Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1582/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Արսեն Գևորգյան Էդիկի
Արսեն Էդիկի Գևորգյան
Արսեն Էդիկի Գևորգյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տաթևիկ Մուրադյան
Քրեական վերաքննիչ
Ադրինե Ղուկասյան
Արսեն Նիկողոսյան
Մնացական Հարությունյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 296 Մաս 1
Հոդված 393 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տաթևիկ Մուրադյան
Քրեական վերաքննիչ
Ադրինե Ղուկասյան
Արսեն Նիկողոսյան
Մնացական Հարությունյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-06-03 | 15:00 | 5 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-03-30 | 14:00 | 5 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-01-12 | 15:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-12-30 | 14:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-27 | 12:30 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-10 | 17:30 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-09 | 14:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-28 | 12:30 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-14 | 10:30 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-17 | 11:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-25 | 10:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-26 | 10:00 | 4 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/1582/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«12» հունվարի 2026թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրողներ Հրանտ Պողոսյանի,
Նարեկ Մհերյանի,
պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի,
մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝
(ծնված՝ առկա է անձանական տվյալ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան,առկա է անձանական հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15114425 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի փետրվարի 06-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ համակցված կիրառվել են տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատվել է նոր քրեական վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 15146825 քրեական վարույթի համարը:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի մայիսի 07-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ:
Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը։
Դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 08-ը։
2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և միևնույն ժամանակ ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ քննությամբ ինքնությունը չպարզված և «Տելեգրամ» հավելվածում «Mary Jane» անվամբ առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջից ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակ, որոնք իրացման նպատակով տեղադրել է թաքստոց վայրերում, իսկ մի մասը` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող թվով 5 փաթեթները հետագայում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ:
Բացի այդ.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից իր «dash» կրիպտոարժույթային դրամապանակին ստացել է կրիպտոարժույթներ, որից հետո նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթի մի մասը տելեգրամյան փոխարկման «kokochange» հարթակի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 19-ին, 23-ին և 28-ին փոխարկել է ՀՀ դրամի և բանկային թիվ 20523539947847001 հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով ստացել և տնօրինել է 34 000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ:
Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ:
Բացի այդ.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրն իրեն մոտեցել են Ոստիկանության ծառայողներ և հարցրել, թե արդյոք իր մոտ առկա է թմրանյութ: Ինքը չի փորձել իր մեղքը թաքցնել կամ որևէ խոչընդոտ ստեղծել: Միանգամից ասել է, որ ունի: Ինքն իր մեղքը ընդունել է, և հայտնել, որ պատրաստ է աջակցել նախաքննությանը, և աջակցել է: Եթե իր ցուցմունքում ասել է, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, ուրեմն այդպես է: Բավականին ժամանակ է անցել, և ինքը չի հիշում ամբողջական ինֆորմացիան: Չի հիշում, թե իր մոտ քանի փաթեթ թմրանյութ է եղել: Ինչքանով որ հիշում է, թմրամիջոցները փաթեթավորված են եղել: Չի հիշում՝ ժապավենով փաթեթավորված եղել է, թե՝ ոչ: Ինչ որ ասել է նախաքննության ընթացքում, պնդում է: Չի ճանաչում այն անձանց, ումից հանձնարարություն է ստացել՝ փաթեթները տեղադրելու վերաբերյալ: Նրանց հետ կապի մեջ է գտնվել տելեգրամյան ալիքի միջոցով: Որքանով որ հիշում է, ինքը չի գտել այդ մարդկանց: Հնարավոր է, որ սխալվում է, բայց կարծում է, որ առաջինը նրանք են իրեն գրել: Տելեգրամյան ալիքի անունը չի հիշում, բայց իր ցուցմունքում նշել է: «Մերի Ջեյն» անվանումով օգտատիրոջը, երևի, հիշում է: Չի հիշում, թե որքան ժամանակ է, որ իր մոտ թմրամիջոցներ են եղել: Նշեց, որ ինքը գումարներ ստացել է թմրանյութի համար, սակայն չի ցանկանում ասել, թե կոնկրետ ինչի համար: Ստացել է այն անձից, ում հետ շփվել է «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, սակայն նրան չի ճանաչում: Փոխանցումները կատարվել են կրիպտոարժույթի միջոցով: Իրեն ասել են, որ գումար ստանալու համար պետք է կրիպտոարժութային կայքից օգտվի: Ինքը առաջարկել է, որ գումարն այլ տարբերակով փոխանցվի, սակայն ասել են, որ այլ եղանակով չի լինի: Իրեն ներկայացրել են՝ ինչպես պետք է օգտվի էլեկտրոնային դրամապանակից, ինքն էլ այդպես է արել: Գումարը կանխիկացրել է իր քարտին փոխանցելու եղանակով: Փոխանցել է կրիպտոարժութային «չենջ»-ի միջոցով, կոնվերտացրել է: Գումարները փոխանցել են ոչ թե առձեռն, այլ իր հաշվեհամարին: Տելեգրամյան էջի անունը չի հիշում: Այդ եղանակի մասին իրեն ասել է գումարը փոխանցած անձը: Ասել է, որ նրա մոտ կարող է գումարը կանխիկացնել: Ինքը ընդհանրապես չի իմացել, թե այդ ամենն ինչպես է կոնվերտացվում: Իրեն ներկայացրել են, ինքն էլ արել է: Չի հիշում, որ սրանից առաջ կրիպտոարժույթ կոնվերտացրած լինի: Նշեց, որ ինքն անձնական կրիպտոարժույթ ունեցել է՝ տելեգրամյան խաղերի մասնակցելու արդյունքում: Չի հիշում՝ այդ անձին իր անձնագիրը տրամադրել է, թե՝ ոչ: Գումարը փոխանցել է իր հաշվեհամարին, կանխիկացրել է ու ծախսել: Չի հիշում, թե գումարը որքան է կազմել:
Նշեց, որ եթե այդ գումարն իրեն կանխիկ տային, ապա ինքը կանխիկ կվերցներ: Ինքն առաջարկել է այլ եղանակով վերցնել գումարը, սակայն իրեն մերժել են։ Ինքը որևէ բան քողարկելու նպատակ չի ունեցել: Եթե նման նպատակ ունենար, չէր փոխանցի այդ գումարն իր հաշվեհամարին՝ իր անունով:
Նշեց, որ ինքը մեծ սխալ է գործել, ինչի համար զղջում է: Փողերի լվացման մասով մեղադրանքի հետ համաձայն չէ:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Բնակվում է նշված հասցեում ներկա պահին երեք հնդիկների հետ իր մայրիկի տանը: Հնդիկները իր հետ վարձով են բնակվում: Երկու ոստիկան են իրեն կանգնեցրել ու իր մոտ հայտնաբերել թմրանյութ Կենտրոնում, բայց փողոցի անունը չգիտի: Փողոցում է եղել, որովհետև ուզում էր թմրանյութ պահել: Թմրանյութը «պլան» ա, մոտը հինգ փաթեթ կար, դրանք տեղադրելու համար տեղ էր ման գալիս, հստակ չգիտեր՝ որտեղ տեղադրի: Փաթեթները դրել էր պահոցի տեղը, գնացել, վերցրել է մոտ քսան օր առաջ Էրեբունուց, կոնկրետ տեղը քարտեզով կարող է ասել: Դրանից բացի Արգավանդից էլ է վերցրել։ Հիմնականում այդ երկու տեղից է վերցրել: Մոտ 4 անգամ է այդպես վերցրել: Էրեբունուց վերջին անգամ վերցրել է մոտ 25-30 փաթեթ, որոնց կեսից շատը ինքն է օգտագործել մենակով, դրսում: Բոլորը միատեսակ թմրամիջոց են եղել: Երեք-չորս ամիս է, ինչ զբաղվում է սրանով։ Սկսել է սրանով զբաղվել հետևյալ հանգամանքներում. իրեն գրել են Տելեգրամ ալիքով, թե աշխատանք ուզում է, ի սկզբանե գրել է ոչ, բայց շարունակել են գրվել ու էշի պես ասել է այո։ Իրեն գրող տելեգրամ անունը անգլերեն գրված է «Մարի Ջանե»։ Իր տելեգրամ ալիքի անունը չեմ հիշում, դա իր հեռախոսահամարով է բացված։ «Մարի Ջանե» օգտատերը, թե իրեն որտեղից է ճանաչում, պատկերացում չունի, հնարավոր է, որ տելեգրամի խմբերով, տարբեր խմբեր կան, օրինակ կինոների, աղջիկների, հնարավոր է, որ այդպես են իրեն գրել։ Այդ անձին չի տեսել, միայն գրվել է: Համաձայնվելուց հետո նա անձնագրի նկարն է ուզել, չգիտի, թե ինչի, երևի, որ չխաբի: Նա ասել է, որ թմրամիջոցը միայն «Մարիխուանա» է լինելու, պետք է դրանք թաքստոցներում պահի, նկարի և ուղարկի ու 3-4 օրը մեկ տեղադրի, 3-5 հատ ու ամեն տեղադրածի համար հինգ դոլար: Վճարումը կատարվում էր կրիպտովալյուտայով, նա Դաշին էր փոխանցում, ինքը տելեգրամով չենջ կա գրում էր, ինքն էլ դրամ էր սարքում, ուղարկում էր քարտին իր անունով հաշվառված Ինեկո բանկի քարտին: Չենջ անողից ուղարկված միշտ նույն հաշվեհամարից է եկել։ Այս 3-4 ամսվա ընթացքում 150-200 հազար դրամ են փոխանցել իրեն: Չենջ անողին չի ճանաչում։ Վերջին անգամ թաքստոցում տեղադրել է երեկ մեկ հատ Չարբախում, ուղարկել է տելեգրամին նկարը: Մարիխուաննայից բացի այլ բան չի օգտագործում, իր մոտ առկա կաթուցիչով ծխել է երեք օր առաջ: Անձամբ որևէ մեկի թմրամիջոց չի տվել, մենակ է ծխել: Մոտ 30 փաթեթ պահում էր իրենց տան դոմիկի մոտի կոյուղու խողովակի մեջ։ Այնտեղ ներկայումս չկա, այլ վայրում էլ չունի պահած: Որևէ մեկը տեղյակ չի դրա մասին: Իր կամքով է արել, ինքը վարկեր ունի, մայրդ հիվանդ է շաքարով, նրան մեկ ամիս առաջ ուղարկել է Ռուսաստան քրոջ մոտ, այնտեղ անվճար դեղեր են տալիս մի քանի տեսակի, որ մնացածն էլ ինքը առնի: Վարկը ընդհանուր երկու միլիոն է, իր անունով մոտ մեկ միլիոն, բոլորը ինքն է մուծում, մնացածը մայրիկի անունով է: Ոստիկանները մոտեցել են, հարցրել են չթույլատրվող ինչ-որ մի բան կա, ինքն էլ ասել է այո, թմրամիջոց էլ են հարցրել, ասել է՝ այո: Ինքը զղջում է կատարծի համար շատ: Ավելացնելու այլ բան չունի:
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, ծանոթանալով պաշտպանի հետ նախորդ ցուցմունքին՝ պնդում է այն, միայն մեկ շտկում է ցանկանում կատարել, որ ասել էր հնդիկների հետ է ապրում, ցանկացել է նշել, որ մի բակում նրանք ապրում են տնակի մեջ, իսկ տան մեջ ինքը մենակ է ապրում:
Ինչպես նշել է նախորդ ցուցմունքով, բոլոր թմրամիջոցները իրեն իրացրել է նշված տելեգրամ ալիքը «Մերի Ջեյն», որի վերաբերյալ ինֆորմացիա չկա, փակ է, դրա հեռախոսահամարը թե ինչով է գրանցված չգիտի: Թմրամիջոցները իր մոտ գտնվել են թաքստոցներում պահելու նպատակով: Հայտնել է բջջային հեռախոսի գաղտնաբառը: «Տելեգրամ» ալիքի օգտատիրոջ լուսանկարը աղջկա նկար է, բայց մուլտիկի: Նշել է, որ իրեն մեղավոր է ճամաչում, նախկինում տված ցուցմունքները պնդում է, ավելացնելու այլ բան չունի (...)»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալը հայտնեց, որ իր ասածն ամբողջությամբ պնդում է: Եթե ցուցմունքում այդպես է գրել, ուրեմն այդպես է եղել:
(դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 17-21, 42-45, 271-273)
- Փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված ապակյա գլանակում հայտնաբերվեցին կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր, որոնց քանակական հաշվարկ հնարավոր չէ կատարել:
(հատոր 1, գ.թ. 127-130, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է ընդհանուր հինգ փաթեթ, թվով երեք փաթեթներ` երկուսը կապույտ կպչուն ժապավենով փաթեթված, իսկ մյուսը սև կպչուն ժապավենով փաթեթ: Նշված երկու կապույտ փաթեթների մեջ առկա էր սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված 4 փաթեթ, մեկ հատ ապակյա կաթոցիչ: Խուզարկության ընթացում Ա.Գևորգյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված փաթեթները հանդիսանում են «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցրել է տելեգրամ հավելվածից` իրացնելու նպատակով:
(հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կատարվել է թվային խուզարկություն Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսում, որի արդյունքում պարզվել է, որ ուսումնասիրվել է «Telegram» հավելվածը, որի վրա առկա է գաղտնաբառը, հավաքվել է Ա.Գևորգյանի կողմից դիմումով ներկայացված 0770 գաղտաբառը և մուտք է գործվել նշված հավելված, տելեգրամ հավելվածը գրանցված է 044-15-16-28 հեռախոսահամարով, անունը` Hecrtor, առկա են բաժանորդագրություններ կինոդիտման, անձնական հաղորդագրություններ: Արխիվ բաժնում առկա են «Mary Jane» «Koko Change» «Luxe Koko» «Psixadel_armenia_new» օգտատերերի հետ հաղորդագրություններ: «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդագրությունը սկսվում է 2025 թվականի հունվարի 18-ից այն մասին, որ Ա.Գևորգյանը խնդրում է 50 դոլար պարտքով գումար է խնդրում, իսկ նա պատասխանում է, որ օրվա վերջ կարող է տալ, դրանից հետո հարց է ուղղում Ա.Գևորգյանին` «պահոց կարող ես դնել», Ա.Գևորգյանը պատասխանում է` կարամ Մար ջան, որդե որից: Ստանում է նամակ` 2 հատ 1գ, 3 հատ 0.5գ, Լենինգրադյան չէ Կոմիտաս: Ա.Գևորգյանը գրում է` էտ երբեմ սխալվել: Վերջինիցս ինչ-ոչ կոդ է պահանջում և ստանալով տարբեր տառերից ու թվերից ծածկագիր, «Mary Jane» օգտատերը ուղարկում է նամակ 12 հատ 1գ, 26 հատ 0.5 գ -50 դոլար, որը հավանաբար նշանակում է Ա.Գևորգյանի խնդրած պարտքով գումարը: Դրանից հետո առկա են լուսանկարներ տեղակայումներով, դրանց վար գծով նշաններով և նշված ավելի մանրամասն բացատրություն նշվածից զատ գտնելը ավելի հեշտացնելու համար` կպչուն ժապավենի գույն, գրամ: Հաջորդում է հունվարի 22-ին նամակ Ա.Գևորգյանից` Մար բարև, ոնց ես, գործ չկա, ստանում է պատասխան նամակ, որ ահագին գործ կա, Ա.Գևորգյանը կրկին գումար է խնդրում այս անգամ 25 դոլար, ստանում պատասխան նամակ, որ օրվա ընթացքում կուղարկի: Դրանից հետո կրկին շարունակվում է Ա.Գևորգյանի կողմից ծածկագրի տրամադրում, իսկ «Mary Jane» օգտատիրոջ կողմից քանակով, գրամով տվյալների տրամադրում, դրանից հետո էլ Ա.Գևորգյանի կողմից նշված կարգով լուսանկարների տրամադրում` տեղակայումով և բնութագրերով: Դրանից հետո «Mary Jane» կողմից լուսանկար է ուղարկվում Ա.Գևորգյանին, որտեղից ինչ-որ բան պետք է նա վերցնի, ով էլ լուսանկար է ուղարկում «Mary Jane» ու գրում, որ բան չկա, իսկ «Mary Jane» գրում է, որ խոտ չէր, կոկաինա էտ, գնա նորմալ նայի, 30 դոլար խոտ չի, 2 գրամ կոկա: Ա.Գևորգյանը գրում է, որ սաղ փորել է ու գտել է մեկ հատ կապույտ-կանաչ պլաստիլին: Ըստ զննության դրանում առկա են երկու սրտիկաձև հաբեր, որոնք առկա են լուսանկարներում, որոնց վերաբերյալ կշռել է Ա.Գևորգյանը և առկա է 0.12 գրամ քաշ: Հունվարի 29-ին Ա.Գևորգյանը տեղադրում է, կատարում լուսանկար ու բացատրություն ավելի մանրամասն գտնվելու վայրի մասին: Առկա է 117 լուսանկար թմրամիջոցների գտնվելու վայրի, դրանց քաշերի մասին: Առկա են լուսանկարներ, որտեղ նկարված է 30 փաթեթ սև ժապավենով:
Նույն հավելվածում «Koko Change» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են, Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր ինեկոբանկի հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 4578890000811784 Ինեկոբանկի իր անվամբ հաշվեհամար: 7.000, 17.000 ՀՀ դրամի չափերով են տեղի ունենում փոխանցումները:
Նույն հավելվածում «Luxe Koko» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են` Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր «Ինեկոբանկի» հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար:
(հատոր 1, գ.թ. 146-158, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել թիվ 15114425 մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործված և վերջինիս անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ ձեռք բերված տվյալները, որի արդյունքում պարզվել է, որ «Telegram» հավելվածից Արսեն Էդիկի Գևորգյանի և «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերի հետ հաղորդագրությունների վերաբերյալ զննությամբ ստացված տվյալները հետևյալն են`
1/ 2025 թվականի հունվարի 19-ին Արսեն Գևորգյանը «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդակցվելիս ուղարկում է «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար` 50 ԱՄն դոլար գումար ստանալու նպատակով, ապա «Koko Change» օգտատիրոջն է հարցնում, թե 52 ԱՄՆ դոլարի «Դաշ» դրամի փոխարկելու վերաբերյալ, ապա ստանում է «Koko Change» «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար, նրան ուղարկում է «Դաշ» արժույթ և իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար ու ստանում 19.000 ՀՀ դրամ փոխանցում:
2/ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն եղանակով 9.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով:
3/ 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն եղանակով 5.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով:
Արսեն Գևորգյանի «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամարը նույնականանում է «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերին ուղարկված հաշվեհամարների հետ:
Զննության արդյունքում պարզվել է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը հանցավոր ճանապարհով ստացել է ընդհանուր 34.000 ՀՀ դրամ գումար:
(հատոր 1, գ.թ. 255-261, դատական նիստի արձանագրություն)
- Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները։
(հատոր 1, գ.թ. 242-243, դատական նիստի արձանագրություն)
- Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը:
(հատոր 1, գ.թ. 240-241, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին տվյալներ են ստացել, որ ոմն Արսեն Գևորգյանը զբաղվում է թմրանյութերի օգտագործմամբ և իրացմամբ: Նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում, Արսենը հայտնվել է իրենց տեսադաշտում: Մոտեցել են Արսեն Գևորգյանին, ներկայացել են, որ Ոստիկանության աշխատակիցներ են, որի ընթացքում քաղաքացին շփոթված վարքագիծ է դրսևորել, փորձել է ինչ-որ բաներ թաքցնել: Բղավել է «օգնեցեք, ուզում են ինձ տանել, չգիտեմ՝ ովքեր են»: Քաղաքացիներ են մոտեցել իրենց, հայտնել են, որ Ոստիկանության ծառայողներ են: Չի հիշում՝ իրենք Արսենին հարց տվել են, թե՝ ոչ: Նրան տեղափոխել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանում, կազմել են համապատասխան արձանագրություն, Արսեն Գևորգյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, և նրա մոտից ինչ-որ փաթեթներ են հայտնաբերվել, որոնց քաշը չի հիշում: Ըստ Արսենի բանավոր հայտարարության՝ հայտնաբերվածը հանդիսացել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով՝ անձնական օգտագործման և իրացման համար:
Նշեց, որ մինչև բաժին տանելն Արսենին չեն խուզարկել: Անձնական խուզարկությունն իրականացվել է բաժնում՝ երկու ընթերակաների մասնակցությամբ: Մինչև բաժին տանելը չեն իմացել, թե Արսենի մոտ ինչ կա: Մինչև բաժին հասնելը Արսենն իրենց որևէ իր կամ առարկա չի ներկայացրել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց վկայի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) 2025 թվականի փետրվարի սկզբներին, օրը չի հիշում, օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ ոմն Արսենը իր մոտ պահում, օգտագործում և իրացնում է թմրանյութ: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում Արսեն Գևորգյանը` փետրվարի 06-ին, ժամը չի հիշում, հայտնվել է իրենց տեսադաշտում` Երևան քաղաքի Վարդանանց Ալեք-Մանուկյան փողոցների խաչմերուկում: Տեսնելով Արսեն Գևորգյանին, նկատել են, որ վերջինս ցուցաբերում է կասկածելի վարքագիծ, մոտեցել են նրան, ներկայացել, որ հանդիսանում են ոստիկանության աշխատողներ, նրան հարցրել, թե օրենքով չթույլատրվող իրեր, առարկաներ, թմրանյութ նրա մոտ առկա է, Արսեն Գևորգյանը հայտնել է, որ իր մոտ առկա է, պահում և իրացնում է թմրանյութ, որտեղ և Արսեն Գևորգյանին հայտնել են, որ նա ձերբակալված է, ձերբակալել և տեղափոխել են ՔՈԳՎ ԵՔՎ, վերջինիս մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են թմրանյութ` ըստ Արսեն Գևորգյանի հայտնածի: Ամեն ինչի վերաբերյալ փաստաթղթավորվել է ու ներկայացվել քննչական մարմին: (...)»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ վկան հայտնեց, որ «կասկածելի վարքագիծ»-ը լայն հասկացություն է, և դրա մեջ կարող են նաև առկա լինել ավելի դետալային հանգամանքներ, ինչն ինքը ներկայացրեց: Նշեց, որ ինքը ծառայությունը միայնակ չի իրականացրել, և կոնկրետ ինքն Արսենին որևէ հարց չի տվել: Նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել ամիսներ առաջ, և հնարավոր է, որ դետալային այն չհիշի: Ինչ որ գրել է ցուցմունքում, այդպես է եղել: Նշեց, որ Արսենին մոտեցել են երկու հոգով:
(դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 169-173)
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել։
Արսեն Գևորգյանի մոր առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթուղթ:
Արսեն Գևորգյանի հարևանների կողմից գրված բնութագիր, համաձայն որի՝ վերջինս բնութագրվում է դրականորեն:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ:
Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատներն այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ:
Դատարանի գնահատմամբ Արսեն Գևորգյանի խոստովանական ցուցմունքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով, մասնավորապես՝ փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունով, 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունով, 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունով, 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսով, վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունքով:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված՝ թույլատրելիության և վերաբերելիության չափանիշին համապատասխանող, Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ չեն հաստատում Արսեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպմամբ ընդգրկված բոլոր հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը հաստատված չի համարում այն հանգամանքը, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով:
Ասվածի վերաբերյալ Դատարանի իրավական վերլուծությունները կշարադրվեն ստորև:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…):
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է ապացույցների բավարարություն հասկացության էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…)
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը):
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս, Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին: Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տես նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(…)
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը՝ հանգել է հետևության, որ ապացուցված չէ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելը, ուստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կայացրած վերդիկտով ճանաչել և հռչակել է մեղադրյալի անմեղությունը 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը:
Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված՝ վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է՝ Արսեն Գևորգյանի կողմից փողերի լվացում կատարելու ուղղակի դիտավորություն ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով հետևյալը. «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա:
Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(…)
Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» :
Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, «(...) [Հ]անցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում», ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» ։
16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոնկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ (…)» ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքը համարվում է դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք տվյալ հանցակազմի հատկանիշ են:
2. Դիտավորությունը լինում է ուղղակի կամ անուղղակի:
3. Հանցանքը համարվում է ուղղակի դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք հանցակազմի հատկանիշ են, և այդ արարքը կատարելը նրա նպատակն է կամ նպատակին հասնելու միջոցը: (…)»։
Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն քրեական գործով ձեռքբերված ապացույցներին, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցով չի հիմնավորվում, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը նպատակ է ունեցել ձեռքբերված գումարը փոխակերպելու միջոցով կատարել փողերի լվացում, մինչդեռ քննարկվող հանցակազմի համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ դրա կարևոր հատկանիշն է հանդիսանում գումարի՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված լինելու հանգամանքը թաքցնելու (լվանալու) նպատակի և այդ ուղղությամբ անձի ունեցած դիտավորության հաստատումը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք չեն բերվել փաստական տվյալներ առ այն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը, կրիպտոարժույթը փոխարկելով ՀՀ դրամի, նպատակ է ունեցել որևէ այլ կերպ թաքցնելու նշված գումարների հանցավոր ծագումը։
Դատարանը սույն հանգամանքի հիմնավորման տեսանկյունից, ի թիվս այլնի, էական է համարում նաև մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասին, որ փոխարկված գումարը եղել է թմրամիջոցների իրացման դիմաց վարձատրություն ստանալը, որն էլ, ըստ վարույթով ձեռքբերված տվյալների, ստացվել է։ Ավելին՝ Դատարանը նաև ուշագրավ է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից փողերի լվացման դիտավորության բացակայության մասին վկայում է նաև այն հանգամանքը, որ կիրպտոարժույթի փոխարկման արդյունքում ստացված գումարները ստացել են նրա բանկային քարտին փոխանցելու միջոցով։ Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից «որպես վարձատրություն» ստացված կրիպտոարժույթները փոխակերպվել են դրամով և փոխանցվել վերջինիս բանկային հաշվին բացված քարտին, որպիսի հանգամանքը հավաստվել է զննում կատարելու մասին արձանագրությունով։
Ստացվում է, սույն դեպքում նկարագրված գործողությունները նման չեն այն դեպքերին, երբ փոխարկման ուղղված գործողությունները, միտված լինելով գումարի շարժի շեղմանը, խեղաթյուրմանը, դրսևորվում են որոշակի ծածուկ մեխանիզմով: Օրինակ՝ երբ կրիպտոարժույթը փոխանցվում այլ անձի, վերջինս այն ուղարկում է փոխարկման և այդպիսով շղթայաբար իրականացնում այն դրամի վերածելու գործընթացը, կամ երբ գործընթացին ներգրավում են մի քանի անձինք և հաջորդաբար իրականացնում փողերի լվացում կամ երբ հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը փոխակերպվելու արդյունքում գումարը փոխանցվում այլ անձի և այլն:
Այս տեսանկյունից Դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի ցուցմունքից երևում է, որ վերջինս թմրամիջոցների իրացմամբ զբաղվել է ֆինանսական դժվարություններ ունենալու պատճառով, և վերջինիս հետաքրքրել է իրացման համար գումարի ստացումը՝ անկախ դրա եղանակից: Այս մասին է վկայում նաև մեղադրյալի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքն իրեն թմրամիջոց իրացնողներին առաջարկել է գումարը փոխանցել այլ եղանակով, սակայն վերջիններս իրեն մերժել են:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա չեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդել լեգիտիմացնել ստացված անօրինական եկամուտները, քողարկել և թաքցնել դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը կամ վերացնել դրանց հանցավոր հետքերը, ուստի Դատարանի արձանագրում է, որ սույն դեպքում չի կարող ապացուցված համարվել մեղադրյալի դիտավորությունը և սուբյեկտիվ կողմի տեսանկյունից առանցքային հանդիսացող գույքի հանցավոր ծագումն ու ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակը, հետևաբար՝ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին վերագրվող փաստական հանգամանքներն ապացուցված չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Արսեն Էդիկի Գևորգյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1 -ին և 2-րդ կետերը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն՝
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը՝ (…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1. մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
(…):
Այսպես՝ գնահատելով դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված և վերը շարադրված ապացույցների համակցությունը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների համակցությունը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, հաստատում է վարույթով ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները և բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածությամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների հանգելու համար:
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Արսեն Գևորգյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատված չլինելը, երիտասարդ լինելը, դրականորեն բնութագրվելը։
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին վատառողջ մոր առկայությունը, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը իր բջջային հեռախոսահամարի գաղտնաբառը տրամադրելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: (…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (Տե՛ս, Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
-նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված, դիտավորյալ կատարված, ծանր հանցագործությունների շարքին,
-խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
-այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
-պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
-սոցիալական միջավայրում Արսեն Գևորգյանի ունեցած բնութագիրը. դրական բնութագրվելը, նախկինում դատված չլինելը,
-Արսեն Գևորգյանի երիտասարդ լինելը,
-Արսեն Գևորգյանի՝ մեղքը լիովին ընդունելն ու կատարածի համար զղջալը,
- Արսեն Գևորգյանի կողմից գործի քննության ողջ ընթացքում դրսևորած վարքագիծը, այդ թվում՝ նախաքննությանն աջակցելը, ինչպես նաև խափանման միջոցի պայմանները չխախտելը,
-Արսեն Գևորգյանի խնամքին վերջինիս վատառողջ մոր առկայությունը,
-Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի տեսակը և չափը: Մասնավորապես այն, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը համեմատաբար ոչ խիստ ներգործող թմրամիջոց է, ունի բուսական ծագում, և Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերվել է մանր չափերով, որի մի մասը, ըստ վերջինիս հայտարարության, իր անձնական օգտագործման համար է եղել:
Դատարան, անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, և գործում առկա փաստական հանգամանքերի վերլուծության հետևանքով Դատարանն արձանագրում է, որ այս պարագայում սանկցիայի նվազագույն չափն անգամ խիստ պատիժ է Արսեն Գևորգյանի համար, և անգամ դրա նշանակումը չի կարող արդարացի դիտվել և ապահովել պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 երեք տարի ժամկետով, որի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը, և վերջնական պատիժ պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը պետք է վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ և 352-353-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված չլինելու հիմքով։
Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։
Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը վերացնել։
Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«12» հունվարի 2026թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրողներ Հրանտ Պողոսյանի,
Նարեկ Մհերյանի,
պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի,
մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝
(ծնված՝ առկա է անձանական տվյալ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան,առկա է անձանական հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15114425 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի փետրվարի 06-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ համակցված կիրառվել են տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատվել է նոր քրեական վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 15146825 քրեական վարույթի համարը:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի մայիսի 07-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ:
Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը։
Դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 08-ը։
2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և միևնույն ժամանակ ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ քննությամբ ինքնությունը չպարզված և «Տելեգրամ» հավելվածում «Mary Jane» անվամբ առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջից ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակ, որոնք իրացման նպատակով տեղադրել է թաքստոց վայրերում, իսկ մի մասը` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող թվով 5 փաթեթները հետագայում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ:
Բացի այդ.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից իր «dash» կրիպտոարժույթային դրամապանակին ստացել է կրիպտոարժույթներ, որից հետո նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթի մի մասը տելեգրամյան փոխարկման «kokochange» հարթակի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 19-ին, 23-ին և 28-ին փոխարկել է ՀՀ դրամի և բանկային թիվ 20523539947847001 հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով ստացել և տնօրինել է 34 000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ:
Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ:
Բացի այդ.
Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրն իրեն մոտեցել են Ոստիկանության ծառայողներ և հարցրել, թե արդյոք իր մոտ առկա է թմրանյութ: Ինքը չի փորձել իր մեղքը թաքցնել կամ որևէ խոչընդոտ ստեղծել: Միանգամից ասել է, որ ունի: Ինքն իր մեղքը ընդունել է, և հայտնել, որ պատրաստ է աջակցել նախաքննությանը, և աջակցել է: Եթե իր ցուցմունքում ասել է, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, ուրեմն այդպես է: Բավականին ժամանակ է անցել, և ինքը չի հիշում ամբողջական ինֆորմացիան: Չի հիշում, թե իր մոտ քանի փաթեթ թմրանյութ է եղել: Ինչքանով որ հիշում է, թմրամիջոցները փաթեթավորված են եղել: Չի հիշում՝ ժապավենով փաթեթավորված եղել է, թե՝ ոչ: Ինչ որ ասել է նախաքննության ընթացքում, պնդում է: Չի ճանաչում այն անձանց, ումից հանձնարարություն է ստացել՝ փաթեթները տեղադրելու վերաբերյալ: Նրանց հետ կապի մեջ է գտնվել տելեգրամյան ալիքի միջոցով: Որքանով որ հիշում է, ինքը չի գտել այդ մարդկանց: Հնարավոր է, որ սխալվում է, բայց կարծում է, որ առաջինը նրանք են իրեն գրել: Տելեգրամյան ալիքի անունը չի հիշում, բայց իր ցուցմունքում նշել է: «Մերի Ջեյն» անվանումով օգտատիրոջը, երևի, հիշում է: Չի հիշում, թե որքան ժամանակ է, որ իր մոտ թմրամիջոցներ են եղել: Նշեց, որ ինքը գումարներ ստացել է թմրանյութի համար, սակայն չի ցանկանում ասել, թե կոնկրետ ինչի համար: Ստացել է այն անձից, ում հետ շփվել է «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, սակայն նրան չի ճանաչում: Փոխանցումները կատարվել են կրիպտոարժույթի միջոցով: Իրեն ասել են, որ գումար ստանալու համար պետք է կրիպտոարժութային կայքից օգտվի: Ինքը առաջարկել է, որ գումարն այլ տարբերակով փոխանցվի, սակայն ասել են, որ այլ եղանակով չի լինի: Իրեն ներկայացրել են՝ ինչպես պետք է օգտվի էլեկտրոնային դրամապանակից, ինքն էլ այդպես է արել: Գումարը կանխիկացրել է իր քարտին փոխանցելու եղանակով: Փոխանցել է կրիպտոարժութային «չենջ»-ի միջոցով, կոնվերտացրել է: Գումարները փոխանցել են ոչ թե առձեռն, այլ իր հաշվեհամարին: Տելեգրամյան էջի անունը չի հիշում: Այդ եղանակի մասին իրեն ասել է գումարը փոխանցած անձը: Ասել է, որ նրա մոտ կարող է գումարը կանխիկացնել: Ինքը ընդհանրապես չի իմացել, թե այդ ամենն ինչպես է կոնվերտացվում: Իրեն ներկայացրել են, ինքն էլ արել է: Չի հիշում, որ սրանից առաջ կրիպտոարժույթ կոնվերտացրած լինի: Նշեց, որ ինքն անձնական կրիպտոարժույթ ունեցել է՝ տելեգրամյան խաղերի մասնակցելու արդյունքում: Չի հիշում՝ այդ անձին իր անձնագիրը տրամադրել է, թե՝ ոչ: Գումարը փոխանցել է իր հաշվեհամարին, կանխիկացրել է ու ծախսել: Չի հիշում, թե գումարը որքան է կազմել:
Նշեց, որ եթե այդ գումարն իրեն կանխիկ տային, ապա ինքը կանխիկ կվերցներ: Ինքն առաջարկել է այլ եղանակով վերցնել գումարը, սակայն իրեն մերժել են։ Ինքը որևէ բան քողարկելու նպատակ չի ունեցել: Եթե նման նպատակ ունենար, չէր փոխանցի այդ գումարն իր հաշվեհամարին՝ իր անունով:
Նշեց, որ ինքը մեծ սխալ է գործել, ինչի համար զղջում է: Փողերի լվացման մասով մեղադրանքի հետ համաձայն չէ:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Բնակվում է նշված հասցեում ներկա պահին երեք հնդիկների հետ իր մայրիկի տանը: Հնդիկները իր հետ վարձով են բնակվում: Երկու ոստիկան են իրեն կանգնեցրել ու իր մոտ հայտնաբերել թմրանյութ Կենտրոնում, բայց փողոցի անունը չգիտի: Փողոցում է եղել, որովհետև ուզում էր թմրանյութ պահել: Թմրանյութը «պլան» ա, մոտը հինգ փաթեթ կար, դրանք տեղադրելու համար տեղ էր ման գալիս, հստակ չգիտեր՝ որտեղ տեղադրի: Փաթեթները դրել էր պահոցի տեղը, գնացել, վերցրել է մոտ քսան օր առաջ Էրեբունուց, կոնկրետ տեղը քարտեզով կարող է ասել: Դրանից բացի Արգավանդից էլ է վերցրել։ Հիմնականում այդ երկու տեղից է վերցրել: Մոտ 4 անգամ է այդպես վերցրել: Էրեբունուց վերջին անգամ վերցրել է մոտ 25-30 փաթեթ, որոնց կեսից շատը ինքն է օգտագործել մենակով, դրսում: Բոլորը միատեսակ թմրամիջոց են եղել: Երեք-չորս ամիս է, ինչ զբաղվում է սրանով։ Սկսել է սրանով զբաղվել հետևյալ հանգամանքներում. իրեն գրել են Տելեգրամ ալիքով, թե աշխատանք ուզում է, ի սկզբանե գրել է ոչ, բայց շարունակել են գրվել ու էշի պես ասել է այո։ Իրեն գրող տելեգրամ անունը անգլերեն գրված է «Մարի Ջանե»։ Իր տելեգրամ ալիքի անունը չեմ հիշում, դա իր հեռախոսահամարով է բացված։ «Մարի Ջանե» օգտատերը, թե իրեն որտեղից է ճանաչում, պատկերացում չունի, հնարավոր է, որ տելեգրամի խմբերով, տարբեր խմբեր կան, օրինակ կինոների, աղջիկների, հնարավոր է, որ այդպես են իրեն գրել։ Այդ անձին չի տեսել, միայն գրվել է: Համաձայնվելուց հետո նա անձնագրի նկարն է ուզել, չգիտի, թե ինչի, երևի, որ չխաբի: Նա ասել է, որ թմրամիջոցը միայն «Մարիխուանա» է լինելու, պետք է դրանք թաքստոցներում պահի, նկարի և ուղարկի ու 3-4 օրը մեկ տեղադրի, 3-5 հատ ու ամեն տեղադրածի համար հինգ դոլար: Վճարումը կատարվում էր կրիպտովալյուտայով, նա Դաշին էր փոխանցում, ինքը տելեգրամով չենջ կա գրում էր, ինքն էլ դրամ էր սարքում, ուղարկում էր քարտին իր անունով հաշվառված Ինեկո բանկի քարտին: Չենջ անողից ուղարկված միշտ նույն հաշվեհամարից է եկել։ Այս 3-4 ամսվա ընթացքում 150-200 հազար դրամ են փոխանցել իրեն: Չենջ անողին չի ճանաչում։ Վերջին անգամ թաքստոցում տեղադրել է երեկ մեկ հատ Չարբախում, ուղարկել է տելեգրամին նկարը: Մարիխուաննայից բացի այլ բան չի օգտագործում, իր մոտ առկա կաթուցիչով ծխել է երեք օր առաջ: Անձամբ որևէ մեկի թմրամիջոց չի տվել, մենակ է ծխել: Մոտ 30 փաթեթ պահում էր իրենց տան դոմիկի մոտի կոյուղու խողովակի մեջ։ Այնտեղ ներկայումս չկա, այլ վայրում էլ չունի պահած: Որևէ մեկը տեղյակ չի դրա մասին: Իր կամքով է արել, ինքը վարկեր ունի, մայրդ հիվանդ է շաքարով, նրան մեկ ամիս առաջ ուղարկել է Ռուսաստան քրոջ մոտ, այնտեղ անվճար դեղեր են տալիս մի քանի տեսակի, որ մնացածն էլ ինքը առնի: Վարկը ընդհանուր երկու միլիոն է, իր անունով մոտ մեկ միլիոն, բոլորը ինքն է մուծում, մնացածը մայրիկի անունով է: Ոստիկանները մոտեցել են, հարցրել են չթույլատրվող ինչ-որ մի բան կա, ինքն էլ ասել է այո, թմրամիջոց էլ են հարցրել, ասել է՝ այո: Ինքը զղջում է կատարծի համար շատ: Ավելացնելու այլ բան չունի:
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, ծանոթանալով պաշտպանի հետ նախորդ ցուցմունքին՝ պնդում է այն, միայն մեկ շտկում է ցանկանում կատարել, որ ասել էր հնդիկների հետ է ապրում, ցանկացել է նշել, որ մի բակում նրանք ապրում են տնակի մեջ, իսկ տան մեջ ինքը մենակ է ապրում:
Ինչպես նշել է նախորդ ցուցմունքով, բոլոր թմրամիջոցները իրեն իրացրել է նշված տելեգրամ ալիքը «Մերի Ջեյն», որի վերաբերյալ ինֆորմացիա չկա, փակ է, դրա հեռախոսահամարը թե ինչով է գրանցված չգիտի: Թմրամիջոցները իր մոտ գտնվել են թաքստոցներում պահելու նպատակով: Հայտնել է բջջային հեռախոսի գաղտնաբառը: «Տելեգրամ» ալիքի օգտատիրոջ լուսանկարը աղջկա նկար է, բայց մուլտիկի: Նշել է, որ իրեն մեղավոր է ճամաչում, նախկինում տված ցուցմունքները պնդում է, ավելացնելու այլ բան չունի (...)»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալը հայտնեց, որ իր ասածն ամբողջությամբ պնդում է: Եթե ցուցմունքում այդպես է գրել, ուրեմն այդպես է եղել:
(դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 17-21, 42-45, 271-273)
- Փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված ապակյա գլանակում հայտնաբերվեցին կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր, որոնց քանակական հաշվարկ հնարավոր չէ կատարել:
(հատոր 1, գ.թ. 127-130, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է ընդհանուր հինգ փաթեթ, թվով երեք փաթեթներ` երկուսը կապույտ կպչուն ժապավենով փաթեթված, իսկ մյուսը սև կպչուն ժապավենով փաթեթ: Նշված երկու կապույտ փաթեթների մեջ առկա էր սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված 4 փաթեթ, մեկ հատ ապակյա կաթոցիչ: Խուզարկության ընթացում Ա.Գևորգյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված փաթեթները հանդիսանում են «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցրել է տելեգրամ հավելվածից` իրացնելու նպատակով:
(հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կատարվել է թվային խուզարկություն Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսում, որի արդյունքում պարզվել է, որ ուսումնասիրվել է «Telegram» հավելվածը, որի վրա առկա է գաղտնաբառը, հավաքվել է Ա.Գևորգյանի կողմից դիմումով ներկայացված 0770 գաղտաբառը և մուտք է գործվել նշված հավելված, տելեգրամ հավելվածը գրանցված է 044-15-16-28 հեռախոսահամարով, անունը` Hecrtor, առկա են բաժանորդագրություններ կինոդիտման, անձնական հաղորդագրություններ: Արխիվ բաժնում առկա են «Mary Jane» «Koko Change» «Luxe Koko» «Psixadel_armenia_new» օգտատերերի հետ հաղորդագրություններ: «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդագրությունը սկսվում է 2025 թվականի հունվարի 18-ից այն մասին, որ Ա.Գևորգյանը խնդրում է 50 դոլար պարտքով գումար է խնդրում, իսկ նա պատասխանում է, որ օրվա վերջ կարող է տալ, դրանից հետո հարց է ուղղում Ա.Գևորգյանին` «պահոց կարող ես դնել», Ա.Գևորգյանը պատասխանում է` կարամ Մար ջան, որդե որից: Ստանում է նամակ` 2 հատ 1գ, 3 հատ 0.5գ, Լենինգրադյան չէ Կոմիտաս: Ա.Գևորգյանը գրում է` էտ երբեմ սխալվել: Վերջինիցս ինչ-ոչ կոդ է պահանջում և ստանալով տարբեր տառերից ու թվերից ծածկագիր, «Mary Jane» օգտատերը ուղարկում է նամակ 12 հատ 1գ, 26 հատ 0.5 գ -50 դոլար, որը հավանաբար նշանակում է Ա.Գևորգյանի խնդրած պարտքով գումարը: Դրանից հետո առկա են լուսանկարներ տեղակայումներով, դրանց վար գծով նշաններով և նշված ավելի մանրամասն բացատրություն նշվածից զատ գտնելը ավելի հեշտացնելու համար` կպչուն ժապավենի գույն, գրամ: Հաջորդում է հունվարի 22-ին նամակ Ա.Գևորգյանից` Մար բարև, ոնց ես, գործ չկա, ստանում է պատասխան նամակ, որ ահագին գործ կա, Ա.Գևորգյանը կրկին գումար է խնդրում այս անգամ 25 դոլար, ստանում պատասխան նամակ, որ օրվա ընթացքում կուղարկի: Դրանից հետո կրկին շարունակվում է Ա.Գևորգյանի կողմից ծածկագրի տրամադրում, իսկ «Mary Jane» օգտատիրոջ կողմից քանակով, գրամով տվյալների տրամադրում, դրանից հետո էլ Ա.Գևորգյանի կողմից նշված կարգով լուսանկարների տրամադրում` տեղակայումով և բնութագրերով: Դրանից հետո «Mary Jane» կողմից լուսանկար է ուղարկվում Ա.Գևորգյանին, որտեղից ինչ-որ բան պետք է նա վերցնի, ով էլ լուսանկար է ուղարկում «Mary Jane» ու գրում, որ բան չկա, իսկ «Mary Jane» գրում է, որ խոտ չէր, կոկաինա էտ, գնա նորմալ նայի, 30 դոլար խոտ չի, 2 գրամ կոկա: Ա.Գևորգյանը գրում է, որ սաղ փորել է ու գտել է մեկ հատ կապույտ-կանաչ պլաստիլին: Ըստ զննության դրանում առկա են երկու սրտիկաձև հաբեր, որոնք առկա են լուսանկարներում, որոնց վերաբերյալ կշռել է Ա.Գևորգյանը և առկա է 0.12 գրամ քաշ: Հունվարի 29-ին Ա.Գևորգյանը տեղադրում է, կատարում լուսանկար ու բացատրություն ավելի մանրամասն գտնվելու վայրի մասին: Առկա է 117 լուսանկար թմրամիջոցների գտնվելու վայրի, դրանց քաշերի մասին: Առկա են լուսանկարներ, որտեղ նկարված է 30 փաթեթ սև ժապավենով:
Նույն հավելվածում «Koko Change» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են, Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր ինեկոբանկի հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 4578890000811784 Ինեկոբանկի իր անվամբ հաշվեհամար: 7.000, 17.000 ՀՀ դրամի չափերով են տեղի ունենում փոխանցումները:
Նույն հավելվածում «Luxe Koko» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են` Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր «Ինեկոբանկի» հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար:
(հատոր 1, գ.թ. 146-158, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել թիվ 15114425 մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործված և վերջինիս անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ ձեռք բերված տվյալները, որի արդյունքում պարզվել է, որ «Telegram» հավելվածից Արսեն Էդիկի Գևորգյանի և «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերի հետ հաղորդագրությունների վերաբերյալ զննությամբ ստացված տվյալները հետևյալն են`
1/ 2025 թվականի հունվարի 19-ին Արսեն Գևորգյանը «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդակցվելիս ուղարկում է «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար` 50 ԱՄն դոլար գումար ստանալու նպատակով, ապա «Koko Change» օգտատիրոջն է հարցնում, թե 52 ԱՄՆ դոլարի «Դաշ» դրամի փոխարկելու վերաբերյալ, ապա ստանում է «Koko Change» «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար, նրան ուղարկում է «Դաշ» արժույթ և իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար ու ստանում 19.000 ՀՀ դրամ փոխանցում:
2/ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն եղանակով 9.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով:
3/ 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն եղանակով 5.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով:
Արսեն Գևորգյանի «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամարը նույնականանում է «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերին ուղարկված հաշվեհամարների հետ:
Զննության արդյունքում պարզվել է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը հանցավոր ճանապարհով ստացել է ընդհանուր 34.000 ՀՀ դրամ գումար:
(հատոր 1, գ.թ. 255-261, դատական նիստի արձանագրություն)
- Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները։
(հատոր 1, գ.թ. 242-243, դատական նիստի արձանագրություն)
- Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը:
(հատոր 1, գ.թ. 240-241, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին տվյալներ են ստացել, որ ոմն Արսեն Գևորգյանը զբաղվում է թմրանյութերի օգտագործմամբ և իրացմամբ: Նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում, Արսենը հայտնվել է իրենց տեսադաշտում: Մոտեցել են Արսեն Գևորգյանին, ներկայացել են, որ Ոստիկանության աշխատակիցներ են, որի ընթացքում քաղաքացին շփոթված վարքագիծ է դրսևորել, փորձել է ինչ-որ բաներ թաքցնել: Բղավել է «օգնեցեք, ուզում են ինձ տանել, չգիտեմ՝ ովքեր են»: Քաղաքացիներ են մոտեցել իրենց, հայտնել են, որ Ոստիկանության ծառայողներ են: Չի հիշում՝ իրենք Արսենին հարց տվել են, թե՝ ոչ: Նրան տեղափոխել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանում, կազմել են համապատասխան արձանագրություն, Արսեն Գևորգյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, և նրա մոտից ինչ-որ փաթեթներ են հայտնաբերվել, որոնց քաշը չի հիշում: Ըստ Արսենի բանավոր հայտարարության՝ հայտնաբերվածը հանդիսացել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով՝ անձնական օգտագործման և իրացման համար:
Նշեց, որ մինչև բաժին տանելն Արսենին չեն խուզարկել: Անձնական խուզարկությունն իրականացվել է բաժնում՝ երկու ընթերակաների մասնակցությամբ: Մինչև բաժին տանելը չեն իմացել, թե Արսենի մոտ ինչ կա: Մինչև բաժին հասնելը Արսենն իրենց որևէ իր կամ առարկա չի ներկայացրել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց վկայի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) 2025 թվականի փետրվարի սկզբներին, օրը չի հիշում, օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ ոմն Արսենը իր մոտ պահում, օգտագործում և իրացնում է թմրանյութ: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում Արսեն Գևորգյանը` փետրվարի 06-ին, ժամը չի հիշում, հայտնվել է իրենց տեսադաշտում` Երևան քաղաքի Վարդանանց Ալեք-Մանուկյան փողոցների խաչմերուկում: Տեսնելով Արսեն Գևորգյանին, նկատել են, որ վերջինս ցուցաբերում է կասկածելի վարքագիծ, մոտեցել են նրան, ներկայացել, որ հանդիսանում են ոստիկանության աշխատողներ, նրան հարցրել, թե օրենքով չթույլատրվող իրեր, առարկաներ, թմրանյութ նրա մոտ առկա է, Արսեն Գևորգյանը հայտնել է, որ իր մոտ առկա է, պահում և իրացնում է թմրանյութ, որտեղ և Արսեն Գևորգյանին հայտնել են, որ նա ձերբակալված է, ձերբակալել և տեղափոխել են ՔՈԳՎ ԵՔՎ, վերջինիս մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են թմրանյութ` ըստ Արսեն Գևորգյանի հայտնածի: Ամեն ինչի վերաբերյալ փաստաթղթավորվել է ու ներկայացվել քննչական մարմին: (...)»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ վկան հայտնեց, որ «կասկածելի վարքագիծ»-ը լայն հասկացություն է, և դրա մեջ կարող են նաև առկա լինել ավելի դետալային հանգամանքներ, ինչն ինքը ներկայացրեց: Նշեց, որ ինքը ծառայությունը միայնակ չի իրականացրել, և կոնկրետ ինքն Արսենին որևէ հարց չի տվել: Նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել ամիսներ առաջ, և հնարավոր է, որ դետալային այն չհիշի: Ինչ որ գրել է ցուցմունքում, այդպես է եղել: Նշեց, որ Արսենին մոտեցել են երկու հոգով:
(դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 169-173)
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել։
Արսեն Գևորգյանի մոր առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթուղթ:
Արսեն Գևորգյանի հարևանների կողմից գրված բնութագիր, համաձայն որի՝ վերջինս բնութագրվում է դրականորեն:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ:
Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատներն այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ:
Դատարանի գնահատմամբ Արսեն Գևորգյանի խոստովանական ցուցմունքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով, մասնավորապես՝ փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունով, 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունով, 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունով, 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսով, վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունքով:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված՝ թույլատրելիության և վերաբերելիության չափանիշին համապատասխանող, Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ չեն հաստատում Արսեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպմամբ ընդգրկված բոլոր հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը հաստատված չի համարում այն հանգամանքը, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով:
Ասվածի վերաբերյալ Դատարանի իրավական վերլուծությունները կշարադրվեն ստորև:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…):
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է ապացույցների բավարարություն հասկացության էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…)
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը):
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս, Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին: Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տես նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(…)
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը՝ հանգել է հետևության, որ ապացուցված չէ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելը, ուստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կայացրած վերդիկտով ճանաչել և հռչակել է մեղադրյալի անմեղությունը 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը:
Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված՝ վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է՝ Արսեն Գևորգյանի կողմից փողերի լվացում կատարելու ուղղակի դիտավորություն ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով հետևյալը. «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ:
Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն:
Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա:
Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը:
(…)
Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով.
ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից,
բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում),
գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում):
Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից:
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը:
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը:
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա:
Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» :
Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, «(...) [Հ]անցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում», ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» ։
16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։
Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոնկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ (…)» ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքը համարվում է դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք տվյալ հանցակազմի հատկանիշ են:
2. Դիտավորությունը լինում է ուղղակի կամ անուղղակի:
3. Հանցանքը համարվում է ուղղակի դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք հանցակազմի հատկանիշ են, և այդ արարքը կատարելը նրա նպատակն է կամ նպատակին հասնելու միջոցը: (…)»։
Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն քրեական գործով ձեռքբերված ապացույցներին, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցով չի հիմնավորվում, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը նպատակ է ունեցել ձեռքբերված գումարը փոխակերպելու միջոցով կատարել փողերի լվացում, մինչդեռ քննարկվող հանցակազմի համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ դրա կարևոր հատկանիշն է հանդիսանում գումարի՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված լինելու հանգամանքը թաքցնելու (լվանալու) նպատակի և այդ ուղղությամբ անձի ունեցած դիտավորության հաստատումը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք չեն բերվել փաստական տվյալներ առ այն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը, կրիպտոարժույթը փոխարկելով ՀՀ դրամի, նպատակ է ունեցել որևէ այլ կերպ թաքցնելու նշված գումարների հանցավոր ծագումը։
Դատարանը սույն հանգամանքի հիմնավորման տեսանկյունից, ի թիվս այլնի, էական է համարում նաև մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասին, որ փոխարկված գումարը եղել է թմրամիջոցների իրացման դիմաց վարձատրություն ստանալը, որն էլ, ըստ վարույթով ձեռքբերված տվյալների, ստացվել է։ Ավելին՝ Դատարանը նաև ուշագրավ է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից փողերի լվացման դիտավորության բացակայության մասին վկայում է նաև այն հանգամանքը, որ կիրպտոարժույթի փոխարկման արդյունքում ստացված գումարները ստացել են նրա բանկային քարտին փոխանցելու միջոցով։ Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից «որպես վարձատրություն» ստացված կրիպտոարժույթները փոխակերպվել են դրամով և փոխանցվել վերջինիս բանկային հաշվին բացված քարտին, որպիսի հանգամանքը հավաստվել է զննում կատարելու մասին արձանագրությունով։
Ստացվում է, սույն դեպքում նկարագրված գործողությունները նման չեն այն դեպքերին, երբ փոխարկման ուղղված գործողությունները, միտված լինելով գումարի շարժի շեղմանը, խեղաթյուրմանը, դրսևորվում են որոշակի ծածուկ մեխանիզմով: Օրինակ՝ երբ կրիպտոարժույթը փոխանցվում այլ անձի, վերջինս այն ուղարկում է փոխարկման և այդպիսով շղթայաբար իրականացնում այն դրամի վերածելու գործընթացը, կամ երբ գործընթացին ներգրավում են մի քանի անձինք և հաջորդաբար իրականացնում փողերի լվացում կամ երբ հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը փոխակերպվելու արդյունքում գումարը փոխանցվում այլ անձի և այլն:
Այս տեսանկյունից Դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի ցուցմունքից երևում է, որ վերջինս թմրամիջոցների իրացմամբ զբաղվել է ֆինանսական դժվարություններ ունենալու պատճառով, և վերջինիս հետաքրքրել է իրացման համար գումարի ստացումը՝ անկախ դրա եղանակից: Այս մասին է վկայում նաև մեղադրյալի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքն իրեն թմրամիջոց իրացնողներին առաջարկել է գումարը փոխանցել այլ եղանակով, սակայն վերջիններս իրեն մերժել են:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա չեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդել լեգիտիմացնել ստացված անօրինական եկամուտները, քողարկել և թաքցնել դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը կամ վերացնել դրանց հանցավոր հետքերը, ուստի Դատարանի արձանագրում է, որ սույն դեպքում չի կարող ապացուցված համարվել մեղադրյալի դիտավորությունը և սուբյեկտիվ կողմի տեսանկյունից առանցքային հանդիսացող գույքի հանցավոր ծագումն ու ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակը, հետևաբար՝ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին վերագրվող փաստական հանգամանքներն ապացուցված չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Արսեն Էդիկի Գևորգյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1 -ին և 2-րդ կետերը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն՝
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը՝ (…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1. մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
(…):
Այսպես՝ գնահատելով դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված և վերը շարադրված ապացույցների համակցությունը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների համակցությունը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, հաստատում է վարույթով ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները և բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածությամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների հանգելու համար:
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Արսեն Գևորգյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատված չլինելը, երիտասարդ լինելը, դրականորեն բնութագրվելը։
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին վատառողջ մոր առկայությունը, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը իր բջջային հեռախոսահամարի գաղտնաբառը տրամադրելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: (…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (Տե՛ս, Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
-նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված, դիտավորյալ կատարված, ծանր հանցագործությունների շարքին,
-խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
-այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
-պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
-սոցիալական միջավայրում Արսեն Գևորգյանի ունեցած բնութագիրը. դրական բնութագրվելը, նախկինում դատված չլինելը,
-Արսեն Գևորգյանի երիտասարդ լինելը,
-Արսեն Գևորգյանի՝ մեղքը լիովին ընդունելն ու կատարածի համար զղջալը,
- Արսեն Գևորգյանի կողմից գործի քննության ողջ ընթացքում դրսևորած վարքագիծը, այդ թվում՝ նախաքննությանն աջակցելը, ինչպես նաև խափանման միջոցի պայմանները չխախտելը,
-Արսեն Գևորգյանի խնամքին վերջինիս վատառողջ մոր առկայությունը,
-Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի տեսակը և չափը: Մասնավորապես այն, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը համեմատաբար ոչ խիստ ներգործող թմրամիջոց է, ունի բուսական ծագում, և Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերվել է մանր չափերով, որի մի մասը, ըստ վերջինիս հայտարարության, իր անձնական օգտագործման համար է եղել:
Դատարան, անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, և գործում առկա փաստական հանգամանքերի վերլուծության հետևանքով Դատարանն արձանագրում է, որ այս պարագայում սանկցիայի նվազագույն չափն անգամ խիստ պատիժ է Արսեն Գևորգյանի համար, և անգամ դրա նշանակումը չի կարող արդարացի դիտվել և ապահովել պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 երեք տարի ժամկետով, որի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը, և վերջնական պատիժ պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը պետք է վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ և 352-353-րդ հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված չլինելու հիմքով։
Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։
Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը վերացնել։
Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1582/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-05-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15114425 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արսեն Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ քննությամբ ինքնությունը չպարզված և «Տելեգրամ» հավելվածում «Магу Jane» անվամբ առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջից ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակ, որոնք իրացման նպատակով տեղագրել է թաքստոց վայրերում, իսկ մի մասը' ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող թվով 5 փաթեթները հետագայում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ: Բացի այդ. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Магу Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից իր «dash» կրիպտոարժույթային դրամապանակին ստացել է կրիպտոարժույթներ, որից հետո նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթի մի մասը տելեգրամյան փոխարկման «kokochange» հարթակի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 19-ին, 23-ին և 28-ին փոխարկել է ՀՀ դրամի և բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով ստացել և տնօրինել է 34 000 ՀՀ դրամ գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Էդիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 393 Մաս 2 Կետ 1, 2 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատապարտված |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Լեոնիդ |
| Ազգանուն | Ազիզբեկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | տնային կալանքը համակցված է 5.000.000 ՀՀ դրամ գրավով |
Մակագրել
| Երբ | 07-05-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 12-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1582/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «12» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի մայիսի 26-ին՝ ժամը 10:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, դատական նիստերի դահլիճ №4)։ Որոշման օրինակն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՍԵՆ |
| Ազգանուն | ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԼԵՈՆԻԴ |
| Ազգանուն | ԱԶԻԶԲԵԿՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 26-05-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1582/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ «26» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հրանտ Պողոսյանի, պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի, մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի (ծնված՝ 19․12․1994թ. ՌԴ Սարատով քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք․ Երևան, Ներքին Չարբախ, 5-րդ փողոց, 3-րդ նրբանցք, տուն 15 հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: 2025 թվականի մայիսի 12-ին դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով: Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով՝ համակակցված 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի և ՀՀ-ից բացակայելու արգելքի հետ: Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի՝ հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ։ Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2,18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մոտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում: Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ՝ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը:»: Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն բանի համար, որ նա «քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի` հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված օգտատիրոջից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում` տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2.18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մուտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում։ Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը»: Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել և որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը: Պաշտպանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ և հայտնեց, որ առկա չեն ինչպես փաստական, այնպես էլ իրավական հիմքեր մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու համար։ Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…) 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»: ՀՀ քրեական դատավարության 125-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: (...)» Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման անհրաժեշտությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից հանցավոր արարքի կատարման հավանականությունն առկա է, ինչպես նաև առկա է ռիսկ առ այն, որ մեղադրյալը կարող է կատարել հանցանք և դիմել փախուստի։ Հիշյալ դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, նկատի ունենալով ակնկալվող պատժի խստությունը, կարող է դիմել փախուստի: Դատարանը փաստում է, որ թեև ակնկալվող պատժի խստությունը ինքնին չի կարող վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկի առկայության մասին, այնումանենայնիվ Մարդու իրավուքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի վտանգը գնահատելու համար վերաբերելի գործոնների թվում առանձնահատուկ տեղ է գրավում անձին սպառնացող պատժի խստությունը (Idalov v. Russia, 22/05/2005 թվականի Մեծ պալատի վճիռ, գանգատ թիվ 5826/03), ինչպիսի հանգամանքը չի կարող նկատի չառնվել Դատարանի կողմից: Ասվածի համատեքստում Դատարանի կողմից որպես անձի փախուստի ռիսկը գնահատելու գործոն է հանդիսանում նաև այն հանգամանքը, որ համաձայն դատվածության առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը ՌԴ-ում գտնվում է հետախուզման մեջ, այսինքն փաստացի թաքնվում է քննությունից, ինչը Դատարանի կողմից մատնանշված մյուս վերաբերելի տվյալի հետ համակցության մեջ գնահատելով հիմք է տալիս հիմնավոր հետևության գալ այն մասին, որ ազատության մեջ գտնվելու պարագայում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի: Անդրադառնալով հանցանք կատարելու ռիսկի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելը կանխելու տեսանկյունից ուշադրության է արժանի այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը չունի մշտական աշխատանք, որպիսի հանգմանքը չի կարող Դատարանի կողմից անտեսվել այն պարագայում, երբ անձը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ: Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև Եվրոպական դատարանի՝ Բեռնոբիչն ընդդեմ Խորվաթիայի (Bernobić v. Croatia) գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով արտահայտած այն դիրքորոշումից, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ կանոնավոր ամսական եկամուտ չունենալու հանգամանքը կարող է բավարար լինել գնահատելու, որ անձը, ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունը (տե՛ս նշված որոշման 70-րդ և 71-րդ կետերը)։ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների ապահովման նպատակին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է ռիսկ այն մասին, որ ազատության մեջ մնալու պարագայում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գործի դատաքննությունը գտնվում է սկզբնական փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել վարույթի վերաբերյալ տեղեկություն ունեցող անձինք, հետևաբար մեղադրյալը կարող է ոչ իրավաչափ ազդեցություն ունենալ այդ անձանց վրա՝ այդպիսով խոչընդոտելով քրեական վարույթին: Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը, ինչպես նաև մեղադրյալի նկատմաբ կիրառված գրավ և բացակայելու արգել այլընտրանքային խափանման միջոցները թողնել անփոփոխ: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ստացվող փոստային առաքանուց) և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների և այն մերձավոր ազգականի կամ մերձավոր այն անձի, ով վերահսկողություն իրականացնող մարմնի գիտությամբ և համաձայնությամբ պետք է աջակցություն ցուցաբերի մեղադրյալին՝ կենցաղավարության և առաջին անհրաժեշտության առարկաներ ձեռք բերելու հարցում: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին պետք է անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ: Մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին արգելել լքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի Շենգավիթ համայնք, Ն.Չարբախ 5-րդ փողոց, 3-րդ նրբանցք, 15 տուն հասցեն, ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ստացվող փոստային առաքանուց) և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների և այն մերձավոր ազգականի կամ մերձավոր այն անձի, ով վերահսկողություն իրականացնող մարմնի գիտությամբ և համաձայնությամբ պետք է աջակցություն ցուցաբերի մեղադրյալին՝ կենցաղավարության և առաջին անհրաժեշտության առարկաներ ձեռք բերելու հարցում: Որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահոսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Նիստը հետաձգվել է պաշտպանի դիմումի հիման վրա: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատարանը անհարգելի է գնահատում պաշտպանի բացակայությունը: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1582/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «28» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հրանտ Պողոսյանի, պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի, մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի (ծնված՝ 19․12․1994թ. ՌԴ Սարատով քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք․ Երևան, Ներքին Չարբախ, 5-րդ փողոց, 3-րդ նրբանցք, տուն 15 հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: 2025 թվականի մայիսի 12-ին դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով: Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով՝ համակակցված 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի և ՀՀ-ից բացակայելու արգելքի հետ: Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ: Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի՝ հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ։ Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2,18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մոտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում: Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ՝ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը:»: Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն բանի համար, որ նա «քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի` հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված օգտատիրոջից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում` տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2.18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մուտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում։ Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը»: Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին։ Պաշտպանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…) 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»: Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման անհրաժեշտությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից հանցավոր արարքի կատարման հավանականությունն առկա է, ինչպես նաև առկա է ռիսկ առ այն, որ մեղադրյալը կարող է կատարել հանցանք և դիմել փախուստի։ Հիշյալ դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, նկատի ունենալով ակնկալվող պատժի խստությունը, կարող է դիմել փախուստի: Դատարանը փաստում է, որ թեև ակնկալվող պատժի խստությունը ինքնին չի կարող վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկի առկայության մասին, այնումանենայնիվ Մարդու իրավուքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի վտանգը գնահատելու համար վերաբերելի գործոնների թվում առանձնահատուկ տեղ է գրավում անձին սպառնացող պատժի խստությունը (Idalov v. Russia, 22/05/2005 թվականի Մեծ պալատի վճիռ, գանգատ թիվ 5826/03), ինչպիսի հանգամանքը չի կարող նկատի չառնվել Դատարանի կողմից: Ասվածի համատեքստում Դատարանի կողմից որպես անձի փախուստի ռիսկը գնահատելու գործոն է հանդիսանում նաև այն հանգամանքը, որ համաձայն դատվածության առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը ՌԴ-ում գտնվում է հետախուզման մեջ, այսինքն փաստացի թաքնվում է քննությունից, ինչը Դատարանի կողմից մատնանշված մյուս վերաբերելի տվյալի հետ համակցության մեջ գնահատելով հիմք է տալիս հիմնավոր հետևության գալ այն մասին, որ ազատության մեջ գտնվելու պարագայում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի: Անդրադառնալով հանցանք կատարելու ռիսկի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելը կանխելու տեսանկյունից ուշադրության է արժանի այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը չունի մշտական աշխատանք, որպիսի հանգմանքը չի կարող Դատարանի կողմից անտեսվել այն պարագայում, երբ անձը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ: Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև Եվրոպական դատարանի՝ Բեռնոբիչն ընդդեմ Խորվաթիայի (Bernobić v. Croatia) գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով արտահայտած այն դիրքորոշումից, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ կանոնավոր ամսական եկամուտ չունենալու հանգամանքը կարող է բավարար լինել գնահատելու, որ անձը, ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունը (տե՛ս նշված որոշման 70-րդ և 71-րդ կետերը)։ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների ապահովման նպատակին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է ռիսկ այն մասին, որ ազատության մեջ մնալու պարագայում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գործի դատաքննությունը գտնվում է սկզբնական փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել վարույթի վերաբերյալ տեղեկություն ունեցող անձինք, հետևաբար մեղադրյալը կարող է ոչ իրավաչափ ազդեցություն ունենալ այդ անձանց վրա՝ այդպիսով խոչընդոտելով քրեական վարույթին: Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ստացվող փոստային առաքանուց) և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների և այն մերձավոր ազգականի կամ մերձավոր այն անձի, ով վերահսկողություն իրականացնող մարմնի գիտությամբ և համաձայնությամբ պետք է աջակցություն ցուցաբերի մեղադրյալին՝ կենցաղավարության և առաջին անհրաժեշտության առարկաներ ձեռք բերելու հարցում: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին պետք է անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը։ Որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահոսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:42 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 27-11-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1582/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «27» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Հրանտ Պողոսյանի, պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի, մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի (ծնված՝ 19․12․1994թ. ՌԴ Սարատով քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է ք․ Երևան, Ներքին Չարբախ, 5-րդ փողոց, 3-րդ նրբանցք, տուն 15 հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: 2025 թվականի մայիսի 12-ին դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով: Նախաքննության ընթացքում դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է, և մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով՝ համակակցված 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի և ՀՀ-ից բացակայելու արգելքի հետ: Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ: Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը։ Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի՝ հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ։ Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2,18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մոտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում: Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ՝ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը:»: Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն բանի համար, որ նա «քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի հետ խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, 2024 թվականի ընթացքում նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում, գումարի դիմաց «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ, որի շրջանակներում Արսեն Գևորգյանը և «Telegram» հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատերը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանցավոր խմբի գործողությունների դերաբաշխման վերաբերյալ, ըստ որի` հանցավոր մտադրությունն իրականացվելու էր Արսեն Գևորգյանի կողմից նշված օգտատիրոջից «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և գումարի դիմաց Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում` տեղադրելու եղանակով դրանք ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ: Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջ հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնությամբ, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով, «Telegram հավելվածի «Մարի Ջանե» անվամբ, ինքնությունը դեռևս չպարզված օգտատիրոջից քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել 2.18 գրամ հաստատուն քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը թվով 5 տարբեր փաթեթներում գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանն ապօրինի պահել է իր մուտ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկին գտնվելու ընթացքում։ Նշված հասցեում նույն օրը՝ ժամը 17:05-ի սահմաններում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության ծառայողների կողմից Արսեն Գևորգյանը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ Արսեն Գևորգյանի տաբատի գրպանից հայտնաբերվել է 5 հատ կապույտ և սև գույների մեկուսիչ կպչուն ժապավեններով փաթեթներում ապօրինի պահվող, ընդհանուր 2,18 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը»: Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին։ Պաշտպանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…) 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»: Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։ Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման անհրաժեշտությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից հանցավոր արարքի կատարման հավանականությունն առկա է, ինչպես նաև առկա է ռիսկ առ այն, որ մեղադրյալը կարող դիմել փախուստի։ Հիշյալ դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, նկատի ունենալով ակնկալվող պատժի խստությունը, կարող է դիմել փախուստի: Դատարանը փաստում է, որ թեև ակնկալվող պատժի խստությունը ինքնին չի կարող վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկի առկայության մասին, այնումանենայնիվ Մարդու իրավուքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի վտանգը գնահատելու համար վերաբերելի գործոնների թվում առանձնահատուկ տեղ է գրավում անձին սպառնացող պատժի խստությունը (Idalov v. Russia, 22/05/2005 թվականի Մեծ պալատի վճիռ, գանգատ թիվ 5826/03), ինչպիսի հանգամանքը չի կարող նկատի չառնվել Դատարանի կողմից: Ասվածի համատեքստում Դատարանի կողմից որպես անձի փախուստի ռիսկը գնահատելու գործոն է հանդիսանում նաև այն հանգամանքը, որ համաձայն դատվածության առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը ՌԴ-ում գտնվում է հետախուզման մեջ, այսինքն փաստացի թաքնվում է քննությունից, ինչը Դատարանի կողմից մատնանշված մյուս վերաբերելի տվյալի հետ համակցության մեջ գնահատելով հիմք է տալիս հիմնավոր հետևության գալ այն մասին, որ ազատության մեջ գտնվելու պարագայում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի: Անդրադառնալով հանցանք կատարելու ռիսկի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելը կանխելու տեսանկյունից ուշադրության է արժանի այն, որ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը չունի մշտական աշխատանք, որպիսի հանգմանքը չի կարող Դատարանի կողմից անտեսվել այն պարագայում, երբ անձը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ: Դատարանի նման դիրքորոշումը բխում է նաև Եվրոպական դատարանի՝ Բեռնոբիչն ընդդեմ Խորվաթիայի (Bernobić v. Croatia) գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով արտահայտած այն դիրքորոշումից, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ կանոնավոր ամսական եկամուտ չունենալու հանգամանքը կարող է բավարար լինել գնահատելու, որ անձը, ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունը (տե՛ս նշված որոշման 70-րդ և 71-րդ կետերը)։ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունների ապահովման նպատակին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությունը գտնվում է ավարտական փուլում, և այս առումով ռիսկերն այլևս առարկայական չեն: Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 08-ը: Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ստացվող փոստային առաքանուց) և իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ պաշտպանի, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության աշխատակիցների և այն մերձավոր ազգականի կամ մերձավոր այն անձի, ով վերահսկողություն իրականացնող մարմնի գիտությամբ և համաձայնությամբ պետք է աջակցություն ցուցաբերի մեղադրյալին՝ կենցաղավարության և առաջին անհրաժեշտության առարկաներ ձեռք բերելու հարցում: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին պետք է անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ Սահմանադրական դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արձանագրել է, որ կալանքի հիմքերի առկայության հիմնավորումը, նախևառաջ, անձի անմեղության կանխավարկածի հետ սերտորեն կապված՝ նրա ազատության կանխավարկածը հաղթահարելուն ուղղված գործընթաց է, ինչից էլ հենց բխում է, որ անձի՝ մեղադրյալի կարգավիճակը պահպանելու ամբողջ ժամանակահատվածում, մասնավորապես՝ անկախ քրեական վարույթի փուլերից՝ ազատության մեջ մնալը կանոն է, իսկ նրան ազատությունից զրկելը՝ բացառություն, որը գործադրելու համար անհրաժեշտ է տրամադրել իրավունքի սահմանափակումն իրավունքի խախտման վերաճելը կանխող միասնական երաշխիքներ, այդ թվում՝ ապահովել կալանքի հիմքերի առկայության առթիվ պետության ունեցած կանխատեսական մտահոգությունների օբյեկտիվ փաստական հիմքերի վերացման ուղղությամբ պատշաճ ջանասիրության պարտադիրությունը։ Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է նաև, որ կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը, թեև օրենսդրորեն առանձնացվել է բուն հիմքերի առկայությունից, վարույթն իրականացնող մարմնի վրա առնվազն պարտականություն է դնում ստուգելու, թե արդյո՞ք պահպանված են կալանքի հիմքերի՝ իբրև ապագային միտված կանխատեսական բնույթ ունեցող դատողությունների (մտահոգությունների) հիմքում ընկած փաստացի առկա հանգամանքները (օրինակ՝ վկաների հարցաքննված չլինելու հանգամանքը), և եթե՝ այո, ապա դրանց շարունակական առկայությունը վերագրելի է մեղադրյալի՞, թե՞ վարույթի հանրային մասնակիցների վարքագծին։ Այս համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական նպատակներն են մեղադրյալի փախուստը և վերջինիս կողմից հանցանք կատարելը կանխելը: Հարկ է նկատել, որ հիշյալ օրենսդրական նպատակների առկայությունը հիմնված են սույն քրեական վարույթում առկա օբյեկտիվ հանգամանքների վրա, և ունեն Դատարանի կողմից դրսևորվող ջանասիրությունից անկախ, օբյեկտիվ հիմքեր: Եվրոպական դատարանը «Ջեյսուսն ընդդեմ Լիտվայի» գործով (Jėčius v.Lithuania, app. no. 34578/97) 2000 թվականի հուլիսի 31-ի որոշման 93-րդ կետում, մեկ անգամ ևս ամրագրելով անմեղության և ազատության կանխավարկածների անքակտելի կապը՝ նշել է, որ՝ «կալանքի տևողության ողջամտությունը պետք է գնահատվի յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով՝ ըստ վերջինիս ներհատուկ հատկանիշների: Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել որևէ կոնկրետ դեպքում միայն այն ժամանակ, երբ առկա են իրական հանրային շահի պարզորոշ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածին, գերակշռում են ազատության իրավունքը»: Անդրադառնալով Դատարանի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությանը (due diligence)՝ հարկ է արձանագրել, որ տնային կալանքի կիրառումից հետո, բոլոր օբյեկտիվ հանգամանքների հաշվառմամբ, իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը: Այսպիսով, Դատարանը նախորդող ժամանակահատվածում գործադրել է վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով պատշաճ ջանասիրություն՝ արդար դատաքննության ապահովման և գործի համակողմանի քննության նպատակով, և այս քրեական վարույթին ներհատուկ հատկանիշներից բխում է, որ անձի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար առկա են հանրային շահի այնպիսի ցուցիչներ, որոնք գերակշռում են անձի ազատության իրավունքը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 08-ը։ Որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահոսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արսեն Էդիկի |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Արդարացման |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:31 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արսեն Էդիկի |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/1582/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «12» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրողներ Հրանտ Պողոսյանի, Նարեկ Մհերյանի, պաշտպան Լեոնիդ Ազիզբեկյանի, մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ (ծնված՝ առկա է անձանական տվյալ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան,առկա է անձանական հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑ 1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15114425 քրեական վարույթը: 2025 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 08-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2025 թվականի փետրվարի 06-ից: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 04-ի որոշմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ համակցված կիրառվել են տնային կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը: Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատվել է նոր քրեական վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 15146825 քրեական վարույթի համարը: 2025 թվականի ապրիլի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Պողոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթով Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մայիսի 07-ին Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 08-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: 2025 թվականի մայիսի 12-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 08-ը։ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված գրավը՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ: Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 08-ը։ Դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 08-ը։ 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/1582/01/25 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և միևնույն ժամանակ ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ քննությամբ ինքնությունը չպարզված և «Տելեգրամ» հավելվածում «Mary Jane» անվամբ առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջից ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակ, որոնք իրացման նպատակով տեղադրել է թաքստոց վայրերում, իսկ մի մասը` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող թվով 5 փաթեթները հետագայում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ: Բացի այդ. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից իր «dash» կրիպտոարժույթային դրամապանակին ստացել է կրիպտոարժույթներ, որից հետո նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթի մի մասը տելեգրամյան փոխարկման «kokochange» հարթակի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 19-ին, 23-ին և 28-ին փոխարկել է ՀՀ դրամի և բանկային թիվ 20523539947847001 հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով ստացել և տնօրինել է 34 000 ՀՀ դրամ գումար: Այսպես. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ: Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ: Բացի այդ. Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով:»։ 3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. - Դատաքննության ընթացքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրն իրեն մոտեցել են Ոստիկանության ծառայողներ և հարցրել, թե արդյոք իր մոտ առկա է թմրանյութ: Ինքը չի փորձել իր մեղքը թաքցնել կամ որևէ խոչընդոտ ստեղծել: Միանգամից ասել է, որ ունի: Ինքն իր մեղքը ընդունել է, և հայտնել, որ պատրաստ է աջակցել նախաքննությանը, և աջակցել է: Եթե իր ցուցմունքում ասել է, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, ուրեմն այդպես է: Բավականին ժամանակ է անցել, և ինքը չի հիշում ամբողջական ինֆորմացիան: Չի հիշում, թե իր մոտ քանի փաթեթ թմրանյութ է եղել: Ինչքանով որ հիշում է, թմրամիջոցները փաթեթավորված են եղել: Չի հիշում՝ ժապավենով փաթեթավորված եղել է, թե՝ ոչ: Ինչ որ ասել է նախաքննության ընթացքում, պնդում է: Չի ճանաչում այն անձանց, ումից հանձնարարություն է ստացել՝ փաթեթները տեղադրելու վերաբերյալ: Նրանց հետ կապի մեջ է գտնվել տելեգրամյան ալիքի միջոցով: Որքանով որ հիշում է, ինքը չի գտել այդ մարդկանց: Հնարավոր է, որ սխալվում է, բայց կարծում է, որ առաջինը նրանք են իրեն գրել: Տելեգրամյան ալիքի անունը չի հիշում, բայց իր ցուցմունքում նշել է: «Մերի Ջեյն» անվանումով օգտատիրոջը, երևի, հիշում է: Չի հիշում, թե որքան ժամանակ է, որ իր մոտ թմրամիջոցներ են եղել: Նշեց, որ ինքը գումարներ ստացել է թմրանյութի համար, սակայն չի ցանկանում ասել, թե կոնկրետ ինչի համար: Ստացել է այն անձից, ում հետ շփվել է «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով, սակայն նրան չի ճանաչում: Փոխանցումները կատարվել են կրիպտոարժույթի միջոցով: Իրեն ասել են, որ գումար ստանալու համար պետք է կրիպտոարժութային կայքից օգտվի: Ինքը առաջարկել է, որ գումարն այլ տարբերակով փոխանցվի, սակայն ասել են, որ այլ եղանակով չի լինի: Իրեն ներկայացրել են՝ ինչպես պետք է օգտվի էլեկտրոնային դրամապանակից, ինքն էլ այդպես է արել: Գումարը կանխիկացրել է իր քարտին փոխանցելու եղանակով: Փոխանցել է կրիպտոարժութային «չենջ»-ի միջոցով, կոնվերտացրել է: Գումարները փոխանցել են ոչ թե առձեռն, այլ իր հաշվեհամարին: Տելեգրամյան էջի անունը չի հիշում: Այդ եղանակի մասին իրեն ասել է գումարը փոխանցած անձը: Ասել է, որ նրա մոտ կարող է գումարը կանխիկացնել: Ինքը ընդհանրապես չի իմացել, թե այդ ամենն ինչպես է կոնվերտացվում: Իրեն ներկայացրել են, ինքն էլ արել է: Չի հիշում, որ սրանից առաջ կրիպտոարժույթ կոնվերտացրած լինի: Նշեց, որ ինքն անձնական կրիպտոարժույթ ունեցել է՝ տելեգրամյան խաղերի մասնակցելու արդյունքում: Չի հիշում՝ այդ անձին իր անձնագիրը տրամադրել է, թե՝ ոչ: Գումարը փոխանցել է իր հաշվեհամարին, կանխիկացրել է ու ծախսել: Չի հիշում, թե գումարը որքան է կազմել: Նշեց, որ եթե այդ գումարն իրեն կանխիկ տային, ապա ինքը կանխիկ կվերցներ: Ինքն առաջարկել է այլ եղանակով վերցնել գումարը, սակայն իրեն մերժել են։ Ինքը որևէ բան քողարկելու նպատակ չի ունեցել: Եթե նման նպատակ ունենար, չէր փոխանցի այդ գումարն իր հաշվեհամարին՝ իր անունով: Նշեց, որ ինքը մեծ սխալ է գործել, ինչի համար զղջում է: Փողերի լվացման մասով մեղադրանքի հետ համաձայն չէ: Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Արսեն Գևորգյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Բնակվում է նշված հասցեում ներկա պահին երեք հնդիկների հետ իր մայրիկի տանը: Հնդիկները իր հետ վարձով են բնակվում: Երկու ոստիկան են իրեն կանգնեցրել ու իր մոտ հայտնաբերել թմրանյութ Կենտրոնում, բայց փողոցի անունը չգիտի: Փողոցում է եղել, որովհետև ուզում էր թմրանյութ պահել: Թմրանյութը «պլան» ա, մոտը հինգ փաթեթ կար, դրանք տեղադրելու համար տեղ էր ման գալիս, հստակ չգիտեր՝ որտեղ տեղադրի: Փաթեթները դրել էր պահոցի տեղը, գնացել, վերցրել է մոտ քսան օր առաջ Էրեբունուց, կոնկրետ տեղը քարտեզով կարող է ասել: Դրանից բացի Արգավանդից էլ է վերցրել։ Հիմնականում այդ երկու տեղից է վերցրել: Մոտ 4 անգամ է այդպես վերցրել: Էրեբունուց վերջին անգամ վերցրել է մոտ 25-30 փաթեթ, որոնց կեսից շատը ինքն է օգտագործել մենակով, դրսում: Բոլորը միատեսակ թմրամիջոց են եղել: Երեք-չորս ամիս է, ինչ զբաղվում է սրանով։ Սկսել է սրանով զբաղվել հետևյալ հանգամանքներում. իրեն գրել են Տելեգրամ ալիքով, թե աշխատանք ուզում է, ի սկզբանե գրել է ոչ, բայց շարունակել են գրվել ու էշի պես ասել է այո։ Իրեն գրող տելեգրամ անունը անգլերեն գրված է «Մարի Ջանե»։ Իր տելեգրամ ալիքի անունը չեմ հիշում, դա իր հեռախոսահամարով է բացված։ «Մարի Ջանե» օգտատերը, թե իրեն որտեղից է ճանաչում, պատկերացում չունի, հնարավոր է, որ տելեգրամի խմբերով, տարբեր խմբեր կան, օրինակ կինոների, աղջիկների, հնարավոր է, որ այդպես են իրեն գրել։ Այդ անձին չի տեսել, միայն գրվել է: Համաձայնվելուց հետո նա անձնագրի նկարն է ուզել, չգիտի, թե ինչի, երևի, որ չխաբի: Նա ասել է, որ թմրամիջոցը միայն «Մարիխուանա» է լինելու, պետք է դրանք թաքստոցներում պահի, նկարի և ուղարկի ու 3-4 օրը մեկ տեղադրի, 3-5 հատ ու ամեն տեղադրածի համար հինգ դոլար: Վճարումը կատարվում էր կրիպտովալյուտայով, նա Դաշին էր փոխանցում, ինքը տելեգրամով չենջ կա գրում էր, ինքն էլ դրամ էր սարքում, ուղարկում էր քարտին իր անունով հաշվառված Ինեկո բանկի քարտին: Չենջ անողից ուղարկված միշտ նույն հաշվեհամարից է եկել։ Այս 3-4 ամսվա ընթացքում 150-200 հազար դրամ են փոխանցել իրեն: Չենջ անողին չի ճանաչում։ Վերջին անգամ թաքստոցում տեղադրել է երեկ մեկ հատ Չարբախում, ուղարկել է տելեգրամին նկարը: Մարիխուաննայից բացի այլ բան չի օգտագործում, իր մոտ առկա կաթուցիչով ծխել է երեք օր առաջ: Անձամբ որևէ մեկի թմրամիջոց չի տվել, մենակ է ծխել: Մոտ 30 փաթեթ պահում էր իրենց տան դոմիկի մոտի կոյուղու խողովակի մեջ։ Այնտեղ ներկայումս չկա, այլ վայրում էլ չունի պահած: Որևէ մեկը տեղյակ չի դրա մասին: Իր կամքով է արել, ինքը վարկեր ունի, մայրդ հիվանդ է շաքարով, նրան մեկ ամիս առաջ ուղարկել է Ռուսաստան քրոջ մոտ, այնտեղ անվճար դեղեր են տալիս մի քանի տեսակի, որ մնացածն էլ ինքը առնի: Վարկը ընդհանուր երկու միլիոն է, իր անունով մոտ մեկ միլիոն, բոլորը ինքն է մուծում, մնացածը մայրիկի անունով է: Ոստիկանները մոտեցել են, հարցրել են չթույլատրվող ինչ-որ մի բան կա, ինքն էլ ասել է այո, թմրամիջոց էլ են հարցրել, ասել է՝ այո: Ինքը զղջում է կատարծի համար շատ: Ավելացնելու այլ բան չունի: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, ծանոթանալով պաշտպանի հետ նախորդ ցուցմունքին՝ պնդում է այն, միայն մեկ շտկում է ցանկանում կատարել, որ ասել էր հնդիկների հետ է ապրում, ցանկացել է նշել, որ մի բակում նրանք ապրում են տնակի մեջ, իսկ տան մեջ ինքը մենակ է ապրում: Ինչպես նշել է նախորդ ցուցմունքով, բոլոր թմրամիջոցները իրեն իրացրել է նշված տելեգրամ ալիքը «Մերի Ջեյն», որի վերաբերյալ ինֆորմացիա չկա, փակ է, դրա հեռախոսահամարը թե ինչով է գրանցված չգիտի: Թմրամիջոցները իր մոտ գտնվել են թաքստոցներում պահելու նպատակով: Հայտնել է բջջային հեռախոսի գաղտնաբառը: «Տելեգրամ» ալիքի օգտատիրոջ լուսանկարը աղջկա նկար է, բայց մուլտիկի: Նշել է, որ իրեն մեղավոր է ճամաչում, նախկինում տված ցուցմունքները պնդում է, ավելացնելու այլ բան չունի (...)»։ Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալը հայտնեց, որ իր ասածն ամբողջությամբ պնդում է: Եթե ցուցմունքում այդպես է գրել, ուրեմն այդպես է եղել: (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 17-21, 42-45, 271-273) - Փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված` ընդհանուր 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված ապակյա գլանակում հայտնաբերվեցին կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր, որոնց քանակական հաշվարկ հնարավոր չէ կատարել: (հատոր 1, գ.թ. 127-130, դատական նիստի արձանագրություն) - 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է ընդհանուր հինգ փաթեթ, թվով երեք փաթեթներ` երկուսը կապույտ կպչուն ժապավենով փաթեթված, իսկ մյուսը սև կպչուն ժապավենով փաթեթ: Նշված երկու կապույտ փաթեթների մեջ առկա էր սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված 4 փաթեթ, մեկ հատ ապակյա կաթոցիչ: Խուզարկության ընթացում Ա.Գևորգյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված փաթեթները հանդիսանում են «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցրել է տելեգրամ հավելվածից` իրացնելու նպատակով: (հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն) - 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կատարվել է թվային խուզարկություն Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսում, որի արդյունքում պարզվել է, որ ուսումնասիրվել է «Telegram» հավելվածը, որի վրա առկա է գաղտնաբառը, հավաքվել է Ա.Գևորգյանի կողմից դիմումով ներկայացված 0770 գաղտաբառը և մուտք է գործվել նշված հավելված, տելեգրամ հավելվածը գրանցված է 044-15-16-28 հեռախոսահամարով, անունը` Hecrtor, առկա են բաժանորդագրություններ կինոդիտման, անձնական հաղորդագրություններ: Արխիվ բաժնում առկա են «Mary Jane» «Koko Change» «Luxe Koko» «Psixadel_armenia_new» օգտատերերի հետ հաղորդագրություններ: «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդագրությունը սկսվում է 2025 թվականի հունվարի 18-ից այն մասին, որ Ա.Գևորգյանը խնդրում է 50 դոլար պարտքով գումար է խնդրում, իսկ նա պատասխանում է, որ օրվա վերջ կարող է տալ, դրանից հետո հարց է ուղղում Ա.Գևորգյանին` «պահոց կարող ես դնել», Ա.Գևորգյանը պատասխանում է` կարամ Մար ջան, որդե որից: Ստանում է նամակ` 2 հատ 1գ, 3 հատ 0.5գ, Լենինգրադյան չէ Կոմիտաս: Ա.Գևորգյանը գրում է` էտ երբեմ սխալվել: Վերջինիցս ինչ-ոչ կոդ է պահանջում և ստանալով տարբեր տառերից ու թվերից ծածկագիր, «Mary Jane» օգտատերը ուղարկում է նամակ 12 հատ 1գ, 26 հատ 0.5 գ -50 դոլար, որը հավանաբար նշանակում է Ա.Գևորգյանի խնդրած պարտքով գումարը: Դրանից հետո առկա են լուսանկարներ տեղակայումներով, դրանց վար գծով նշաններով և նշված ավելի մանրամասն բացատրություն նշվածից զատ գտնելը ավելի հեշտացնելու համար` կպչուն ժապավենի գույն, գրամ: Հաջորդում է հունվարի 22-ին նամակ Ա.Գևորգյանից` Մար բարև, ոնց ես, գործ չկա, ստանում է պատասխան նամակ, որ ահագին գործ կա, Ա.Գևորգյանը կրկին գումար է խնդրում այս անգամ 25 դոլար, ստանում պատասխան նամակ, որ օրվա ընթացքում կուղարկի: Դրանից հետո կրկին շարունակվում է Ա.Գևորգյանի կողմից ծածկագրի տրամադրում, իսկ «Mary Jane» օգտատիրոջ կողմից քանակով, գրամով տվյալների տրամադրում, դրանից հետո էլ Ա.Գևորգյանի կողմից նշված կարգով լուսանկարների տրամադրում` տեղակայումով և բնութագրերով: Դրանից հետո «Mary Jane» կողմից լուսանկար է ուղարկվում Ա.Գևորգյանին, որտեղից ինչ-որ բան պետք է նա վերցնի, ով էլ լուսանկար է ուղարկում «Mary Jane» ու գրում, որ բան չկա, իսկ «Mary Jane» գրում է, որ խոտ չէր, կոկաինա էտ, գնա նորմալ նայի, 30 դոլար խոտ չի, 2 գրամ կոկա: Ա.Գևորգյանը գրում է, որ սաղ փորել է ու գտել է մեկ հատ կապույտ-կանաչ պլաստիլին: Ըստ զննության դրանում առկա են երկու սրտիկաձև հաբեր, որոնք առկա են լուսանկարներում, որոնց վերաբերյալ կշռել է Ա.Գևորգյանը և առկա է 0.12 գրամ քաշ: Հունվարի 29-ին Ա.Գևորգյանը տեղադրում է, կատարում լուսանկար ու բացատրություն ավելի մանրամասն գտնվելու վայրի մասին: Առկա է 117 լուսանկար թմրամիջոցների գտնվելու վայրի, դրանց քաշերի մասին: Առկա են լուսանկարներ, որտեղ նկարված է 30 փաթեթ սև ժապավենով: Նույն հավելվածում «Koko Change» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են, Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր ինեկոբանկի հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 4578890000811784 Ինեկոբանկի իր անվամբ հաշվեհամար: 7.000, 17.000 ՀՀ դրամի չափերով են տեղի ունենում փոխանցումները: Նույն հավելվածում «Luxe Koko» օգտահաշիվը իրենից ներկայացնում է կրիպտո փոխանցումներով զբաղվող հարթակ, հաղորդագրությունները հետևյալ բովանդակությամբ են` Ա.Գևորգյանը հարցնում է Dash, USDT ինչքանով կփոխանակեն դրամի, որից հետո ստանում է ծածկագիր, դրան ուղարկում է նշված կրիպտոարժեքները և իր «Ինեկոբանկի» հաշվեհամարին ստանում փոխարկված դրամը: Ա.Գևորգյանը տրամադրում է 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար: (հատոր 1, գ.թ. 146-158, դատական նիստի արձանագրություն) - 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել թիվ 15114425 մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի կողմից շահագործված և վերջինիս անձնական խուզարկությամբ վերցված բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ ձեռք բերված տվյալները, որի արդյունքում պարզվել է, որ «Telegram» հավելվածից Արսեն Էդիկի Գևորգյանի և «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերի հետ հաղորդագրությունների վերաբերյալ զննությամբ ստացված տվյալները հետևյալն են` 1/ 2025 թվականի հունվարի 19-ին Արսեն Գևորգյանը «Mary Jane» օգտատիրոջ հետ հաղորդակցվելիս ուղարկում է «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար` 50 ԱՄն դոլար գումար ստանալու նպատակով, ապա «Koko Change» օգտատիրոջն է հարցնում, թե 52 ԱՄՆ դոլարի «Դաշ» դրամի փոխարկելու վերաբերյալ, ապա ստանում է «Koko Change» «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամար, նրան ուղարկում է «Դաշ» արժույթ և իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամար ու ստանում 19.000 ՀՀ դրամ փոխանցում: 2/ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն եղանակով 9.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով: 3/ 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն եղանակով 5.500 ՀՀ դրամ է ստանում իր 20523539947847001 Ինեկոբանկի հաշվեհամարին փոխանցելու եղանակով: Արսեն Գևորգյանի «DashPay Wallet» էլեկտրոնային դրամապանակի հաշվեհամարը նույնականանում է «Mary Jane» ու «Koko Change» օգտատերերին ուղարկված հաշվեհամարների հետ: Զննության արդյունքում պարզվել է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը հանցավոր ճանապարհով ստացել է ընդհանուր 34.000 ՀՀ դրամ գումար: (հատոր 1, գ.թ. 255-261, դատական նիստի արձանագրություն) - Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները։ (հատոր 1, գ.թ. 242-243, դատական նիստի արձանագրություն) - Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը: (հատոր 1, գ.թ. 240-241, դատական նիստի արձանագրություն) - Դատաքննության ընթացքում վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2025 թվականի փետրվարի 06-ին տվյալներ են ստացել, որ ոմն Արսեն Գևորգյանը զբաղվում է թմրանյութերի օգտագործմամբ և իրացմամբ: Նույն օրը՝ ժամը 16:30-ից մինչև 17:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Ալեք Մանուկյան և Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում, Արսենը հայտնվել է իրենց տեսադաշտում: Մոտեցել են Արսեն Գևորգյանին, ներկայացել են, որ Ոստիկանության աշխատակիցներ են, որի ընթացքում քաղաքացին շփոթված վարքագիծ է դրսևորել, փորձել է ինչ-որ բաներ թաքցնել: Բղավել է «օգնեցեք, ուզում են ինձ տանել, չգիտեմ՝ ովքեր են»: Քաղաքացիներ են մոտեցել իրենց, հայտնել են, որ Ոստիկանության ծառայողներ են: Չի հիշում՝ իրենք Արսենին հարց տվել են, թե՝ ոչ: Նրան տեղափոխել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանում, կազմել են համապատասխան արձանագրություն, Արսեն Գևորգյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, և նրա մոտից ինչ-որ փաթեթներ են հայտնաբերվել, որոնց քաշը չի հիշում: Ըստ Արսենի բանավոր հայտարարության՝ հայտնաբերվածը հանդիսացել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով՝ անձնական օգտագործման և իրացման համար: Նշեց, որ մինչև բաժին տանելն Արսենին չեն խուզարկել: Անձնական խուզարկությունն իրականացվել է բաժնում՝ երկու ընթերակաների մասնակցությամբ: Մինչև բաժին տանելը չեն իմացել, թե Արսենի մոտ ինչ կա: Մինչև բաժին հասնելը Արսենն իրենց որևէ իր կամ առարկա չի ներկայացրել: Պաշտպանի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց վկայի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) 2025 թվականի փետրվարի սկզբներին, օրը չի հիշում, օպերատիվ տվյալներ է ստացել, որ ոմն Արսենը իր մոտ պահում, օգտագործում և իրացնում է թմրանյութ: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում Արսեն Գևորգյանը` փետրվարի 06-ին, ժամը չի հիշում, հայտնվել է իրենց տեսադաշտում` Երևան քաղաքի Վարդանանց Ալեք-Մանուկյան փողոցների խաչմերուկում: Տեսնելով Արսեն Գևորգյանին, նկատել են, որ վերջինս ցուցաբերում է կասկածելի վարքագիծ, մոտեցել են նրան, ներկայացել, որ հանդիսանում են ոստիկանության աշխատողներ, նրան հարցրել, թե օրենքով չթույլատրվող իրեր, առարկաներ, թմրանյութ նրա մոտ առկա է, Արսեն Գևորգյանը հայտնել է, որ իր մոտ առկա է, պահում և իրացնում է թմրանյութ, որտեղ և Արսեն Գևորգյանին հայտնել են, որ նա ձերբակալված է, ձերբակալել և տեղափոխել են ՔՈԳՎ ԵՔՎ, վերջինիս մոտից անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերել են թմրանյութ` ըստ Արսեն Գևորգյանի հայտնածի: Ամեն ինչի վերաբերյալ փաստաթղթավորվել է ու ներկայացվել քննչական մարմին: (...)»։ Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ վկան հայտնեց, որ «կասկածելի վարքագիծ»-ը լայն հասկացություն է, և դրա մեջ կարող են նաև առկա լինել ավելի դետալային հանգամանքներ, ինչն ինքը ներկայացրեց: Նշեց, որ ինքը ծառայությունը միայնակ չի իրականացրել, և կոնկրետ ինքն Արսենին որևէ հարց չի տվել: Նշեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել ամիսներ առաջ, և հնարավոր է, որ դետալային այն չհիշի: Ինչ որ գրել է ցուցմունքում, այդպես է եղել: Նշեց, որ Արսենին մոտեցել են երկու հոգով: (դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ. թ. 169-173) Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը նախկինում դատված չի եղել։ Արսեն Գևորգյանի մոր առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթուղթ: Արսեն Գևորգյանի հարևանների կողմից գրված բնութագիր, համաձայն որի՝ վերջինս բնութագրվում է դրականորեն: 4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում հեռահաղորդակցության համար նախատեսված «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Mary Jane» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նշված հարթակի օգտատիրոջ հետ խմբի կազմում զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով նախապես ապօրինի ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ՝ յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց 1984.15 ՀՀ դրամին համարժեք 5 ԱՄՆ դոլար ստանալու պայմանով: Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց միջև գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո իր կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի 044-15-16-28 հեռախոսահամարի ներքո գրանցված «Hector» անվամբ օգտահաշվի միջոցով Արսեն Գևորգյանը կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից շահագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Mary Jane» անհատական էջի հետ և իր հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գումարի դիմաց տեղադրել է թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթներ: Նույն ժամանակահատվածում քննությամբ ինքնությունը դեռևս չպարզված հանցակցից ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն՝ Արսեն Գևորգյանը, խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցի ապօրինի իրացման վերաբերյալ հանցակցի հետ ձեռք բերված նախնական համաձայնության հիման վրա, նույն անհայտ անձի կողմից մատնանշած թաքստոց-վայրից՝ Երևան քաղաքի «Էրեբունի» վարչական շրջանի տարածքից, գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի պարունակությամբ փաթեթների խմբաքանակ, որից ընդհանուր զգալի չափի՝ 1.87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկուսիչ ժապավենով թվով 5 փաթեթները Արսեն Գևորգյանը 2025 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 16:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան Վարդանանց փողոցների խաչմերուկում գտնվելու ընթացքում իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ՝ թաքստոց հանդիսացող վայրերում դրանք տեղադրելու, լուսանկարելու և դրանց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատներն այդ լուսանկարների հետ միասին «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով անհայտ անձի կողմից շահագործվող տելեգրամյան «Mary Jane» ալիքին ուղարկելու նպատակով՝ դրանով իսկ իր գործողություններով նպատակ ունենալով խմբի կազմում գումարի դիմաց ապօրինի իրացնել ընդհանուր զգալի չափի՝ 1,87 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, սակայն նույն օրը՝ ժամը 16:50-ին, Արսեն Գևորգյանը, ՀՀ ՆԳՆ ԿՀԴՊՎ բաժնի ծառայողների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Արսեն Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 5 հատ մեկուսիչ ժապավեններով փաթեթավորված և ընդհանուր 1,87 գրամ` 0.36, 0.44, 0.3, 0.37, 0.4 գրամ հաստատուն չոր քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ պարունակող փաթեթներ, թվով 1 հատ կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող ապակյա խողովակ և ևս թվով 1 հատ 0.43 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով կանեփ և կանեփի կաննաբինոիդներից` թմրալկալոիդ տետրեհիդրոկաննաբինոլի հետքեր պարունակող թվով 1 ապակյա խողովակ: Դատարանի գնահատմամբ Արսեն Գևորգյանի խոստովանական ցուցմունքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով, մասնավորապես՝ փորձագետի թիվ 618 Ք-25 եզրակացությունով, 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արսեն Էդիկի Գևորգյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունով, 2025 թվականի մարտի 21-ին թվային խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունով, 2025 թվականի ապրիլի 29-ին զննում կատարելու մասին արձանագրությունով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ փորձագետի թիվ 618Ք-25 եզրակացությամբ ստացված 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներով, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մոտից 06.02.2025թ. անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսով, վկա Մկրտիչ Ազիզյանը ցուցմունքով: Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված՝ թույլատրելիության և վերաբերելիության չափանիշին համապատասխանող, Դատարանի կողմից որպես արժանահավատ գնահատված ապացույցներն իրենց համակցության մեջ չեն հաստատում Արսեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպմամբ ընդգրկված բոլոր հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը հաստատված չի համարում այն հանգամանքը, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանը, 2025 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում խմբի կազմում շահադիտական դրդումներով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելով, ինքնությունը դեռևս չպարզված «Mary Jane» անվամբ տելեգրամյան օգտատիրոջ կողմից ապօրինի թմրամիջոցների իրացման գործողությունների կատարմանն ուղղված հանձնարարությունները կատարելու և խմբի կազմում թմրամիջոցի ապօրինի իրացման դիմաց իր «dash» կրիպտոարժութային դրամապանակի հաշվեկշռին ստացել է կրիպտոարժույթ՝ գիտակցելով դրանք հանցավոր գործունեության արդյունքում ստանալու հանգամանքը: Նշված հանցավոր ճանապարհով ստացված կրիպտոարժույթների հանցավոր ծագումը և ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակով Արսեն Գևորգյանը տելեգրամյան փոխարկման «Koko change» հարթակի միջոցով նշված կրիպտոարժույթի որոշակի քանակ փոխարկել է 34 000 ՀՀ դրամ գումարի, որից 19 000 ՀՀ դրամը ձեռք է բերել և տնօրինել նշված գումարը 2025 թվականի հունվարի 19-ին 20523539947847001 բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, 9500 ՀՀ դրամը՝ 2025 թվականի հունվարի 23-ին նույն բանկային հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալու եղանակով, իսկ 5.500 ՀՀ դրամը Արսեն Գևորգյանը ձեռք է բերել և տնօրինել 2025 թվականի հունվարի 28-ին նույն հաշվեհամարին փոխանցելու և այն ստանալով եղանակով: Ասվածի վերաբերյալ Դատարանի իրավական վերլուծությունները կշարադրվեն ստորև: 5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:»։ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»: ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…): ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները: 2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել: Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է ապացույցների բավարարություն հասկացության էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝ 1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, 2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, 3) անմեղության կանխավարկած: (…) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝ 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»: Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության: Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս, Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը): Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ): Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ): Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա: Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման: Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին: Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա: Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տես նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն: Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները: (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը: Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: (…) Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»: Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը՝ հանգել է հետևության, որ ապացուցված չէ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելը, ուստի 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կայացրած վերդիկտով ճանաչել և հռչակել է մեղադրյալի անմեղությունը 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը: Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված՝ վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է՝ Արսեն Գևորգյանի կողմից փողերի լվացում կատարելու ուղղակի դիտավորություն ունենալու հանգամանքը: Դատարանն արձանագրում է, որ փողերի լվացման հանցակազմի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արսեն Սարգսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ՝ արձանագրելով հետևյալը. «(…) [ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված] հանցագործությունը դասվում է տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստի նշված քրեաիրավական արգելքի հիմնական նպատակն է հանցավոր ճանապարհով ստացված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի չվերահսկվող շրջանառությունից պաշտպանել պետության տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև պայքարել ոչ օրինաչափ եղանակով դրամական միջոցների (գույքի) ձեռքբերմանն ու դրանց օրինական (լեգալ) տեսք հաղորդելուն ուղղված հանցագործությունների դեմ: Տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների, այդ թվում` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման տեսակային օբյեկտն է բնականոն տնտեսական գործունեության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների համակցությունը: Քննարկվող հանցագործության անմիջական օբյեկտն է օրինական գույքային և դրամավարկային շրջանառության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները: Քննարկվող հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտները բազմատեսակ են: Այդպիսիք կարող են լինել հասարակական անվտանգության շահերը (եթե հանցավոր եկամուտների օրինականացումը կապված է կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների գործունեության հետ), բնակչության առողջությունը (եթե հանցագործության առարկա են զենքը, թմրանյութերը և այլն), պետական ծառայության շահերի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները (եթե առկա է պաշտոնեական դիրքի օգտագործում) և այլն: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում հանցագործության առարկա կարող են լինել դրամական միջոցները, արժեթղթերը, ցանկացած գույք կամ գույքային իրավունք, որը ձեռք է բերվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածն ուղղակիորեն սահմանում է գույքի ստացման եղանակը` հանցավոր ճանապարհով, այսինքն` քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման արդյունքում: Ընդ որում, հոդվածի 5-րդ մասը սպառիչ թվարկում է այն հանցագործությունները, որոնց կատարման արդյունքում ձեռք բերված գույքը կամ գույքային իրավունքը կարող է հանդիսանալ փողերի լվացման հանցակազմի առարկա: Հետևաբար, արարքը կարող է որակվել որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 5-րդ մասում թվարկված հանցագործություններից որևէ մեկի առկայության դեպքում: Ընդ որում, վերջինս պետք է ժամանակային առումով նախորդի հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացմանը, և դրա արդյունքում ձեռք բերված գույքը պետք է հանդիսանա նշված հանցակազմի առարկա: Նախորդող հանցագործության բացակայությունը բացառում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի գոյությունը, ուստի նմանատիպ գործերով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նախ պետք է հաստատված համարի նախորդող հանցագործության դեպքը, ինչպես նաև փողերի լվացման առարկա հանդիսացող գույքի` նախորդող հանցագործության արդյունքում ձեռք բերված լինելու հանգամանքը: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ տվյալ դեպքում պարտադիր չէ նախորդող հանցագործության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, ինչպես նաև պարտադիր չէ, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման մեջ մեղադրվող անձը որևէ առնչություն ունենա նախորդող հանցագործության հետ: Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման համար անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը լուծելիս պետք է ապացուցվի, որ գույքը ստացվել է հանցավոր ճանապարհով և որ անձը գիտակցել ու նախատեսել է դրա՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելը: (…) Քննարկվող հանցակազմն ունի բարդ և այլընտրանքային օբյեկտիվ կողմ: Արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելու հիմքում ընկած է այն նախապայմանը, որ գույքի և գույքային իրավունքների հետ կապված գործողությունները կատարվում են` գիտակցելով դրանց` հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված լինելու հանգամանքը և հետապնդելով հատուկ նպատակ` թաքցնել կամ քողարկել գույքի (գույքային իրավունքի) հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել հանցակցին խուսափելու իրավական հետևանքներից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետևում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հետևյալ գործողություններով. ա) հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի փոխարկում (կոնվերտացում) կամ փոխանցում (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), որը նպատակ է ունեցել թաքցնել կամ խեղաթյուրել այդ գույքի հանցավոր ծագումը կամ օժանդակել որևէ անձի, որպեսզի նա խուսափի իր կատարած հանցանքի համար պատասխանատվությունից, բ) գույքի իրական բնույթը, ծագման աղբյուրը, գտնվելու վայրը, տնօրինման եղանակը, տեղաշարժը, իրավունքները կամ պատկանելությունը թաքցնել կամ խեղաթյուրել (եթե հայտնի է, որ այդ գույքն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում), գ) գույք ձեռք բերել կամ տիրապետել կամ օգտագործել կամ տնօրինել (եթե այդ գույքի ստացման պահին հայտնի էր, որ այն ստացվել է հանցավոր գործունեության արդյունքում): Փողերի լվացման հանցակազմը ձևական է, այն ավարտված է համարվում վերը նշված գործողություններից որևէ մեկի կատարման պահից: (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածում լիարժեք հստակեցված չէ այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի գլխավոր, էական հատկանիշը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նկարագրված գործողությունների արդյունքում համապատասխան միջոցների ծագման իրական աղբյուրի քողարկման կամ խեղաթյուրման նպատակը: Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի գործնական կիրառումը պետք է կառուցվի այն եզրահանգման վրա, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշն իրենում պարունակում է հատուկ նպատակ` հանցավոր ճանապարհով ստացված միջոցների իրական աղբյուրները քողարկել, թաքցնել և այդ միջոցներն օրինական շրջանառության մեջ ներգրավել: Այդպիսի նպատակի բացակայությունը բացառում է այս հանցագործության հանցակազմի առկայությունը: Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտն իր կողմից օրինականացնելու փաստը և ցանկանում է դա: Փողերի լվացման սուբյեկտ կարող է լինել 16 տարին լրացած, մեղսունակ ֆիզիկական անձը, ով հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի հետ ֆինանսական կամ այլ գործարքներ է կատարում կամ տվյալ նյութական արժեքները օգտագործում է ձեռնարկատիրական կամ այլ տնտեսական գործունեության համար (ընդհանուր սուբյեկտ): Որպես նշված հանցակազմի հատուկ սուբյեկտ կարող է հանդես գալ միայն պաշտոնատար անձը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ)» : Վերահաստատելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, «(...) [Հ]անցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցագործությունը, ունենալով բարձր լատենտայնություն, կրում է անդրազգային (տրանսնացիոնալ) բնույթ, որի կանխումը և բացահայտումը շարունակում է համարվել պետությունների, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության առաջնահերթություններից մեկը` հանցավորության դեմ պայքարում։ Այդ մասին նշված է` ՀՀ կառավարության` 2014 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ հաստատված` «Հայաստանի Հանրապետության 2014-2025թթ. հեռանկարային զարգացման ռազմավարական ծրագրում», ինչպես նաև «Փողերի լվացման, ահաբեկչության ֆինանսավորման և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորման դեմ պայքարի ոլորտում 2019-2021թթ. ազգային ռազմավարությունում» ։ 16.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով նախատեսված` հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների մեկնաբանության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված հանցագործության կատարմամբ հանցավորն օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդում լեգիտիմացնել ստացված անօրինական գույքն ու եկամուտները, քողարկելու և թաքցնելու դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը, վերացնելու դրանց հանցավոր հետքերը։ Այլ կերպ, այս հանցագործությունն արտահայտվում է անօրինական ճանապարհով ստացված «կեղտոտ» փողերի օրինականացմամբ, որով էական վնաս է պատճառվում պետության տնտեսությանը։ Այսինքն` տվյալ հանցագործության կատարմամբ` փողերի լվացմանն ուղղված գործողություններ կատարելու, անօրինական գույքն ու եկամուտները օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու միջոցով հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում դրանց օրինական տեսք հաղորդելուն և քրեական պատասխանատվությունից ազատվելուն։ Հետևաբար, անձի արարքը որպես հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացում որակելիս` պետք է համակողմանի ուշադրության արժանացնել այն գործողությունների շղթան, անօրինական գույքի և եկամուտների քաղաքացիական շրջանառությունը` իր շրջափուլերով հանդերձ, որոնք ընդհանուր առմամբ կարող են վկայել հանցավորի` փողերի լվացմանն ուղղված դիտավորության առկայության մասին։ Այսպես, Վճռաբեկ դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը և փողերի լվացմանն ուղղված անձի դիտավորությունը որոշելիս` անհրաժեշտ է գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ իրավական գնահատմամբ պարզել ստացված անօրինական գույքի և եկամուտների ծագման աղբյուրը, նշված գույքն ու եկամուտներն օրինական շրջանառության մեջ ներդնելուն ուղղված գործողությունների ամբողջությունը, այդ նյութական միջոցների շարժընթացն ու շրջապտույտն օրինական քաղաքացիական շրջանառության մեջ, ձեռնարկված գործողությունների շղթան, որի վերջնաարդյունքում այդ գույքն ու եկամուտները ստացել են օրինական տեսք։ Ընդ որում, վերջին դեպքում հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, թե կոնկրետ ո՞ր օրինական քաղաքացիաիրավական գործարքի կատարման արդյունքում են օրինական տեսք ստացել ձեռքբերված նյութական միջոցները։ Պայմանավորված տվյալ հանցագործության լատենտային բնույթով` հանցավոր գույքի ու եկամուտների օրինականացումը կարող է ունենալ բազմապիսի դրսևորում։ Սակայն, բոլոր դեպքերում այն պետք է սերտորեն փոխկապակցված լինի ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձի` «փողերի լվացման» դիտավորության հետ` հիմնավորելով վերջինիս առկայությունը։ Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների համակողմանի գնահատման արդյունքում է հնարավոր հաստատապես որոշել անձի արարքում հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների օրինականացման հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը։ (…)» ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքը համարվում է դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք տվյալ հանցակազմի հատկանիշ են: 2. Դիտավորությունը լինում է ուղղակի կամ անուղղակի: 3. Հանցանքը համարվում է ուղղակի դիտավորությամբ կատարված, եթե անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք հանցակազմի հատկանիշ են, և այդ արարքը կատարելը նրա նպատակն է կամ նպատակին հասնելու միջոցը: (…)»։ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, համադրելով սույն քրեական գործով ձեռքբերված ապացույցներին, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանցով չի հիմնավորվում, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը նպատակ է ունեցել ձեռքբերված գումարը փոխակերպելու միջոցով կատարել փողերի լվացում, մինչդեռ քննարկվող հանցակազմի համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ դրա կարևոր հատկանիշն է հանդիսանում գումարի՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված լինելու հանգամանքը թաքցնելու (լվանալու) նպատակի և այդ ուղղությամբ անձի ունեցած դիտավորության հաստատումը։ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք չեն բերվել փաստական տվյալներ առ այն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը, կրիպտոարժույթը փոխարկելով ՀՀ դրամի, նպատակ է ունեցել որևէ այլ կերպ թաքցնելու նշված գումարների հանցավոր ծագումը։ Դատարանը սույն հանգամանքի հիմնավորման տեսանկյունից, ի թիվս այլնի, էական է համարում նաև մեղադրյալի ցուցմունքն այն մասին, որ փոխարկված գումարը եղել է թմրամիջոցների իրացման դիմաց վարձատրություն ստանալը, որն էլ, ըստ վարույթով ձեռքբերված տվյալների, ստացվել է։ Ավելին՝ Դատարանը նաև ուշագրավ է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից փողերի լվացման դիտավորության բացակայության մասին վկայում է նաև այն հանգամանքը, որ կիրպտոարժույթի փոխարկման արդյունքում ստացված գումարները ստացել են նրա բանկային քարտին փոխանցելու միջոցով։ Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից «որպես վարձատրություն» ստացված կրիպտոարժույթները փոխակերպվել են դրամով և փոխանցվել վերջինիս բանկային հաշվին բացված քարտին, որպիսի հանգամանքը հավաստվել է զննում կատարելու մասին արձանագրությունով։ Ստացվում է, սույն դեպքում նկարագրված գործողությունները նման չեն այն դեպքերին, երբ փոխարկման ուղղված գործողությունները, միտված լինելով գումարի շարժի շեղմանը, խեղաթյուրմանը, դրսևորվում են որոշակի ծածուկ մեխանիզմով: Օրինակ՝ երբ կրիպտոարժույթը փոխանցվում այլ անձի, վերջինս այն ուղարկում է փոխարկման և այդպիսով շղթայաբար իրականացնում այն դրամի վերածելու գործընթացը, կամ երբ գործընթացին ներգրավում են մի քանի անձինք և հաջորդաբար իրականացնում փողերի լվացում կամ երբ հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարը փոխակերպվելու արդյունքում գումարը փոխանցվում այլ անձի և այլն: Այս տեսանկյունից Դատարանը կարևոր է համարում ընդգծել նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի ցուցմունքից երևում է, որ վերջինս թմրամիջոցների իրացմամբ զբաղվել է ֆինանսական դժվարություններ ունենալու պատճառով, և վերջինիս հետաքրքրել է իրացման համար գումարի ստացումը՝ անկախ դրա եղանակից: Այս մասին է վկայում նաև մեղադրյալի հայտարարությունն այն մասին, որ ինքն իրեն թմրամիջոց իրացնողներին առաջարկել է գումարը փոխանցել այլ եղանակով, սակայն վերջիններս իրեն մերժել են: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա չեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեն, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը օրինական գործունեության շղարշի ներքո նպատակ է հետապնդել լեգիտիմացնել ստացված անօրինական եկամուտները, քողարկել և թաքցնել դրանց ծագման հանցավոր աղբյուրը կամ վերացնել դրանց հանցավոր հետքերը, ուստի Դատարանի արձանագրում է, որ սույն դեպքում չի կարող ապացուցված համարվել մեղադրյալի դիտավորությունը և սուբյեկտիվ կողմի տեսանկյունից առանցքային հանդիսացող գույքի հանցավոր ծագումն ու ծագման աղբյուրը թաքցնելու նպատակը, հետևաբար՝ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին վերագրվող փաստական հանգամանքներն ապացուցված չեն։ Անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Արսեն Էդիկի Գևորգյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ: Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1 -ին և 2-րդ կետերը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն՝ 1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը՝ (…) 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ 1. մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) շահադիտական դրդումներով, (…): Այսպես՝ գնահատելով դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված և վերը շարադրված ապացույցների համակցությունը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների համակցությունը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, հաստատում է վարույթով ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները և բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածությամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի մեղավորության վերաբերյալ հետևությունների հանգելու համար: Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Արսեն Գևորգյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար: Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատված չլինելը, երիտասարդ լինելը, դրականորեն բնութագրվելը։ Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), խնամքին վատառողջ մոր առկայությունը, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը իր բջջային հեռախոսահամարի գաղտնաբառը տրամադրելը: Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արսեն Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: (…)»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (Տե՛ս, Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը): Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. -նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված, դիտավորյալ կատարված, ծանր հանցագործությունների շարքին, -խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, -այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, -պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, -սոցիալական միջավայրում Արսեն Գևորգյանի ունեցած բնութագիրը. դրական բնութագրվելը, նախկինում դատված չլինելը, -Արսեն Գևորգյանի երիտասարդ լինելը, -Արսեն Գևորգյանի՝ մեղքը լիովին ընդունելն ու կատարածի համար զղջալը, - Արսեն Գևորգյանի կողմից գործի քննության ողջ ընթացքում դրսևորած վարքագիծը, այդ թվում՝ նախաքննությանն աջակցելը, ինչպես նաև խափանման միջոցի պայմանները չխախտելը, -Արսեն Գևորգյանի խնամքին վերջինիս վատառողջ մոր առկայությունը, -Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցի տեսակը և չափը: Մասնավորապես այն, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը համեմատաբար ոչ խիստ ներգործող թմրամիջոց է, ունի բուսական ծագում, և Արսեն Գևորգյանի մոտից հայտնաբերվել է մանր չափերով, որի մի մասը, ըստ վերջինիս հայտարարության, իր անձնական օգտագործման համար է եղել: Դատարան, անդրադառնալով մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկումը՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, և գործում առկա փաստական հանգամանքերի վերլուծության հետևանքով Դատարանն արձանագրում է, որ այս պարագայում սանկցիայի նվազագույն չափն անգամ խիստ պատիժ է Արսեն Գևորգյանի համար, և անգամ դրա նշանակումը չի կարող արդարացի դիտվել և ապահովել պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել օրենքով նախատեսվածից մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 երեք տարի ժամկետով, որի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գևորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու, այդ թվում՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը, և վերջնական պատիժ պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։ Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը պետք է վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել։ Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ և 352-353-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՎՃՌԵՑ Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված չլինելու հիմքով։ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 երեք տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժին՝ 3 երեք տարի ժամկետով ազատազրկմանը հաշվակցել Արսեն Էդիկի Գևորգյանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 06-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատազրկում 2 երկու տարի 10 տասը ամիս 1 մեկ օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արսեն Էդիկի Գևորգյանին փաստացի ազատությունից զրկելու օրվանից՝ 2025 թվականի ապրիլի 08-ից։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1.37 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնին՝ թիվ 15114425 քրեական վարույթից անջատված թիվ 15146825 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը հանձնել մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանի տնօրինմանը։ Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը՝ համակցված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու հետ, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին, իսկ բացակայելու արգելքը վերացնել։ Մեղադրյալ Արսեն Գևորգյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի գանձել փորձաքննության արժեք կազմող 396.000 (երեք հարյուր իննսունվեց հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-01-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատորից |
| Գործին կից նյութերը | 1 հատոոր «294» թերթ, 2 հատոր «112» թերթ, 3 հատոր «105» թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-03-2026 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 05-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1 հատոոր «294» թերթ, 2 հատոր «112» թերթ, 3 հատոր «105» թերթ։ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-26930/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1582/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 04-03-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-03-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լ |
| Ազգանուն | Ազիզբեկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արսեն Գևորգյան Փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 12.01.2026թ. կայացված դատավճիռը և Արսեն Էդիկի Գևորգյանի նկատմամբ ազատազրկամն ձևով պատիժը պայամանականորեն չկիրառել՝ նշանակելով փորձաշրջան առավելագույն չափով՝ 5 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-03-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-03-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հրանտ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արսեն Գևորգյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակի՝ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով անմեղ ճանաչելու մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 12.01.2026թ. կայացված դատավճիռը , մեղադրյալ Արսեն Էդիկի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար մեղավոր ճանաչել , կիրառել համապատասխան պատիժ , իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարելու համար սահմանել պատիժ՝ 5 տարի ժամկետով ազատազրկում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ադրինե |
| Ազգանուն | Ղուկասյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |