ԵԴ1/1640/01/25







ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«30» մայիսի 2025 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Վահե Ջիվանյան) «Աջափնյակ 1» նստավայրում, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Արայի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված՝ 1991 թվականի ապրիլի 26-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատված, ամուսնացած, չի աշխատում, ՀԾՀ 3604910935, հաշվառված և բնակվում է՝ քաղաք Երևան, Մ․Հերացու փողոց, 20-րդ շենք, 29-րդ բնակարան հասցեում, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը)։

1․ Նկարագրական մաս

2023 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15907923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հոկտեմբերի 07-ին Դավիթ Արայի Խաչատրյանը ձերբակալվել է և նույն օրն ազատ արձակվել։
2025 թվականի մարտի 28-ին Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի ապրիլի 04-ին Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15148025 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն, որը հաստատվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանի կողմից։
2025 թվականի մայիսի 12-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի մայիսի 13-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի մայիսի 15-ին ստանձնվել է վարույթը և դատավճռի կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի մայիսի 30-ը:

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, դեռևս չպարզված անձինց, չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում ձեռք է բերել պետական մարմնի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից տրվող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող, ավտոմոբիլը և տեղափոխվող բեռը ստուգումից ազատող՝ «Հատուկ կտրոն N 153» գրառումներով կեղծ պլաստիկ քարտը, որը վարչական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով օգտագործել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 18։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նալբանդյան փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից վարչական իրավախախտման կապակցությամբ ավտոմեքենան կանգնեցնելուց հետո՝ վերջիններիս ներկայացնելու եղանակով։

2. Պատճառաբանական մաս

Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Դավիթ Արայի Խաչատրյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատասխանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Դավիթ Արայի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Դավիթ Արայի Խաչատրյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, ինչպես նաև այն, որ նրա՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի վերաբերյալ տեղեկություններ չկան, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը ապահովելու նպատակով:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 98-99-րդ հոդվածների կարգավորումները, Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 153 համարի կեղծ հատուկ կտրոնը պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի կարգավորումներով, գտնում է, որ քրեական գործով ապացույցները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցին Դատարանը չի անդրադառնում։
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, մեղադրյալի գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ, 464.6-464.10-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Դավիթ Արայի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար ՀՀ դրամ։
Դավիթ Արայի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 153 համարի կեղծ հատուկ կտրոնը պահել քրեական գործի հետ միասին:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):



ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ