ԵԴ1/1611/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«10» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Վ.Մարգարյանի, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Գ․Գասպարյան) 2025 թվականի մայիսի 26-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» թիվ ԵԴ1/1611/01/25 քրեական գործով կայացված որոշումը.
ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.
1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է թիվ ԵԴ1/1611/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևարդ Եթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Առա¬ջին ատյա¬նի դատարա¬նի 2025 թվականի մայիսի 26-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» որոշմամբ մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է տնային կալանքը 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի հատուկ վերանայման բողոքը, բողոքի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1611/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 25-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատավոր Վ.Մարգարյանին, դատավորի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի հունիսի 26-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է վերանայման վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2025 թվականի հուլիսի 10-ը։
Դատական վարույթի փաստական հանգամանքները և վերանայման վարույթի լուծման համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Լևարդ Եթարյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «Լևարդ Արմենի Եթարյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով քննությամբ չպարզված օրը և հանգամանքներում ձեռք է բերել և իր հագին եղած բաճկոնի գրպանում մինչև 2025 թվականի հունվարի 31-ը՝ ժամը 21:50-ի սահմանները, ապօրինի պահել է թվով 5՝ կապույտ գույնի կպչուն ժապավեններով ամրացված, «զիփ» տեսակի փականով պոլիէթիլենային փաթեթներում առկա խոշոր չափի՝ ընդհանուր 15,93 (2,4+3,8+3,11+2,9+3,6) գրամ ընդհանուր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2025թ. հունվարի 31-ին` ժամը 22:10-ի սահմաններում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողների կողմից՝ Լևարդ Արմենի Եթարյանի անձնական խուզարկության ժամանակ։»:

3. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մայիսի 26-ի վիճարկվող որոշմամբ՝ մասնավորապես նշվել է.
«(…) Այսպիսով դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կալանքը պետք է փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով:
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը` սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ` Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում:
Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով):
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով, մասնավորապես՝ մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք այս ընթացակարգի շրջանակներում առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն առկա չէ:
Անդրադառնալով մեղադրյալի վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու փաստարկներին՝ Դատարանն արձանագրում է, սույն հավանականությունը ներկա փուլում նվազել է: Հանրային մեղադրողի կողմից չնշվեցին, ինչպես նաև քրեական գործում առկա չեն նշված հավանականության մասին վկայող այնպիսի փաստարկներ, որոնք հիմք կհանդիսանան մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի շարունակական կիրառման համար: Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ քրեական գործի նախաքննությունը ավարտվել է, հարցաքննվել են գործով անցնող բոլոր անձինք և իրականացվել են այն բոլոր դատավարական գործողությունները, որոնք անհրաժեշտ են եղել քրեական վարույթի շրջանականերում և նախաքննության մարմինը, բավարարվելով ապացույցների ձեռքբերված ծավալու, ավարտել է մինչդատական վարույթը և գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկել դատարան:
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ սույն օրեննագրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու ռիսկը ներկայումս բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկին՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն հավանականությունը ներկայումս շարունակում է բարձր լինել հաշվի առնելով մասնավորապես այն հանգամանքը, որ Լևարդ Արմենի Եթարյանը չունի մշտական աշխատանք (թեև մեղադրյալը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ աշխատում է, սակայն այդ հանգամանքը հիմնավորող փաստական տվյալներ առկա չեն), կայուն եկամուտ, որի պայմաններում Դատարանը ողջամիտ է համարում ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը:
Դատարանի նման դիրքորոշման համար հիմք է հանդիսացել նաև մեղադրյալի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակը, դրա տարբեր չափաբաժինների փաթեթավորված լինելը:
Ներկայումս, գնահատելով խափանման միջոցի շարունակական կիրառման համար անհրաժեշտ հիմքերը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք շարունակում են առկա լինել և մեղադրյալի կողմից բացասական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը զսպելու համար մեղադրյալի անձնական ազատությունը ենթակա է սահմանափակման, քանի որ ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը:
Հաշվի առնելով վերոնշյալ բացասական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի անձնական ազատությունը ենթակա է սահմանափակման, քանի որ ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը:
Միաժամանակ, հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, մեղսագրվող արարքի բնույթը և փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցից ավելի մեղմ խափանման միջոցի՝ կրկին ազատության սահմանափակման հետ կապված տնային կալանքի կիրառմամբ:
Անդրադառնալով տնային կալանքի կիրառման ժամկետին և պայմաններին Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է կիրառել 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, քաղաք Երևան, Ավան-Առինջ, 1-ին միկրոշրջան 2/2 շենք, 39 բնակարան հասցեում: Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամանակ մեղադրյալին պետք է արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց: Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապազ տեղեկացնել վերահսկողության մարմնին:»:

Վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքում Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանը, մեջբերելով գործի դատավարական նախապատմությւոնը, Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները, մասնավորապես, նշել է. <<(…) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 118-րդ հոդվածների բնույթից ու բովանդակությունից, ինչպես նաև հակասում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի, ՄԻԵԴ-ի մի շարք նախադեպային որոշումների պահանջներին, հետևաբար դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա, ուստի, գտնում եմ, որ նշված որոշումը ենթակա է փոփոխման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Վերոշարադրյալ իրավական ակտերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական գնահատականների լույսի ներքո ուսումնասիրելով ԵԴ1/1611/01/25 գործի նյութերը՝ ակնհայտ է, որ առկա են բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքի կիրառումն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելը և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու նպատակները:
Հատկանշական է, որ նոր հանցանք կատարելու հավանականության բարձր լինելու վերաբերյալ հետևության հանգել է նաև Դատարանը, սակայն, բավարար համարելով խափանման միջոց տնային կալանքի և գրավի համակցությունը, պատշաճ գնահատման չի արժանացրել նաև քրեական վարույթի համար էական նշանակություն ունեցող՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության մասին վկայող մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են կիրառված խափանման միջոցների՝ անձի պատշաճ վարքագծի ապահովման գործում բավարար չլինելու մասին:
Այսպես՝ նկատի ունենալով, որ սույն դեպքում քննարկման առարկա է հանդիսանում նաև մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականության բարձր լինելու հարցը, հարկ է վերլուծել այդ հարցի կապակցությամբ իրավաչափ հետևությունների հանգելու համար հիմք հանդիսացող փաստական տվյալները:
Նախևառաջ անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից օրենքով իր վրա դրված պարտականությունները կատարելուց խուսափելուն՝ գտնում եմ, որ այս առումով բարձր է մտավախությունն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա՝ ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին: Նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ գործի քննությունը դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվեն դատավարական կարգավիճակ ունեցող անձինք, իսկ նրանց վրա վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը շարունակում է բարձր լինել:
Ուստի, իրատեսական է այն, որ վերջինս տնային կալանք խափանման միջոցի պայմաններում կարող է խոչնդոտել ապացույցների հետազոտման գործընթացին, բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ քննությանը՝ իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալուն կամ արդեն իսկ տված ցուցմունքներից հրաժարվելուն հորդորելու, համոզելու, խնդրելու, սպառնալու և այլ ճանապարհով, այսինքն՝ առկա է գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու իրական վտանգ:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու մտավախությանը՝ արձանագրում եմ, որ Դատարանի որոշմամբ ևս հասատվել է այն, սակայն Դատարանի կողմից պատշաճ գնահատականի չի արժանացել տնային կալանքի պայմաններում նոր հանցանք կատարելու հավանականության բառացումը, մասնավորապես՝ Դատարանը, հաստատելով նոր հանցանքի կատարման հավանականությունը, պատշաճ չի գնահատել մեղադրյալին մեղսագրվող փաստական հանգամանքները, հանցանքը կատարելու դրդումը, ինչպես նաև այն, թե արդյոք տնային կալանքը կբացառի նոր հանցանքի կատարման հնարավորությունը ցանկացած եղանակով:
Անդրադառնալով Լևարդ Եթարյանին մեղսագրվող արարքին՝ արձանագրում եմ, որ նրան մեղսագրվող արարքը դասվում է ծանր ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար համապատասխանաբար որպես հիմնական պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը՝ 4-8 տարի ժամկետով, և թեև մեղսագրվող արարքի համար նախատեսվող պատժի խստությունը չի կարող ինքնին անձի ազատությունը սահմանափակելու հիմնավորում հանդիսանալ, այնուամենայնիվ, այն լրացուցիչ այլ փաստական տվյալների հետ համակցության մեջ բավարար են մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականության մասին հիմնավոր ենթադրություն անելու համար:
Այսպիսով՝ թիվ ԵԴ1/1611/01/25 գործով 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշման կայացմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ և քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը:>>:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ԵԴ1/1611/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ Լևարդ Արմենի Եթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով:

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխելու և որպես խափանման միջոց տնային կալանքը ընտրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
7. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
ա) անձին օրինական կերպով կալանքի տակ պահելը իրավասու դատարանի կողմից նրա դատապարտվելուց հետո,
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
դ) անչափահասին կալանքի վերցնելը օրինական կարգադրության հիման վրա՝ դաստիարակչական հսկողության համար, կամ նրա օրինական կալանավորումը՝ նրան իրավասու իրավական մարմնին ներկայացնելու նպատակով,
ե) անձանց օրինական կալանքի վերցնելը՝ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև հոգեկան հիվանդներին, գինեմոլներին կամ թմրամոլներին կամ թափառաշրջիկներին օրինական կալանքի վերցնելը,
զ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ նրա անօրինական մուտքը երկիր կանխելու նպատակով, կամ այն անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, որի դեմ միջոցներ են ձեռնարկվում՝ նրան արտաքսելու կամ հանձնելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն. <<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2․ Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ՝ այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն․<<Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են՝
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:(…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ << 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
(…) 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Վերոգրյալից բխում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Այսինքն, խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների և նպատակների առկայության դեպքում անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարացվել, եթե անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այդ թվում այլընտրանքային մյուս խափանման միջոցների կիրառմամբ։
<<Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
-Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման կամ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (Նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81):
- Խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցների կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
- կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել եթե առկա են խափանման միջոց կիրառելու պայմանները և նպատակները և այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել խափանման միջոցի նպատակների իրացումը։
- Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` հատուկ վերանայման կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը՝ ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Տվյալ դեպքում, մրցակցող արժեքների՝ մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով՝ քննարկվող որոշումների հատուկ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:
- Դատաքննության փուլում գտնվող քրեական գործերի շրջանակներում կայացված Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան դատական ակտը բեկանելու համար պետք է լինի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
8. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 2-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանը մեղադրվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցանք կատարելու մեջ։
Սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված և սույն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին տրամադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս համաձայնելու մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և վերջինիս նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը: Հետևաբար, այդ մասով վերանայման բողոքում ներկայացված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները և դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաստական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառումը տվյալ դեպքում կարող է բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանը հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր են:
Այսպես, սույն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով սույն որոշման նախորդ կետերում նշված քրեական գործի առանձնահատկությունները, մեղադրյալի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, նրա վերաբերմունքը իրեն առաջադրված մեղադրանքին, մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, իչպես նաև նրա մասնակցության աստիճանը և սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով որ նախաքննությունը ավարտվել է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների տնային կալանքի միջոցով ողջամտորեն հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը՝ գործի դատական քննության ընթացքում և տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ Լևարդ Եթարյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելն այն պայմաններում, երբ առկա է մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը չեզոքացնելու այլ մեխանիզմ, դատավարության ներկա փուլում արդարացված չէ և չի ապահովում անձի իրավունքի սահմանափակման և հետապնդվող արդյունքի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռություն: Հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն, իրենց էության մեջ, իրավաչափ են (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետը):
Անդրադառնալով վերանայման բողոքում մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականության վերաբերյալ արված հետևություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև խափանման միջոցի, այդ թվում նաև կալանքի նպատակներն ունեն կանխատեսական բնույթ, և նախկինում հնարավոր վարքագիծ դրսևորելը բավարար չէ ապագայի վերաբերյալ ամբողջական հետևության հանգելու համար, այնուհանդերձ հարկ է նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վիճարկվող դատական ակտի կայացումից և այն Վերաքննիչ դատարան բողոքարկելու ժամանակահատվածում մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորած չլինելն էական նշանակություն կարող է ունենալ ապագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում ողջամիտ հետևության հանգելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հնարավորություն ունենալը և համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունն ըստ էության պետք է դիտարկել միմյանցից անջատ: Տվյալ դեպքում, առկա փաստական տվյալները գործի դատաքննության տվյալ փուլում, մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու այնպիսի հավանականության մասին, որը հնարավոր չէ չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառմամբ, ողջամիտ հետևության հանգելու համար բավարար չեն:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն այդ մասով նույնպես իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշված հետևություններին (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետը), հետևաբար վերանայման բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են և չեն բխում սույն վարույթի նյութերից:
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերանայման բողոքում նշված փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարացնելու համար և էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետը): Տվյալ դեպքում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
9. Ինչ վերաբերում է վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
10. Ամփոփելով սույն որոշման նախորդ կետերում արձանագրված դատողություններն ու եզրահանգումները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին, Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության կայացրել է իրավաչափ դատական ակտ:
Այսինքն, մեղադրյալ Լևարդ Եթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և վերջինիս նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը կիրառելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստերի շրջանակներում թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է հարցը ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված պատճառաբանություններն, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
11. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Դատախազ Դ․Կյուրեղյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 26-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու մասին» թիվ ԵԴ1/1611/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հատուկ վերանայման կարգով՝ այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ