ԵԴ1/1622/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

23․05.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ. Ֆարխոյանը, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Պետրոս Երեմի Երամյանի (ծնված 26․08․1996 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բնակվում է Երևան քաղաքի Գաջեգործների 3-րդ փողոցի 12-րդ տուն հասցեում) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական վարույթը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

10․01․2025 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60110025 քրեական վարույթը (հատոր 1, վ.թ. 9)։
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․ Մուրադյանի 28․04․2025 թվականի որոշմամբ Պետրոս Երեմի Երամյանի (այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1, վ.թ. 24)։
2025 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը (հատոր 1, վ.թ. 27-28)։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Գայանե Խաչատրյանը 2025 թվականի ապրիլի 30-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրվել է քննիչի, մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից (հատոր 1, վ.թ. 48)։
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․ Մուրադյանը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 60110025 քրեական վարույթի նյութերը, 2025 թվականի մայիսի 07-ին հաստատել է մեղադրական եզրակացությունը՝ չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մայիսի 12-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ. Ֆարխոյանը որոշել է թիվ ԵԴ1/1622/01/25 (60110025) քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 մայիսի 23-ը։
Մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, հարբած/ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես
Պետրոս Երամյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկի փողոցով ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի 0,468 միլիգրամ պարունակությամբ, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 ZS 378 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416996 արձանագրությամբ:»:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն իր կատարած հանցանքի համար։»։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75.000 դրամ։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավար-տելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։
2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը:
3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը:
4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները:»։
Նույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝
1) մեղադրյալն անչափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին.
5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար.
6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․
7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:»։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, այն է՝ մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանը նախկինում դատված չէ և նրան մեղսագրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործության կատարում, նա չի վիճարկել իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը, պաշտպան Տիգրան Գրիգորյանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում վարույթի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ինչի վերաբերյալ քննիչը կազմել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրել են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը, միաժամանակ արձանագրելով, որ սույն գործով բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մասնավորապես՝ մեղադրյալը չափահաս է, նրան մեղսագրվում է մասնավոր անձի շահերին վնաս չպատճառած, մեկ արարքի կատարում, ինչի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով որպես պատժատեսակ սահմանված է նաև տուգանքը, գույքային հայց հարուցված չէ, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հանրային մեղադրողը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել, իսկ մեղադրյալի կողմից համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց գրավոր հրաժարվելու վերաբերյալ տվյալներ քրեական վարույթի նյութերում առկա չեն, ինչպես նաև պահպանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը, որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։
Ներկայացված մեղադրանքը Պետրոս Երեմի Երամյանի կողմից ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային մի-ջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Դատարանը, հաշվի առնելով կողմերի միջև կնքված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության բովանդակությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 77-րդ հոդվածների պահանջները, գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով՝ վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված չափով։
Միևնույն ժամանակ, դատարանը հաշվի առնելով, որ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` ՀՀ նվազագույն ամսական աշխատավարձը 75.000 ՀՀ դրամ է, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգ կիրառելու վերաբերյալ արձանագրությամբ խնդրել է իր ֆինանսական վիճակից ելնելով հնարավորություն տալ իր նկատմամբ նշանակվող տուգանքը վճարել 12 ամսվա ընթացքում, ուստի է դատարանը գտնում է, որ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի՝ տուգանքի վճարումը պետք է երկարաձգել և ժամկետ սահմանել 12 ամիս ժամանակով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ թիվ 60110025 քրեական վարույթով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Պետրոս Երեմի Երամյանի վերաբերյալ ստացված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Մարտին Ենոքյանի կողմից 16.12.2024 թվականին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03021 կտրոնը, ստուգաչափման թիվ 136835 վկայականը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքը պետք է պահել քրեական վարույթում։
Անդրադառնալով կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն ընտրված է ճիշտ և վերացվելու կամ փոփոխելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Պետրոս Երեմի Երամյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կարգով՝ Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 12-ամսյա ժամկետ՝ թույլատրելով Պետրոս Երեմի Երամյանին, սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարել 31.250 ՀՀ դրամից ոչ պակաս գումար՝ մինչև սույն դատավճռով նշանակված տուգանքի գումարի լրիվ մարումը։
Պետրոս Երեմի Երամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված նյութերը՝ պահել քրեական վարույթում։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ. ՖԱՐԽՈՅԱՆ