ԵԴ1/1682/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ռ.Դոխոյանի
Մեղադրյալ Պ.Հակոբյանի

2025 թվականի հունիսի 23-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Պարույր Դավիթի Հակոբյանի՝ (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 26-ին Արարատի մարզի Նոր Խարբերդ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված՝
1) Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով,
2) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 340.000 ՀՀ դրամի չափով,
3) Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 22-ի դատավճով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ նշանակված պատժին ամբողջությամբ գումարվել է նախորդ դատավճիռներով նշանակված պատիժների չկրած մասերը և վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 973․000 ՀՀ դրամի չափով, տուգանքն ամբողջությամբ վճարվել է 2025 թվականի մայիսի 14-ին,
հաշվառված և բնակվում է Արարատի մարզի Նոր Խարբերդ համայնքի 11-րդ փողոցի 13-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60108325 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60148125 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին որոշում է կայացվել թիվ 60108325 և թիվ 60148125 քրեական վարույթները միացնելու մասին՝ նախաքննությունն իրականացնելով թիվ 60108325 քրեական վարույթի համարի ներքո։
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Դոխոյանի 2025 թվականի մարտի 3-ի որոշմամբ Պարույր Դավիթի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով:
2024 թվականի մարտի 4-ին Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հոկտեմբերի 25-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Պարույր Հակոբյանին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/1682/01/25 համարը:
2025 թվականի մայիսի 16-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 27-ին Դատարանը Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Պարույր Դավիթի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես․
Պարույր Հակոբյանը տեղեկացված լինելով օրենքով սահմանված կարգով՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407831 որոշման հիման վրա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իր իրավունքից 1 տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի հուլիսի 02-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 02-ն ընկած ժամանակահատվածում զրկված լինելու մասին, 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 03:30-ին, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի, 01 YY 063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի համար Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180428900 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Պարույր Դավիթի Հակոբյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Պարույր Հակոբյանը տեղեկացված լինելով օրենքով սահմանված կարգով՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407831 որոշման հիման վրա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իր իրավունքից 1 տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի հուլիսի 02-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 02-ն ընկած ժամանակահատվածում զրկված լինելու մասին, 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 01:20-ին, Երևան քաղաքի Սևանի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի, 01 YY 063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի համար Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180424137 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Պարույր Դավիթի Հակոբյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Պարույր Դավիթի Հակոբյանը ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428900 արձանագրությունը, համաձայն որի` Պարույթ Հակոբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 03:30-ին, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 01YY063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 4-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180424137 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Պարույր Հակոբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 01:20-ին, Երևան քաղաքի Սևանի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 01YY063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 19-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Պարույր Հակոբյանն ունեցել է RF948356 սերիայի և համարի վարորդական վկայականը՝ թողարկված է 03.10.2023թ., որից զրկվել է՝ զրկման սկիզբը՝ 02.07.2024թ․, իսկ զրկման վերջը՝ 02.07.2025թ. (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 11-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407831 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի ՎՎԲ-ի ավագ տեսուչ Լ.Բաբաջանյանի կողմից 2024 թվականի հուլիսի 1-ին վարչական իրավախախատման գործով կայացվել է թիվ 8180407931 որոշումը, համաձայն որի՝ Պարույր Հակոբյանը 1 տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից: Որոշման պատճենը և կատարաման կարգի մասին քաղվածքն ստացա հատվածում առկա է վարորդի ստորագրությւոնը և որպես ամսաթիվ նշված է 2024 թվականի հուլիսի 2-ը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 02036 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հունիսի 22-ին՝ ժամը 00:01:07-ին, Պարույր Հակոբյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91100920 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0,543 մգ/լ (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 115132 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91100901 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի հունվարի 30-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի հունվարի 30-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը, որպես արտավարույթային փաստաթղթեր ճանաչելու մասին որոշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 33-34-րդ, 56-59-րդ, 86-89-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):

Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն:
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Պարույր Դավիթի Հակոբյանը վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407831 որոշման հիման վրա զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով՝ 2024 թվականի հուլիսի 2-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինչի մասին պատշաճ կարգով տեղեկացվել է։ Առկա պայմաններում, Պարույր Հակոբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 03:30-ին, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 01YY063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից: Բացի այդ, Պարույր Հակոբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 01:20-ին, Երևան քաղաքի Սևանի փողոցում վարել է «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 01YY063 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից:

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Պարույր Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Պարույր Հակոբյանի արարքներն ամբողջությամբ համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Պարույր Հակոբյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Պարույր Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքի համար զղջացել է, տվել է խոստովանական ցուցմունք։
Դատարանն արձանագրում է, որ Պարույր Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ քրեական վարույթի նյութերում առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը։
Տվյալ դեպքում, Պարույր Հակոբյանը նույնաբնույթ արարքների համար դատապարտված լինելով տուգանքի և պատիժը կրած չլինելու պայմաններում, կատարել է սույն վարույթով իրեն վերագրվող դիտավորյալ հանցագործությունները։
Այսինքն՝ նրա արարքում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն, որ քրեական վարույթի նյութերի համաձայն՝ հանցանքներին նախորդող 12 ամիսներին մեղադրյալը եկամուտ չի ստացել՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ իր կատարած հանցանքների համար յուրաքանչյուր դրվագով պետք է նշանակվի պատիժ տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից (․․․)»:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է սահմանել տուգանքը՝ 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
Քննության առնելով Պարույր Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Պարույր Դավիթի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագով հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Պարույր Դավիթի Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Պարույր Դավիթի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ