ԵԴ1/1624/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«03» սեպտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Ս․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Կ․ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ա․ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում` արագացված վարույթի կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի՝ ծնված՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա հաշվառված՝ *** հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը։

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 8-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի ավագ տեսուչ Վ․Ախշարումովը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի հրամանատար Ա․Իսախանյանին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի ՎՎԻ բաժնի պետի պարտականությունները ժամանակավոր կատարող Դ․Գևորգյանին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ՝ Արայիկ Արզումանյանը, Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի (ծնված՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, ***, ՀԾՀ՝ ***) նկատմամբ 2025 թվականի հունվարի 2-ին՝ ժամը 22:03-ին կազմել է թիվ 8180430105 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2025 թվականի հունվարի 2-ին՝ ժամը 21:55-ին Երևան քաղաքի Կուրղինյան փողոցում «ՄԵՐՍԵԴԵՍ-ԲԵՆՑ» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում:
(…)
Ներկայացնում եմ թիվ 8180430105 արձանագրությունը, կից նյութերը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից կատարված քաղվածքի պատճենը, որը փաստում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է 2023 թվականի ապրիլի 17-ին՝ ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ ՃՊԾ 2-րդ գումարտակի, 6-րդ վաշտի, 1-ին դասակի ծառայողի կողմից կայացված ԱՖ թիվ 960579 որոշմամբ՝ մեկ տարի ժամկետով և չի վերականգնել: (…)»:
2025 թվականի հունվարի 8-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի ավագ տեսուչ Վ․Ախշարումովը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ՝ Արայիկ Արզումանյանը, Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի (ծնված՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, ***, ՀԾՀ՝ ***) նկատմամբ 2025 թվականի հունվարի 2-ին՝ ժամը 22:03-ին կազմել է թիվ 8180430105 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2025 թվականի հունվարի 2-ին՝ ժամը 21:55-ին Երևան քաղաքի Կուրղինյան փողոցում «ՄԵՐՍԵԴԵՍ-ԲԵՆՑ» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: (…)»:
Հաղորդման հիման վրա՝ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60184125 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մայիսի 5-ին, ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 60184125 քրեական վարույթով Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի մայիսի 5-ին Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 8-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1624/01/25 (նախաքննական համարը՝ 60184125) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի մայիսի 12-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի մայիսի 15-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1624/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.855 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը, «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2025 թվականի հունվարի 02-ին՝ ժամը 22:03-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կուրղինյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» *** հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի մակնիշի կապակցությամբ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180430105 արձանագրությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: (…)»։

3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Ս․Պետրոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2025 թվականի ապրիլի 22-ի Ձև 8 տեղեկանքը , համաձայն որի`
«(…) 1. ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆ ԱՐԱՅԻԿ ԱՐԹՈՒՐԻ
Ծննդյան ամսաթիվը` 10/12/1991, Ծննդավայրը` ***
Համարը` 12250320
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը՝ ԼՂՀ
Մեղադրական հոդված` ԼՂՀ ՔՐ.ՕՐ հ 117
ԿԱՐՃՎԱԾ Է ամս․՝ 22/04/2020 հիմք 35 Հ. 1 Մ. 4 Կ.
2. ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆ ԱՐԱՅԻԿ ԱՐԹՈՒՐԻ
Ծննդյան ամսաթիվը` 10/12/1991, Ծննդավայրը` ***
Համարը` 48021724
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը՝ ԱՐՄԱՎԻՐԻԻ ՄԱՐԶԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ,ամս` 13/02/2024 Մեղադրական հոդված՝ ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 1
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն
Դատապարտող մարմինը՝ ԱՐՄԱՎԻՐԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ.ԴԱՏԱՐԱՆ,ամս` 10/05/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 1
Հիմնական պատիժը՝ ՏՈՒԳԱՆՔ 375.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 1 տարի
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա (…)»։
- Թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 դատական գործի վերաբերյալ «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության պատճենը ։
- 2025 թվականի մայիսի 5-ին մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը, ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել կատարածի համար ։
- 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրությունը , որի համաձայն՝ «(…) [Հ]այտնում եմ Ձեզ, որ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի մայիսի 10-ի թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 դատավճռով, Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը, (ծնված՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, բնակվում է՝ *** հասցեում, հեռ.***) մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 -րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար և դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Միաժամանակ տուգանքի վճարման համար տրամադրվել է 1 (մեկ) տարի ժամկետ յուրաքանչյուր ամիս 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ գումար վճարելու պայմանով
Թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 դատավճիռը 2024 թվականի հուլիսի 2-ին մտել է օրինական ուժի մեջ, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում ստացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին և ընդունվել է ի կատար ածման:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ա.Բաբաջանյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում:
Ա.Բաբաջանյանի կողմից իրականացվել է 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով վճարում:
Նկատի ունենալով, որ Ա․Բաբաջյանը սահմանված ժամկետում վճարում չի կատարել՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի կողմից 2025 թվականի մայիսի 13-ին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան՝ տուգանքի չվճարած մասի՝ 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու պահանջով։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 2-ի թիվ ԵԴ1/0698/15/25 որոշմամբ՝ դատապարտյալ Ա.Բաբաջանյանից որոշվել է բռնագանձել 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափին համարժեք գույք:
Վերը նշված որոշումը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 19-ին։
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի 2025 թվականի հունիսի 19-ի թիվ 656 որոշմամբ՝ տուգանքի ձևով պատժի կատարումը կասեցվել է։
Առ. 2025 թվականի օգոստոսի 29-ը Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությունից 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամը բռնագանձելու մասին տեղեկություն չի ստացվել։ (…)»։
- Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի ժամանակավոր պաշտպանության (փախստականի) թիվ TP167998 վկայականը :

4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը նախկինում դատապարտված է,
- Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանն ունի բարձրագույն կրթություն,
- Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանն ամուսնացած է, խնամքի տակ է գտնվում երկու անչափահաս երեխաները,
- Ներկայացված մեղադրանքում Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի անձը բնութագրող հանգամանք է բարձրագույն կրթություն ունենալն ու ամուսնացած լինելը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 70-րդ հոդվածով, գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը , ինչպես նաև խնամքին երկու անչափահասների առկայությունը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, քանի որ վերջինիս իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը կատարել է այն պայմաններում, երբ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 10-ի թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճռով (դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ 2024 թվականի հուլիսի 02-ին) նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը 2025 թվականի օգոստոսի 29-ի դրությամբ ամբողջությամբ ի կատար չի ածվել, այսինքն՝ 2025 թվականի հունվարի 2-ին՝ վերը նշված դատավճռի ուժով, Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը, հանդիսանալով դատվածություն ունեցող անձ, կատարել է նոր արարք։
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելու հարցի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի , հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ անձի արարքում հանցակազմը որակյալ դարձնող մեկից ավելի հանգամանքների առկայությունը կարող է վկայել ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին, հետևաբար այն պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս :
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Դատարանը, հաշվի առնելով Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի կատարած հանցանքի հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանա-տվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխա¬նատվու¬¬¬¬¬թյունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքը, գտնում է, որ Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի կանոնների կիրառմամբ և Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նրա նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ վեցապատիկի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանը եկամուտ չի ունեցել (այդպիսի տեղեկություններ առկա չեն վարույթի նյութերում)՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին` 2025 թվականի հունվարի 2-ին, ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով (6 x 75.000)։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակված վերջնական պատժին պետք է լրիվ գումարել նաև Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 10-ի թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ տուգանքը՝ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 637.500 (վեց հարյուր երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու 637.500 (վեց հարյուր երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի վճարման ժամկետ պետք է սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-13-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 10-ի թիվ ԱՐԴ/0334/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 187.500 (հարյուր ութսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ տուգանքը և Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 637.500 (վեց հարյուր երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
4. Արայիկ Արթուրի Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
6. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ