ԵԴ1/1698/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

02.09.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ. ԴՈԽՈՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Կ. ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Կարո Կամոյի Հարությունյանի, ծնված՝ 09.04.1994թ., ՀՀ, Արարատի մարզ գ.Ղուկասավան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող, ըստ իր հայտարարության՝ միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի և զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, հաշվառված և բնակվում է՝ Արարատի մարզի Ղուկասավան գյուղի Արամի փողոցի 5-րդ տանը:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Տ.Կարապետյանի կողմից 19.03.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60230925 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Դոխոյանի 15.04.2025թ. որոշմամբ՝ Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Տ.Կարապետյանի կողմից 16.04.2025թ. Կարո Կամոյի Հարությունյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 15.04.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 60230925 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 14.05.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Կարո Կամոյի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով, հարբած՝ ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Կարո Կամոյի Հարությունյանը, սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական, 01.03.2025թ., ժամը՝ 0305-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.930մգ/լ, վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի «11 LX 404» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012308 արձանագրությունը:
Ներկայացված մեղադրանքում Կարո Հարությունյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Մեղադրյալ Կարո Հարությունյանի կողմից մինչդատական վարույթում տրված ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ունեցել է «B.C» կարգերի վարորդական իրավունքի վկայական: 06.08.2020թ. տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում, ինչի կապակցությամբ կայացրած համապատասխան որոշմամբ՝ զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 տարի ժամկետով, որի մասին ծանուցվել է։ 01.03.2025թ., գիշերային ժամի, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում «Վոլկսվագեն» մակնիշի «11 LX 404» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է ոչ սթափ վիճակում՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ինչի կապակցությամբ պարեկային ծառայողները կանգնեցնելով իրեն՝ ստուգել են իր փաստաթղթերը, սթափությունը և կազմել են վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012308 արձանագրությունը: Արձանագրությունը կազմելուց հետո պարեկային ծառայողները ծանոթացրել են արձանագրության բովանդակության հետ, ինչի վերաբերյալ որևէ առարկություն չի ներկայացրել և ստորագրել է արձանագրության ու սթափության զննության կտրոնի համապատասխան տողերում։ Այլևս նման բան չի կրկնվի և խնդրել է ներողամիտ գտնվել:
Զննություն կատարելու մասին 04.04.2025թ. արձանագրությունը, համաձայն որի՝
• 01.03.2025թ., ժամը՝ 0318-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի կրտսեր պարեկ Հակոբ Կարապետյանի (01366) կողմից Կարո Կամոյի Հարությունյանի (ծնված՝ 09.04.1994թ., անձնագիր՝ AT0525264, բնակվում է՝ Արարատի մարզ գ.Ղուկասավան, Արամի փողոց, 5-րդ տուն) վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունն (կից չլրացված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշում՝ 8259012308) այն մասին, որ վերջինս 01.03.2025թ., ժամը՝ 0305-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի «11 LX 404» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ ոչ սթափ վիճակում՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք։ Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվողի (վարորդի) և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
• Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ կտրոնի համաձայն՝ սթափության զննության սարքի համարն է՝ 91100955, զննման համարը` 03066, զննման ամսաթիվը` 01.03.2025թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 03:15:38-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.930մգ/լ, վարորդի անունը՝ Կարո, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման համարանիշը՝ 11 LX 404, անձնագիր՝ AT0525264, Պ/Ծ ազգանունը՝ Կարապետյան (կրծքանշանի համար՝ 01366), սթափության կտրոնի համապատասխան տողերում առկա են ստորագրություններ։
• Առկա է նաև սթափության զննության 91100955 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 143244 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ սարքի ստուգաչափման թվականն է՝ 25.12.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 25.12.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91100955, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000÷2,000մգ/լ, ճշտության կարգը և դասը (սխալանքը)՝ 0÷0,1±5%,0.1÷0.15±8%>0.15±10%BAC, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ:
• ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրի Կամո Կարոյի Հարությունյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ՝ 1904940609) մուտքագրման արդյունքում ստացված տեղեկատվության քաղվածքի պատճենի համաձայն՝ Կարո Կամոյի Հարությունյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 09.08.2020թ. թիվ ԱՖ464066 որոշմամբ զրկվել է 1 տարի ժամկետով (զրկման սկիզբ՝ 09.08.2020թ., զրկման ավարտ՝ 09.08.2021թ):
• Կարո Կամոյի Հարությունյանը (ծնվել է՝ 09.04.1994թ., անձնագիր՝ AT0525264, բնակվում է՝ Արարատի մարզ գ.Ղուկասավան, Արամի փողոց, 5-րդ տուն) 09.08.2020թ., ժամը՝ 1850-ին, Սևան-Մարտունի-Գետափ ավտոճանապարհի 1-ին կլոմետրին վարել է «Մերսեդես» մակնիշի «36 PD 053» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ ոչ սթափ վիճակում, ինչի կապակցությամբ նույն օրը, ժամը՝ 1905-ին, ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության համապատասխան ծառայողի կողմից վերջինիս վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն և կայացվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 1464066 որոշումը` Կարո Կամոյի Հարությունյանին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկելու վերաբերյալ: Արձանագրության և որոշման համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվողի (վարորդի) և պարեկային ծառայողի ստորագրությունները:
• Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ կտրոնի համաձայն՝ սթափության զննության սարքի համարն է՝ 91100618, զննման համարը՝ 00006, զննման ամսաթիվը՝ 09.08.2020թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 18:57:03-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 1,147մգ/լ, վարորդի անունը՝ Կարո, ազգանունը՝ Հարությունյան, տրանսպորտային միջոցի հաշվառման համարանիշը՝ «36 PD 053», Վիվ MF731394, ՃՈ տեսուչի ազգանունը՝ Անտոնյան (կրծքանշանի համար՝ 00782), սթափության զննության կտրոնի համապատասխան տողերում առկա են ստորագրություններ:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրում առկա Կարո Կամոյի Հարությունյանի վարորդական վկայականի վերաբերյալ տեղեկատվության քաղվածքի, Կարո Կամոյի Հարությունյանի վերաբերյալ 01.03.2025թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8259012308), Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 03066 զննման համարի կտրոնի, 9100955 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 143244 վկայականի, Կարո Կամոյի Հարությունյանի վերաբերյալ 09.08.2020թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից լրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ ԱՖ464066) և Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00006 զննման համարի կտրոնի պատճենները:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Կարո Կամոյի Հարությունյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարո Կամոյի Հարությունյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը փաստական տվյալներ, որոնք կարող են բնութագրել մեղադրյալ Կարո Կամոյի Հարությունյանի անձը, չհայտնաբերեց:
Դատարանը մեղադրյալ Կարո Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը:
Դատարանը մեղադրյալ Կարո Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է համարում այն, որ դատվածություն ունենալով նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, որն օրենքով սահմանված կարգով մարված կամ վերացված չի եղել, կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցանք :
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Միևնույն ժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ Կարո Հարությունյանը սույն գործով հանցանքը կատարել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 24.09.2024թ. թիվ ԵԴ1/2374/01/24 դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը (պատժից ազատվելու վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն՝ Կարո Կամոյի Հարությունյանը թիվ ԵԴ1/2374/01/24 դատավճռով (հաշվառվել է՝ 28.11.2024թ.) նշանակված պատժից ազատվել է 28.08.2025թ.՝ տուգանքն ամբողջությամբ վճարելու հիմքով), հետևաբար՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցանքների բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել նրա վերասոցիալականացման համար:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Կ.Հարությունյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն ՝ մեղադրյալ Կարո Կամոյի Հարությունյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 01.03.2025թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող, հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Կարո Հարությունյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Կարո Հարությունյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրում առկա Կարո Կամոյի Հարությունյանի վարորդական վկայականի վերաբերյալ տեղեկատվության քաղվածքի, Կարո Կամոյի Հարությունյանի վերաբերյալ 01.03.2025թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից չլրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ 8259012308), Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 03066 զննման համարի կտրոնի, 9100955 համարի սարքի ստուգաչափման թիվ 143244 վկայականի, Կարո Կամոյի Հարությունյանի վերաբերյալ 09.08.2020թ. կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության (կից լրացված վարչական իրավախախտման որոշում՝ ԱՖ464066) և Կարո Հարությունյանին սթափության զննության ենթարկելու վերաբերյալ 00006 զննման համարի կտրոնի պատճենները, պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Կարո Կամոյի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000(չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Կարո Կամոյի Հարությունյանին թույլատրել նշանակված՝ 450.000(չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Կարո Կամոյի Հարությունյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ