Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1662/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Անժելա Ադամյան Հովհաննեսի
Անժելա Ադամյան
Անժելա Ադամյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Տաթևիկ Գրիգորյան
Վազգեն Ռշտունի
Արսեն Նիկողոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Տաթևիկ Գրիգորյան
Վազգեն Ռշտունի
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-13 | 15:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-22 | 09:50 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-15 | 14:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-27 | 11:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-28 | 16:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-29 | 16:00 | 4 | Չի կայացել |
ԵԴ1/1662/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«22» սեպտեմբերի 2025 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌԻՏԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ ՍԵԴԱ ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ԱՆԺԵԼԱ ԱԴԱՄՅԱՆԻ
«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 06-ին՝ Լեհաստանի Հանրապետության Վիշկուֆ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է «Ֆուլ Քլին» ՍՊԸ-ի տնօրեն, հաշվառման և բնակության հասցե՝ քաղաք Երևան քաղաք, Մալաթիա-Սեբաստիա, Անդրանիկի փողոց, 16-րդ շենք, 19-րդ բնակարան)։
1. Նկարագրական մաս.
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթին։
2024 թվականի օգոստոսի 9-ին թիվ 60231324 քրեական վարույթը ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի մայիսի 16-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը։
1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/
Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ.
դ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (․․․)»։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։
Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: (․․․)»։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ Գուրգեն Դարբինյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում:
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.7. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։
3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«22» սեպտեմբերի 2025 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌԻՏԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ ՍԵԴԱ ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ԱՆԺԵԼԱ ԱԴԱՄՅԱՆԻ
«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 06-ին՝ Լեհաստանի Հանրապետության Վիշկուֆ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է «Ֆուլ Քլին» ՍՊԸ-ի տնօրեն, հաշվառման և բնակության հասցե՝ քաղաք Երևան քաղաք, Մալաթիա-Սեբաստիա, Անդրանիկի փողոց, 16-րդ շենք, 19-րդ բնակարան)։
1. Նկարագրական մաս.
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի հունիսի 14-ին թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթին։
2024 թվականի օգոստոսի 9-ին թիվ 60231324 քրեական վարույթը ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի մայիսի 16-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը։
1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/
Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ.
դ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (․․․)»։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։
Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: (․․․)»։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ Գուրգեն Դարբինյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում:
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.7. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։
3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
ԵԴ1/1662/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025թ. նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1662/01/25 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը.
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։
1.2. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։
1.3. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։
1.4. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Շ.Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60-2313-24 համարով:
1.5. 2024 թվականի օգոստոսի 09-ին թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։
1.6. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ հետևյալ արարքների համար. «ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը»:
1.7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.8. 2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ 60-2313-24 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/1662/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Վ.Ջիվանյանին:
1.9. 2025 թվականի մայիսի 16-ին դատավոր Վ.Ջիվանյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.10. Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճռով վճռվել է.
«Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում»։
1.11. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, որը 2025թ. հոկտեմբերի 22-ին մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարանում։
1.12. Բողոքի հիման վրա ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավոր Տ․Գրիգորյանի աշխատակազմին վերաքննիչ բողոքի հետ միասին փոխանցվել՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին:
1.13. Դատական կազմի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ արձակուրդում լինելու պատճառով դատական կազմում 2025թ. հոկտեմբերի 30-ին ընդգրկվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանը:
1.14. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության, իսկ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ։
2. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռի համաձայն.
«(…) Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/
Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (…)
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում): (…)
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։(…)
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։
Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: (…)
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ [Անժելա Ադամյանի] նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում:
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
3.1. Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ՝ նշել է, որ դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները և զղջացել է կատարածի համար։ Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը բնակվում է կենսաթոշակառու տատիկի և պապիկի հետ, ովքեր ունեն առողջական խնդիրներ։ Մեղադրյալի պապը՝ Գառնիկ Պետրոսյանը, հանդիսանում է երկրորդ խմբի հաշմանդամ, համաձայն վերջինիս տրված տեղեկանքի՝ տրավման ստացել է զինվորական պարտականությունները կատարելիս, մեղադրյալը հանդիսանում է տատիկի և պապիկի խնամակալը։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։
3.2. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքով պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025թ․ սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը, Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
4. Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
4.1. 2025թ. նոյեմբերի 13-ին ստացվել է մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի դիմումը, որով խնդրել է բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ:
4.2. Նույն օրը ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի գրությունը, որով հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված՝ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրել է իր բացակայությունը համարել հարգելի: Միաժամանակ, հայտնել է, որ ծանոթ է վերաքննիչ բողոքին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5.1. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք մեղադրյալ Ա.Ադամյանի նկատմամբ որպես պատիժ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
5.2. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)»:
5.3. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
5.4. Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները:
5.5. Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.6. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ.
- Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելով՝ 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում «Տոյոտա» մակնիշի, 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու, 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու, 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու համար,
- Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչելով ներկայացված մեղադրանքում, հաշվի առնելով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ ներկայացված մեղադրանքը չվիճարկելը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չլինելը, նրա քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, գտել է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով, 1-ին դրվագով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը ենթակա է վճարման մաս առ մաս՝ 1 տարի ժամկետում:
5.7. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշմամբ վկայակոչված և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով և գնահատման ենթարկելով գործում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով վերջնական պատիժ նշանակելու հարցում հանգել է ճիշտ հետևության՝ իրավաչափորեն արձանագրելով, որ այդ պատժատեսակի և պատժաչափի նշանակմամբ է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին:
5.8. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ լինելու վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներին՝ հարկ է նշել, որ բողոքաբերը, եզրահանգելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, բավարար չափով և պատշաճ կերպով չի պատճառաբանել, թե ինչում է արտահայտվել դրա խստության ակնհայտությունը: Ավելին՝ բողոքաբերի փաստարկները կատարված արարքների հանրային վտանգավորության մասին վկայող փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք հանդիսանալ:
5.9. Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցում թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող այնպիսի դատական սխալ, որ կարող էր բավարար հիմք համարվել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն այդ մասով բեկանելու կամ փոփոխելու համար։ Այլ կերպ՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու որոշում կայացնելով՝ կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն։
Հետևաբար, մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ և 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025թ. նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1662/01/25 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը.
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։
1.2. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։
1.3. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։
1.4. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Շ.Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60-2313-24 համարով:
1.5. 2024 թվականի օգոստոսի 09-ին թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։
1.6. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ հետևյալ արարքների համար. «ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը:
Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը»:
1.7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
1.8. 2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ 60-2313-24 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/1662/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Վ.Ջիվանյանին:
1.9. 2025 թվականի մայիսի 16-ին դատավոր Վ.Ջիվանյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.10. Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճռով վճռվել է.
«Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում»։
1.11. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, որը 2025թ. հոկտեմբերի 22-ին մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարանում։
1.12. Բողոքի հիման վրա ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավոր Տ․Գրիգորյանի աշխատակազմին վերաքննիչ բողոքի հետ միասին փոխանցվել՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին:
1.13. Դատական կազմի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ արձակուրդում լինելու պատճառով դատական կազմում 2025թ. հոկտեմբերի 30-ին ընդգրկվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանը:
1.14. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության, իսկ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ։
2. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռի համաձայն.
«(…) Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/
Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (…)
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում): (…)
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։(…)
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։
Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: (…)
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ [Անժելա Ադամյանի] նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում:
2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
(…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
3.1. Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ՝ նշել է, որ դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները և զղջացել է կատարածի համար։ Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը բնակվում է կենսաթոշակառու տատիկի և պապիկի հետ, ովքեր ունեն առողջական խնդիրներ։ Մեղադրյալի պապը՝ Գառնիկ Պետրոսյանը, հանդիսանում է երկրորդ խմբի հաշմանդամ, համաձայն վերջինիս տրված տեղեկանքի՝ տրավման ստացել է զինվորական պարտականությունները կատարելիս, մեղադրյալը հանդիսանում է տատիկի և պապիկի խնամակալը։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։
3.2. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքով պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025թ․ սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը, Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
4. Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
4.1. 2025թ. նոյեմբերի 13-ին ստացվել է մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի դիմումը, որով խնդրել է բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ:
4.2. Նույն օրը ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի գրությունը, որով հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված՝ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրել է իր բացակայությունը համարել հարգելի: Միաժամանակ, հայտնել է, որ ծանոթ է վերաքննիչ բողոքին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5.1. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք մեղադրյալ Ա.Ադամյանի նկատմամբ որպես պատիժ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
5.2. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)»:
5.3. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
5.4. Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները:
5.5. Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.6. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ.
- Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելով՝ 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում «Տոյոտա» մակնիշի, 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու, 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու, 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու համար,
- Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչելով ներկայացված մեղադրանքում, հաշվի առնելով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ ներկայացված մեղադրանքը չվիճարկելը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չլինելը, նրա քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, գտել է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով, 1-ին դրվագով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը ենթակա է վճարման մաս առ մաս՝ 1 տարի ժամկետում:
5.7. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշմամբ վկայակոչված և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով և գնահատման ենթարկելով գործում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով վերջնական պատիժ նշանակելու հարցում հանգել է ճիշտ հետևության՝ իրավաչափորեն արձանագրելով, որ այդ պատժատեսակի և պատժաչափի նշանակմամբ է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին:
5.8. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ լինելու վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներին՝ հարկ է նշել, որ բողոքաբերը, եզրահանգելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, բավարար չափով և պատշաճ կերպով չի պատճառաբանել, թե ինչում է արտահայտվել դրա խստության ակնհայտությունը: Ավելին՝ բողոքաբերի փաստարկները կատարված արարքների հանրային վտանգավորության մասին վկայող փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք հանդիսանալ:
5.9. Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցում թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող այնպիսի դատական սխալ, որ կարող էր բավարար հիմք համարվել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն այդ մասով բեկանելու կամ փոփոխելու համար։ Այլ կերպ՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու որոշում կայացնելով՝ կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն։
Հետևաբար, մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ և 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1662/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 13-05-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60-2313-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը:Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400927 արձանագրությունը:Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Անժելա |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հայրանուն | Հովհաննեսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 13-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Ջիվանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 16-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1662/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» մայիսի 2025թ․ ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Ջիվանյանս, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի մայիսի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտքագրվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ (դռնբաց) 2025 թվականի մայիսի 29-ին՝ ժամը 16։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ 1» նստավայրում։ 2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով նրա իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռ․ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անժելա |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հայրանուն | Հովհաննես |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | դատական նիստը չի կայացել նախագահող դատավորի վերապատրաստման դասընթացներին մասնակցելու պատճառով։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Պաշտպանի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվեց։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-09-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Անժելա |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/1662/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «22» սեպտեմբերի 2025 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌԻՏԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ ՍԵԴԱ ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ԱՆԺԵԼԱ ԱԴԱՄՅԱՆԻ «Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված՝ 1996 թվականի հունիսի 06-ին՝ Լեհաստանի Հանրապետության Վիշկուֆ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է «Ֆուլ Քլին» ՍՊԸ-ի տնօրեն, հաշվառման և բնակության հասցե՝ քաղաք Երևան քաղաք, Մալաթիա-Սեբաստիա, Անդրանիկի փողոց, 16-րդ շենք, 19-րդ բնակարան)։ 1. Նկարագրական մաս. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի հունիսի 14-ին թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթին։ 2024 թվականի օգոստոսի 9-ին թիվ 60231324 քրեական վարույթը ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։ 2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի ապրիլի 30-ին Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի մայիսի 16-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։ 1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն. Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը: Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը: Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը։ 1.2. Արագացված վարույթի կարգ. Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։ Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/ Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/ 2. Պատճառաբանական մաս. 2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին: 2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. ա) ապացուցված են արդյո՞ք Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. բ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար. գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ. դ) Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը, 2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը, 3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, 5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը, 6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը, 7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը, 8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը, 9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ, 10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, 11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, 12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: 3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»: Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում): 2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։ 2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…):»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը) Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը): Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ, - ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը, - նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: (...) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (...) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (...) 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (․․․)»։ Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։ Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: (․․․)»։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ Գուրգեն Դարբինյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում: 2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։ 2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։ 2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ 2.7. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։ 3. Եզրափակիչ մաս. Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով: Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-09-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր. 1-ին հատոր՝ 88 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 83 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 24-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր. 1-ին հատոր՝ 88 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 83 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-125223 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-02-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Օրինական ուժ՝ 30-12-2025 |
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 61-88 թերթ, 2-83 թերթ, 3-92 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 61-88 թերթ, 2-83 թերթ, 3-92 թերթ: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1662/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Անժելա Ադամյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 22.09.2025թ. դատավճիռը , Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով , նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 28-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 30-10-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 30-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Վ.Ռշտունու բացակայության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-11-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Անժելա |
| Ազգանուն | Ադամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1662/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ 2025թ. նոյեմբերի 13-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1662/01/25 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը. ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2310-24 քրեական վարույթը։ 1.2. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթը։ 1.3. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2314-24 քրեական վարույթը։ 1.4. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Շ.Խաչատրյանի՝ 2024 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ թիվ 60-2310-24 և 60-2314-24 քրեական վարույթները միացվել են թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60-2313-24 համարով: 1.5. 2024 թվականի օգոստոսի 09-ին թիվ 60-2313-24 քրեական վարույթն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին։ 1.6. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ հետևյալ արարքների համար. «ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400544 արձանագրությունը: Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01276՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.290 մգ/լ (առնվազն՝ 0.261 մգ/լ` նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101121 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818400927 արձանագրությունը: Բացի այդ, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված թիվ 2317292533 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին կայացված որոշմամբ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև 2024 թվականի մայիսի 20-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության զննման կտրոնի համարը՝ 01670՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.629 մգ/լ (առնվազն՝ 0.5661 մգ/լ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100960 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում վարել է «Վոլկսվագեն» մակնիշի EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412010 արձանագրությունը»: 1.7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: 1.8. 2025 թվականի մայիսի 13-ին թիվ 60-2313-24 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/1662/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Վ.Ջիվանյանին: 1.9. 2025 թվականի մայիսի 16-ին դատավոր Վ.Ջիվանյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 1.10. Առաջին ատյանի դատարանը, դատաքննության հատուկ կարգով՝ արագացված վարույթով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճռով վճռվել է. «Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով: Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում»։ 1.11. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, որը 2025թ. հոկտեմբերի 22-ին մուտքագրվել է Վերաքննիչ դատարանում։ 1.12. Բողոքի հիման վրա ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավոր Տ․Գրիգորյանի աշխատակազմին վերաքննիչ բողոքի հետ միասին փոխանցվել՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին: 1.13. Դատական կազմի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի՝ արձակուրդում լինելու պատճառով դատական կազմում 2025թ. հոկտեմբերի 30-ին ընդգրկվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանը: 1.14. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության, իսկ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ։ 2. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2.1. ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված դատավճռի համաձայն. «(…) Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված ձև 8 տեղեկանքը, դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի վերաբերյալ տեղեկությունները բացակայում են։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 57/ Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի յուրաքանչյուր դրվագին նախորդող մեկ տարվա համար հարցվող ժամանակահատվածներում Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի եկամուտը կազմել է համապատասխանաբար 1․393․865, 1․414․397 և 1․475․997 ՀՀ դրամ։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/ 2. Պատճառաբանական մաս. 2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին վերագրված արարքներն ապացուցված են, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին: 2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (…) Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ որպես Անժելա Ադամյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում): (…) Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ, - ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը, - նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չի եղել, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։(…) Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը՝ 1-ին դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի, իսկ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հանցանքի պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։ Անժելա Ադամյանին մեղսագրված արարքները կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը կազմել է 75․000 դրամ: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղսագրվող հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր դրվագի համար առանձին ստացած ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Նշված պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը 1-ին դրվագով կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: (…) Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ հանցագործությունների համակցությամբ [Անժելա Ադամյանի] նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ պատիժ սահմանելով տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը չի առարկել տուգանք պատժատեսակին, սակայն նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել և միջնորդել է թույլատրել այն վճարել մեկ տարվա ընթացքում, ուստի Դատարանը թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 տարի ժամկետում: 2.3. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, դրա կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2.4. Գործով իրեղեն ապացույցներ, գույքային հայց, վարութային ծախսեր չկան, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։ 2.5. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։ 2.6. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ (…)»: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. 3.1. Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, վկայակոչելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, որպես վերաքննիչ բողոքի հիմքեր և հիմնավորումներ՝ նշել է, որ դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները և զղջացել է կատարածի համար։ Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը բնակվում է կենսաթոշակառու տատիկի և պապիկի հետ, ովքեր ունեն առողջական խնդիրներ։ Մեղադրյալի պապը՝ Գառնիկ Պետրոսյանը, հանդիսանում է երկրորդ խմբի հաշմանդամ, համաձայն վերջինիս տրված տեղեկանքի՝ տրավման ստացել է զինվորական պարտականությունները կատարելիս, մեղադրյալը հանդիսանում է տատիկի և պապիկի խնամակալը։ Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով։ Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար։ 3.2. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքով պաշտպան Ս.Յուզբաշյանը խնդրել է պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով 2025թ․ սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը, Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ յուրաքանչյուր դրվագով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով: 4. Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները. 4.1. 2025թ. նոյեմբերի 13-ին ստացվել է մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի դիմումը, որով խնդրել է բողոքի քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ: 4.2. Նույն օրը ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Հարությունյանի գրությունը, որով հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված՝ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին և խնդրել է իր բացակայությունը համարել հարգելի: Միաժամանակ, հայտնել է, որ ծանոթ է վերաքննիչ բողոքին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման: 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 5.1. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավորված և պատճառաբանված է արդյոք մեղադրյալ Ա.Ադամյանի նկատմամբ որպես պատիժ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: 5.2. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)»: 5.3. Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ 5.4. Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը: Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն: Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը: Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատարանը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները: Եվ երկրորդ` պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս: Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել ոչ միայն այն դատական ակտը, որտեղ պատժի վերաբերյալ դատարանի հետևությունները հիմնված չեն դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, այլև այնպիսին, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները: 5.5. Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: 5.6. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ. - Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելով՝ 2024 թվականի հունվարի 05-ին՝ ժամը 22:13-ին, Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում «Տոյոտա» մակնիշի, 01 XH 707 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու, 2024 թվականի փետրվարի 04-ին՝ ժամը 00:10-ին, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 4-րդ թաղամասում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու, 2024 թվականի մայիսի 18-ին՝ ժամը 23:15-ին, Երևան քաղաքի Հին Երևանցու փողոցում «Վոլկսվագեն» մակնիշի, EN 001 JI հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու համար, - Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանին մեղավոր ճանաչելով ներկայացված մեղադրանքում, հաշվի առնելով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ ներկայացված մեղադրանքը չվիճարկելը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ հանցանքը կատարելու պահին դատված չլինելը, նրա քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, գտել է, որ մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանը ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով, 1-ին դրվագով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար), 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Անժելա Ադամյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը ենթակա է վճարման մաս առ մաս՝ 1 տարի ժամկետում: 5.7. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշմամբ վկայակոչված և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով և գնահատման ենթարկելով գործում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով վերջնական պատիժ նշանակելու հարցում հանգել է ճիշտ հետևության՝ իրավաչափորեն արձանագրելով, որ այդ պատժատեսակի և պատժաչափի նշանակմամբ է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին: 5.8. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն ակնհայտ խիստ լինելու վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներին՝ հարկ է նշել, որ բողոքաբերը, եզրահանգելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժն անարդարացի է` ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով, բավարար չափով և պատշաճ կերպով չի պատճառաբանել, թե ինչում է արտահայտվել դրա խստության ակնհայտությունը: Ավելին՝ բողոքաբերի փաստարկները կատարված արարքների հանրային վտանգավորության մասին վկայող փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և նրա նկատմամբ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք հանդիսանալ: 5.9. Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցում թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող այնպիսի դատական սխալ, որ կարող էր բավարար հիմք համարվել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն այդ մասով բեկանելու կամ փոփոխելու համար։ Այլ կերպ՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Անժելա Ադամյանի նկատմամբ 1․275․000 (մեկ միլիոն երկու հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելու որոշում կայացնելով՝ կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ա.Ադամյանի պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն։ Հետևաբար, մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ և 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Անժելա Հովհաննեսի Ադամյանի պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ ԵԴ1/1662/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-11-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 88, 83, 83 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 03-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 88, 83, 83 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 8630/26 |