ԵԴ1/1663/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, (այսուհետ՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Է․ԱԲԵԼՅԱՆԻ
Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ռ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ Վ․ԴԱՎԹՅԱՆԻ

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Յ․ՔՈՔՈԲԵԼՅԱՆԻ

2025 թվականի հուլիսի 25-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի՝ (ծնվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած չէ, աշխատում է <<Բերի Հաուս>> ՍՊԸ-ում՝ որպես տնօրեն, դատվածություն չունի, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ավան Առինջ 1-ին միկրոշրջանի 1/4 շենքի 5-րդ բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան Առինջ 1-ին միկրոշրջանի 2/1 շենքի 18-րդ բնակարանում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 3 դրվագով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60529924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60534624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60534724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60543724 քրեական վարույթը:
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի հուլիսի 16-ի որոշմամբ թիվ 60534624, 60534724 և 60543724 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60529924 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60529924 համարի ներքո։
Հետագա նախաքննությունը կատարելու համար քրեական վարույթը ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնից ուղարկվել է ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ի որոշմամբ Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 3 դրվագով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա վարել է ավտոմեքենա՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ կողմից թիվ 2317391906, 2317130892 և 2317276583 վարչական իրավախախտման գործերով կայացված որոշումներով Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 2024 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 01:00-ին, Երևան քաղաքի Խորենացու փողոցում վարել է <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 NN 202 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180404178 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ կողմից թիվ 2317391906, 2317130892 և 2317276583 վարչական իրավախախտման գործերով կայացված որոշումներով Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 2024 թվականի մայիսի 04-ին՝ ժամը 21:45-ին, Երևան քաղաքի Աճառյան փողոցում վարել է <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 NN 202 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400698 արձանագրությունը։
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ կողմից թիվ 2317391906, 2317130892 և 2317276583 վարչական իրավախախտման գործերով կայացված որոշումներով Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ից մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ը: Ծանուցված լինելով, որ զրկված է տրանսպոտրային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանը 2024 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 03:40-ին, Երևան քաղաքի Բաղրամյան պողոտայում վարել է <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 NN 202 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից նույն օրը կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400261 արձանագրությունը:
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշմամբ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու պատճառով։
2025 թվականի ապրիլի 9-ին Յուրի Քոքոբելյանը ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսկվել է։
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 11-ի որոշմամբ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացվել է։
Հսկող դատախազի համաձայնությամբ քննիչը՝ 2025 թվականի ապրիլի 11-ի որոշում է կայացրել մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ։ Խափանման միջոցը կիրառվել է մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները կատարելու նպատակով։
Նույն օրը քննիչին է ներկայացվել գրավի գումարը մուծված լինելու վերաբերյալ անդորրագիրը։
2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ 60529924 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/1663/01/25 համարը, և գործը մակագրվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին: Քրեական գործը դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի մայիսի 14-ին, և 2025 թվականի մայիսի 15-ին վերջինիս կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ:

2. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանը և պաշտպան Վիրաբ Դավթյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
Հանրային մեղադրող Ռ․Հարությունյանը չառարկեց արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալին վերագրվող արարքների որակման և ըստ այդմ՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Յուրի Քոքոբելյանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում․
- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում այն, որ վերջինս երիտասարդ է և հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։
Անդրադառնալով պատժի հետ կապված հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանին պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար, վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն>>։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)>>:
Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ <<(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)>>:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հետևաբար, մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ 1-ին դրվագով (կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 13-ին) պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում վերջինիս ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի հնգապատիկի չափով, որը տվյալ պարագայում կազմում է՝ 420․656 (չորս հարյուր քսան հազար վեց հարյուր հիսունվեց) ՀՀ դրամ:
2-րդ դրվագով (կատարել է 2024 թվականի մայիսի 4-ին) Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում վերջինիս ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի հնգապատիկի չափով, որը տվյալ պարագայում կազմում է՝ 425․250 (չորս հարյուր քսանհինգ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ։
3-րդ դրվագով (կատարել է 2024 թվականի հունիսի 23-ին) Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում վերջինիս ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի հնգապատիկի չափով, որը տվյալ պարագայում կազմում է՝ 438․156 (չորս հարյուր երեսունութ հազար հարյուր հիսունվեց) ՀՀ դրամ։
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով անհրաժեշտ է Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 1.284.062 (մեկ միլիոն երկու հարյուր ութսունչորս հազար վաթսուներկու) ՀՀ դրամի չափով։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<(...)
8․ Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)
(…)>>:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ նշանակված տոիգանքի չափը, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված տուգանքը վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Յուրի Քոքոբելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավը` 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով պետք է վերացնել՝ գրավի գումարը վերադարձնելով այն վճարած անձին։
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180404178, 8180400698, 8180402078 և 8180400261 արձանագրությունների, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317130892, 2317276583 և 2317391906 որոշումների, <<ՀայՓոստ>> ՓԲ ընկերության առաքանու ծրարի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պետք է պահել քրեական գործում:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 345-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 3 դրվագով։
Վերագրվող արարքներից 1-ին դրվագով (կատարել է 2024 թվականի ապրիլի 13-ին) Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 420․656 (չորս հարյուր քսան հազար վեց հարյուր հիսունվեց) ՀՀ դրամի չափով:
2-րդ դրվագով (կատարել է 2024 թվականի մայիսի 4-ին) Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 425․250 (չորս հարյուր քսանհինգ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով:
3-րդ դրվագով (կատարել է 2024 թվականի հունիսի 23-ին) Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 438․156 (չորս հարյուր երեսունութ հազար հարյուր հիսունվեց) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու արդյունքում վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանքը՝ 1.284.062 (մեկ միլիոն երկու հարյուր ութսունչորս հազար վաթսուներկու) ՀՀ դրամի չափով։
Տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Յուրի Վաչիկի Քոքոբելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավը` 1․000․000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, վերացնել՝ գրավի գումարը վերադարձնելով այն վճարած անձին։
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180404178, 8180400698, 8180402078 և 8180400261 արձանագրությունների, վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317130892, 2317276583 և 2317391906 որոշումների, <<ՀայՓոստ>> ՓԲ ընկերության առաքանու ծրարի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պահել քրեական գործում։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ