ԵԴ1/1657/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

17.12.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ. ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Հ. ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի, ծնված՝ 01.08.1990թ., ՀՀ, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատավծություն չունեցող, ամուսնացած, խնամքի տակ անչափահաս երեխա, աշխատում է «Ավտոստոպ» ՍՊ ընկերությունում՝ որպես մեքենավար, թերի-բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված և բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Խորենացու փողոցի 231/96 տանը:
Մեղադրվում է 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից 27.11.2024թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60699024 քրեական վարույթը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից 07.04.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60247125 քրեական վարույթը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի 11.04.2025թ. որոշմամբ՝ թիվ 60247125 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60699024 քրեական վարույթին:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի 23.04.2025թ. որոշմամբ՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից 28.04.2025թ. Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 23.04.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 60699024 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 13.05.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180247770 վարչական իրավախախտման գործով 03.04.2023թ. կայացված որոշմամբ 1(մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 03.04.2023թ. մինչև 03.04.2024թ., որի մասին վերջինս ծանուցվել է։ Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ՝ 29.10.2024թ., ժամը՝ 0450-ին, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02450)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.348մգ/լ (առնվազն՝ 0.3132մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101052 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը) Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցում վարել է «Կիա» մակնիշի «37 CW 663» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180421164 արձանագրությունը։
Բացի այդ, Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180247770 վարչական իրավախախտման գործով 03.04.2023թ. կայացված որոշմամբ 1(մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 03.04.2023թ. մինչև 03.04.2024թ., որի մասին վերջինս ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով համարվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ՝ 13.03.2025թ., ժամը՝ 0215-ին, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03168)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.582մգ/լ (առնվազն՝ 0.5238մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100970 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը) Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Կիա» մակնիշի «37 CW 663» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012306 արձանագրությունը:
Ներկայացված մեղադրանքում Հովհաննես Գալստյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Զննություն կատարելու մասին 22.04.2025թ. արձանագրությունը, համաձայն որի՝
• Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180247770 արձանագրության պատճենի համաձայն՝ 03.04.2023թ., ժամը՝ 0335-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Սուրեն Փաշայանը /կրծքանշանի համար՝ 08367/ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը 03.04.2023թ., ժամը՝ 0327-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի «88 GG 085» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում: Նշված արձանագրության տակ վարորդը հրաժարվել է ստորագրել: Նույն օրը կայացված որոշմամբ՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է մեկ տարի ժամկետով, որի տակ վարորդը հրաժարվել է ստորագրել։
• Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի համաձայն՝ սարքի համարն է՝ 91101202, զննման համարը՝ 00231, զննման ամսաթիվը՝ 03.04.2023թ., ժամը՝ 03:31-ին, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.775մգ/լ, վարորդի անունը՝ Հովհաննես, ազգանունը՝ Գալստյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 88 GG 085, ՊԾ ազգանունը՝ Փաշայան, կրծքանշանի համար՝ 08367, ստորաբաժանում՝ 3-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտ: Առկա են պարեկային ծառայողի և վարորդի ստորագրությունները։
• Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 083544 վկայականի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 10.11.2022թ., այն ուժի մեջ է մինչև 2023թ. նոյեմբերի 10-ը: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ Ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101202, տեսակը՝ Jupiter X/RP. չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000մգ/լ, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է՝ ՀՀ ՊԾ:
• Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված փաստաթղթի պատճենի համաձայն՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 03.04.2023թ. մինչև 03.04.2024թ.։
• Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180421164 արձանագրության համաձայն՝ 29.10.2024թ., ժամը՝ 0503-ին, Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Նարեկ Համբարձումյանը /կրծքանշանի համար՝ 06860/ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը 29.10.2024թ., ժամը՝ 0450-ին, Երևան քաղաքի Վարդանանց փողոցում վարել է «Կիա» մակնիշի «37 CW 663» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: Նշված արձանագրությանը վարորդը ծանոթացել է և ստորագրել։
• Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի համաձայն՝ սարքի համարն է՝ 91101052, զննման համարը՝ 02450, զննման ամսաթիվը՝ 29.10.2024թ., ժամը՝ 04:59-ին, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.348մգ/լ, վարորդի անունը՝ Հովհաննես, ազգանունը՝ Գալստյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37 CW 663, ՊԾ ազգանունը՝ Համբարձումյան, կրծքանշանի համար՝ 06860, ստորաբաժանում՝ 4-րդ գումարտակ 3-րդ վաշտ: Առկա են պարեկային ծառայողի և վարորդի ստորագրությունները։
• Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 136832 վկայականի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 07.10.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 07.10.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ Ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91101052, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000մգ/լ, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
• Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8259012306 արձանագրության պատճենի համաձայն՝ 13.03.2025թ., ժամը՝ 0230-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Հակոբ Կարապետյանը /կրծքանշանի համար՝ 01366/ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի՝ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը 13.03.2025թ., ժամը՝ 0215-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Կիա» մակնիշի «37 CW 663» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: Նշված արձանագրությանը վարորդը ծանոթացել է և ստորագրել։
• Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի համաձայն՝ սարքի համարն է՝ 91100970, զննման համարը՝ 03168, զննման ամսաթիվը՝ 13.03.2025թ., ժամը՝ 02:22-ին, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.582մգ/լ, վարորդի անունը՝ Հովհաննես, ազգանունը՝ Գալստյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ «37 CW 663», ՊԾ ազգանունը՝ Հովհաննիսյան, կրծքանշանի համար՝ 01218, ստորաբաժանում՝ 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտ: Առկա են պարեկային ծառայողի և վարորդի ստորագրությունները:
• Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 136838 վկայականի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 07.10.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 07.10.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ Ալկոմետր, գործարանային համարը՝ 91100970, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000մգ/լ, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանություն:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ 29.10.2024թ. վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180421164 արձանագրության, 29.10.2024թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02450 զննման կտրոնի, Jupiter X/RP տեսակի 91101052 համարի սարքի թիվ 136832 ստուգաչափման վկայականի, 03.04.2023թ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180247770 արձանագրության, 03.04.2023թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 00231 զննման կտրոնի, Jupiter XVRP տեսակի 91101202 համարի սարքի թիվ 083544 ստուգաչափման վկայականի, 13.03.2025թ. վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8259012306 արձանագրության, 13.03.2025թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03168 զննման կտրոնի, Jupiter X/RP տեսակի 91100970 համարի սարքի թիվ 136838 ստուգաչափման վկայականի և Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի վերաբերյալ Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված փաստաթղթի պատճենները:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները) և այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքների նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին մեղսագրված արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Հովհաննես Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ վերջինիս խնամքի տակ է գտնվում 01.01.2023թ. ծնված անչափահաս երեխան և կատարած արարքների համար զղջալը և մեղքն ընդունելը:
Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Հ.Գալստյանի անձը բնութագրող կամ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս կրկնել է, որ հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս: Բացի այդ, դատական ակտի չպատճառաբանված կամ ոչ բավարար չափով պատճառաբանված լինելը հանգեցնում է նաև քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ արդար դատական քննության իրավունքի խախտման, քանի որ օբյեկտիվորեն սահմանափակվում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը ։
Հետևաբար, ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները :
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ ընդգծել է, որ. «28. (...) [Ը]նտանեկան դրությունը որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, անհրաժեշտ է հաշվի առնել [մեղադրյալի] նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այդ կապակցությամբ դատարանը յուրաքանչյուր անգամ պետք է անդրադառնա հետևյալ հարցերին՝
1. արդյոք [մեղադրյալը] հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը:
2. արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները:
3. արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը (հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն) հիմնավորող փաստական տվյալներ: (...)» (տե՛ս Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 02.06.2009թ., թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշման 28-րդ կետը):
Ինչպես հետևում է վերոգրյալից, ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին անչափահաս երեխայի կամ զառամյալ ծնողների առկայությունը, որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, պետք է առանձին գնահատվեն և մեկի գոյությունը չպետք է կապվի մյուսի հետ: Կոնկրետ դեպքում Հ.Գալստյանի խնամքի տակ է գտնվում 2 տարեկան անչափահաս երեխան, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Հովհաննես Գալստյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս նկատմամբ նշանակվող պատժի ազդեցությունը՝ նրա ընտանիքի անդամների և կենսապայմանների վրա, քանի որ մանկահասակ երեխան գտնվում է մեղադրյալ Հ.Գալստյանի խնամքին, հետևաբար՝ նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը կարող է նաև ծանր կացության մեջ դնել վերջինիս, մասնավորապես՝ անչափահաս երեխան կհայտնվի շատ ծանր պայմաններում:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Հ.Գալստյանի կատարած հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործությունների շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Նկատի ունենալով, որ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանիը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված երկու հանցանք, որոնցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել՝ դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ նշանակելով` վերջնական պատիժը պետք է որոշել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին և 9-րդ մասերով սահմանված կարգով՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության հիման վրա կատարված հաշվարկի արդյունքում՝ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրերին՝ 29.10.2025թ. և 13.03.2025թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում վերջինիս ամսական եկամտի չափը պակաս է ստացվել նվազագույն աշխատավարձի չափից, հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գալստյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ներկայացված հիմնավորումներով, մասնավորապես՝ ներկայացված պարզաբանումներով և վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերով, հաստատվում է մեղադրյալի կողմից տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինությունը։ Հետևաբար՝ նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է, սակայն վերջինս պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ 29.10.2024թ. վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180421164 արձանագրության, 29.10.2024թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02450 զննման կտրոնի, Jupiter X/RP տեսակի 91101052 համարի սարքի թիվ 136832 ստուգաչափման վկայականի, 03.04.2023թ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180247770 արձանագրության, 03.04.2023թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 00231 զննման կտրոնի, Jupiter XVRP տեսակի 91101202 համարի սարքի թիվ 083544 ստուգաչափման վկայականի, 13.03.2025թ. վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8259012306 արձանագրության, 13.03.2025թ. ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03168 զննման կտրոնի, Jupiter X/RP տեսակի 91100970 համարի սարքի թիվ 136838 ստուգաչափման վկայականի և Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի վերաբերյալ Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված փաստաթղթի պատճենները, պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և յուրաքանչյուր դրվագով դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000(չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին և 9-րդ մասերի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000(ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանին թույլատրել նշանակված՝ 900.000(ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Հովհաննես Գրիգորի Գալստյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ