ԵԴ1/1634/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

<<29>> օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս.Բունոյանի և
Լ.Ալոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Հ.Հարությունյանի,
մեղադրյալ՝ Վ.Գևորգյանի,
պաշտպան՝ Տ.Գրիգորյանի,

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի (ծնված՝ 1995 թվականի հունվարի 01-ին, ՀՀ Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում դատված, ութամյա կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզի Մուղնի գյուղի 7-րդ թաղամասի 84-րդ տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ ՀՀ Արարատի մարզի Արմաշ գյուղի 4-րդ փողոցի 101-րդ տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60180125 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 22-ին կազմված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> միջնորդությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանը միջնորդել է թիվ 60180125 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել քրեական հետապնդում:
2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60180125 քրեական վարույթով նախաքննություն իրականացնող քննիչ Մ.Կոստանդյանի միջնորդությունը բավարարվել է և Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, որը վերջինիս ներկայացվել է 2025 թվականի ապրիլի 29-ին:
2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60180125 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 08-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ հաստատել թիվ 60180125 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և այն քրեական վարույթի նյութերի հետ հանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1634/01/25 համարը:
2025 թվականի մայիսի 12-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Գևորգ Պողոսյանին, իսկ 2025 թվականի մայիսի 13-ին հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմին:
2025 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի կողմից կայացված որոշմամբ՝ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/1634/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:
2025 թվականի օգոստոսի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2. Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<[Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03110 մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.715 մգ/լ), 2025 թվականի հունվարի 26-ին՝ ժամը 23:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է <<Գազ>> մակնիշի 21 SU 704 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259010306 արձանագրությունը:>>:

Արագացված վարույթ.
3. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Հ.Հարությունյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
4. Դատվածությունների և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման պատասխանի համաձայն՝ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը ՀՀ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հուլիսի 18-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, որի վճարումը տարաժամկետվել է 1 տարով: ՀՀ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ՝ նշանակված տուգանքը փոխարինվել է կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ 9 օր ժամկետով: Պատժի կրման և պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություններ չկան:
Բացի այդ, Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը ՀՀ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է հանրային աշխատանքների՝ 100 ժամ տևողությամբ: Պատժի կրման և պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություններ չկան:
4.1. <<Դատալեքս>> դատական տեղեկատվական համակարգից տպված թիվ ԼԴ/0177/01/23 քրեական գործով ՀՀ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հուլիսի 18-ի դատավճռով Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և դատապարտվել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրվել է կատարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով: Նշված դատավճիռը կատարման է ուղարկվել 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին:
4.2. <<ՀՀ դատական համակարգ>> կառավարման ծրագրից տպված թիվ ԱՐԱԴ/0226/01/24 քրեական գործով ՀՀ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ի դատավճռով Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ: Նշված դատավճիռը կատարման է ուղարկվել 2025 թվականի մարտի 11-ին:
4.3. 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Արագածոտնի մարզային մարմնի պետ Լ.Ասատրյանի գրությամբ, մասնավորապես, նշվել է. <<Ձեր 07.08.2025թ-ի NԴԴԱ-8.1Ե-91262 գրությանն ի պատասխան հայտնվում է, որ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը
1/ ՀՀ Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի
18.07.2023թ-ի թիվ ԼԴ/0177/01/23 դատավճռով դատապարտվել է 375.000 ՀՀ դրամ տուգանքի, որի վճարումը տարաժամկետվել է 1 տարի ժամկետով՝ ամսական 31.250 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Հաշվառման ընթացքում Վ.Գևորգյանը կատարել է մասնակի վճարումներ և ժամանակացույցով նախատեսված հերթական վճարումները չկատարելու համար ՀՀ պրոբացիայի ծառայության Արագածոտնի մարզային մարմինը 25.06.2025թ.-ին միջնորդություն է ներկայացրել Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 245.000 ՀՀ դրամն ազատազրկման փոխարինելու վերաբերյալ:
Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 26.07.2024թ.-ին թիվ ԱՐԱԴ/0036/13/24 որոշմամբ բավարարել է միջնորդությունը և տուգանքի չվճարած մասը փոխարինել 9 (ինը) օր ժամկետով ազատազրկման: Որից հետո՝ մինչև որոշման օրինական ուժ ստանալը, Վ.Գևորգյանը վճարել է նշանակված տուգանքի չվճարած մասը՝ 245.000 ՀՀ դրամը և դիմել վերաքննիչ դատարան՝ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասոըւթյան դատարանի որոշումը վերցնելու պահանջով, սակայն 26.08.2024թ.-ին ՀՀ վերաքննիչ դատարանը Վ.Գևորգյանի կողմից ներկայացված բողոքը թողել է առանց քննության: Որից հետո Վ.Գևորգյանը ներայացրել է վճռաբեկ բողոք՝ Արագածոտնի մարզի ԱԱԸԻԴ-ի որոշման դեմ, որը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից 07.01.2025թ.-ին ընդունվել է վարույթ և քննությունը նշանակվել է գրավոր ընթացակարգով: Մինչ օրս ՊԾ Արագածոտնի մարզային մարմինը վճռաբեկ դատարանի կողմից չի ստացել որևէ որոշում՝ բողոքի վերաբերյալ:
2/ 03.12.2024թ-ին Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԱՐԱԴ/0226/01/24 դատավճռով դատապարտվել է 100 ժամ հանրային աշխատանքների, որը կատարել է և 28.04.2025թ.-ին հանվել հաշվառումից:>>:
4.4. 2025 թվականի մայիսի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա.Հովսեփյանի գրության համաձայն՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն՝ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը 2025 թվականի հունվարի 26-ին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող:
4.5. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում պատժի վերաբերյալ հարցերի քննարկման ժամանակ, մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանը Դատարանի հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ իր նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ նշանակվելու պարագայում այն վճարելու հնարավորություն չունի, միաժամանակ հայտնել է նաև, որ համաձայն է կատարել հանրային աշխատանքներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
5. Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
6. Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, արձանագրում է, որ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը բխում է Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումից):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, արձանագրում է, որ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը:
7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)>>:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (արարքի կատարաման պահին և մինչև 2025 թվականի հուլիսի 03-ը գործող) նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը):
8. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 6-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ հանրային աշխատանքների, կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Դատարանը Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատժատեսակ կիրառելու հարցում հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքները, որ մեղադրյալը չունի համապատասխան բավարար ֆինանսական միջոցներ տուգանք պատժատեսակ նշանակելու պայմաններում վճարում կատարելու համար և բացի այդ, նա համաձայնել է կատարել հանրային աշխատանքները (մանրամասն տե՛ս սույն դատավճռի 4.5-րդ կետը և քրեական գործում առկա դատական նիստի լազերային սկավառակը):
Ընդ որում, Դատարանը հանգում է հետևության, որ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ պետք է նշանակել 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ, և որ այդ պատժի կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
9. Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանն ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, գործով իրեղեն ապացույցներ չկան:
10. Անդրադառնալով մեղադրյալ Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել:
11. Ինչ վերաբերում է վարութային ծախսերի հարցին, ապա այն պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի: Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախսեր առկա չեն:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ:
Վրեժ Հրաչիկի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Ս.ՊՈՂՈՍՅԱՆ