ԵԴ1/1715/01/25




ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«08» հունվարի 2026 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Դ․ՀԱԽՆԱԶԱՐՅԱՆԻ
հանրային մեղադրողներ՝ Ե․ԱԲՈՎՅԱՆԻ
Ռ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Վ․ԱՐՍԵՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Խ․ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի՝ (ծնված՝ ***, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի-բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, ամուսնացած, խնամքի տակ է անչափահաս երեխան, բնակվում է *** հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին, ՀՀ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի տեսուչ Ս․Գասպարյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժին, համաձայն որի՝ «(…) Ստացել եմ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3- րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ՝ Ա․ Ե․-ի, Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի (ծնված՝ ***, ՀԾՀ՝ ***) նկատմամբ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին` ժամը 02:50-ին, կազմված թիվ 8180415752 արձանագրությունը, ըստ որի վերջինս 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 00:40-ին, Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու փողոցում, «***» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: (…)»:
Հաղորդման հիման վրա՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60708424 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե․Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 60708424 քրեական վարույթով, Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի փետրվարի 25-ին Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 15-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1715/01/25 (նախաքննական համարը՝ 60708424) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 16-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի մայիսի 19-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում կայացվել թիվ ԵԴ1/1715/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Դատարանի՝ նույն թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ՝ նույն օրը, նշանակվել են հիմնական դատալսումներ։
2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին, կայացվել է արդարացման վերդիկտ, որով ճանաչվել և հռչակվել է մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի անմեղությունը՝ նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքներով հանցանքի կատարման մեջ:

2․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Նա], չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում *** մգ/լ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 00։40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կ․Ուլնեցի փողոցում վարել է *** մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180415752 արձանագրությունը։
Այսպիսով՝ խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: (…)»։

3․Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
Վկա Հ․ Վ․ Ք․-ի ցուցմունքը , որի համաձայն՝ ընդգրկված է եղել Պարեկային ծառայության՝ երրորդ գումարտակի առաջին վաշտում, որն իրականացրել են Զեյթուն վարչական շրջանում։ Հստակ չի հիշում օրն ու ժամը, սակայն հավելել է, որ Կ․Ուլնեցի փողոցում, երբ այլ տրանսպորտային միջոց էին կանգնեցրել և արձանագրություն էին կազմում, նկատել է Խաժակ Սողոմոնյանին՝ տրանսպորտային միջոց վարելիս՝ Կ․Ուլնեցի փողոցից դեպքի Մայր Հայաստան արձան իջնելիս։ Տեսնելով այդ ամենը նստել են մեքենան և գնացել Խաժակ Սողոմոնյանի հետևից, որի ընթացքում բարձրախոսով տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելու հրահանգ են տվել նրան։
Վկան նշել է, որ սովորաբար վարորդները լսելով մեկ կամ երկու անգամ բարձրախոսի ձայնը մեքենան դանդաղեցնում կամ կանգնեցնում են, սակայն Խաժակ Սողոմոնյանը մեքենան կանգնեցրել է մի քանի վայրկյան ավելի ուշ։ Հավելել է նաև, որ Խաժակ Սողոմոնյանը մեքենան կանգնեցրել է «Մայր Հայաստանի» արձանի շրջակայքի բաց տարածքի մոտ՝ հուշարձանի հետին հատվածում և, երբ իջել է ավտոմեքենայից և մոտեցել մեքենային տեսել, թե ինչպես է Խաժակ Սողոմոնյանը վարորդի նստատեղից փորձում տեղափոխվել, իսկ նրա փոխարեն մեկ աղջիկ փորձել է զբաղեցնել վարորդի նստատեղը։
Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան վկան հայտնել է հետևյալը՝
-բարձրախոսով մի քանի անգամ կանգնելու հրահանգը հայտարարելուց հետո Խաժակ Սողոմոնյանը ողջամտորեն ուշացրել է մեքենան կանգնեցնելու պահը (մի քանի վայրկյան),
-իրենից մի քանի վայրկյան տարբերությամբ իջել է նաև Ա․ Ե․-ն և ինքը ակնադիտերն տեսել է, թե ինչպես է նա փորձում վարորդի փոփոխություն կատարել,
-Խաժակ Սողոմոնյանին մոտենալուց հետո նա ի սկզբանե պնդել է, որ ինքը ղեկին չի եղել, որից հետո՝ ակնհայտորեն ալկոհոլի հոտ զգալով, առաջարկել է սթափության զննություն հանձնել։ Սկզբից Խաժակ Սողոմոնյանը հրաժարվել է ալկոտեստերով ստուգում անցնելուց, սակայն հետո նրան առաջարկել է գնալ Կախվածությունների ազգային կենտրոն՝ սթափությունը որոշելու համար,
-Զննության հետևանքով պարզվել է, որ Խաժակ Սողոմոնյանը գտնվել է ոչ սթափ վիճակում,
-Խաժակ Սողոմոնյանը՝ սկզբում սթափության զննություն անցնելուց հրաժարվելը պատճառաբանվել է այն հանգամանքով, որ դա (խոսքը ոչ սթափ վարելու մասին) նրա առաջին դեպքը չէ, և, եթե սթափության զննությունն անցնի ու պարզվի ոչ սթափ է վարել, խնդիրներ կունենա դատական համակարգի հետ,
- Խաժակ Սողոմոնյանի հետ գտնվող աղջիկը տեղափոխվել է իր նստատեղից և նստել վարորդի նստատեղին, իսկ, երբ ինքը թակել է մեքենայի ապակին, այդ աղջիկը դուռը բացել է, իջել է, ցտեսություն ասել իրեն և գնացել է և, քանի որ նրա հետ կապված ոչ մի իրավախախտում չի հայտնաբերվել վերջինիս չեն սպասեցրել։
Մեղադրյալի հարցին ի պատասխան՝ վկան հայտնել է, որ․ տեսագրությամբ տվյալ դեպքի արձանագրված լինելու վերաբերյալ իրեն տվյալներ հայտնի չեն, քանի որ դրանով զբաղվում է Պարեկային ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումը։
Նախագահողի հարցերին ի պատասխան՝ վկան հայտնել է, որ․
-Խաժակ Սողոմոնյանի կողմից տրանսպորտային միջոցը վարելու հանգամանքը իր մոտ տպավորվել է, այն բանով պայմանավորված, որ վերջինս Կ․ՈՒլնեցի փողոցով իջնելիս ուշադիր նայել է իրենց ուղղությամբ կարծես ինչ-որ բան է ուզեցել թաքցնել, ինչը կասկած է առաջացրել և որոշել են կանգնեցնել մեքենան,
- մեքենան կանգնեցնելուց հետո ալկոհոլի հոտ է զգացել և անձամբ տեսել է, թե ինչպես է նա վարորդի նստատեղից տեղափոխվում հետևի նստատեղ։
-Դեպքը տեղի էր ունեցել գիշերային ժամերին (ըստ զեկուցագրի 00:40-ին), Ուլնեցի փողոցը բավականին լուսավորված է եղել դրա համար էլ նկատել են նրան,
- Խաժակ Սողոմոնյանը փորձել է առջևի նստատեղից տեղափոխվել հետևի ուղևորների համար նախատեսված նստատեղ,
-Չի կարող ասել իրենց վրա կրման ենթակա տեսախցիկները արձանագրել են այդ դեպքը, թե ոչ, քանի որ տեսանկարահանող սարքերի մարտկոցներն ունեն խնդիրներ և այդ մասին կարող են հստակ տեղեկություններ հայտնել միայն Պարեկային ծառայության իրավասու ստորաբաժանումից,
-Իր անձնական բջջային հեռախոսով հնարավոր չի ունեցել տեսանկարահանելու կատարվածը, քանի որ չի ունեցել բավարար ժամանակ։
Էական հակասության հիմքով՝ վերաբերելի մասով, հրապարակվել է վկայի նախաքննական ցուցմունքը, որի համաձայն՝ «(...) Այդ խոսակցությունների ընթացքում Խաժակ Սողոմոնյանը խոստովանել է, որ ավտոմեքենան ինքն է վարել, եղել է խմած, սակայն չի ցանկացել այդ մասին արձանագրվի, որովհետև, եթե արձանագրվի, ինքը կդատվի։ (...)» ։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո՝ վկա Հ․ Վ․ Ք․-ն հայտնել է, որ նման խոսակցություն եղել է և պնդում է այն։

Վկա Ա․ Հ․ Ե․-ի ցուցմունքը , որի համաձայն՝ թեև ճշգրիտ ժամը չի կարող հիշել, քանի որ որոշակի ժամանակ է անցել դեպքից, սակայն այդ օրը ինքը և Հ․ Ք․-ն գիշերային հերթապահության են իրականացրել Կ․Ուլնեցի փողոցի հատվածում, երբ նկատել են Խաժակ Սողոմոնյանի վարած մեքենան։ Մեքենան իրենց մոտով անցնելիս դանդաղեցրել է ընթացքը, իսկ վարորդը ուշադիր նայել դեպի իրենց կողմ, իսկ հետո սկսել արագություն զարգացնել։ Այդ ամենը իրենց մոտ կասկած է առաջացրել և որոշել են կանգնեցնել Խաժակ Սողոմոնյանի մեքենան՝ հասկանալու համար, թե ինչ խնդիր է առկա։
Հավելել է, որ իրենք Խաժակ Սողոմոնյանի վարած մեքենայի հետևից գնացել են մինչև Կ․Ուլնեցի և Բաբայան փողոցների խաչմերուկը, այդ ընթացքում բարձրախոսով տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելու հրահանգ են տվել, որից հետո մեքենան դանդաղեցրել է ընթացքը և կանգ առել «Մայր Հայաստանի» հուշարձանի հետևի հատվածում։ Մեքենայի կանգնելուն պես հետևի ձախ դռան մոտից մոտեցել է նրան և նկատել, թե ինչպես է ղեկին գտնվող Խաժակ Սողոմոնյանը դժվարությամբ փորձում տեղափոխվել դեպի հետևի նստատեղ։ Այդ ժամանակ՝ Խաժակ Սողոմոնյանից պահանջել է փաստաթղթերը, որին ի պատասխան՝ վերջինս հայտնել է, որ ուղևոր է և փաստաթղթերը կարող են պահանջել վարորդից, ով մի աղջիկ էր, որ տեղափոխվել էր և նստել վարորդի նստատեղին։
Վկան հավելել է, որ նշվածից հետո՝ Խաժակ Սողոմոնյանին հայտնել է, որ տեսել է, որ տրանսպորտային միջոցը նա է վարել, իսկ վերջինս էլ հայտնել է, թե ինչպես են նկատել, որ տրանսպորտային միջոցը հենց նա է վարել, որից հետո պարզաբանել է, որ, երբ մեքենայի դիմացից լույս է ընկնում, ապա նկատելի է լինում սրահի ներսում տեղի ունեցող տեղափոխությունը։ Խաժակ Սողոմոնյանին պարզաբանումներ ներկայացնելիս զգացել է ալկոհոլի հոտ և անմիջապես ներկայացրել է սթափության զննություն անցնելու պահանջ, որից հետո նա պնդել է, որ ուղևորն ինքը չի հանդիսացել և ինչո՞ւ պետք է անցնի սթափության զննություն։
Դրանից հետո՝ Խաժակ Սողոմոնյանին հայտնել է, որ եթե վստահություն չունի իրենց ալկոտեստեր սարքի հանդեպ, ապա կարող են գնալ Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն, որտեղ պետք է պարզվեր վերջինիս սթափությունը։ Խաժակ Սողոմոնյանը ցանկություն է հայտնել գնալ հենց այնտեղ և արդեն Կենտրոնի բակում վերջինս շարունակել է պնդել, որ ուղևոր է և զննությունը պետք է անցնի որպես ուղևոր։ Խաժակ Սողոմոնյանն ամբողջ ընթացքում փորձել է համոզել իրեն, որ ուղևոր է, սակայն հասկանալով, որ հաջողության չի հասնում իրեն հայտնել է, որ արդեն մի քանի անգամ են նրան կանգնեցրել ոչ սթափ վիճակում, և, եթե կրկին նման դեպք արձանագրվի, ապա իրեն կազատազրկեն։
Այդ ընթացքում Խաժակ Սողոմոնյանն իրեն ասել է, որ մեքենան իրեն չի պատկանում, ուրիշինն է, որին ի պատասխան՝ ինքը հայտնել է, որ, եթե օրինական տիրապետողը ներկայանա, ապա օրենքը թույլ է տալիս, որպեսզի մեքենան տրամադրվի նրան, որից հետո Խաժակ Սողոմոնյանը համաձայնել է անցնել ալկոտեստեր սարքով զննությունը։
Սթափության ստուգում անցնելուց հետո՝ պարզվել է, որ Խաժակ Սողոմոնյանը գտնվում է առաջին աստիճանի ոչ սթափ վիճակում։
Հանրային մեղադրողի հաջորդիվ հարցերին ի պատասխան՝ հայտնել է, որ․
-Խաժակ Սողոմոնյանի կողմից վարվող մեքենայի հետևի դռների կողապակիները մգեցված են եղել,
-թեև մեքենայի հետևի ապակիները մգեցված են եղել, սակայն հաշվի առնելով, որ Հաղթանակի զբոսայգու գիշերային լույսերը լուսավորում էին տարածքը և, ուժեղ լույսն ընկնելով մեքենայի մեջ, թույլ է տվել տեսնել, թե ներսում ինչ էր կատարվում, հատկապես այն դեպքում, երբ իրենք գտնվել են մեքենայից 2-3 մետր հեռավորության վրա,
-մինչև իրենց մեքենային մոտիկանալը և ներկայանալը Խաժակ Սողոմոնյանը արդեն իսկ նստած է եղել հետևի նստատեղին, իսկ ուղևորը՝ վարորդի նստատեղին։
Մեղադրյալի հարցերին ի պատասխան՝ հայտնել է, որ․
- իրենց ամրացված տեսախցիկների աշխատելու ժամանակ հնարավոր է դրանց վրա առկա լույսերը վառվեն կամ մարված վիճակում լինեն,
-ի սկզբանե, երբ մոտենում են քաղաքացուն տեղեկացնում են, որ իրենց գործողությունները տեսաձայնագրվում են։ Եթե քաղաքացին փորձում է հերքել իր արարքը, ապա նույնպես տեղյակ են պահում, որ ունեն կատարվածի վերաբերյալ ապացույց,
-հստակ չի հիշում, բայց կարծում է, որ մեղադրյալին ևս պետք է զգուշացրած լիներ, եթե չի զգուշացրել, ապա իր տեսաձայնագրող սարքն արդեն անջատված են եղել։
Նախագահողի հարցերին ի պատասխան՝ հայտնել է, որ․
-իր կարծիքով կատարվածը ամրագրված կլինի, թե՛ իր և, թե՛ ծառայողական մեքենայի տեսախցիկով, սակայն հստակ չգիտի, թե որքան ժամանակ է պահպանվում այդ տեսաձայնագրությունը,
-այդ օրը ծառայությունն իրականացրել են «Skoda» մակնիշի մեքենայով, որի կողային համարը չի կարող հիշել,
- նշել է, որ տեսախցիկը լիցքաթափվելուց մոտ մեկ ժամ առաջ ազդանշան է հաղորդում, և լիցքաթափվելու դեպքում անմիջապես իրենք տեղյակ են պահում ՕԿԿ-ին։ Եթե տեսախցիկը անջատված լիներ, ինքն անպայման տեղյակ պահած կլիներ, քանի որ անմիջապես տեղյակ են պահում այդ մասին ՕԿԿ-ին։
-մեքենաները փոխվելուց հետո տեսախցիկների պարունակության պահպանման մասին տվյալներ չի կարող հայտնել, բայց նշել է, որ մեքենաների մեջ կա հիշողության քարտ, որը տեղադրվում է տեսախցիկների հետևի մասում, սակայն թե ինչքան են պահպանվում դրանց մեջ տեսագրությունը չի կարող նշել։

Մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի ցուցմունքը , որի համաձայն՝ վերջինս հայտնել է, որ «***» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան այդ ժամանակ պատկանել է իրեն։
Հայտնել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել Կ․Ուլնեցու փողոցում, 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում ինքը գնվել է նույն վայրում՝ մի քանի հարյուր մետր վերև։ Այդ ժամանակ նստած է եղել մեքենայում և գարեջուր ըմպելիս է եղել, իր հետ է եղել նաև Ժ․ անունով մի աղջիկ, ում հետ գտնվել է ընկերական հարաբերությունների մեջ։ Ժ․-ի հետ կապնվել է հեռախոսի միջոցով դեպքին նախորդող ժամանակահատվածում նրան տարել է հիվանդանոց, որից հետո իրենք դուրս են եկել, և տեղի է ունեցել դեպքը։ Հավելել է, որ Ժ․-ի հետ ծանոթացել էր Կոմիտասի պողոտայի կայանատեղիում և մինչ այդ ևս մի քանի անգամ հանդիպել է նրա հետ։ Հիվանդանոցից դուրս գալուց հետո, երբ Ժ․-ն իրեն ասել է, որ ամեն ինչ կարգին է, նրան հարցրել է, թե արդյո՞ք մեքենա վարել գիտի, որին նա տվել է դրական պատասխան, որից հետո նրան հարցրել է, թե կվարի՞ արդյոք մեքենան, և տեսնելով, որ վերջինս համաձայնվել է, գնացել ու գարեջուր է գնել։
Հավելել է, որ գարեջուրը խմելու ընթացքում նա նկատել է, որ պարեկային ծառայողները մի քանի անգամ գնացել-եկել են մոտակայքում, սակայն ինքը շարունակել է ըմպել գարեջուրը՝ կարծելով, որ ունի դրա իրավունքը, քանի որ մեքենան կանգնած է եղել և ինքը չի վարել այն։ Հետո, երբ իրենք շարժվել են տեսել է, որ պարեկային ծառայության մեքենան շարժվել է դեպի իրենց ուղղությամբ, մինչ այդ նկատել էր, որ պարեկային ծառայողները մոտ 200 մետր հեռավորության վրա վարչարարություն են իրականացնում (կանգնեցրել էին մեկ այլ ավտոմեքենա), որից հետո եկել կանգնեցրել են իրենց մեքենան։ Հայտնել է, որ, երբ մի քանի անգամ պարեկային ծառայողները եկել գնացել են իրեն տեսել են մեքենայի ղեկին, սակայն այդ ժամանակ ինքը չի վարել։
Արդեն մեքենայի ընթացքի ժամանակ՝ ինքը նստած է եղել մեքենայի հետևում, իսկ մինչ այդ Ժ․-ն իրեն նախօրոք պատասխանել էր, որ մեքենա վարել գիտի և նա էր վարում։ Ժ․-ին վստահել է, քանի որ նա հասուն աղջիկ էր, և չէր խաբի իրեն ավելին, եղել են դեպքեր, երբ նախկինում ևս նրան տրամադրել է իր մեքենան և համոզվել, որ նա վարել գիտի։ Բացի այդ, Ժաննայի հետ ծանոթանալիս նա եղել է մեքենայով, ինչն ի սկզբանե բավարար ապացույց է եղել իր համար, որ վերջինս վարել գիտի։ Ժ․-ի մանրամասները (ազգանուն, հասցե) չգիտի, միայն գիտի, որ *** վարչական շրջանում է բնակվում։
Հավելել է, որ ինքը նստել է մեքենայի հետևում, քանի որ Ժ․-ի ձեռքին տոպրակներ են եղել, որոնք դրված են եղել ուղևորի նստատեղի առաջ և, երբ Ժ․-ն իջել է, որպեսզի գա մեքենան վարի, տոպրակները չտեղափոխելու համար ինքը միանգամից նստել է հետևի նստատեղին, քանի որ կարճ ճանապարհ պետք է գնային։
Նախկինում նույնպես եղել են դեպքեր, երբ Ժ․-ն իր մեքենան վարել է, սակայն այդ դեպքերում ինքը նստել է վարորդի կողքի նստատեղին։
Պարեկային ծառայողների այն պնդումը, թե իբր ինքն է վարել մեքենան, պարզաբանել է նրանով, որ հնարավոր է նրանք վարչարարություն կատարելու պակաս են ունեցել կամ պարզապես մեքենայում իր Ժաննայի հետ եղած լինելու փաստն են հիշում։
Մեղադրյալը հավելել է, որ իրականում պարեկային ծառայողները եղել են ոչ թե երկուսով, այլ երեքով, սակայն երրորդ անձը չի երևացել։
Պարեկային ծառայության աշխատակիցների ազդանշանը լսել է այն ժամանակ, երբ Ժ․-ն կանգ է առել, քանի որ մեքենայի նվագարկիչը միացված է եղել։ Ժ․-ն կտրուկ չի արգելակել այն պատճառով, որ, ըստ իր կարծիքի, տարածքը հարմար չի եղել, մասնավորապես Կ․Ուլնեցի փողոցը նեղ է և, թեև գիշերային ժամ է եղել, սակայն շարժ է եղել փողոցում, ինչից էլ ենթադրում է, որ նա կայանելու համար փնտրել է ավելի հարմար վայր։ Կանգնելու հրահանգը հնչելուց հետո մինչև տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելը տևել է ընդամենը մի քանի վայրկյան։
Ինքը սթափության ստուգաչափում անցնելուց միանգամից չի համաձայնվել, քանի որ փորձել է բացատրել, որ ուղևոր է և պարտավոր չէ զննություն անցնել։ Ի վերջո, նա անցել է զննությունն այն պատճառով, քանի որ հակառակ դեպքում մեքենան տեղափոխվելու էր տուգանային հրապարակ՝ որպես իրեղեն ապացույց, իսկ ինքը ֆինանսական խնդիրների պատճառով շտապում էր մեքենան վաճառել։ Պարեկային ծառայողների հետ պայմանավորվել է, որ ստուգաչափումից հետո կկազմվի վարչարարական փաստաթուղթ, որտեղ նշված կլինի, որ ինքն ուղևորի կարգավիճակում է, ինչն իրականում նշվել է փաստաթղթում։
Ժ․-ի վերաբերյալ մանրամասների չի տիրապետում, ունեցել է նրա հեռախոսահամարը, սակայն կորցրել է։ Ժ․-ի հետ հանդիպել է շուրջ 10 անգամ, սակայն նրա վերաբերյալ որևէ այլ տվյալի չի տիրապետում միայն գիտի, որ *** վարչական շրջանից է։

Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված, զննված, և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը , որոնց համաձայն՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի համաձայն՝ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանը չունի վարորդական վկայական։
2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 02։50-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 00։40-ի սահմաններում, *** մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Կարապետ Ուլնեցի փողոցում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ Խաժակ Սողոմոնյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում։
Ալկոտեստեր սարքի թիվ 91100947 կտրոնի պատճենի համաձայն Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի մոտ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 02։35։37-ին, հայտնաբերվել է *** մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն։
Ստուգաչափման թիվ 135713 վկայականի պատճենի համաձայն թիվ 91100947 ալկոտեստեր սարքի ստուգաչափման արդյունքների հիման վրա չափման միջոցը բավարարում է սահմանված պահանջներին։

Դատարանի հարցմանն ի պատասխան ստացված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Պարեկային ծառայությունից ստացված գրությունն այն մասին, որ «(...) [Գ]րությամբ պահանջված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի ծառայողներ՝ Ա․ Ե․-ին և Հ․ Ք․-ին ծառայության համար հատկացված անհատական տեսաձայնագրող սարքի 22.10.2024թ-ի տեսաձայնագրությունները՝ հիշողության ծավալով պայմանավորված, տեսաձայնագրությունների ծրագրային համակարգում առկա չեն: (...)»։

Դատարանի հարցմանն ի պատասխան ստացված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Պարեկային ծառայությունից ստացված գրությունն այն մասին, որ «(...) [Գ]րությամբ նշված դեպքի ժամանակ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության այլ ծառայողներ ներկա չեն գտնվել։ (...)»։

4․Դատարանի փաստական վերլուծությունները և փաստական հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ հետևությունները․
Հետազոտելով սույն դատավճռի 3-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ, թեև դրանք թույլատրելի են և վերաբերելի են սույն քրեական գործին, այնուամենայնիվ, հավաստիության տեսանկյունից բավարար չեն հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար։
Մինչ հիշյալ ապացույցների հավաստիությանը և դրանց համակցության բավարարության գնահատմանն անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. (...) [Դ]ատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ընդգծել է, որ ապացույցի արժանահավատությունը վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա :
Մի շարք գործերով, որոնցում հանրային իրադարձության ընթացքում անձանց կողմից ցուցաբերված վարքագծի համար նրանց քրեական հետապնդման ենթարկելը և դատապարտելը հիմնվել է բացառապես ոստիկանության՝ վիճարկվող դեպքերին ակտիվորեն ներգրավված ծառայողների պնդումների վրա, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև ՄԻԵԴ) գտել է, որ այդ վարույթներով դատարանները պատրաստակամորեն և միանշանակ ընդունել են ոստիկանության [ծառայողների] պնդումները և հրաժարվել են դիմումատուներին տրամադրել հակառակն ապացուցող որևէ փաստ վկայակոչելու հնարավորություն: Այն վճռել է, որ մեղադրանքների հիմքում ընկած առանցքային փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաները ոստիկանության՝ վիճարկվող դեպքերին ակտիվորեն ներգրավված ծառայողներն են, միանշանակ անհրաժեշտ էր, որ դատարաններն օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց՝ մեղավորությունը հաստատող ցուցմունքները (տե՛ս Կասպարովի և այլոց գործը, § 64, Նավալնին և Յաշինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Navalnyy and Yashin v. Russia], թիվ 76204/11, § 83, 2014 թվականի դեկտեմբերի 4, և Ֆրումկինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Frumkin v. Russia], թիվ 74568/12, § 165, ՄԻԵԴ 2016 (քաղվածքներ))։
ՄԻԵԴ-ը նմանատիպ իրավիճակ է քննել Հայաստանի դեմ մի գործով, որում հայտնաբերել է 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում (տե՛ս Մուշեղ Սաղաթելյանի գործը, §§ 200-211):
Դիմումատուի նկատմամբ հարուցված քրեական գործը, որին, ինչպես վերոնշյալ գործով դիմումատուին, մեղադրանք էր առաջադրվել Ազատության հրապարակում իր կողմից ենթադրաբար կատարված որոշ արարքների համար, ամբողջովին կառուցված էր ոստիկանության՝ վիճարկվող դեպքերին ակտիվորեն ներգրավված ծառայողների վկայությունների վրա, որոնց ցուցմունքները, ավելին, կարծես թե պարունակել են անհամապատասխանություններ, այդ թվում՝ դիմումատուի ձերբակալման վայրի վերաբերյալ: Դիմումատուի՝ վկաներ կանչելու վերաբերյալ միջնորդությունը, որը բավարար կերպով հիմնավորված էր և ուղղակիորեն վերաբերում էր իրեն ներկայացված մեղադրանքներին, դատաքննությունն իրականացնող դատարանի կողմից մերժվել էր շատ հակիրճ և ոչ համոզիչ պատճառաբանությամբ (տե՛ս վերևում՝ 27-րդ պարբերությունը): Թեև վերաքննիչ դատարանը նույնաբովանդակ միջնորդությունը մերժելու իր եզրահանգումը պատճառաբանել է նրանով, որ այն անձինք, որոնց դիմումատուն ցանկանում էր կանչել, վկա չէին գտնվել նրա ձերբակալմանը. այն հիմնված էր ոստիկանության հենց այն ծառայողների ցուցմունքի վրա, որոնց ցուցմունքները դիմումատուն փորձում էր վիճարկել տվյալ վկաներին կանչելու միջոցով: Հետևաբար ՄԻԵԴԸ-ը արձանագրել է, որ ներպետական դատարանները մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, որոնք, ավելին, հիմնված են եղել հակասական ապացույցների վրա, չեն օգտագործել յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու ոստիկանության այն ծառայողների մեղադրական ցուցմունքները, որոնք քրեական հետապնդման համար միակ վկաներն են եղել և ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում։ Կարելի է ասել, որ դեպքերի վերաբերյալ ոստիկանության [ծառայողների] կողմից ներկայացված տարբերակն անվերապահորեն հաստատելը, դիմումատուի փաստարկներին պատշաճ կերպով չանդրադառնալը և պաշտպանության կողմի վկաներին քննելը մերժելը՝ առանց պատշաճ կերպով ուսումնասիրելու նրանց ցուցմունքների վերաբերելիությունը հանգեցրել են պաշտպանության կողմի իրավունքների սահմանափակման, ինչը հակասում է արդար դատաքննության երաշխիքներին (տե՛ս, Մուշեղ Սաղաթելյանի գործը, § 210)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արամ Բարեղամյանի գործով արձանագրել է հետևյալը՝ «(...) Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 14-14.1-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների, Մուշեղ Սաղաթելյան ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, ինչպես նաև հաշվի առնելով այդ դիրքորոշումների համատեքստում արդար դատաքննության իրավունքի ներկայիս զարգացումը, Վճռաբեկ դատարանը նախևառաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ ստորադաս դատարանները, Ա.Բարեղամյանի մեղադրանքը հիմնավորելիս, առավելապես հիմնվել են ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքների վրա։ Ընդ որում, ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ ստորադաս դատարանները Ա.Բարեղամյանի մեղքը հիմնավորող ապացուցողական զամբյուղում ծանրակշիռ դեր են հատկացրել ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներին՝ այն դեպքում, երբ վերջիններս ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում։ Մասնավորապես, սույն գործով վճռորոշ ապացույցները, որոնցով ստորադաս դատարանները հիմնավորել են Ա.Բարեղամյանի մասնակցությունը նրան վերագրված արարքների կատարմանը, վիճարկվող իրադարձությունների անմիջական մասնակից` տուժող` ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնի պետի ծառայության գծով տեղակալ Գարեգին Քամալյանի ցուցմունքներն են։ Ինչ վերաբերում է վկա՝ նույն բաժանմունքի պրոֆիլակտիկ բաժանմունքի տեղամասային տեսուչ Մ.Սիրեկանյանի ցուցմունքներին, ապա դրանք, չնայած դրվել են դատական ակտի հիմքում, սակայն ուղղակիորեն չեն հիմնավորել Ա.Բարեղամյանի մեղքը նրան մեղսագրված արարքում, քանի որ թեև վկան գտնվել է դեպքի վայրում, սակայն ամբաստանյալի կողմից տուժողին հարված հասցնելուն ականատես չի եղել։
17․ Վերոգրյալի համատեքստում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել նաև այն հարցը, թե ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքները` Ա.Բարեղամյանին բերման և քրեական հետապնդման ենթարկելուն նախորդող և հաջորդող իրադարձությունների համատեքստում, արդյո՞ք կասկած չեն առաջացնում դրանց վստահելիության և ճշգրտության առումով, ինչն ուներ առանցքային նշանակություն՝ դրանց արժանահավատությունը, ինչպես նաև այլ փաստական տվյալների հետ համակցության մեջ գործի լուծման համար բավարարությունը որոշելու տեսանկյունից: (...)» ։
Վերը շարադրված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների համատեքստում՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքների ապացուցվածությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ սույն դեպքում մեղադրյալին մեղսագրված մեղադրանքը (այդ թվում մեղադրանքի փաստական նկարագրության մեջ նշված տրանսպորտային միջոցը Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի կողմից վարելու փաստը) հիմնավորվել է բացառապես ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողներ Ա․ Ե․-ի և Հ․ Ք․-ի ցուցմունքներով, որոնցով հայտնած տվյալների արժանա-հավատության ուղղությամբ Դատարանի կողմից ձեռնարկված միջոցները ևս արդյունք չեն տվել։ Բանն այն է, որ Դատարանի գնահատմամբ՝ միայն շահագրգիռ անձի ցուցմունքով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները հիմնավորված համարելը ոչ միայն չի բխի վերը նշված օրենսդրական պահանջներից, այլև կհակասի ՄԻԵԴ-ի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը փաստում է, որ դեպքի վերաբերյալ տրամագծորեն միմյանց հակադրվող ցուցմունքներ են տվել մի կողմից մեղադրյալ Խաժակ Սողոմոնյանը՝ հայտնելով, որ տրանսպորտային միջոցն իր կողմից ալկոհոլ օգտագործված վիճակում չի վարվել և հակառակ կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողներ Ա․ Ե․-ն և Հ․ Ք․-ն, ովքեր պնդել են, թե տեսել են, թե ինչպես է մեղադրյալը վարում տրանսպորտային միջոցը, իսկ այն կանգնեցնելու հրահանգ տալու ժամանակ վերջինս իրականացրել է վարորդի տեղափոխություն՝ վարորդի նստատեղից տեղափոխվել է հետևի ուղևորի նստատեղին։ Ընդ որում՝ Դատարանը փաստում է, որ բացի վերը նշված միմյանց հակադրվող ցուցմունքներից այլ փաստական տվյալներ վարույթով ձեռք չեն բերվել, իսկ նոր փաստական տվյալներ ձեռք բերելու և այդ եղանակով նման ապացույցների արժանահավատությունը գնահատելու հնարավորությունը դրական արդյունք չի տվել։ Դատարանի մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ սույն պարագայում սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու հնարավորությունները, մասնավորապես առկա չեն բավարար ելակետային տվյալների դեպքի վերաբերյալ տեղեկությունների տիրապետող և դեպքի վայրում գտնվող ոմն Ժ․-ի ինքնությունը պարզելու տեսանկյունից (միայն հայտնի է, որ վերջինս բնակվում է *** վարչական շրջանում), իսկ դեպքի վերաբերյալ տեսագրությունները ստանալու նպատակով Դատարանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայություն կատարված հարցման պատասխանը դրական արդյունք չի տվել։ Ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ քննարկվող մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների ապացուցվածության վերաբերյալ առկա են չփարատված կասկածներ, որոնք ենթակա են մեկնաբանվման հօգուտ մեղադրյալի։
Այսպիով՝ Դատարանը գտնում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան ապացուցված չէ, որ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները՝ այն, որ «(…) [Նա], չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունը արտաշնչած օդում *** մգ/լ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ ժամը 00։40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կ․Ուլնեցի փողոցում վարել է *** մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180415752 արձանագրությունը։ (…)»։

5․Պատճառաբանական մաս.
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն․
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
Նույն օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...):»:
ՄԻԵԴ-ը բազմիցս նշել է, որ իր խնդիրը ոչ թե վկաների ցուցմունքների գնահատումն է, այլ պարզելը՝ արդյոք դատաքննությունը եղել է արդարացի՝ ներառելով նաև ապացույցների թույլատրելիության հարցը։ Ինչպես նշվում է Եվրոպական դատարանի՝ Մոնելն ու Մորիսն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով կայացրած վճռում, «արդար դատաքննության պահանջը տարածվում է ոչ միայն կողմերի մասնակցությամբ դատաքննության, այլև ամբողջ դատավարության վրա» ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (…)»:
Հիմքում ունենալով վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները՝ Դատարանը ընդգծում է, որ եզրափակիչ դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա, և քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող, մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցությամբ, որը կբացառի ցանկացած հիմնավոր կասկած տվյալ փաստական հանգամանքի ապացուցվածության վերաբերյալ։ Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» ։ (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Մեկ այլ գործով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) [Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...)» ։
Ելնելով ողջ վերոնշյալից՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով սույն դատավճռի 4-րդ կետում նշված վարույթով ձեռք բերված ապացույցների գնահատման վերաբերյալ հետևությունները, այդ թվում վարույթով նոր ապացույցների ձեռք բերման հնարավորության սպառված լինելը, գտնում է, որ մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանին վերագրվող փաստական հանգամանքներն ապացուցված չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Նկատի ունենալով, որ իրեղեն ապացույցների, գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, ինչպես նաև ռեաբիլիտացիայի պահանջի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Արդարացման վերդիկիտի պայմաններում՝ վարութային ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նրան վերագրված արարքը կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) ապացուցված չլինելու հիմքով:
2. Խաժակ Վաղինակի Սողոմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
4. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
5. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ