ԵԴ1/1579/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

<<07>> հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Լ.Ալոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Ռ.Դոխոյանի,
մեղադրյալ՝ Ա.Սաքանյանի,
պաշտպան՝ Հ.Հարությունյանի,

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի (ծնված՝ 1992 թվականի մարտի 03-ին, ՀՀ Լոռու մարզի Ագարակ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնալուծված, նախկինում դատված, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված է ՀՀ ԱՆ <<Աբովյան>> ՔԿ հիմնարկում, փաստացի բնակվող՝ ՀՀ Լոռու մարզի Ագարակ գյուղի 23-րդ փողոցի 1-ին տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի հուլիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ալլա Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2746-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ալլա Գևորգյանի կողմից կազմված <<Քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60616424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին թիվ 60-2746-24 և 60616424 քրեական վարույթներով նախաքննության հետագա կատարումը հանձնարարվել է քննիչ Մ.Կոստանդյանին:
2025 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60133825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կայացված <<Թիվ 60616424 և 60133825 քրեական վարույթները թիվ 60274624 քրեական վարույթին միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 60616424 և 60133825 քրեական վարույթները միացնել թիվ 60274624 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակել թիվ 60274624 քրեական վարույթով:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին կազմված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> միջնորդությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանը միջնորդել է թիվ 60274624 քրեական վարույթով Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3 դրվագ) հարուցել քրեական հետապնդում:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Գրիգորյանի կողմից կայացված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60274624 քրեական վարույթով Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, որը վերջինիս ներկայացվել է 2025 թվականի ապրիլի 08-ին:
2025 թվականի փետրվարի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60274624 քրեական վարույթով Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Դոխոյանի կողմից կայացված <<Թիվ 60274624 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ հաստատել թիվ 60274624 քրեական վարույթով ստացված մեղադրական եզրակացությունը և այն քրեական վարույթի նյութերի հետ հանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1579/01/25 համարը:
2025 թվականի մայիսի 07-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Գևորգ Պողոսյանին, իսկ 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմին:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի կողմից կայացված որոշմամբ՝ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/1579/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:
2025 թվականի հոկտեմբերի 07-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2. Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<[Ն]ա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, վարել է տրանսպորտային միջոցներ:
Այսպես՝
Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 0.337 մգ/լ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի հուլիսի 09-ին՝ ժամը 04:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Թամանցիների փողոցում վարել է Ավետիս Պետիկյան տվյալներով անձի անվամբ հաշվառված <<Ինֆինիտի>> մակնիշի 37 BZ 424 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել թիվ 8180407419 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 0.447 մգ/լ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի սեպտեմբերի 08-ին՝ ժամը 04:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Թամանցիների փողոցում վարել է Ալվարդ Ազիզբեկյանի տվյալներով անձի անվամբ հաշվառված <<Մերսեդես Բենս>> մակնիշի 07 EZ 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել թիվ 8180415631 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը, չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 0.334 մգ/լ ալկոհոլային խմիչք օգտագործած՝ ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի հունվարի 04-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի Թամանցիների փողոցում վարել է Ավետիս Պետիկյան տվյալներով անձի անվամբ հաշվառված <<Ինֆինիտի>> մակնիշի 37 BZ 424 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել թիվ 8259007806 արձանագրությունը:>>:

Արագացված վարույթ.
3. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Ռ.Դոխոյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
4. Դատվածությունների և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման պատասխանի համաձայն՝
Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով (համար՝ 60163623) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նույն օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է տուգանքի՝ 338.000 (երեք հարյուր երեսունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով, որի վճարումը տարաժամկետվել է 5 ամսով: Պատժի կրման վայրի և պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություններ չկան:
Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 23-ի դատավճռով (համար՝ 60311924) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 ամիս ժամկետով և տուգանքի՝ 64.000 (վաթսունչորս հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ազատվել է ժամկետին: 26.08.2025թ. տուգանքը վճարվել է: Պատժի կրումից ազատման ամսաթիվը՝ 24.08.2025թ.:
4.1. <<Դատալեքս>> դատական տեղեկատվական համակարգից տպված թիվ ԵԴ1/0230/01/23 քրեական գործով (նախաքննական համարը՝ 60163623) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռի համաձայն՝ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ է նշանակվել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 408.000 ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոնի կիրառմամբ Անահիտ Սաքանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է՝ սահմանվելով տուգանք՝ 338.000 ՀՀ դրամ չափով: Տուգանքը վճարելու համար սահմանվել է 5 ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամսում 67.600 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
4.2. <<Դատալեքս>> դատական տեղեկատվական համակարգից տպված թիվ ԵԴ1/3045/01/24 քրեական գործով (նախաքննական համարը՝ 60311924) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 23-ի դատավճռի համաձայն՝ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ դատավճռով նշանակված պատժին՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկմանը լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով նշանակված վերջնական պատժի՝ 338.000 (երեք հարյուր երեսունութ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի չվճարած մասը՝ 64.000 (վաթսունչորս հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը, և վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և տուգանք՝ 64.000 (վաթսունչորս հազար) ՀՀ դրամի չափով:
4.3. 2025 թվականի մայիսի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա.Հովսեփյանի գրության համաձայն՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն՝ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանը 2024 թվականի հուլիսի 09-ին, 2024 թվականի սեպտեմբերի 08-ին և 2025 թվականի հունվարի 04-ին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացել է ընդհանուր 32.250 ՀՀ դրամ աշխատավարձ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
5. Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
6. Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, արձանագրում է, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը բխում է Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումից):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, արձանագրում է, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտել հանցանքները դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը:
7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)>>:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (արարքի կատարաման պահին և մինչև 2025 թվականի հուլիսի 03-ը գործող) նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը):
8. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքները, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 6-րդ կետում արձանագրված՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի, կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ընդ որում, Դատարանը հանգում է հետևության, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (1-ին դրվագ) տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ)՝ տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նվազագույն աշխատավարձի ութապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ)՝ տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նվազագույն աշխատավարձի իննապատիկի՝ 675.000 (վեց հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, և որ այդ պատիժների կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Առկա պայմաններում հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1.800.000 (մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ անդրադառնալով Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի կողմից տուգանքն ամբողջությամբ և անհապաղ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ դատական նիստում արված հայտարարությանը և հաշվի առնելով վերջինիս գույքային դրության վերաբերյալ գործում առկա տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը պետք է տարաժամկետել և նրան թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
9. Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանն ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, գործով իրեղեն ապացույցներ չկան։
10. Անդրադառնալով մեղադրյալ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել:
11. Ինչ վերաբերում է վարութային ծախսերի հարցին, ապա այն պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի: Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախսեր առկա չեն:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անահիտ Աշոտի Սաքանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (1-ին դրվագ) Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի ութապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (3-րդ դրվագ) Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի իննապատիկի՝ 675.000 (վեց հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով՝ Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.800.000 (մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրել Անահիտ Աշոտի Սաքանյանին դատավճռով նշանակված 1.800.000 (մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը՝ 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
Անահիտ Աշոտի Սաքանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Ս.ՊՈՂՈՍՅԱՆ