ԵԴ1/1587/01/25



ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահությամբ դատավոր Ջ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ


2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ք. Երևանում


դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝


Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի` (...)), մեղադրանք է ներկայացվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագ),

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունվարի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 60027224 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել, և վերջինիս մեղադրանք է ներկայացվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «(…) նա 2023 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 10:50-ի սահմաններում և 2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 10:06-ի սահմաններում, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Այսպես.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված թիվ 2317118666, 2317118684, 2317118705, 2317118727 և 2317118748 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումներով Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 2-ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 2-ը, որի մասին վերջինս ծանուցվել է ինչպես փոստային առաքման միջոցով, այնպես էլ 37494076785 հեռախոսահամարին՝ ուղարկված հաղորդագրության միջոցով: Տեղյակ լինելով, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 10:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակ-Ամիրյան խաչմերուկի հատվածում վարել է Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի անվամբ հաշվառված «Մերսեդես» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կայացվել է վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317255426 որոշումը։
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը դիմում է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության պետին՝ խնդրելով Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի անվամբ կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317255426 որոշումը վերահասցեագրել իրեն:
(...):
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կայացված թիվ 2317118666, 2317118684, 2317118705, 2317118727 և 2317118748 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումներով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ ժամը 10:06-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մհեր Մկրտչյան - Դեղատան խաչմերուկի հատվածում վարել է Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի անվամբ հաշվառված «Մերսեդես» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ին կայացվել է վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317291013 որոշումը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը դիմում է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության պետին՝ խնդրելով Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի անվամբ կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317291013 որոշումները վերահասցեագրել իրեն: (...):»
Քննիչի՝ 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 8-ին գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ջ.Հայրապետյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դատական նիստում դատարանը կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով ու հռչակելով հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի անմեղությունը:


Դատարանում հետազոտված ապացույցներ.
Մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք չի տվել։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրությունը, ROADPOLICE.AM հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, «ՀայՓոստ» ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 2316980813 վարչական տույժ ստանալու մասին որոշման ծանուցումը հաստատող փաստաթուղթը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Մասիսի բաժնից ստացված թիվ 2317000183 որոշման ծանուցումը հաստատող փաստաթուղթը և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկանքը:ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրության համաձայն՝ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ ՃՈ-ի կողմից կայացված թիվ 2317000183, 2317118748, 2317118727, 2317118705, 2317118684 և 2317118666 որոշումներն (կասեցման սկիզբը՝ 02.10.2023թ., ավարտը՝ 02.04.2024թ.) առաքվել են Արարատի մարզ, Այնթապ 2-րդ շարք, 7-րդ տուն հասցեով, որոնցից 2317118748, 2317118727, 2317118705, 2317118684 և 2317118666 որոշումները փոստային ծառայության կողմից հանձնվել են, իսկ թիվ 2317000183 որոշումը փոստային ծառայությունը վերադարձրել է ՃՈ, սակայն բացի ՀՀ հրապարակային ծանուցումների պաշտոնական ինտերնետային կայքի (azdarar.am) միջոցով ծանուցելը, միջոցներ են ձեռնարկվել թիվ 2317000183 որոշումը համայնքային ոստիկանության միջոցով ծանուցելու ուղղությամբ և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Մասիսի բաժնի կողմից հանձնվել է: Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը չի բաժանորդագրվել ՃՈ ծանուցումների էլեկտրոնային համակարգում առկա եղանակներից որևէ մեկին, ուստի էլեկտրոնային եղանակով չի ծանուցվել իր անվամբ կայացված ՃՈ վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումներին, սակայն 37494076785 հեռախոսահամարին ուղարկվել է SMS հաղորդագրություն վերջինիս տուգանային միավորները սպառվելու և վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ։Էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ հարթակից օգտվելու տեղեկանքի համաձայն՝ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային կայքում գրանցել է 3498959520 և 37494076785 հեռախոսահամարները։ 37494076785 հեռախոսահամարին ուղարկվել են հաղորդագրություններ այն մասին, որ 05.09.2023թ.-ին՝ «ՀԱԿՈԲ ՎԱՀԱՆԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ բալերը զրոյացել են» 06.10.2023թ.-ին և 17.10.2023թ.-ին՝ «ՀԱԿՈԲ ՎԱՀԱՆԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ վարորդական վկայականը կասեցվել է»: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Մասիսի բաժնից ստացված թիվ 2317000183 որոշման ծանուցումը հաստատող փաստաթղթի համաձայն թիվ 02317000183 որոշման պատճենը հանձնվել է Հակոբ Գրիգորյանին, որը հաստատվել է վերջինիս կողմից՝ ձեռագիր կատարված գրառմամբ՝ «Հակոբ Գրիգորյան», ստորագրությամբ և ամսաթվի նշումով:
Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի տեղեկանքի համաձայն՝ 26088214 վարորդական վկայականը հակոբ Վահանի Գրիգորյանի անվամբ: Կարգավիճակը զննության կառավարող: Կասեցումների պատմության Համաձայն վերջինիս անվամբ վարորդականի գործոնը կասեցվել է թվով 17 անգամ: Վերջին թվով 6 դեպքերում կարոտ կա հանդիսացել 02.10.2023թ., ավարտը՝ 02.04.2024թ․:(տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 75-76-րդ թերթեր):
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված թիվ 8180249746 և թիվ 8300869930 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները: Թիվ 8180 249746 վարչական իրավախախտման մասին արձանագրության համաձայն՝այն կայացվել է 19.10.2023թ.-ին` ժամը 21:06-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի 39- րդ հասցեում, ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Լաերտ Վարդանի Հայրապետյանի կողմից այն մասին, որ քաղաքացի Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը /բն.՝ Արարատի մարզ, Այնթապ, 2-րդ շենքի 7-րդ տուն hugaring the Sangue 6x369 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը նույն օրը՝ ժամը 21:00-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի 39-րդ հասցեում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Թիվ 8300869930՝ վարչական իրավախախտման մասին արձանագրության համաձայն՝ այն կայացվել է 19.10.2023թ.-ին` ժամը 20:58-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցի 2-րդ նրբանցք 96-րդ հասցեում, ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Լաերտ Վարդանի Հայրապետյանի կողմից այն մասին, որ քաղաքացի Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը /բն.՝ Արարատի մարզ, Այնթապ, 2-րդ շենքի 7-րդ տուն հասցեում նույն օրը՝ ժամը 20:54-ին, Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցի 2-րդ նրբանցք 96-րդ հասցեում վարել է «Mercedes» մակնիշի 36VX369 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի արտաքին լուսային սարքերը սահմանված ռեժիմով չեն աշխատել: (տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 142-րդ թերթ):
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ վարչական գործունեության և բողոքների քննության վարչությունից ստացված թիվ 2317291013 և թիվ 2317255426 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումները։ Թիվ 2317255426 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշման համաձայն՝ այն կայացվել է կայացվել է 18․10․20232թ․-ին Ճանապարհային ոստիկանության տեխնիկական միջոցներով հայտնաբերված իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննության բաժնի կողմից ՝ համադրելով տեխնիկական միջոցի օգտագործմամբ ստացված տեսանյութում ամրագրված արարքի հատկանիշները: Զննությամբ պարզվել է, որ որոշումը կայացվել է Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի նկատմամբ առ այն, որ վերջինիս կողմից 04.10.2023թ.-ին՝ ժամը 10:50-ին, Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակ / Ամիրյան խաչմերուկի հատվածում «Mercedes» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի տրասնպորտային միջոցով վարչական իրավախախտում կատարելու համար: ՎԻՎՕ-ի 124-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն՝ որոշվել է Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի միավորներից հանել 0.5 տուգանային միավոր: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում հանձնելու (հանձնված համարվելու) օրվան հաջորդող օրը: Թիվ 2317291013 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշման համաձայն այն կայացվել է 23.10.2023թ.-ին Ճանապարհային ոստիկանության տեխնիկական միջոցներով հայտնաբերված իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննության բաժնի կողմից տեխնիկական խամրագրված արարքի հատկանիշները: Զննությամբ պարզվել է, որ որոշումը կայացվել է սիմա Սուրենի Սարգսյանի նկատմամբ առ այն, որ վերջինիս կողմից 10.10.2023թ.-ին՝ ժամը 10:06-ին, Երևան քաղաքի Մհեր Մկրտչյան / Դեղատան փողոցների խաչմերուկի հատվածում «Mercedes» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի տրասնպորտային միջոցով վարչական իրավախախտում կատարելու համար: ՎԻՎՕ-ի 124-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն՝ որոշվել է Ռիմա Սուրենի Սարգսյանի միավորներից հանել 0.5 տուգանային միավոր: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում՝ հանձնելու (հանձնված համարվելու) օրվան հաջորդող օրը: (տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 150-րդ թերթ):
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված գրությունը, ROADPOLICE.AM հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, «ՀայՓոստ» ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 2316980813 վարչական տույժ ստանալու մասին որոշման ծանուցումը հաստատող փաստաթուղթը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Մասիսի բաժնից ստացված թիվ 2317000183 որոշման ծանուցումը հաստատող փաստաթուղթը և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկանքը:(տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 78-79-րդ թերթեր):
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ 8300869930 10 վարչական ծառայությունից ստացված թիվ 8180249746 և թիվ 830086 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները: (տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 143-րդ թերթ):
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ արտավարութային փաստաթուղթ է ճանաչվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայությունից ստացված թիվ 2317255426 և թիվ 2317291013 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումները։(տե՛ս դատական նիստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 9-ի արձանագրությունը, քրեական գործ, 151-152-րդ թերթեր):

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները, դրանք ազատ և բարեխիղճ գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց համակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաշվի առնելով նաև անհրաժեշտ ու հնարավոր ապացույցների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը դատարանում չապացուցվեց և հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պետք է կայացնել արդարացման դատավճիռ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»։
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)» (տե΄ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի կայացված թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական նորմերի, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Հակոբ Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը` Դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի նյութերում առկա չէ թույլատրելի ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը հիմք կտար հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին դիտավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները:
Այսպես, մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին մեղսագրված է երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարում: Նշված հոդվածի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը»: Մեջբերված նորմի վերլուծությունից, ի թիվս այլոց, երևում է, որ հանցակազմի գործարկման համար պահանջվող հիմնական հանգամանքներից մեկը՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում տրանսպորտային միջոց վարելն է:
Սույն գործի փաստական հանգամանքներից երևում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա երկու անգամ՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 4-ին և 2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ին վարել է Ռիմա Սարգսյանի անվամբ հաշվառված «Մերսեդես» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված լինելու և այդ հանգամանքի մասին տեղյակ լինելու պայմաններում:
Դատարանն արձանագրում է, որ հրապարակային դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են քրեական վարույթում առկա մեղադրյալին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու մասին որոշումների և մյուս փաստաթղթերի քննիչի կողմից զննում կատարելու մասին արձանագրությունները, որով և մեղադրանքի կողմը հիմնավորում է մեղադրյալ Հ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը: Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված հիշյալ զննության արձանագրությունների փաստաթղթային հիմքերի մի մասն անընթեռնելի է ամբողջությամբ, իսկ մյուս մասը մասնակի, ինչը հնարավորություն չի տալիս Դատարանին գնահատելու Քննիչի կողմից զննություն կատարելու մասին արձանագրությունների բովանդակության արժանահավատությունը:
Մասնավորապես, ի թիվս այլոց, քրեական գործի 1-ին հատորում առկա 21-34, 42-45, 51-63, 65-66, 68 թերթերում առկա վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումները, ծանուցումները դրանց հավաստագրերը, որոնք և հիմք են հանդիսացել մեղադրյալին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելու համար գրեթե անընթեռնելի են, դրանց բովանդակությունն աղճատված է:
Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով գործում առկա ապացույցներով և դրանց հիմքերով (արտավարութային փաստաթղթերով) չի հաստատվում մեղադրյալի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու և մի շարք վարչական իրավախախտումներ կատարած լինելու հանգամանքը: Գործի նյութերից պարզ չէ նաև թե արդյոք Հ.Գրիգորյանի կողմից են ստորագրված եղել ստացականները, ինչը Դատարանին բերում է վերջինիս մեղքը առաջադրված մեղադրանքում ապացուցված լինելու ողջամիտ կասկածի, որը չի հաղթահարվում դատարանում հետազոտված մյուս ապացույցներով:
Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի կողմից նման քրեական գործի դատարան ուղարկելն անթույլատրելի է՝ հաշվի առնելով վերը մեջբերված թերությունները:
Հետևաբար Դատարանը եզրահանգում է, որ գործի նյութերում առկա չեն բավարար և համոզիչ ապացույցներ, որոնք թույլ կտան հաստատել, որ Վ․Գրիգորյանը պատշաճ ծանուցված է եղել վեց ամսով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին և, որ այդ հանգամանքներում 2023 թվականի հոկտեմբերի 4-ին և հոկտեմբերի 10-ին վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 36 VX 369 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքները ռեաբիլիտացնող են (…)»։
Նույն օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:»:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հակոբ Վահանի Գրիգորյանը չի կատարել իրեն մեղսագրված արարքները, քանի որ ապացուցված չեն մեղադրյալին վերագրվող բոլոր փաստական հանգամանքները, ուստի վերջինիս նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 33-րդ և 347-350-րդ հոդվածներով ՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Հակոբ Վահանի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել՝ նրա կողմից իրեն մեղսագրված արարքները կատարած չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հ.Գրիգորյանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված արդարացվածի իրավունքները:
Հակոբ Վահանի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը վերացնել։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ջ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ