է, որ Տիգրան Հայրապետյանը տեղեկացված է եղել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելու մասին և գիտակցաբար շարունակել է ավտոմեքենա վարել, ինչպես նաև վերջինս միջնորդություններ է ներկայացրել ՀՀ վարչական դատարան՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2023 թվականի հունվարի 13-ի թիվ 8180240495 որոշման կատարումը կասեցնելու վերաբերյալ, սակայն ՀՀ վարչական դատարանի՝ 2023 թվականի մարտի 13-ի և մարտի 24-ի որոշումներով նրա միջնորդությունները մերժվել են: Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ճանաչելով և հռչակելով Տիգրան Հայրապետյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում, թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում(8) ։ 16. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները դիտարկելով սույն որոշման 13-14-րդ կետերում մեջբերված իրավանորմի և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշումն առ այն, որ սույն հանցակազմի պարագայում էական է անձի դիտավորության ուղղվածության գնահատումը՝ այն, որ տրանսպորտային միջոց վարելիս անձը տեղեկացված է եղել իր՝ վարորդական իրավունքից զրկված կամ այն կասեցված լինելու մասին և առանցքային դերակատարություն չի կարող ունենալ ծագած վարչական իրավահարաբերության զարգացման գործընթացը, չի կարող հիմնավոր համարվել։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող հանցակազմի առկայության տեսանկյունից տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը պետք է լինի օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա, հակառակ պարագայում քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բացակայում է։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է արտահայտում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշմանը, որ անձի դատապարտման հիմքում չի կարող դրվել ոչ իրավաչափ՝ օրենքի խախտմամբ ընդունված և անձի իրավունքները խախտող վարչական ակտի պայմանները չկատարելու հանգամանքը՝ անկախ նրանից, որ կոնկրետ գործողությունը կատարելու պահի դրությամբ նշված վարչական ակտի ոչ օրինական լինելու հանգամանքը դեռևս հաստատված չի եղել։ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն փաստել է, որ վարչական ակտի անվավերության պայմաններում հնարավոր չէ հաստատված համարել, որ տրանսպորտային միջոց վարելիս մեղադրյալը հանդիսացել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված անձ, այսինքն՝ տվյալ դեպքում բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Վերոնշյալի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ տվյալ դեպքում հնարավոր չէ հիմնավոր հետևության հանգել նաև հանցագործության սուբյեկտի առկայության հարցում, քանի որ օրենքով սահմանված կարգով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված լինելու կամ այդ իրավունքը կասեցված լինելու ուժով է անձը ձեռք բերում տվյալ հանցագործության սուբյեկտին ներհատուկ հատկանիշները։ Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը, գալով այն հետևության, որ այս պարագայում էական է անձի դիտավորության ուղղվածության գնահատումը, այն է՝ տրանսպորտային միջոց վարելիս անձը տեղեկացված է եղել, որ ինքը վարորդական իրավունքից զրկված է կամ այն կասեցված է, և սույն հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար առանցքային դերակատարություն չի կարող ունենալ ծագած վարչական իրավահարաբերության զարգացման գործընթացը, ըստ էության շեշտը դրել է բացառապես հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գնահատման վրա՝ անտեսելով հանցագործության օբյեկտիվ կողմի և սուբյեկտի բացակայության վերաբերյալ գործում առկա փաստական տվյալների ամբողջությունը։ Այս տեսանկյունից հիմքեր չկան չհամաձայնելու բողոքաբերի այն փաստարկին, որ Վերաքննիչ դատարանի հետևությունները հանգեցնում են մի իրավիճակի, որ ոչ իրավաչափ որոշման հիման վրա Տիգրան Հայրապետյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ձեռք է բերում հատուկ սուբյեկտի կարգավիճակ, և այդ որոշումը պետք է դրվի անձի դատապարտման հիմքում, ինչն իրավաչափ համարվել չի կարող(9)։ 17. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը Տիգրան Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում արդարացնելու հարցում հանգել է սխալ հետևության, հիմնավոր չէ։ Ելնելով վերոգրյալից՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, թույլ չի տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի արդարացման դատավճիռը, թույլ է տվել նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, հետևաբար անհրաժեշտ է Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի արդարացման դատական ակտին՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները…:
3.7.13. Մեջբերված և վերլուծված իրավանորմերի, ինչպես նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման լույսի ներքո, Դատարանն անրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ արձանագրում է, որ հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատված է, որ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը 2024 թվականի օգոստոսի 03-ին թիվ 8180425859 որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2025 թվականի փետրվարի 10-ին ժամը՝ 23:05-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Լեքսուս» մակնիշի 37 EP 016 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն: Դատարանը հաստատված է համարում նաև այն հանգամանքը, որ ՀՀ Վարչական դատարանի 28 մարտի 2025 թվականի վճիռով թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարույթով Արմենա Մանվելի Հարությունյանի հայցը բավարարել է և ՀՀ ՆԳՆ 03.08.2025 թ. Թիվ 8180425859 և 19.09.2024 թվականի որոշումները ճանաչվել է անվավեր: ՀՀ Վարչական վերաքննիչ դատարանը 2026 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ մերժվել է և թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարչական գործով ՀՀ վարչական դատարանի 2025 թվականի մարտի 28-ի կայացրած վճիռը թղնելով անփոփոխ: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 13 ապրիլի 2026 թվականի որոշումամբ թիվ ՎԴ/12587/05/24 վարչական գործով ՀՀ վերաքննիչ վարչական դատարանի 14.11.2025 թվականի /հրապարակբված 18.11.2025թվականին/ որոշման դեմ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության բերած վճռաբել բողոքը թողել է առանց քննության: Վարչական դատարանի որոշումը մտել է օրինական ուժի մեջ:
3.7.14. «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Անվավեր է առ ոչինչ չհանդիսացող այն ոչ իրավաչափ վարչական ակտը, որն ընդունվել է` ա) օրենքի խախտմամբ, այդ թվում` օրենքի սխալ կիրառման կամ սխալ մեկնաբանման հետևանքով. բ) կեղծ փաստաթղթերի կամ տեղեկությունների հիման վրա, կամ եթե ներկայացված փաստաթղթերից ակնհայտ է, որ ըստ էության պետք է ընդունվեր այլ որոշում: Անդրադառնալով դատական կարգով վարչական ակտի իրավաչափության վիճարկման հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է, որ վարչական ակտը դատական կարգով կարող է ճանաչվել անվավեր, եթե հաստատվի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայությունը.
3.7.15. Իրավական խնդիր. Թիվ ԵԴ1/1725/01/25 քրեական գործով իրավական խնդիրը հետևյալն է. Մեղադրյալ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը տրանսպորտային միջոց վարել է օրենքով սահմանված կարգով այդ իրավունքից զրկված լինելու կամ այդ իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում:
3.7.16. Նորմի և փաստական հանգամանքների համադրում և իրավական վերլուծություն. Այս համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել օրենսդիրի այն ձևակերպումը որ անձը տրանսպորտային միջոցը վարելու իրավունքից պետք է զրկված կամ այդ իրավունքը կասեցված լինի օրենքով սահմանված եղանակով: Օրենքով սահմանված եղանակ ձևակերպումը ենթադրում է կոնկրետ իրավասու աշխատակցի կողմից համապատասխան հիմքերի առկայության պայմաններում անձին տրանսպորտային միջոցը վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելն է: Այս տեսանկյունից էական է նաև համապատասխան իրավասու աշխատակցի կողմից իր լիազորությունների պատշաճ, այսինքն օրենքով սահմանված կարգով իրականացնելը և օրենքով սահմանված հիմքերի առկայության ու բացակայության պատշաճ վերլուծությունը: Քննարկվող հանցակազմի տեսանկյունից ակնհայտ է, որ անձին վարորդական իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը իրականացվում է վարչական ակտի կազմման միջոցով, ինչը կանոնակարգվում է ՀՀ վարչական վարույթի և վարչարարության մասին օրենքի համապատասխան դրույթների ուժով, հետևաբար և այդ գործընթացը, այսինքն վարչական ակտի բողոքարկումը նույնպես իրականացվում է նույն օրենքի շրջանակներում՝ ՀՀ վարչական դատավարության կանոններով: Քննարկվող հանցակազմը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածն իր բնույթով բլանկետային է և սահմանված դիպոզիցիան բացահայտելու և կոնկրետ արարքն այդ հոդվածով որակելու համար հղում պետք է կատարվի կոնկրետ վարչական ակտի գոյությանը, հետևաբար նաև այդ ակտի օրինական լինելուն: Ոչ օրինական, ոչ իրավաչափ վարչական ակտը չի կարող հիմք հանդիսանալ արարքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 344-րդ հոդվածով որակելու համար, նույնիսկ այն դեպքում, երբ անձը տեղյակ է եղել իր վերաբերյալ կազմված վարչական իրավախախտման ակտի գոյության մասին, սակայն այն բողոքարկվել է և հետագայում ճանաչվել անվավեր:
3.7.16․ Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի եզրափակիչ ելույթով նշված այն հանգամանքներին, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց ամբողջությամբ հաստատում են, որ մեղադրյալ Արմեն Հարությունյանը տեղյակ է եղել, որ իր վերաբերյալ առկա է եղել արդեն կայացված վարչական ակտ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված լինելու մասին, որից հետո վարել է տրանսպորտային միջոց, հետևաբար և նա գործել է ուղղակի դիտավորությամբ և տվյալ պահին այդ վարչական ակտը անվավեր ճանաչված չի եղել, ապա հարկ է նշել, որ բերված հիմնավորումների մասով Դատարանի դատողություններն ու գնահատականներն արտացոլված են սույն դատավճռի իրավական խնդիր և իրավական վերլուծություն ենթագլուխներում՝ 3.7.14 և 3.7.15-րդ կետերում:
4. Դատարանի ընդհանուր իրավական վերլուծությունները.
4․1․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:
4․2․ ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը (...):
4․3․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
4․5․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: 6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով (...):
4․6․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝ անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը. (...)»:
4․7․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։ 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման: 4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
4․8․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական: 6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: (...)»:
4․9․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
4․10․ Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա հետազոտված ապացույցների համակցությամբ հաստատվում է, որ Արմեն Մանվելի Հարությունյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկվել է ոչ օրինական հիմունքներով, հետևաբար ապացուցված չէ նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարումը: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Արմեն Մանվելի Հարությունյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ Արմեն Մանվելի Հարությունյանի մեղավորությունը՝ տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
4․11․ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
4․12․ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ միջնորդություններ չեն ներկայացվել, արգելադրված և բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր չկան:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Ճանաչել և հռչակել Արմեն Մանվելի Հարությունյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և նրան արդարացնել:
2. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ապացույցները թողնել կցված քրեական վարույթի նյութերին:
3. Արմեն Մանվելի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնել:
4. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալուց հետո մեկամսյա ժամկետում:



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն