ԵԴ1/1645/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«31» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, հանրային մեղադրող՝ Հ.Ավետյանի, տուժող՝ Լ.Միկոյանի և տուժողի օրինական ներկայացուցիչ Ն.Միկոյանի, մեղադրյալներ՝ Ա. Թորոսյանի և Է.Առաքելյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1645/01/25 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի (ծնվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 4-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուրի է, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ուսանող, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան Առինջ 2-րդ միկրոշրջանի 1/5 շենքի 12 բնակարանում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի (ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 27-ին' Գորիսի շրջանի Տաթև գյուղում, ազգությամբ հայ, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած է, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, թոշակառու է, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Քուչակ թաղամասի 22 շենքի 13 բնակարանում և բնակվում է Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղի Պ. Սևակի 3 փողոցի 34/3 տանը)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-5341-23 քրեական վարույթը: Նույն օրը ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Միրզոյանի կողմից որոշումներ են կայացվել Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանին, Լյուսի Սամվելի Միկոյանին, Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանին, Կատալեա Էմիլի Առաքելյանին, Նարինե Էդուարդի Միկոյանին, Աննա Վարդանի Դանիելյանին որպես թիվ 60534123 քրեական վարույթով տուժողներ ճանաչելու մասին: Քննիչի կողմից որոշումներ են կայացվել նաև դատաբժշկական փորձաքննություններ նշանակելու մասին:
1.2. Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0497/հ եզրակացության համաձայն՝ տուժող Կատալեա Առաքելյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0498/հ եզրակացության համաձայն՝ տուժող Լյուսի Միկոյանի մոտ մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0536/հ եզրակացության համաձայն՝ տուժող Աննա Դանիելյանին պատճառվել է առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող վնասվածքներ: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0535/հ եզրակացության համաձայն՝ Արտյուշա Թորոսյանի մոտ մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0537/հ եզրակացության համաձայն՝ տուժող Նարինե Միկոյանին պատճառվել է առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող վնասվածքներ: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն՝ Էդուարդ Առաքելյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս:
1.3. 2024 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել Կատալեա Առաքելյանի մայր՝ Աննա Վարդանի Դանիելյանին տուժողի օրինական ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել տուժող Լյուսի Միկոյանի մայր՝ Նարինե Էդուարդի Միկոյանին տուժողի օրինական ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին:
1.4. Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1335/հ եզրակացության համաձայն՝ տուժող Լյուսի Միկոյանի առողջությանը պատճառվել է առողջության ծանր վնասի հատկանիշներ պարունակող վնասվածքներ: Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1336/հ եզրակացության համաձայն՝ Կատալեա Առաքելյանի մոտ մարմնական վնասվածքների օբյեկտիվ հատկանիշներ չեն հայտնաբերվել:
1.5. 2024 թվականի հուլիսի 01-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60534123 քրեական վարույթով դատաավտոտեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննություն նշանակելու և դրա կատարումը ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ-ի փորձագետներին հանձնարարելու մասին:
1.6. 2025 թվականի մարտի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60534123 քրեական վարույթի նյութերում առկա Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղի Պ.Սևակ փողոցի թիվ 49/1 հասցեի տան արտաքին պատին առկա տեսանկարահանող սարքի տեսագրությունը՝ ստացված Արտյուշա Թորոսյանից առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ, որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60534123 քրեական վարույթով ԿԻԱ» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի և «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու և սահմանված վայրում պահելու մասին:
1.7. 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Միրզոյանի կողմից որոշումներ են կայացվել թիվ 60534123 քրեական վարույթով Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի տուժողի դատավարական կարգավիճակը դադարեցնելու մասին:
1.8. 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Հ.Ավետյանի կողմից կայացվել են որոշումներ թիվ 60534123 քրեական վարույթով Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.9. 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Միրզոյանի կողմից որոշումներ են կայացվել թիվ 60534123 քրեական վարույթով մեղադրյալներ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1.10. Թիվ ԵԴ1/1645/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/1645/01/25 համարի ներքո, 2025 թվականի մայիսի 12-ին մակագրվել և ս/թ մայիսի 13-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.11. 2025 թվականի մայիսի 13-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/1645/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.12. 2025 թվականի հուլիսի 31-ին Թիվ ԵԴ1/1645/01/25 քրեական գոծով Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ: Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալներ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1. Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված այն արարքի կատարման համար, որ նա 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում, «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աշխաբադի փողոցով՝ Մարշալ Բաբաջանյան փողոցից դեպի Դուշամբեի փողոց, երկրորդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 24/2 կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Աշխաբադի փողոցի թիվ 56 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 62-րդ կետի և ՀՀ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ պատշաճ չհետևելով առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրության զարգացմանն ու հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առկայության պայմաններում, չընտրելով երթևեկության համապատասխան անվտանգ ու սահուն ռեժիմ ու ժամանակին համապատասխան միջոցներ չձեռնարկելով՝ այդ ավտոմեքենայի նկատմամբ անվտանգություան ապահովող միջկողային տարածություն պահպանելու համար, իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ընդհարվել է Արտյուշա Թորոսյանի վարած «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչի հետևանքով իր ուղևոր, 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ին ծնված Լյուսի Միկոյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ գլխի ճակատային շրջանի, աջ սրունքի, ձախ ծնկահոդի շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, քերծվածքների, աջ սրունքի, ձախ ծնկահոդի շրջանների արյունազեղումի աջ ազդրոսկրի միջին երրորդականի տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով, ընդհանուր աշխատունակության 1/3-ից ավելի կայուն կորուստի հատկանիշներով:
2.2. Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված այն արարքի կատարման համար, որ նա 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում, «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Աշխաբադի փողոցով՝ Մարշալ Բաբաջանյան փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 30-40կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Աշխաբադի փողոցի թիվ 5 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 62-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ պատշաճ չհետևելով առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրության զարգացմանն ու հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առկայության պայմաններում, չընտրելով երթևեկության համապատասխան ավտանգ ու սահուն ռեժիմ ու ժամանակին համապատասխան միջոցներ չձեռնարկելով՝ այդ ավտոմեքենայի նկատմամբ անվտանգությունն ապահովող միջկողային տարածություն պահպանելու համար, իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել վթարային իրադրություն, արդյունքում ընդհարվել է Էդուարդ Առաքելյանի վարած «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 խշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչի հետևանքով դրա ուղևոր, 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ին ծնված, Լյուսի Միկոյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ գլխի ճակատային շրջանի, աջ սրունքի, ձախ ծնկահոդի շրջանների փափուկ հոսվածքների սալջարդի, քերծվածքների, աջ սրունքի, ձախ ծնկահոդի շրջանների կրունազեղումի աջ ազդրոսկրի միջին երրորդականի տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով, ընդհանուր աշխատունակության 1/3-ից ավելի կայուն կորուստի հատկանիշներով:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2024թ. հունիսի 18-ին ստացված Լյուսի Սամվելի Միկոյանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1335/հ փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի Լյուսի Միկոյանի մարմնական վնասվածքները' գլխի ճակատային շրջանի, աջ սրունքի, ձախ ծնկահոդի շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, քերծվածքների, աջ սրունքի ձախ ծնկահոդի շրջանների արյունազեղումի աջ ազդրոսկրի միջին երրորդականի տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով հետևանք են բութ, կոշտ առարկայի/նեի/ ներգործության, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը ծանր վնաս՝ ընդհանուր աշխատունակության 1/3-ից ավելի կայուն կորուստի հատկանիշով (Վ.Թ. 122-123, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2024թ. մարտի 7-ին ստացված Աննա Վարդանի Դանիելանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0536/հ փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի Աննա Դանիելյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ զույգ ծնկահոդերի շրջանների քերծվածքների, վերջիններիս շրջանների ենթամաշկային հեմատոմաների, ձախ ծնկահոդի պատռված-ջնջխված վերքի ձևով հետևանք են բութ, կոշտ առարկայի/ների/ ներգործության, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք էլ պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով (Վ.Թ. 61-62, 126, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.3. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2024թ. մարտի 14-ին ստացված Նարինե Էդուարդի Միկոյանի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0537/հ փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի Նարինե Միկոյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ ձախից ճակատի, հոնքի շրջանների պատռված վերքերի, ճակատային շրջանի ենթամաշկային հեմատոմայի ձևով հետևան են բութ, կոշտ առարկայի/ների/ ներգործության, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք էլ պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով (Վ.Թ. 73-74, 136, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.4. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2024թ. մարտի 14-ին ստացված Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի դատարժշկական փորձաքննության թիվ 0538/հ փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի Էդուարդ Առաքելյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ գոտկային 1-2-րդ ողերի ձախից լայնական ելունների տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով հետևան են բութ, կոշտ առարկայի/ների/ ներգործության, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում և պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով (Վ.Թ. 75-76, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.5. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2025թ. մարտի 7-ին ստացված դատաավտոտեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության թիվ 24-1783 փորձագետի եզրակացությունը, համաձայն որի փորձաքննությանը տրամադրված տեսաֆայլի տեսանյութի տվյալներով՝ «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենան տեսախցիկի տեսադաշտում եըևալու պահերին երթևեկում է իր երթևեկության ուղղության երկրորդ ուղեգոտով ճանապարհի ուղեմասերը բաժանող զույգ հոծ գծանշումներին հնարավորինս մոտ հետագծով: Փորձաքննությանը տրամադրված տեսաֆայլի տեսանյութի տվյալներով՝ «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենայի արգելակման լուսարձակները միանում են ավտոմեքենաների բախմանն անմիջապես նախորդող պահին: Փորձաքննությանը տրամադրված տեսաֆայլի տեսանյութի տվյալներով տեսապատկերում երևալու պահերին «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենայի՝ իր գաբարիտային երկարությամբ ընթացքի տևողությունը՝ տեսապատկերում առկա և որպես անշարժ չափորոշիչ ընտրված գծանշման նկատմամբ, կազմում է շուրջ 0,58 վայրկյան: Ներկայացված քրեական վարույթի նյութերի և սույն համալիր փորձաքննությամբ ձեռք բերված տվյալների համադրված վերլուծության արդյունքները հիմք են տալիս եզրակացնել, որ տեսապատկերում երևալու պահերին «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենայի մինչպատահարային միջին արագությունը կազմում է շուրջ 24,2 կմ/ժ: Ներկայացված քրեական վարույթի նյութերի և սույն համալիր փորձաքննությամբ ձեռք բերված տվյալների համադրված վերլուծության արդյունքները հիմք են տալիս եզրակացնել, որ «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 ավտոմեքենայի վարորդը պատշաճ չհետևելով առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրության զարգացմանն ու հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հ/հ ավտոմեքենայի առկայության պայմաններում, չընտրելով երթևեկության համապատասխան անվտանգ ու սահուն ռեժիմ և ժամանակին համապատասխան միջոցներ չձեռնարկելով՝ այդ ավտոմեքենայի նկատմամբ անվտանգությունն ապահովող միջկողային տարածություն պահպանելու համար, «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդն իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ընդհարվել է «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 h/հ ավտոմեքենային և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 62-րդ կետի' ու «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Ներկայացված քրեական վարույթի նյութերի և սույն համալիր փորձաքննությամբ ձեռք բերված տվյալների համադրված վերլուծության արդյունքները հիմք են տալիս եզրակացնել, որ «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 ավտոմեքենայի վարորդը՝ պատշաճ չհետևելով առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրության զարգացմանն ու հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հ/հ ավտոմեքենայի առկայության պայմաններում, չընտրելով երթևեկության համապատասխան անվտանգ ու սահուն ռեժիմ ու ժամանակին համապատասխան միջոցներ չձեռնարկելով՝ այդ ավտոմեքենայի նկատմամբ անվտանգությունն ապահովող միջկողային տարածություն պահպանելու համար, «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդն իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, որի արդյունքում ընդհարվել է «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 h/h ավտոմեքենային և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 62-րդ կետի ու «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-իդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորըային պատահարի առաջացումը, ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավարությունից (Վ.Թ. 143-152, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.6. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2023թ. դեկտեմբերի 24-ին կազմված ճանապարհատրանսպորտային պատահարի դեպքի վայրը զննելու մասին արձանագրությունը, սխեման և դրա տեսաձայնագրառումը, համաձայն որոնց ավտովթարի դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Աշխաբադի փողոցի թիվ 56 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածում, որտեղ ճանապարհն ասֆալտապատ է, հարթ: Աշխաբադի փողոցը բաժանված է երկու հանդիպակաց երթևեկելի ուղղությունների, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի երկու երթևեկելի գոտի, սակայն վթարի վայրում գծանշումները բացակայում են: Գծանշումներ առկա են Մարշալ Բաբաջանյան փողոցի կողմից Դուշամբեի փողոց տանող հատվածում՝ վթարի վայրից քիչ հեռու դեպի Մ. Բաբաջանյան փողոցի կողմ, որտեղ ճանապարհի երկու ուղեմասերը միմյանցից բաժանված են զույգ հոծ գծանշումներով: Դուշամբեի փողոց տանող ուղեմասն ունի 3.15 և 3.55 մետր, իսկ հանդիպակաց՝ դեպի Մ.Բաբաջանյան փողոց տանող ուղեմասն ունի ընդհանուր 6.75 մետր լայնություններ: Դեպքի պահին տեղացել է անձրև, ասֆալտը եղել է թաց, լուսավորությունն՝ արհեստական: «Կիա» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հետվթարային դիրքով կանգնած է Դուշամբեի փողոցից դեպի Մ. Բաբաջանյան փողոց տանող ուղեմասի ձախ մասում, իսկ «Մերսեդես» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հետվթարային դիրքով կանգնած է Դուշամբեի փողոց տանող ուղեմասի աջ մասում՝ հետնամասի ձախ անկյունային մասով ճանապարհի աջ մասում կայանված «Օպել» մակնիշի 37 TM 105 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առջևի ձախ անկյունային մասին բախված վիճակում: Վթարված ավտոմեքենաների տեղակայում, ինչպես նաև դեպքի վայրի իրադրության վերաբերյալ առավել մանրաման տվյալները, այդ թվում՝ չափագրական տվյալները, արտացոլված են դեպքի վայրի զննության արձանագրությանը կից կազմված սխեմայում և դրա տեսաձայնագրառությունում (Վ.Թ. 33-36, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.7. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել է 2025թ. մարտի 5-ին կայացված որոշմամբ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու» քննչական գործողությամբ լազերային սկավառակով մեղադրյալ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանից վերցված՝ Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղի Պարույր Սևակ 17-րդ փողոցի 49/1 հասցեի արտաքին պատին տեղադրված տեսանկարահանող սարքի՝ 2023թ. դեկտեմբերի 23-ի՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աշխաբադի փողոցի թիվ 56 հասցեի դիմացի հատվածում տեղի ունեցած ավտովթարի դեպքի ժամանակահատվածի տեսագրությունը, այն 2024թ. հունիսի 12-ին զննելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որոնց « (...) դիտելով տեսագրությունը՝ պարզվում է, որ այն կատարվել է մութ ժամանակ Երևան քաղաքի Աշխաբադի փողոցի ճանապարհահատվածում: Տեսագրություն նկարող տեսախցիկն ուղղված է դեպի Աշխաբադի փողոցի թիվ 56 հասցեի դիմացի ուղղությամբ: Տեսագրությունը ըստ տեսախցիկի տեխնիկական նշումների (էկրանին երևացող) կատարվել է 2023թ. դեկտեմբերի 23-ին ժամը 18:26:50 վայրկյանից: Երևում է, որ տեղում է հորդառատ անձրև, փողոցը թաց է, հեռվում նշված ճանապարհահատվածը զույգ հոծ գծանշումներով բաժանված է երկու երթևեկելի ուղեմասերի, որոնք էլ բաժանվող ընդհատող գծանշմամբ բաժանված են երկու ուղեգոտիների: Ճանապարհի երկու ուղեմասերով էլ առջևի լուսարձակները միացված ընթանում են տարբեր տրանսպորտային միջոցներ: Տեսագրության ժամը 18:26:47 վայրկյանից տեսախցիկի տեսադաշտում է հայտնվում նշված ճանապարհահատվածով Երևան քաղաքի Մարշալ Բաբաջայան փողոցից Դուշամբեի փողոցի ուղղությամբ ուղեմասի երկրորդ երթևեկելի գոտով ընթացող կարմիր գույնի հեչբեկ թափքով ավտոմեքենան, որի հաշվառման համարանիշը չի երևում: Այդ ավտոմեքենան առանց ուղղության փոփոխության ընթանում է որոշակի տարածություն՝ բավականաչափ հեռվանալով տեսանկարահանող տեսախցիկից և տեսագրության ժամը 18:26:58 վայրկյանին այդ ավտոմեքենայի առաջնամասին է բախվում հանդիպակաց ուղեմասով ընթացող ավտոմեքենան, որի գործողությունները մինչև վթարը չի երևում տեսախցիկից հեռու գտնվելու, մթության պատճառով: Շփման վայրի ճանապարհահատվածում միացված է փողոցի արհեստական լուսավորությունը: Տեսագրությունն ավարտվում է 18:27:10-ին (Վ.Թ. 70, 119-121, 154-155, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.8. Հիմնական դատալսումների ժամանակ 17.07.2025 թվականին տեղի ունեցած հիմնական դատալսումների ժամանակ որպես վկա հարցաքննվել է Աննա Դանիելյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում ճանաչում է Էդուարդ Առաքելյանին, ով իր ամուսնու հայրն է, և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հարվածի պահին ստացել է ուղեղի ցնցում և շատ քիչ բան է հիշում դեպքից: Հայտնել է, որ մինչև հարվածը գտնվել է հետևի նստատեղին՝ աջ կողմից, նկատել է միայն դիմացի մեքենայից երևացող լույսերը և այդ պահին բղավել է «պապ, զգույշ» ու վայրկյանների տարբերությամբ եղել է բավականին ուժեղ հարված: Հարվածից անմիջապես հետո, երբ բացել է աչքերը և տեսել երեխային՝ անգիտակից վիճակում կանֆետը դեպի շնչափողն ընկած, փորձել է գրկել բարձրացնել, բայց չի կարողացել:Ինքը բղավել է Նարինեին և այդ պահին լսել է, որ մի կին ասել է, թե ինքը բժշկուհի է, բայց ինքը նրա դեմքը չի հիշում:Այդ ընթացքում իրեն շտապօգնության մեքենայով տեղափոխել են հիվանդանոց, այնտեղ անցել է տարբեր հետազոտություններ և գրեթե 1 ժամ իր հիշողությունը չի վերականգնվել: Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:00-ից 18:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իրենց մեքենան եղել է «Մերսեդես» և այն վարել է Էդուարդ Առաքելյանը, դեպքը եղել է Աշխաբադ փողոցի սկզբնամասում՝ Բաբաջանյան փողոցի կողմից, եղանակը անձրևային էր, որը վերածվում էր ձնախառը անձրևի:Իրենց մեքենան ընթացել է երկրորդ երթևեկելի գոտիով, քանի որ առաջին գոտիում շինարարական աշխատանքներ էին ընթանում: Իրենից բացի մեքենայում եղել են իր փոքրիկ աղջիկը, Նարինեն և իր աղջիկը:Իր փոքրիկը մարմնական վնասվածք չի ստացել, սակայն կոնֆետը դեպի շնչափողն է գնացել, բժշկուհին փրկել է նրա կյանքը:Մյուս երեխան իր հիշելով ստացել էր ոտքի կոտրվածք և հիվանդանոցում վիրահատել են: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ Նարինեն իր ամուսնու քույրն է: Չի նկատել, թե ինչ մեքենա է հարվածել, միայն լույսն է տեսել, որից անմիջապես հետո հարվածն է եղել: Հայտնել է, որ Էդուարդ Առաքելյանը ուղիղ դիմացն էր նայում, շատ ուշադիր և զգոն վարորդ է (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.9. 17.07.2025 թվականին տեղի ունեցած հիմնական դատալսումների ժամանակ որպես վկա հարցաքննվել է Նարինե Միկոյանը, ով հայտնել է, որ դատական նիստերի դահլիճում ճանաչում է Էդուարդ Առաքելյանին, ով իր հայրն է, իսկ մյուս մեղադրյալին չի ճանաչում, և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում:Ինքը նստած է եղել առջևում՝ վարորդի՝ Էդուարդ Առաքելյանի կողքին: Այդ ժամանակ Դանիելյան Աննան, Առաքելյան Կատալեան և Լյուսի Միկոյանը նստած են եղել հետևի նստատեղին: Ինքը այդ պահին հեռախոսով ինչ-որ բան գրելուց է եղել և միայն նկատում է հարվածւ, երբ գլուխը հարվածում է մեքենայի դիմացի ապակուն: Դրանից հետո ինքը թեքվում տեսնում է, որ Առաքելյան Կատալեան աչքերը փակ, «չուպաչուպսը» բերանում է լինում և կարծես չէր շնչում, և նրան փորձում էին ուշքի բերել: Իր ուշքն ու միտքը Կատալեան է եղել, փորձել է բերանից հանել չուպաչուպսը, սակայն չի կարողացել: Այդ պահին կողքի գեղեցկության սրահից մարդիկ են դուրս գալիս և մի աղջիկ ասել է, որ ինքը քիթ-կոկորդի բժշկուհի է և կարող է օգնել: Նա հանում է երեխայի բերանի կոնֆետը, ուշքի է գալիս երեխան, որից հետո միայն նոր տեսնում է, որ իր երեխան կոտրել է ոտքը, տեղափոխում են հիվանդանոց և կատարում վիրահատություն:Պատասխանելով հանրային մեղադրողի հարցերին հայտնել է, որ մյուս մեքենայի վարորդին ինքը այդ օրը չի տեսել, միայն իմացել է, որ հիվանդանոց է եկել: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ հարվածը եղել է վարորդի դռան և հետևի կողմից: Ինքը չի տեսել, թե հարվածողը ինչ մեքենայով է եղել, նրան և մեքենային ինքը չի տեսել (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.10. 17.07.2025 թվականին տեղի ունեցած հիմնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալի կարգավիճակով հարցաքննվել է Արտյուշա Թորոսյանը, ով ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում, ինքը ընթացել է Աշխաբադի փողոցով, նկատել է դեպի իրեն ընթացող մեքենա, եղանակը անձրևային է եղել, ինքը նկատել է, որ մեքենան իրեն է մոտենում արդեն, փորձել է խուսափել վթարից, սակայն չի ստացվել, քանի որ աջ կողմում էլի մեքենաներ էին երթևեկում և մեքենան «փախցնելու» դեպքում կարող էր այլ վթար ստեղծել ու այդ պահին վթարը տեղի ունեցավ: Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ ընթացել է այդ պահին մոտ 30 կմ/ժ արագությամբ: Ինքը փորձել է կանխել վթարը, սակայն հայելիով նկատել է, որ իր հետևից մեքենաներ են ընթանում, ինչպես նաև աջ կողմում ևս մեքենաները երթևեկում են և չի կարողացել կանխել վթարը:Հայտնել է, որ ինքը ընդունում է իր մեղավորությունը և այն հանգամանքը, որ եթե ավելի դանդաղ ընթանար կկարողանար կանխել վթարը: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ ինքը իր երթևեկելի գոտիով ընթանում էր, այդ հատվածում ընդհանրապես գծանշում չի եղել, հոծ գիծը «մաքրված» է եղել ասֆալտից, իսկ ժամը մութ է եղել և ձնախառն անձրև է եկել: Հայտնել է, որ մյուս ավտոմեքենան էլ է ընթացքի մեջ եղել, կանգնած չի եղել, ինքը իր մեքենայում մենակ է եղել, իսկ մյուս մեքենայում եղել են նիստին ներկա գտնվողներից բոլորը, նրանց տեսել է հենց դեպքի պահին: Նշել է, որ մյուս մեքենան նույնպես դանդաղ է ընթացել (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.11. 17.07.2025 թվականին տեղի ունեցած հիմնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալի կարգավիճակով հարցաքննվել է Էդուարդ Առաքելյանը, ով ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 18:30-ի սահմաններում, ինքը ընտանիքի հետ միասին երթևեկել է Մարշալ Բաբաջանյան փողոցի կողմից Աշխաբադի փողոցով, ուղևորվում էին դեպի տուն, եղանակը եղել է անձրևային և ձնախառը, մութ էր և տեսանելիությունը այնքան էլ լավ չէր, ինքը ընթացել է 20-24 կմ/ժ արագությամբ երկրորդ երթևեկելի գոտիով, հետո հանկարծ իր համար անհասկանալի կերպով բախում է տեղի ունեցել: Հայտնել է, որ ուղևորներին շտապօգնության մեքենայով տեղափոխել է բժշկական կենտրոն, իսկ ինքը սպասել է մինչև պարեկային ծառայողները և ԱՊՊԱ աշխատակիցը եկել են և ստուգել են իրենց սթափությունը: Ընթացքում զգացել է, որ մեջքի հատվածում ցավերը գնալով ուժեղացել են, իր մոտ սարսուռ և մրսածություն է առաջացել, զանգահարել է իր տղային և հայտնել, որ իրեն վատ է զգում և միասին գնացել են Քանաքեռ-Զեյթունի «Երևան բժշկական կենտրոն», համակարգչային տոմոգրաֆիա անցնելուց հետո պարզվել է, որ ունի 3 ողերի վնասվածք և 4-րդ ողի տեղաշարժ 0,5 սմ-ի չափով: Իրեն բուժումներ են նշանակել, մոտ 25 օր անկողնային պառկել է և բուժումներից հետո կազդուրվել է, այս պահին չի բողոքում իր առողջական վիճակից: Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ փորձագետի տված եզրակացության հետ համաձայն է և ընդունում է իր մեղավորությունը, հակառակ դեպքում նախաքննության ընթացքում չէր համաձայնվի եզրակացության հետ: Հայտնել է, որ գիտակցում է, որ պետք է պահպաներ միջկողային հեռավորություն ավտոմեքենաներից, սակայն քանի որ հոծ գծի նշում չի եղել չի կողմնորոշվել այդ պահին: Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ հարվածը իր կողմից է եղել, լուսավորությունը արհեստական է եղել, քանի որ մութ էր, մեքենաները լուսարձակներով էին, տեսանելիությունը ցածր է եղել: Հայտնել է նաև, որ մինչև հարվածի պահը մեքենան հեռվից է նկատել մոտ 20 մետրից, և չի մտածել, որ պետք է գա հարվածի, մտածել է, որ պետք է գա անցնի իր գոտիով, հարվածը իր համար անսպասելի է եղել, այդ հատվածում շրջադարձի տեղի չի եղել, ինքը ուղիղ է ընթացել:Մինչև փորձագետի եզրակացությունը մտածել է, որ ինքը մեղավոր չէ: Նշել է, որ մյուս վարորդը չի ներկայացել՝ մտածելով գուցե կոնֆլիկտ կլինի, սակայն տեղում է եղել, մյուս վարորդը մեքենայի մեջ մենակ է եղել, իսկ իր մեքենայում եղել են հարսը, աղջիկը, 2 թոռնիկները (տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ օրենսգիրք) 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում` սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:
4.2․ Օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների ստուգումը, համաձայն որի՝ 1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման` ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:
4.3․ Օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների գնահատումը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
4.4․ Օրենսգրքի 106-րդ հոդվածը սահմանում է փաստերի իրավական կանխավարկածը, համաձայն որի՝ 1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում` 1) հանրահայտ փաստը. 2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը. 3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ. 4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ` որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք: 2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:
4.5․ Օրենսգրքի 97-րդ հոդվածը սահմանում է ապացույցների թույլատրելիությունը և դրանց օգտագործման սահմանափակումները, համաձայն որի՝ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց: 3. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված են համարվում այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել` 1) տվյալ քրեական վարույթն իրականացնելու, համապատասխան ապացուցողական կամ վարութային այլ գործողություն կատարելու իրավասություն չունեցող անձի կողմից. 2) բացարկման ենթակա անձի էական մասնակցությամբ, եթե նա իմացել է կամ ողջամտորեն պետք է իմանար վարույթին իր մասնակցությունը բացառող հանգամանքների առկայության մասին. 3) սույն օրենսգրքով նախատեսված ընթացակարգի խախտմամբ, եթե հնարավոր չէ դրա հետևանքը վերացնել այլ ապացուցողական գործողության պատշաճ կատարմամբ. 4) քննչական գործողության կատարման ընթացքում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձից, որի նկատմամբ փաստացի իրականացվել է քրեական հետապնդում` առանց այդ մասին նրան պատշաճ ծանուցելու. 5) անհայտ աղբյուրից. 6) արդի գիտությանը հակասող մեթոդների կիրառմամբ: 4. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են նաև այն խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ: 5. Օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված տվյալները չեն կարող որպես ապացույց օգտագործվել, եթե` 1) առկա է դրանք փոխարինած լինելու կամ դրանց հատկանիշները փոփոխած լինելու ողջամիտ կասկած. 2) դրանք ստացվել են այն անձից, որը հոգեկան, մտավոր կամ ֆիզիկական առողջության խնդիր ունենալու պատճառով ունակ չէ ճիշտ ընկալելու, հիշելու և վերարտադրելու վարույթով պարզաբանման ենթակա հանգամանքները: 6. Պաշտպանի բացակայությամբ մեղադրյալի տված ցուցմունքները չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, եթե մեղադրյալը դատարանում հրաժարվել է դրանցից: 7. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ կատարված գաղտնի քննչական գործողության արդյունքով ձեռք բերված տեղեկություններն ապացուցման գործընթացում չեն կարող օգտագործվել: 8. Օրենքով սահմանված պահանջների խախտմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքները չեն կարող ապացուցողական գործողության կատարման հիմք լինել:9. Այն տվյալները, որոնք ստացվել են վարույթի հանրային մասնակցի թույլ տված` օրենքի պահանջների խախտմամբ, կարող են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի կամ օրինական ներկայացուցչի միջնորդությամբ օգտագործվել որպես ապացույց, եթե այդ խախտմամբ չեն ոտնահարվել այլ անձի իրավաչափ շահերը: Այդպիսի ապացույցը կարող է օգտագործվել միայն ի շահ տվյալ մեղադրյալի: 10. Սույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված արտավարութային փաստաթղթերը չեն կարող օգտագործվել ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքով մեղադրանքը հիմնավորելու համար: Այդ արտավարութային փաստաթղթերը կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երբ դրանք ստացվել են քրեական վարույթ նախաձեռնելուց առավելագույնը չորս ամիս առաջ` ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար, կամ ութ ամիս առաջ` առանձնապես ծանր հանցագործության մեղադրանքը հիմնավորելու համար …): 11. Ապացույցների անթույլատրելիությունը, ինչպես նաև սույն հոդվածի 9-րդ մասով նախատեսված դեպքում օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված տվյալների օգտագործման հնարավորությունը որոշմամբ հաստատում է վարույթն իրականացնող մարմինը` վարույթի շահագրգիռ մասնակցի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ:12. Անթույլատրելի ճանաչված ապացույցները պահվում են վարույթի նյութերում:
4.6․ Ամփոփելով մեջբերված իրավակարգավորումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը, ապացուցման հասկացությունը սահմանել է, հիմնվելով գործունեության այդ տեսակի հետևյալ երեք բնութագրիչերի վրա. ա) ապացուցումը ճանաչողական գործունեություն է (իրականացվում է ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով), բ) ապացուցումը տրամաբանական գործունեություն է (իրականացվում է ապացույցներ հավաքելով, ստուգելով և գնահատելով), գ) ապացուցումը վարութային գործունեություն է (իրականացվում է Օրենսգրքով սահմանված կարգով): Օրենսդիրը հստակեցրել է ապացուցման ենթակա հանգամանքների շրջանակը՝ դրանում ներառելով այնպիսի հանգամանքներ, որոնց հաստատումը կարևոր նշանակություն ունի դատավարական ակտ կայացնելու համար: Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որը կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, հարկ է ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան: Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել՝ հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով: Վերլուծելով ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ առկա սահմանումները՝ Դատարանը ողջամտորեն գալիս է այն եզրահանգմանն, որ բացառապես օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով ապացույցների հավաքման հրամայական պահանջն օրենսդրորեն ամրագրելու միջոցով իրացվել են ապացույցի թույլատրելիությանը ներկայացվող պայմաններից երկուսը, այն է՝ ապացույցը պետք է ստացվի միայն օրենքով նախատեսված աղբյուրից և միայն օրենքով նախատեսված միջոցներով (դատավարական եղանակով): Դատարանի գնահատմամբ՝ այս պահանջներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել ապացույցի թույլատրելիությունը գնահատելիս: Ապացույցի ստուգման հասկացությունը Դատարանի գնահատմամբ ներառում է ստուգման դատավարական իմաստով ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեադատավարական իմաստով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Մասնավորապես՝ օրենսգիրքը, որոշակի պահանջներ է ներկայացնում հարցաքննության արձանագրությանը (օրինակ՝ հարցաքննվողի կողմից հարցաքննության արձանագրության յուրաքանչուր էջը ստորագրելու պահանջը), կամ մասնակցի պարագայում՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև իրականացվող վարութային գործողության բնույթն ու նպատակը պարզաբանելը, որի նպատակը հարցաքննվողի կամ մասնակցի կողմից հարցաքննության ընթացքի և իր ցուցմունքների արձանագրման իսկության հաստատումն է, կամ վարութային և ապացուցողական գործողությունների ընթացքի և իսկության ընկալումն ու հաստատումը: Հետևաբար, ստուգման շրջանակներում վերլուծության է ենթակա ոչ միայն ապացույցի բովանդակությունը, այլ նաև ապացույցի ձևի համապատասխանությունը օրենսգրքի պահանջներին: Ապացույցի գնահատումն իրենից ենթադրում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները:
4.7․ Օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4.Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են (...): 7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:
4.8․«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես, այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը (․․․)։
4.9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջները կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոնները խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:




4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
 Դատապարտված մեղադրյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներին:
 Դատարանը, որպես մեղադրյալներ Արտյուշա Թորոսյանի և Էդուարդ Առաքելյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև նախաքննական մարմնին և Դատարանին ճշմարտացի ցուցմունքներ հայտնելը, քննության ընթացքում պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը, նաև Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների կողմից չեն արձանագրվել այնպիսի կոպիտ երթևեկության խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել ավելի ծանր հետևանքների, միաժամանակ հաշվի է առնվում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալներից որևէ մեկի վերաբերյալ նախկինում դատվածություն ունենալու մասին տեղեկություններ ձեռք չեն բերվել:
 Դատարանն արձանագրում է, որ գործում պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանին և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջիններս ենթակա են պատժի՝ իրենց կատարած արարքի համար:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.11. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալներ Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջիններիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալները կատարել են միջին ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, երեխայի լավագույն շահը՝ նկատի ունենալով, որ տուժողը մանկահասակ է, ինչպես նաև հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալների դրսևորած պատշաճ վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.12. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.13. Անդրադառնալով մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
4.14. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «ԿԻԱ» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի և «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները անհրաժեշտ է վերադարձնել ըստ պատկանելիության:
4.15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանին և Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Արտյուշա Խաչատուրի Թորոսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացնել:
5. Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
6. Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
7. Էդուարդ Արամայիսի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը վերացնել:
8. Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «ԿԻԱ» մակնիշի 60 RP 111 հաշվառման համարանիշի և «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 59 RN 059 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները վերադարձնել ըստ պատկանելիության:
9. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
10. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
11. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔ ՈՆՅԱՆ