ԵԴ1/1720/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ Բ.ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ա.ՕՐԴԱԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ



«24» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի ԵԴ1/1720/01/25 դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբերներ) վերաքննիչ բողոքը.

ՊԱՐԶԵՑ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է 60139525 քրեական վարույթը:
2025թ. ապրիլի 23-ին որոշում է կայացվել Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելու համար հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 24-ին Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 15-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել 60139525 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2025 թվականի մայիսի 15-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով ԵԴ1/1720/01/25 համարի ներքո քրեական գործը մակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ․Արամյանին:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի դատավճռով Արտյոմ Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` իրեն մեղսագրված արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բագրատ Ղազինյանը, որը 2025 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարանում
Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի հունվարի 05-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բագրատ Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատական քննություն։
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ.
Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 00.50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցում հարբած (ոչ սթափ) վիճակում արյան մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 1.452 գ/լ, վարել է ****մակնիշի **** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259007733 արձանագրությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի՝ «Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «Մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Հին նոր տարին նշելու համար հավաքվել էինք այդ օրը, ես չունեմ վարորդական իրավունք և գիտեմ, որ նման դեպքում վարելու համար տուգանք է նշանակվում։ Նշել ենք Ամանորը, իջել ենք հորաքրոջս տղան է վարել մեքենան, մեքենան կանգնեցրել ենք, որ լիցքավորենք բենզալցակայանում և քանի որ մեքենան իմ մեքենան էր, իջել եմ, որ ես վճարումը կատարեմ և բնական կարիքներս հոգամ, ես իջել եմ ուղևորի կողմից, ոչ թե վարորդի, իջել եմ տեսել եմ, որ պարեկայինի մեքենան իմ մեքենայի հետևում է և այդտեղից ամբողջ խոսակցությունը սկսվել է։ Պնդում եմ որ ես չեմ վարել տրանսպորտային միջոցը, պարեկները մոտեցել են, ես չեմ եղել ղեկին, մենք իրավախախտում չենք կատարել, որ մեզ կանգնեցնեին, պարզապես երբ ես իջա մտնելու համար պետքարան թեքվեցի տեսա, որ պարեկները հետևումս են։ Դիսպանսերում չեմ հրաժարվել արյուն տալուց, սակայն հայտարարել եմ, որ ես չեմ վարել։ Տրանսպորտային միջոցը իմ անունով է եղել, այդ օրվա դրությամբ ես զրկված չեմ եղել, այլ չեմ ունեցել վարորդական իրավունք։ Ես պարեկային ծառայողին անձամբ ասել եմ, որ ես չեմ վարել մեքենան, չեմ արտաշնչել և ասել եմ, որ տարեք ես արյուն կտամ։ Այն որ իմ նկատմամբ կազմվել է արձանագրություն կասեմ, որ ես ծանոթացել եմ արձանագրությանը, սակայն չեմ ստորագրել և այն առկա չէ արձանագրության վրա, քանի որ ես չեմ վարել։ Ուշ ժամ էր այդ օրը ընկերներով նշում էինք հին նոր տարին, դուրս եկանք գնալու մեր տուն՝ 17 թաղամասից, ես նստած եմ եղել վարորդի կողքին, երբ իջանք բենզալցակայանի մոտ այդ ժամանակ են մոտեցել պարեկները։ Պարեկային ծառայողի համար իմ պնդմամբ նա նկատել է, որ ես իջել եմ վարորդի կողքի նստատեղից։ Պարեկային ծառայողի կողմից ես տրամադրվածություն եմ նկատել, քանի որ ես նախկին ոստիկան եմ եղել և երբ նրանք ինձ մոտեցան զանգահարեցին։ Երբ ես մեքենայի աջ կողմից իջա նկատեցի, որ թափթփված հագուստով մոտեցավ ոստիկանության ներկայացուցիչը։ Երբ պարեկը նշեց, որ ես եմ վարորդը ես պատասխանեցի, որ ես չեմ եղել, վարորդն էլ ասաց, որ նա է վարել, սակայն պարեկային ծառայողը պնդում էր, որ նա չի եղել, այլ ես եմ եղել։ Իմ պնդմամբ պարեկային ծառայողը հաշվի չի առել վարորդի հայտարարությունը։ Այն թե ինչու եմ համաձայնվել գնալ «Դիսպանսեր» փորձաքննության, կասեմ, քանի որ ասել եմ, որ ես չեմ վարել, բայց խմել եմ ու չեմ հավատում ստուգաչափներին։ Երբ պարեկային աշխատակիցները մոտեցան ես չեմ ներկայացել, որ նախկինում ոստիկանության աշխատակից եմ եղել, հետո եմ ասել, արդեն վերջում։ Սկզբից 2 հոգի են եղել պարեկները: Խոսքային բանավեճ է եղել, հետո արդեն 8-10 հոգի են եղել, խոսքային բանավեճից հետո զանգեցին վաշտի հրամանատարին, այ դրանից հետո եմ ասել, որ ոստիկան եմ եղել։ Վարորդը եղել է ****ը։ Բանավեճերից հետո, անկեղծ ասաց, ես «պրինցիպ» ընկա և չփչեցի, ասացի, որ կարող եք տանել «Նառկո»։ Ինձ պարեկային մեքենայով տարան, եղբայրս մնաց, մեքենան էլ տարան։ Իմ մեքենան «**** է», զրկումը եղել է 2023 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Արձանագրության մասով կասեմ, որ ինձանից համար վերցրին, սակայն ասացի, որ ես չեմ եղել վարորդը, հետո ինձ զանգեցին, նույն պարեկային ծառայողներն էին։ ****ին չեն ստուգել ոչ ոք։ Իմ մեքենան ձախ ղեկ է, մեքենայի պատուհանները դիմացինը թափանցող է, հետևինը ոչ՝ մուգ է։ Եղբայրս իմ իջնելուց մի րոպե հետո է իջել, երբ տեսավ, որ կոնֆլիկտային իրավիճակ է ստեղծվել։ Ընդհանուր, երևի թե, կես ժամ կամ 25 րոպե է ամենը տևել։ Պարեկային աշխատողները տեսախցիկ ինձ ցույց չի տվել, ոչինչ չեն ասել, ոչինչ մենք չենք արել, որ որևէ բանի համար կանգնեցնեին մեզ»։
Վկա ****ը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Ծառայության էինք գիշերը, նկատեցինք Սիմոնյանի մեքենան, որը անկանոն երթևեկում էր և ուշադրություն էր գրավում։ Կանգնեցրեցինք Շիրազի փողոցում, որից հետո ինքը մտել է միանգամից «Մաքս Օիլ» բենզալցակայան, մոտեցա ներկայացա, փաստաթղթերը պահանջեցի, չներկայացրեց, որից հետո, շփման ժամանակ զգացել ենք սուր ալկոհոլի հոտ, որից հետո ասել ենք, որ ներկայացնի փաստաթղթերը, որ ստուգաչափում անցնի, որի ժամանակ նա հրաժարվեց սթափության զննություն անցնի, մենք էլ տեղափոխել ենք Նարկո դիսպանսեր, արյան անալիզ է հանձնել, որից հետո եկել է 2 օրվա ընթացքում պատասխանը, կապի ենք դուրս եկել Արտյոմի հետ, մոտեցել է, փաստը արձանագրել ենք, որ խմածություն ունի, որը այնքան էր, որ արդեն քրեական գործ է հարուցվելու։ Չեմ հիշի հստակ երբ է եղել, սակայն այս տարի էր, հստակ չեմ հիշում, երբ մութ էր, երեկոյան ժամ էր, երևի ժամը 00։00։ Մենք Սիլիկյան նոր խճուղուց էինք գալիս, մեքենայի համարները չեմ հիշում։ Անկանոն մտավ շրջադարձը, դա էլ մեր ուշադրությունը գրավեց, որից հետո մենք հաղորդել ենք մեքենան, որ կանգնեցնի, մեր և այդ մեքենայի հեռավորությունը մոտ 20 մետր է եղել, տեսանելի էր մեզ համար մեքենան օրվա ժամով պայմանավորված և մեքենաների քիչ լինելով։ «Մաքս Օիլի» բենզալցակայանում մենք կանգնեցրինք, ինքն էլ կանգնեց, դա միաժամանակ է եղել։ Մեր պարեկային մեքենան կանգնած էր « ****յի» հետևը, մի քիչ աջ, երկու դռներն էլ տեսանելի էր մեզ։ Արտյոմ Սիմոնյանն այդ օրը վարորդի նստատեղից դուրս եկավ, ինքն էլ պնդում էր, որ կանգնել է զապրավկա անելու, որևէ այլ մարդ մեքենայից դուրս չի եկել, Արտյոմ Սիմոնյանն է դուրս եկել, ես եմ մոտեցել նրան, ագրեսիվ վարքագիծ է դրսևորել, ցույց չէր տալիս փաստաթղթերը, ասում էր, որ կանգնել է մեքենան լիցքավորելու, մեր կողմից որևէ վատ վարքագիծ չի եղել Արտյոմ Սիմոնյանի նկատմամբ։ Սիմոնյանը հրաժարվեց ստուգվել սթափության սարքով, ասաց մոտենանք Նարկոդիսպանսեր, մոտեցել ենք մեր մեքենայով, իսկ իր մեքենան ծառայակիցները տեղափոխել են։ Մեզ մոտեցել է մի անձ ևս, ով Արտյոմի ընկեր է ներկայացել, նա մոտեցել է խոսակցության կեսից, այդ երկրորդ անձը մեքենայով էր, թե ոչ կասեմ, որ ես չեմ տեսել, ինքը վերևից է մոտեցել, Արտյոմի մեքենայից չի եղել։ Ճանապարհին Արտյոմի կողմից որևէ խոսակցություն չի եղել, որ ասի վարորդը ինքը չի եղել, նա միայն ասում էր, որ կանգնած է եղել մենք եկել մոտեցել ենք իրեն։ Արտյոմ Սիմոնյանը ներկայացել է որպես ոստիկանության նախկին աշխատակից, սակայն դա որևէ խնդիր չի առաջացրել, ոչ մի խոսակցություն չի եղել դրա մասով։ Նորից նշում եմ, որ խոսակցություն չի եղել, որ ասի Արտյոմն, որ ինքը չի եղել վարորդը։ Պատասխանները «Նարկոդիսպանսերից» եկել է 2 օր անց իմ հիշելով, գործընկերս կապի է դուրս եկել Արտյոմի հետ, հանդիպել ենք արձանագրությունը կազմել ենք, այն որ նա չուներ վարորդական իրավունք, դա մենք ենք պարզել պլանշետով կանգնեցնելու ժամանակ, նա չի ասել մեզ։ Եթե այդ օրը մեզ մոտենար վարորդական իրավունք ունեցող անձ, մեքենան մենք նրան կհանձնեինք, սակայն չկար նման անձ, այն որ մեզ անձ մոտեցավ և ինչու չհանձնեցինք նրան, որ մեքենան տանի, կասեմ, քանի որ նման պրոցես իրականացվում է միայն այն դեպքում, երբ վարորդը դա ցանկանում է, այս պարագայում հստակ ասել չեմ կարող, թե ինչու ենք տեղափոխել տուգանային հրապարակ, եթե այլ անձ կար ով կարող էր տանել մեքենան, քանի որ հստակ չեմ հիշում։ Այդ երկրորդ անձը, որ մոտեցավ կասեմ, որ նա իմ հետևի հատվածից է մոտեցել մեզ։ Մեր տեսանկարահանող սարքերը չեմ կարող ասել, նկարել են, թե ոչ, սակայն հաստատ եղել է, տրանսպորտային միջոցի մեջ նույնպես եղել է տեսաձայնագրող սարք։ «Կալցևոյից» սկսած մեր տեսադաշտում է եղել մեքենան, նա վերևից իջնում էր, հետո մենք իր հետևից գնացել ենք, չի եղել, որ մեր տեսադաշտից դուրս գա մեքենան, կանգնելուց հետո մեզ միայն Արտյոմն է ներկայացել, այլ անձ մեքենայում չի եղել, ստուգել ենք։ Խոսակցություն չի եղել, որ Արտյոմն ասի, որ ինքը չի վարել, այլ անձ էլ չի մոտեցել և չի ասել, որ ինքն է եղել վարորդը, Արտյոմը ընդունել է, որ ինքը խմիչք է խմել»։
Վկա ****ը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Ծառայություն իրականացնելիս նկատել ենք մեքենան կանգնեցրել ենք, սթափության զննություն ենք առաջարկել անցնի հրաժարվել է։ Դեպքը տեղի է ունեցել այս տարի հունվարի 13-ին եթե չեմ սխալվում, գիշերային ժամ էր, ժամը 1–2-ի կողմերը, գործընկերոջ հետ ենք եղել՝ ****։ Սիլիկյան նոր խճուղի Գևորգ Չաուշ հատվածն է եղել։ Վարքը անկանոն էր, շրջանաձև երթևեկության ժամանակ կտրուկ շրջադարձ էր, այդ հատվածում երթևեկությունը ծանրաբեռնված չէր և կտրուկ գործողություններն էր, որ առաջացրին կանգնեցնելու համար։ Ձայնային ազդանշանով կանգնեցրել ենք և կանգնել է բենզալցակայանում, այդտեղ կանգնելու ժամանակ վարորդն իջավ մեքենայից, վարորդը այս պահին գտնվում է այստեղ՝ Արտյոմ Սիմոնյանն էր, ինձ տեսել է, սկզբից գործընկերս է մոտեցել հետո ես, վարորդին ստուգելուց հետո ես եմ մեքենայից դուրս եկել։ Վարորդը սկզբից էլ ասում էր, որ մենք իրեն չենք կանգնեցրել ինչու ենք մոտեցել իրեն, իր հետ խոսելուց հետո զգացինք, որ ոչ սթափ վիճակում կարող է լինի, քանի որ ալկոհոլի հոտ էր գալիս։ Առարկություն վարորդի կողմից եղավ, որ մեր սարքով ստուգվի, ասում էր հրաժարվում է, քանի որ մենք նրան չենք կանգնեցրել և իրավունք էլ չունենք, որ սթափություն վերցնենք, հետագայում ասաց, որ նախկինում ոստիկանության աշխատակից է եղել։ Նա մենակ է եղել և իջել է մեքենայից, հետագայում մի անձ մոտեցավ ասաց, որ իր ընկերն է և տեսավ մոտեցավ։ Այդ ժամանակ նա չի խոսել այն մասին, որ վարորդն ինքը չի եղել, միայն խոսակցություն է եղել, որ մենք չենք կանգնեցրել։ Վարորդ չեմ եղելի հետ կապված ոչ մի հայտարարություն չի եղել։ Այն, որ մեղադրյալը հայտնել է, որ նա ոստիկան է և տրամադրվածություն կար նրա նկատմամբ մեր կողմից, կասեմ, որ նման բան չի եղել ընդհանրապես։ Կախվածությունների կենտրոնի ստացված պատասխանները հնարավոր է եկել է 3-4 օր հետո։ Արձանագրություն կազմելիս ավելի հանգիստ վարքագիծ է դրսևորել, չեմ հիշում որևէ հայտարարություն կատարել է, թե ոչ։ Տեսախցիկներ են տեղադրված, թե մեքենայում, թե մեր հագուստի վրա, դրանք անջատելու հնարավորություն կա, սակայն մենք իրավունք չունենք դրանք անջատելու։ Տվյալ օրը չեմ հիշում կրել եմ, թե ոչ և եթե կրել եմ միացված է եղել, թե ոչ։ Տեսաձայնագրող սարքը, եթե ստանում ենք, ուրեմ կրում ենք։ Մենք մեքենայի աջ հատվածն ենք տեսել, բենզալցակայանում կանգնել է մեքենան։ Մեքենայի մեջ մեկ անձ է եղել, մեկ անձ է իջել վարորդի կողմից և դա եղել է մեղադրյալը՝ Արտյոմ Սիմոնյանը։ Մեքենան մեր տեսադաշտում է եղել, մինչև բենզալցակայանը ոչ ոք չի իջել։ Սթափության վիճակի մասին արձանագրությունը տրամադրվել է մեզ, որը կցում ենք գործին։ Արձանագրությունը չենք կազմում այնքան ժամանակ մինչև պատասխանը չգա։ Հստակ պնդում եմ, որ Արտյոմ Սիմոնյանն է եղել վարորդը»։
Վկա ****ը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Հունվարի 12 կամ 13 գիշերը, ես և Արտյոմը ամբողջ օրը միասին ենք եղել։ Արդեն մոտավորապես 00։01-ն էր, մեքենաների տեղ կար այդտեղ ենք եղել Արտյոմի հետ, ամբողջ օրը միասին ենք եղել, ես եմ եղել ղեկին, հասել ենք «Սերվիզի կալցևոյ», կանգնեցինք, ես մեքենայից իջա, քանի որ խոսում էի հեռախոսով, Արտյոմն էլ մեքենայի մոտ էր՝ խմած էր, երբ ես հեռացա տեսա մեքենայի մոտ պարեկները մոտեցան, մեր մեքենայի հետևը։ Միանգամից կարելի է ասել վեճ սկսեց, երբ ես մոտեցա արդեն վեճը սկսվել էր։ Արտյոմը պարեկին ասում էր ինչի գլխարկը չես դրել և այլն։ Հստակ չեմ հիշում քանի հոգի էին, հետո քաշքշուկ սկսվեց, որոշեցին պարեկները Արտյոմին տանեն։ Հետո Արտյոմին տարան Ավան, «էվակուատր» կանչեցին, մեքենան տարան ես էլ մնացել եմ տարածքում, տաքսի եմ վերցրել ու գնացել Արտյոմի մոտ։ Մենք տարբեր տեղերում ենք եղել այդ օրը, ես եմ ղեկին եղել ամենավերջում։ Երբ մենք կանգնել ենք, ես մեքենայից իջել եմ, մեքենայից հեռու եմ եղել այդ ժամանակ են միայն պարեկները հայտնվել։ Այնպիսի տպավորություն էր կարծես պարեկները տրամադրվածություն ունեին։ Արտյոմը մեքենայի մոտ է եղել, տարածքում է եղել։ Երբ ես մոտեցել եմ պարեկային ծառայողներին ասել եմ, որ ես եմ եղել վարորդը, սակայն իրենք կարծես թե իմ խոսքը չեն լսել։ Այն թե արդյոք հնարավոր է եղել է, որ ես այդ տարածքով անցած լինեի մոտենայի նրանց, կասեմ, որ ոչ ես բնականաբար իմ եղբոր հետ եմ եղել։ Մեզ ոչ ոք խոսափողով չի կանգնեցրել, միանգամից պարեկների մեքենան հայտնվել է մեր մեքենայի հետևում։ Դեպքի օրը հունվարի 12-ի կամ 13-ի գիշերն էր, հստակ ասել չեմ կարող։ Վերջին կետը որտեղից մենք եկել ենք, եղել է 17 թաղամասի ավտոտեխսպասարկման կետից իջնում էինք։ Մեքենան անկանոն չեմ վարել, նորմալ եմ վարել, ես խմած չեմ եղել։ Դեպի սերվիզի խաչմերուկ կենտրոնական ճանապարհով ենք եկել։ Այն, որ պարեկն ասել է, որ անկանոն ենք վարել, կասեմ, որ նորմալ եմ վարել, այդտեղ պարեկային մեքենա չեմ տեսել, պարեկի ձայնային և լուսային ոչ մի բան չենք լսել պարեկներից, մինչ բենզակալոնկա մտնելը մեզ ոչ ոք չի կանգնեցրել, մենք ենք եկել կանգնել, գիշերը ուշ ժամ էր։ Արտյոմը իմ կողքին էր նստած, ես վարել եմ, ինքը իմ կողքին նստած է եղել։ Եթե պարեկային մեքենա լիներ, երբ մենք իջնում էինք ես կտեսնեի, ես մեքենա պարեկայինի չեմ նկատել։ Ես ոչ մի խախտում չեմ կատարել։ Մեքենան կանգնեցնելուց հետո, ես անմիջապես իջել եմ, մեքենայից հեռվացել եմ, որ խոսեմ, քանի որ անձնական խնդիրներ ունեի դրանց վերաբերյալ զանգ ստացա, Արտյոմի մոտ չէի ուզում խոսել։ Արտյոմին թողեցի, գինովցած որ բայց այնպես չէր, որ չէր կարող բենզին լցնել կամ այլ գործողություններ աներ։ Ես մեքենայից իջնելուց հետո բավականին հեռվացել եմ։ Այն, որ ասում եմ պարեկայինի մեքենան հայտնվեց, կասեմ, որ նրա համար եմ ասում հայտնվեց, քանի որ չեմ նկատել մինչ դա։ Եթե ազդանշան տար պարեկային մեքենան ես կլսեի, սակայն չի եղել նման բան, մեքենայի ապակիները բաց էր, իմը բաց էր հաստատ։ Պարեկային ծառայողների մեքենան երբ կանգնեց մեր մեքենայի հետևը ես չէի պատկերացնում, որ մեր համար են կանգնել։ Իրենց մեքենան սպիտակ «շկոդա» էր։ Մեքենայի մեջ ոչինչ չէր կատարվում, Արտյոմը սկզբում ինչ-որ բան էր փնտրում, աջ կողմից էր, ես մեքենային եմ մոտեցել այն ժամանակ, երբ Արտյոմը արդեն բարձր ձայնով խոսում էր պարեկի հետ, դրանով պայմանավորված եմ մոտեցել։ Երբ մոտեցա, ես ներկայացել եմ, որ վարորդն եմ եղել, ասել եմ ծառայողներին, որ ես եմ եղել, սակայն նրանք ասում էին, ոչ Արտյոմն է եղել, այն թե ինչով էր դա պայմանավորված, որ ասում էին այդպես, կասեմ, որ կարծես թե անձնական խնդիրներ կային դրա պատճառով էր։ Այն թե ինչու պարեկները հիմք չէին ընդունում, որ ես եմ եղել վարորդը, կասեմ, քանի որ ես կարծում եմ, Արտյոմին ֆիկսել են իր մեքենայով, այդ պատճառով իմ ասածը հիմք չեն ընդունել։ Դեպքը այս տարի է եղել, այն թե ինչու եմ ֆիկսել, որ ամսի 12-ին կամ 13-ին է եղել, կասեմ, քանի որ ուղակի ֆիկսվել է իմ մեջ այդ օրը։ Ես տեղյակ էի, որ Արտյոմ Սիմոնյանը զրկված է եղել վարորդականից, հնարավոր է, որ նա զրկված լինելով հանդերձ վարի, սակայն այդ օրը ես եմ վարել։ Այն թե ինչու ենք եղել ավտոտեխսպասարկման կետում, կասեմ, հավաքվել էինք ընկերներով խոսել ենք, կերուխում է եղել։ Բենզալցակայանը ճանապարհի աջ մասում է եղել, ճանապարհին ավելի աջ է ու անկյունային հատվածում է։ Մեքենան «Քեմրի» մեքենա է, եղբորս մեքենան է, համարները՝ 60 060 է։ Իմ իջնելուց հետո ես ոչ մի մեքենա չեմ նկատել, իմ իջնելուց հետո Արտյոմը իջել է, աշխատակիցը բենզալցակայանի նույն րոպեին չի մոտեցել մեզ, հետո է եկել, ինձ չի մոտեցել, ես հեռու եմ եղել, այդ բենզինի հետ կապված հարցերը Արտյոմն է կարգավորել։ Պարեկներին տեսել եմ այն ժամանակ, երբ խոսում էի, մեջքով կանգնած էի, երբ պտտվեցի, նրանք կանգնած էին երկու մեքենաների մեջտեղում։ Սկզբից լեզվակռիվ եղավ, հետո արդեն քաշքշուկ։ Երբ ես ասացի, որ ես եմ վարորդ, պարեկները ինձ ոչինչ չեն ասել, չեն ասել սուտ եմ ասում և այլն, այդ ժամանակ նրանք ինձ կարելի է ասել չեն էլ լսել, քանի որ ֆիքսված էին ու վեճն էր գնում։ Մինչ մեր բենզալցակայան հասնելը, մենք պարեկային մեքենա չենք նկատել ու մեզ չեն կանգնեցրել։ Արտյոմին տարածքում ճանաչել են, նաև նա եղել է ավտոտեսուչ, ես այդպես եմ ենթադրել, որ անձնական խնդիրներ կային Արտյոմի հետ, քանի որ պարեկը նաև վերադասության հետ էր խոսում, կարծես ցուցումներ էլ էր ստանում, քանի որ նախկինում խնդիր է եղել պարեկների և եղբորս միջև և ես այդպես եմ մտածել։ Ես, երբ հետ եկա, նույն ճանապարհով եմ հետ եկել, երբ գնացի հեռախոսով խոսելու, երբ հետ եկա հեռախոսով խոսելով եմ հետ եկել։ Այն թե ինչու եմ ենթադրում, որ պարեկը ցուցում էր ստանում վերադասից, կասեմ, քանի որ հեռախոսով խոսելուց հետո որոշեցին, որ մեքենան պետք է տանեն, սակայն մինչ դա, նման որոշում չկար, այն թե ինչու եմ այդպես ասում, քանի որ սկզբից ամեն ինչ նորմալ էր, հետո սկսվեց վիճաբանությունը, եթե տանելու խնդիր լիներ, հենց սկզբից էլ կտանեին մեքենան»։
Վկա ****ը ցուցմունք տվեց, այն մասին, որ Ծառայության էինք ընդգրկված տվյալ օրը, գիշերվա ժամը 03։00-ի կողմն էր, նկատեցինք  **** մեքենան, որը Արտյոմն էր շահագործում, առանց թարթիչ միացնելու թեքվում էր և գիշերվա ժամին երևում էր, որ ապակիներն էին մուգ, դա առիթ հանդիսացավ, որ կանգնեցնենք մեքենան, Շիրազի փողոցի վրա կանգնեցրեցինք, մոտեցանք, մեքենայից իջավ վարորդը, հրաժարվեց փաստաթղթերը ներկայացնելուց, մեքենան շարժի դրեց ու ընթացավ, նստեցի մեքենան մոտավոր տեսա որ ուղությամբ է գնում, գնացի նրա հետևից և մեքենան տեսա Առաքելյան 54 հասցեյում կայանված՝ տան բակում, ինքն էլ արդեն տան դիմաց՝ փողոցում էր կանգնած, մոտեցանք կատարեցինք վարչական ձերբակալում, մոտեցրեցինք Մաշտոցի բաժին։ Բաժնում անհրաժեշտ գործողություններից հետո պարզվեց, որ ալկոհոլ է օգտագործել, որի չափաբաժինը այնքան էր, որ հիմք հանդիսացավ նրան մեկ տարի ժամկետով զրկել վարելու իրավունքից։ Դեպքը եղել է 2023 կամ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին։
Գրավոր ապացույցների հետազոտում.
Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝
2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259007733 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինս 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 00:50-ին, Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է « ****» մակնիշի **** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
2023 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180268164 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինս 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
ՀՀ ԱՆ Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն ՓԲԸ-ի կողմից սթափության վիճակի զննության թիվ 27 արձանագրության համաձայն Արտյոմ Սիմոնյանը 2025 թվականի հունվարի 13-ին ժամը 02:20-ին հանձնել է արյան փորձանմուշ, հետազոտման արդյունքը նշվել է 1,452 գ/լ, իսկ եզրակացությունը՝ ոչ սթափ:
Վարորդի սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 003269 ուղեգրի զննությամբ պարզվել է, որ 13.01.2025թ. ժամը 02:08-ին Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանը ներկայացվել է ԿԲԱԿ, սթափության վիճակի զննության:
Սթափության կտրոնի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման սարքի համարը՝ 91101041 զննման համարը՝ 00891, զննման ամսաթիվը` 30,11.2023թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 06:12:03-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,630 մգ/լ, վարորդի անունը` Արտյոմ, ազգանունը՝ Սիմոնյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 06RR060, տեսուչի ազգանունը՝ Չոբանյան, կրծքանշանի համար՝ 11793:
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը գտնվում է զրկված վիճակում: Զրկման սկիզբ նշվել է՝ 30.11.2023թ. ավարտը՝ 02.12.2024թ.:Վ.Թ. 3-8, 13
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ Արտյոմ Մարտուի Սիմոնյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259007733 և 81800268164 արձանագրությունները, ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի, ՀՀ ԱՆ կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն ՓԲԸ-ի կողմից սթափության վիճակի զննության թիվ 27 արձանագրության, վարորդի սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 003269 ուղեգրի, սթափության վիճակի թիվ 00891 կտրոնի պատճեները։Վ.Թ. 3-8, 14
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պետ՝ Ա․Խուդինյանի կողմից մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանի պաշտպան Արմեն Օրդակյանին հասցեագրած գրությունը համաձայն որի Ձեզ է ուղարկվում վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 3259007733 արձանագրության նյութերի պատճենները:
Միաժամանակ հայտնվում է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի ծառայող ****ին՝ ծառայության համար հատկացված անհատական տեսաձայնագրող սարքի, ինչպես նաև պարեկային ավտոմոբիլի տեսագրող սարքի վերը նշված ՎԻՎ արձանագրությանը վերաբերելի տեսաձայնագրությունները և տեսագրությունները տեխնիկական խնդիրներով պայմանավորված ծրագրային համակարգում առկա չեն։
Դատաքննության ընթացքում հանրային մեղադրող՝ Բ․Ղազինյանի ներկայացրած թիվ 128902 ստուգաչափման վկայականի պատճեն։
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
- Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանը 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 00.50-ի սահմաններում, գտնվել է Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցում « ****» մակնիշի **** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում:
- Նույն օրը Արտյոմ Սիմոնյանը տեղափոխվել է «Կախվածությունների ազգային կենտրոն», նրանից վերցվել է արյուն՝ հետագայում ստուգաչափման ենթակա սարքի միջոցով վերջինիս արյան մեջ ալկոհոլի պարունակությունը պարզելու համար։Կազմվել է արձանագրություն, որը ստորագրվել է մասնակիցների կողմից:Արդյունքը պարեկային ծառայողներին տեղեկացվել է մի քանի օր անց, սակայն արձանագրությունը ստորագրման օրով պարունակում է նշում խմածության չափի վերաբերյալ:
- Քննարկվող դեպքով Արտյոմ Սիմոնյանը հերքում է այն փաստը, որ ինքն է եղել մեքենայի ղեկին և այդ ժամանակ վարել է մեքենան՝ նախքան պարեկային մեքենայի մոտենալը:
- Արտյոմ Սիմոնյանի կողմից քննարկվող ժամանակահատվածում մեքենան վարելու հանգամանքի վերաբերյալ ցուցմունք են տվել վարչարարություն իրականացրած պարեկային ծառայության աշխատակիցները՝ ովքեր ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում:
- Հատկանշական է, որ նրանց ամրակցված տեսախցիկների, ինչպես նաև պարեկային մեքենայում տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունները չեն ներկայացվել քննությանը:Դեռ ավելին պաշտպանության կողմը ներկայացրել է պաշտոնական գրություն առ այն, որ տեսագրությունները պահպանված չեն։
- Դատարանն արձանագրում է, որ բացի վիճարկվող իրադարձությունում ակտիվ դեր ունեցած պարեկային ծառայողների ցուցմունքից որևէ այլ վերաբերելի ապացույց առկա չէ, որը կհաստատեր պարեկային ծառայողների ցուցմունքները, դա այն պարագայում, երբ իրավական ակտերով սահմանված է պարեկային ծառայողների համար ծառայողական տեսախցիկների կրման և այդ տեսախցիկների միացված պահելու պարտականությունը՝ ամբողջ ծառայության ընթացքում, այնինչ սույն դեպքով երկու պարեկային ծառայողի տեսախցիկների տեսագրություններն և պարեկային ծառայողական մեքենայի տեսագրություն չի ներկայացվել, ինչը ինքնին արդեն իսկ գնահատելի տվյալ է փաստելու համար, որ ձեռքբերման ենթակա ապացույցը, որը պետական մարմնի տիրույթում պետք է լինի և ողջամտորեն կարող էր ձեռք բերվեր՝ ձեռք չի բերվել:Նման հանգամանքն ուղիղ գնահատելի տվյալ է:
- Մեղադրյալի կողմից վարչական ակտը չի ստորագրվել:Հետագայում վիճարկվող վարչական ակտը չբողոքարկելը չի կարող Դատարանի համար գնահատելի տվյալ հանդիսանալ մեղադրյալի մեղքը հաստատելու հարցում, բացի այդ մեղադրյալը նույնիսկ վարչական ակտում չի ընդունել իր մեղավորությունը։
- Արդյունքում ստացվում է, որ առկա է պարեկային երկու ծառայողների մեղադրող ցուցմունքներ և առկա է մեղադրյալի անմեղության վերաբերյալ տեղեկություններ պարունակող ևս երկու ցուցմունք և արդյունքում առկա չէ այլ որևէ ծանրակշիռ անկողմնակալ ապացույց, որի գնահատմամբ կստեղծվեր ողջամիտ հնարավորություն ստուգելու մեղադրական ցուցմունքները որի պարագայում հնարավոր կլիներ առավել արժանահավատ համար մեղադրող ցուցմունքներն և ապացույցների համակցությամբ հաղթահարված համարել մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածը։
Հետևաբար` չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնի կիրառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա ապացույցների համակցությամբ չի հաստատվում մեղադրյալի մեղավորությունը իրեն առաջադրված մեղադրանքում, ուստի հաստատվում է նրա անմեղությունը։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի՝ «Դատավճռի պատճառաբանական մաս» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Սույն քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրանքի կողմը որպես մեղադրող ապացույցներ ներկայացրել է պարեկային ծառայողների ցուցմունքները և արտավարույթային ապացույցներ:
Դատարանի գնահատմամբ որպես ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներից դուրս առկա ողջամիտ հնարավորություն տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատելու համար կարող էր հանդիսանալ Պարեկային ծառայության ավտոմեքենայի կամ պարեկային ծառայողներին ամրակցված տեսախցիկներով կատարված տեսագրությունները։ Դատարանն արձանագրում է, որ պարեկային ծառայողների կողմից տեսախցիկ կրելը հանդիսանում է իրավական ակտերով ամրակցված պարտականություն, որը ունի տարբեր նպատակներ որոնցից է ինչու չէ նաև նմանատիպ իրավիճակներում ցուցմունքների արժանահավատության գնահատումը:
Դեռ ավելին Դատարանը գտնում է, որ ավելորդ է խոսել անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու մասին, եթե վերը նշված ապացույցները բավարար չեն նույնիսկ անձին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու համար: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է Արծրուն Խաչատրյանն ընդդեմ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության թիվ ՎԴ/6527/05/18 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2021 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշումից, որի համաձայն՝ «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պարեկային ավտոմոբիլները իրավախախտումների հայտնաբերման և ամրագրման տեխնիկական միջոցներով (արագաչափ, ալկոմետր, տեսախցիկ և այլն) կահավորելու պահանջն ինքնանպատակ չէ, և երբ ակնհայտ կամ տեխնիկական միջոցների օգտագործմամբ երևում է, որ վարորդը խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների պահանջները, ճանապարհային երթևեկությունը կարգավորող ոստիկանության ծառայողը՝ տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելու պարտականությունից զատ պետք է համապատասխան միջոցներ ձեռնարկի վարչական իրավախախտման փաստը իրավախախտումների հայտնաբերման և ամրագրման տեխնիկական միջոցներով արձանագրելու համար:
Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ միայն վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, որը ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձը ստորագրել է` առանց որևէ առարկության վկայակոչման, վարչական իրավախախտման փաստը հաստատված համարելու համար բավարար հիմք չէ:»:
Սույն գործով հետազոտված ապացույցների համակցությունը գնահատելով և դա բավարար համարելով մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված համարելու համար կստացվեր, որ ապացուցման ավելի բարդ գործընթաց և իրավունքների ավելի խիստ սահմանափակում նախատեսող քրեաիրավական ընթացակարգի համար բավարար կլինի զուտ վիճարկվող գործընթացում ակտիվ մասնակցություն ունեցող պարեկային ծառայողների ցուցմունքների առկայությունը, իսկ վարչական պատասխանատվության ենթարկելու համար տեսագրության առկայությունը՝ անկախ ցուցմունքի բովանդակությունից:
Բնականաբար նման մոտեցումը չի կարող արդարացված լինել և բխել իրավական որոշակիության սկզբունքից: Ուստի հետազոտված ապացույցները չեն կարող համարվել բավարար մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված համարելու համար:
Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է, որ Արտյոմ Սիմոնյանի խմածության պարզման գործընթացը, թեպետ իրականացվել է նորմատիվ իրավական ակտերով սահմանված ընթացակարգով, սակայն տվյալի ամրագրումը Դատարանի կարծիքով չի իրականացվել այն ընթացակարգով, որի արժանահավատությունը կասկածից վեր կլիներ: Մասնավորապես, վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 27 արձանագրության կազմումն և դրա արդյունքում հանգամանքի հաստատման արժանահավատությունը խնդրահարույց է:
Դատարան է ներկայացվել համապատասխան փաստական տվյալներ առ այն, որ խմածության ստուգումն իրականացվում է համապատասխան սարքի միջոցով, որը ստուգաչափվում է: Նման պարագայում Դատարանը կարծում է, որ սարքի միջոցով որոշակի տվյալի պարզման դեպքում առնվազն պետք է ներկայացվի սարքի կողմից տրամադրված կտրոն կամ սարքի ներկայացրած տվյալների որևէ ամրագրում պարունակող փաստաթուղթ:
Տվյալ պարագայում քննարկվող հանցակազմի առկայությունը հաստատող կարևոր փաստը հենց տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի ոչ սթափ լինելու հանգամանքն է, ինչը առկա փաստական տվյալների պարագայում Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի կարող հաստատված համարել:
Այսինքն` սարքի կողմից ներկայացված տվյալները պարունակող որևէ անդորրագիր չի ներկայացվել, այլ ներկայացվել է թիվ 27 արձանագրությունը առ այն, որ առկա է խմածություն, սակայն կարելի է եզրահանգել, որ այդ արձանագրության մեջ կարծես թե վերարտադրվում է սարքի հայտնած տվյալները: Դատարանի գնահատմամբ չի ներկայացվել սկզբնաղբյուր տեղեկություն պարունակող սարքի կողմից ներկայացված տվյալները պարունակող անդորրագիր: Հետևաբար, սույն պարագայում անձի խմածության հանգամանքը հաստատող տվյալ պետք է հանդիսանա ոչ թե արձանագրության մեջ նշումը, այլ սթափության վիճակի ստուգումը կատարող սարքի կողմից տրված անդորրագիր կամ որևէ կտրոն՝ սարքի կողմից նշված տվյալները պարունակող, իսկ դրա բացակայության պայմաններում անձի խմած լինելու հանգամանքի հաստատման համար չեն կարող լինել բավարար ապացույցների համակցություն:Դատարանը նման եզրահանգման է գալիս հաշվի առնելով, որ նշված արձանագրությունը կազմվել է սույն քրեական գործով փորձագետ չհանդիսացող անձի կողմից:
Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը արձանագրում է, որ Ա.Սիմոնյանի խմածության հանգամանքը չի հաստավում արժանահավատ, թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով օրենսդրական կարգավորումների, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումների հիման վրա կատարված իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Արտյոմ Սիմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, քանի որ որպես վերջինիս մեղքը հիմնավորող ապացույց բացի վիճարկվող իրադարձություններում ակտիվ դեր ունեցած պարեկային ծառայության աշխատակիցների չի ներկայացվել տվյալ իրավիճակում և հանգամանքներում օբյեկտիվորեն ձեռքբերման ենթակա ապացույց՝ անհատական տեսախցիկների կամ մեքենայի վրա տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունները:Դատարանն արձանագրում է, որ նման ապացույցը պետք է գտնվի պետական մարմնի տիրույթում և ներկայացման է ենթակա պետական մարմնի կողմից և այդպիսի ապացույցի հնարավոր ձեռքբերումը օբյեկտիվորեն հնարավոր կարող է համարվել, սակայն մեղադրանքի կողմը այդպիսի ապացույց չի ձեռք բերել և չի ներկայացրել։
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից վիճարկման դեպքում պարզման ենթակա փաստերը կարող են հիմնավորվել վիճարկվող իրադարձություններում ակտիվ դեր ունեցող պարեկային ծառայողի ցուցմունքով և տեսագրությամբ, որը պետք է դիտարկվի մեկ ամբողջության մեջ, ընդ որում տեսագրությունն որպես առավել բարձր ապացուցողական արժեք ունեցող ապացույց կարող է առանձին ինքնուրույն գնահատվել և դրա հիման վրա որոշակի հանգամանք հաստատվել, բայց սույն գործով ստացված պարեկային ծառայողների ցուցմունքները առանց այլ գնահատելի ապացույցի ինքնուրույն՝ ոչ:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանն առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս կայացրել է արդարացման վերդիկտ: (…)»
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանը գտել է, որ 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի ԵԴ1/1720/01/25 դատավճիռն օրինական չէ, քանի որ կայացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ և խնդրել է բեկանել այն և քրեական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն անհարկի կասկածի է տակ է առել վկաների ցուցմունքների արժանահավատությունը՝ պայմանավորելով «ենթադրաբար» առկա ստուգելու հնարավորության բացակայությամբ: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանն ուշադրություն չի դարձրել այն հանգամանքին, որ օրենսդիրը վկայի ցուցմունքի՝ անձնային բնույթի ապացույց լինելու հատկանիշի հաշվառմամբ՝ նախատեսել է նաև դրա իրավաչափության և հավաստիությունն ապահովելու լրացուցիչ երաշխիքներ, ինչպես օրինակ` հարցաքննությունից առաջ վկան նախազգուշացվում է ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին:
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՎԴ/6527/05/18 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2021 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշման վկայակոչումը որևէ կերպ չի հիմնավորվել առկա ապացուցողական զանգվածի տեսանկյունից և պայմանավորվել է բացառապես վկաների ցուցմունքներով, այնինչ, Բողոքաբերի գնահատմամբ, մեղադրանքի հիմքում առկա են եղել նաև մի շարք այլ ապացույցներ:
Բողոքաբերը, վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 12-ի ԵԴ1/0372/01/24 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշունը, վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի տարրերը, արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի գործողության նախապայմանը և այդ հոդվածով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հիմքը՝ նրա վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելն է՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվելը կամ վարելու իրավունքը կասեցվելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը պետք է լինի օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա. հակառակ պարագայում, եթե վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ և վարչական կամ դատական կարգով անվավեր է ճանաչվել, ապա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բացակայում է, քանզի վերանում է քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու պարտադիր նախապայմանը՝ օրենքով սահմանված կարգով վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելը։ Ըստ Բողոքաբերի՝ տվյալ պարագայում, Արտյոմ Սիմոնյանին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու մասին որոշումը մտել է օրինական ուժի մեջ, և նա չի ենթարկվել վարչական պատասխանատվության, այլ պարզապես նրա վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
Բողոքաբերն իր անհամաձայնությունն է հայտնել նաև 27 արձանագրության կազմման առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանի տված մեկնաբանությանը: Բողոքաբերը վկայակոչել է ՀՀ կառավարության 2019 թվականի մարտի 19-ի՝ «Վարորդի սթափության վիճակի զննության կարգը, այդ զննության արձանագրության, ուղեգրի, գրանցման մատյանի ձևերը հաստատելու մասին» 277-ն որոշման հավելված 1-ի 12-րդ կետը, որի համաձայն՝ զննություն կարող է իրականացվել վարորդի արտաշնչած օդի, նրանից վերցված մեզի և (կամ) արյան հետազոտության միջոցով, նույն հավելվածի 13-րդ կետը, որի համաձայն՝ մեզի և (կամ) արյան հետազոտության միջոցով զննություն իրականացնելիս` վարորդներից վերցվում է ոչ ավելի, քան 20 միլիլիտր արյուն և (կամ) 200 միլիլիտր մեզ և գտել է, որ նշված իրավական կարգավորման պահանջների հաշվառմամբ՝ արյան հետազոտության միջոցով զննություն իրականացնելիս առկա չէ որևէ իրավական պահանջ հետազոտման նմուշ հանդիսացող արյան նվազագույն քանակ ստանալու վերաբերյալ, քանի որ սահմանվել է միայն դրա առավելագույն քանակը՝ ոչ ավել, քան 20 միլիլիտր:
Բողոքաբերը վկայակոչել է նույն հավելվածի 18-րդ կետը, որի համաձայն՝ մեզի և (կամ) արյան հետազոտության միջոցով զննությունն իրականացվում է փորձանմուշները վերցնելուց հետո 1-4 օրվա ընթացքում` կախված փորձանմուշներ հանձնած անձի առողջական վիճակից և գտել, որ տվյալ դեպքում զննությունն իրականացվել է նաև ժամկետային պահանջների հաշվառմամբ և եզրակացությունը ստացվել է թույլատրելի ժամկետային միջակայքում:
Այնուհետև՝ Բողոքաբերը մեջբերել է, վերոնշյալ հավելվածի 23-րդ կետը, որի համաձայն՝ արձանագրության` զննությունն իրականացրած բուժհաստատությունում պահվող օրինակին կցվում է որոշումը, ուղեգիրը կամ դիմումը, որի հիման վրա կատարվել է զննությունը, արյան և (կամ) մեզի հետազոտության դեպքում` այդ հետազոտության պատասխանը և իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդման հետ, որ լաբորատոր հետազոտության պատասխանը չի կարող համարվել արժանահավատ, քանի որ դրանց կցված չէ սարքի անդորրագիրը:
Բողոքաբերը փաստել է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով պարզվել և հիմնավորվել է, որ արյան հետազոտությունն իրականացվել է «Կախվածությունների ազգային կենտրոն» ՓԲԸ-ում գործող CYANSmart կենսաքիմիական անալիզատորի միջոցով, որը գտնվել է ստուգաչափված վիճակում և քրեական վարույթի նյութերում առկա է «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմնի» կողմից տրված համապատասխան վկայական, որով հիմնավորվում է դա: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ որևէ անդորրագրի ներկայացման կամ գրավոր պատասխանին կցելու պահանջ նախատեսված չէ և հետազոտության արդյունքը և դրա հետևությունները չեն կարող կասկածի տակ առնվել դրանով պայմանավորված՝ հավասարեցնելով զրոյի դրանց նշանակությունը:
Բողոքաբերի փաստել է նաև, որ պաշտպանության կողմը հիմնական դատալսումների ընթացքում որևէ կերպ վիճարկման առարկա չի դարձրել մեղադրյալ Ա. Սիմոնյանի՝ ալկոհոլ օգտագործած լինելու փաստը:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ընթացքում Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանն իր բացատրություններով պնդեց վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց այն բավարարել:
Մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանն ու պաշտպան Ա.Օրդակյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին այն մերժել և անփոփոխ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի արդարացման դատավճիռը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ:
2. Միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի կիրառումն է, եթե այն ենթակա չէր կիրառման, կամ չկիրառումն է, եթե այն ենթակա էր կիրառման, կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է:
3. Նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ նյութական այլ օրենքի որևէ հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ որևէ հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ նյութական օրենքի սխալ մեկնաբանումն է:
4. Քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է դատական վարույթի ընթացքում քրեական վարույթի որևէ սկզբունքի խախտումը:
5. Բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող փաստական կամ իրավական հանգամանք է դատական ակտ կայացնելիս դատարանին և կողմերին անհայտ մնացած կամ դատական ակտը հրապարակելուց հետո առաջացած որևէ փաստ կամ ուժի մեջ մտած որևէ իրավական ակտ կամ արտահայտված որևէ իրավական դիրքորոշում:
6. Վերադաս դատարանն իրավասու է մեղադրյալի վիճակի վատթարացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու արդարացման դատավճիռը, ինչպես նաև մեղադրյալի վիճակի վատթարացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու մեղադրական դատավճիռը միայն այն դեպքում, երբ այդ հիմքով և պահանջով բողոք է բերել դատախազը կամ տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը:
7. Արդարացման դատավճիռը, ռեաբիլիտացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը չի կարող բեկանվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտման հիմքով, եթե արդարացվածի անմեղությունը կասկած չի հարուցում:
8. Սույն հոդվածի 1-5-րդ մասերը բացառիկ վերանայման նկատմամբ չեն կիրառվում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պարզելով, որ մեղադրյալի դատապարտման վերաբերյալ իրավական գնահատականը ճիշտ չէ այն պատճառով, որ նրա արարքը հակաիրավական չէ, կամ առկա է քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք (արդարացման կամ քրեական հետապնդման դադարեցման փոխարեն մեղադրյալը դատապարտվել է), վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ:
2. Պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ խիստ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը` հանցագործությանը տալով մեղադրյալի համար ավելի բարենպաստ իրավական գնահատական:
3. Պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Եթե նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ:
4. Պարզելով, որ մեղադրյալի արդարացման կամ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցման վերաբերյալ իրավական գնահատականը ճիշտ չէ այն պատճառով, որ այդ արարքը որևէ հանցակազմ է պարունակում, կամ առկա չէ այդ արարքի հանցավորությունը բացառող որևէ հանգամանք (դատապարտվելու փոխարեն մեղադրյալն արդարացվել է, կամ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է), վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Եթե նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ:
5. Պարզելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ կամ պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը:
6. Պարզելով, որ նյութական օրենքի որևէ այլ դրույթ, ներառյալ գույքային հայցը լուծելու առումով, ճիշտ կիրառված չէ, վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր դատաքննության, կամ փոփոխում է դատական ակտը:»
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի ԵԴ/1720/01/25դատավճիռը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության շրջանակներում անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված է արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն առ այն, որ Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանին հարկավոր է արդարացնել և ճանաչել անպարտ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
Այսպես.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ի մասի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
(...)
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. (...)»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»:
Ընդ որում, Մ․Հակոբյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա»:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)»:
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով նախկինում արտահայտած իր իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև ընդգծել է, որ. «(…) [Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում:
Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:»:
Վերոգրյալ իրավակարգավորումների, իրավական վերլուծությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները և ուսումնասիրելով Բողոքաբերի վերաքննիչ բողոքը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման չի ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, ինչի արդյունքում հանգել է սխալ հետևության այն մասին, որ մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանին հարկավոր է ճանաչել անպարտ և արդարացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի մեջ: Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշմամբ վկայակոչված չափանիշների համատեքստում գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել գործում առկա վերաբերելի ապացույցները, ինչով պայմանավորված հանգել է սխալ հետևության։
Այսպես, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ոչ իրավաչափ կերպով անտեսել է սույն քրեական գործով վկաներ ****ի և ****ի ցուցմունքները և ոչ իրավաչափ կերպով նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը պայմանավորել է Պարեկային ծառայության ավտոմեքենայի կամ պարեկային ծառայողներին ամրակցված տեսախցիկներով կատարված տեսագրության առկայությամբ: Վերաքննիչ դատարանը նման հետևության է հանգում՝ հաշվի առնելով հետևյալը.
Անդրադառնալով ցուցմունքի՝ որպես անձնային ապացույցի գնահատման առանձնահատկություններին՝ անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ ցուցմունքն անձի կողմից նախկինում ընկալած հանգամանքների վերհիշումը և վերարտադրումն է։ Ցուցմունքի գնահատումը պետք է իրականացվի հետևյալ գործոնների պատշաճ գնահատման միջոցով՝ հարցաքննվողի վստահելիությունը և ցուցմունքի արժանահավատությունը։
Որպես հիշյալ հանգամանքների գնահատման երաշխիքներ նախատեսված են ապացույցների գնահատման անմիջականության սկզբունքը, ինչը սույն դեպքում ենթադրում է համապատասխան անձի ֆիզիկական ներկայության ապահովում դատարանում, ինչպես նաև նրա խաչաձև հարցաքննության ապահովումը։ Կարևոր է, որ յուրաքանչյուր ցուցմունք ստուգվի այլ ապացույցների համադրմամբ։ Ցուցմունքի հիմնական և էական հակասությունները պետք է գնահատվեն և լուծվեն այնպես, որ անձի դատապարտման հիմքում դնելիս նրա համար հասկանալի լինի՝ ինչու դրա արժանահավատությունը ողջամիտ կասկած չի հարուցում դատարանի մոտ։
Վստահելիությունը վերաբերում է «ազնիվ և ճշմարիտ» լինելու հարցաքննվողի կարողությանը։ Արժանահավատությունը վերաբերում է վկայի ցուցմունքի ճշգրտությանը։ Անվստահելի վկան չի կարող տալ արժանահավատ ցուցմունք։ Այնուամենայնիվ, վստահելի վկան կարող է բարեխղճորեն սխալվել՝ տալով անարժանահավատ ցուցմունք։ Ցուցմունքի արժանահավատությունը կապված է անձի կողմից համապատասխան հանգամանքներն ընկալելու, վերհիշելու և վերարտադրելու կարողության հետ։ Ելնելով վերջիններից՝ կարող են արժանահավատ գնահատվել վկայի հայտնած բոլոր տվյալները կամ դրանց մի մասը կամ դրանցից ոչ մեկը։ Ընդ որում՝ անհակասական ցուցմունքը ևս կարող է հիմք չընդունվել՝ բանականությանը, ողջախոհությանը և տրամաբանությանը հակասելու հիմքերով։
Հարցաքննվողի վստահելիության գնահատումը բազմագործոն գործընթաց է, որի շրջանակներում, ի թիվս այլոց, գնահատման է ենթարկվում նրա կրթվածությունը, վարքագիծը, ընկալելու և հիշելու ունակությունը և հնարավորությունը, ստելու կամ ճշմարտությունը հայտնելու շարժառիթը։ Այս գործընթացը ենթադրում է գնահատողի տպավորությունների բարդ միախառնում, որը ձևավորվում է օբյեկտիվ ապացույցների և ողջամիտ գնահատված հավանականությունների գերակշռության համատեքստում։ Հարցաքննվողը նվազ վստահելի կարող է գնահատվել անձնական հատկանիշների և կենսագրական տվյալների գնահատման հիման վրա։
Վերոգրյալ դատողությունների լույսի ներքո անդրադառնալով վկաներ ****ի և ****ի դատաքննական ցուցմունքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք կասկածի տակ դնելու, ավելին անարժանահավատ համարելու որևէ պատճառ չկա: Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խնդրո առարկա տեղեկությունները վկաներին հայտնի են դարձել վերջիններիս կողմից իրենց ծառայությունն իրականացնելու ընթացքում, համապատասխան հանգամանքներն ընկալելու և վերարտադրելու տեսանկյունից ոստիկանության ծառայող հանդիսացող վկաների կարողությունը քննարկման առարկա դառնալ չի կարող, ավելին՝ վկաներ ****ի և ****ի ցուցմունքները, նրանց անձնական հատկանիշների և կենսագրական տվյալների հաշվառմամբ, օժտված են արժանահավատության առավել բարձր ցուցիչով:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում փաստացի առկա է մի իրավիճակ, երբ վկաներ ****ի և ****ի ցուցմունքների և մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանի ու վկա ****ի ցուցմունքների միջև առաջացել է վստահելիության որոշման խնդիր։ Ցուցմունքի արժանահավատությանը վերաբերելի վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը, այնպես էլ վկա ****ը, ով հանդիսանում է մեղադրյալի ազգականը, հանդիսանում են քրեական գործի ելքով շահագրգիռ անձիք, ում ցուցմունքների արժանահավատությունը, հատկապես այլ ապացույցների հետ բավարար համակցության բացակայության դեպքում, չի կարող որոշվել միայն այն ստուգմամբ, թե արդյոք կոնկրետ անձի անձնական վարքագիծը ճշմարտացիության համոզմունք պարունակում է, թե՝ ոչ:
Այսպես՝ մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը չի վարել տրանսպորտային միջոցը, պարեկները մոտեցել են, երբ ինքը չի եղել ղեկին, իսկ ավտոմեքենայի վարորդն էլ ասել է, որ նա է վարել: Վկա ****ը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբողջ օրն Ա.Սիմոնյանի հետ միասին են եղել, ավտոմեքենայի ղեկին ինքն է եղել, երբ հասել են «Սերվիզի կալցևոյ» կոչվող հատված, կանգնել են, ինքն իջել է մեքենայից, հեռախոսով էր խոսում, Արտյոմն էլ մեքենայի մոտ էր՝ խմած, երբ հեռացել է, տեսել է մեքենային պարեկներն են մոտեցել: Մինչդեռ, վկա ****ը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենք Սիլիկյան նոր խճուղուց էին գալիս, մեղադրյալի ավտոմեքենան անկանոն շրջադարձ կատարեց, ինչն էլ ուշադրություն գրավեց, որից հետո հրահանգել են, որ ավտոմեքենան կանգնեցնի, իրենց հեռավորությունը եղել է մոտ 20 մետր, մեղադրյալի ավտոմեքենան տեսանելի է եղել, մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանն այդ օրը վարորդի նստատեղից է դուրս եկել, որևէ այլ մարդ մեքենայից դուրս չի եկել։ Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա ****ը ևս հայտնել է, որ մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանը մենակ է եղել, իջել է ավտոմեքենայից, հետագայում մեկ անձ է մոտեցել և ասել, որ Ա.Սիմոնյանի ընկերն է: Վկա ****ն ընդգծել է, որ այդ ժամանակ մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը չի խոսել այն մասին, որ վարորդն ինքը չի եղել, միայն խոսակցություն է եղել, որ իրեն չեն կանգնեցրել, իսկ վարորդ լինել, թե չլինելու հետ կապված ոչ մի հայտարարություն չի եղել։
Մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանի և վկա ****ի ցուցմունքների անարժանահավատության, իսկ վկաներ ****ի և ****ի ցուցմունքների արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ 2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության պարեկի կողմից Արտյոմ Մարտունի Սիմոնյանի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8259007733 արձանագրությունն այն մասին, որ վերջինս 2025 թվականի հունվարի 13-ին՝ ժամը 00:50-ին, Երևան քաղաքի Շիրազի փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է « ****» մակնիշի **** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Նշված արձանագրությունը մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը հրաժարվել է ստորագրել: Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը, հնարավորություն ունենալով արձանագրված արարքի կապակցությամբ ներկայացնել առարկություններ, տալ բացատրություններ, անել դիտողություններ, չի արել դա, ինչը նրա և վկա Վ.Հովսեփյանի ցուցմունքների գնահատման տեսանկյունից էական նշանակություն ունեցող հանգամանք է: Ավելին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ավտոմեքենան իր կողմից չվարելու մասին մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը չի հայտնել նաև ողջ նախաքննության ընթացքում, այլ բարձրաձայնել է միայն Առաջին ատյանի դատարանում, ինչպես նաև վկա Վ.Հովսեփյանը ևս իր կողմից ավտոմեքենան վարելու մասին հայտնել է միայն Առաջին ատյանի դատարանում:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությանը, որ մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանի խմածության հանգամանքը չի հաստավում արժանահավատ, թույլատրելի ապացույցների բավարար համակցությամբ, արձանագրում է, որ նշված հանգամանքը հաստատվում է մեղադրյալ Արտյոմ Սիմոնյանի, վկաներ ****ի, ****ի և ****ի ցուցմունքներով, իսկ ալկոհոլի պարունակությունը հաստատվում է սթափության վիճակի զննության 27 արձանագրությամբ:
Ինչ վերաբերում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիտարկմանը, որ սարքի միջոցով որոշակի տվյալի պարզման դեպքում առնվազն պետք է ներկայացվի սարքի կողմից տրամադրված կտրոն կամ սարքի ներկայացրած տվյալների որևէ ամրագրում պարունակող փաստաթուղթ, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը հրաժարվել էր արտաշնչած օդի հետազոտության միջոցով սթափության ստուգման մեթոդից և հետազոտությունն իրականացվել էր արյան փորձանմուշի հիման վրա: Վերոգրյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանի համար անհասկանալի է, թե ՀՀ կառավարության 2009 թվականի մարտի 19-ի N 277-Ն որոշման սահմանված կարգով Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Կախվածությունների բուժման ազգայն կենտրոն» ՓԲԸ-ում իրականացված արյան փորձանմուշի հետազոտության դեպքում ինչ սարքի և ինչ կտրոնի առկայության դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը կասկածի տակ չէր դնի մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանի ոչ սթափ վիճակում լինելու հանգամանքը:
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչած Արծրուն Խաչատրյանն ընդդեմ ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության» ՎԴ/6527/05/18 վարչական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2021 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում քրեական վարույթը կարգավորվում է Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքով և սույն օրենսգրքով, ինչպես նաև «Կատարողական վարույթի մասին» օրենքով:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ, 104-րդ, 105-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտ, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի համաձայն, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և հիմք է Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու և գործն առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու համար: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը, վերացնելով արձանագրված խախտումները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, առաջադրված մեղադրանքում մեղադրյալի մեղավորության հարցում պետք է հանգի համապատասխան հետևության:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի ԵԴ1/1720/01/25 դատավճիռը պետք է բեկանել և վարույթը փոխանցել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառել բացակայելու արգելքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ, 370-372-րդ, 376-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝

Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 11-ի ԵԴ1/1720/01/25 դատավճիռը բեկանել, վարույթը (քրեական գործը) փոխանցել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
Պարզաբանում՝ սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ստորագրություն Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություն Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ստորագրություն Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ