ԵԴ1/1575/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Դ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ս.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

«17» դեկտեմբերի 2025 թվական ք․Երևան

դռնբաց դատական նիստում, վերաքննության կարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1575/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Սաթենիկ Անդրեասյան) 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Գործի դատավարական նախապատմությունը․
1․1․ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա․Գևորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60655824 քրեական վարույթը։
2025 թվականի փետրվարի 18-ին Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Թադևոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ։
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ․Կիրակոսյանի որոշմամբ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ 60655824 քրեական գործի նյութերը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, որը թիվ ԵԴ1/1575/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին։
2025 թվականի մայիսի 12-ին կայացվել է «Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշում։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռով վճռվել է.
«Սերոբ Ղազարի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի ութապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքին գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/3506/01/24 դատավճռով նշանակված 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․050․000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 1․050․000 (մեկ միլիոն հիսուն հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրել կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Արտավարութային ապացույցները թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
(…)»:
1․2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ պաշտպան Ա․Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 08-ին:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ պաշտպան Ա․Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։

2․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը․
2․1․ Առաջին ատյանի դատարանը 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի դատավճռում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…)Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Զննում կատարելու մասին արձանագրություններով, համաձայն որոնց՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Թաիրով 14 հասցեում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Ա․Ա․-ի /կրծքանշան թիվ □□□□□ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը (ծնված՝ □□.□□.□□□□թ.) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ժամը 01:40-ին Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում՝ ոչ սթափ վիճակում վարել է «Վազ» մակնիշի □□ IL □□□ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
«Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 434 արձանագրության զննության համաձայն՝ 29.09.2024թ., ժամը՝ 02:40-ին Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը /ծնված՝ □□.□□.□□□□թ./ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի պարեկի կողմից ներկայացվել է սթափության վիճակի զննության: Արտաշնչած օդի հետազոտության հետազոտման արդյունքը բաժնում առկա է «Հրաժարվել է» գրառումը:
Օրգանիզմի հետազոտության՝ կենսամիջավայրի տեսակը (մեզ) և (կամ) արյուն՝ բաժնում առկա է «Հրաժարվել է» գրառումը։
Եզրակացություն բաժնում առկա է «Քաղաքացին հրաժարվել է սթափության զննությունից (արտաշնչելուց և արյան փորձանմուշ հանձնելուց)» գրառումը։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննության համաձայն՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի /սոցիալական քարտ՝ □□□□□□□□□□/ անվամբ վարորդական վկայական առկա չէ։
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության բնակչության պետական ռեգիստրի համակարգից ստացված քաղաքացու անձնագրի վերաբերյալ տեղեկանքի զննության համաձայն՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը՝ ծնված □□.□□.□□□□թ., անձնագիր՝ □□□□□□□□□, ՀԾՀ □□□□□□□□□□, հաշվառված է □□□□□□□□ մարզ, գյուղ □□□□□□□□, □□□□□□□□□□ թաղամաս, □ շենք, բնակարան □ հասցեում:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 4-8, 18-19, 2025 թվականի հուլիսի 31-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ զննության ենթարկված՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890, «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ թիվ 434 արձանագրությունների, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչության բնակչության պետական ռեգիստրի համակարգից ստացված քաղաքացու անձնագրի վերաբերյալ, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճեններով:
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 20-21, 2025 թվականի հուլիսի 31-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Շ․Բ․-ը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին որ, ներկա պահին աշխատում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □ գումարտակի □ վաշտում, որպես կրտսեր պարեկ, ոստիկանության ավագ, նույն պաշտոնում է եղել նաև իրավախախտման օրը՝ մոտ յոթ ամիս առաջ, հստակ օրը չի մտաբերում։ Նշված օրը ծառայություն է իրականացրել Շենգավիթ վարչական շրջանում, Երևանյան լճի մոտ, Շենգավիթ փողոցում նկատել են, որ մեքենայով շարժվում են, նկատել են վարորդի ձեռքին գարեջրի շիշ, որը օգտագործում էր, իրենց ծառայողական մեքենայով գնացել են նրա հետևից, կանգնեցրել են, վարորդը իջել է մեքենայից և ասել, որ ինքը չի վարորդը, «Նիվա» մակնիշի ավտոմեքենա էր, որին նկատել են մետր ու կես հեռավորությունից են նկատել վարորդին՝ գարեջուր օգտագործելով, տեսել են, որ օգտագործում էր «Կիլիկիա» տեսակի գարեջրի շիշ, որի մեջ հավանաբար առկա է եղել գարեջուր։ Մոտեցել են վարորդին, հստակ չի հիշում ինքն է մոտեցել, թե իր ծառայակից ընկերը՝ Ա․-ը։ Հաշվի առնելով, որ նշված վայրում տեղի է ունեցել մեկ այլ դեպք ևս վարորդին մոտեցել է Ա․Ա․-ի հետ։ Նշեց, որ սթափության զննության կոնկրետ պահին չի հիշում արդյոք ներկա եղել է, թե ոչ, սակայն նախաքննության ընթացքում տվել է ցուցմունք, խնդրեց հաշվի առնել նախաքննությամբ հայտնած տվյալները։
Հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք Սերոբ Ղազարյանը ընդունել է իր մեղավորությունը՝ տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելու հետ կապված, նշեց, որ չի կարողանում մտաբերել։
Հարցին, թե մոտավորապես ժամը քանիսին է տեղի ունեցել դեպքը՝ նշեց, որ երեկոյան ժամ էր, հեռավորությունը եղել է մոտ մետր ու կես, արագությունը՝ մինչև 50 կմ/ժ, ոչ ավել, իրեն ամրակցված տեսախցիկների հետ կապված նշեց, որ չի կարող նշել, արդյոք ֆիքսվել է որևէ բան, թե ոչ։ Նշեց, որ մեքենայում եղել են երկուսից ավել ուղևորներ։ Վկայի խոսքով՝ իրեն ուղղված հարցերը շատ մանրամասն են, որոնց վերաբերյալ տվյալներ չի կարող հիշել, քանի որ շատ ժամանակ է անցել։ Դեպքի պահին մեքենայի աջ կողմից դռնից իջել է կողքի ուղևորը և առջևի նստատեղը առաջ է ուղղել, որ հետևում նստած ուղևորները իջնեն։
Նախագահողի հարցին, թե մյուս ուղևորները ինչ տարիքի են եղել, արդյոք մեղադրյալին հասակակից էին, թե ոչ, նշեց, որ չի կարող հիշել։ Նշեց, որ անձամբ Սերոբ Ղազարյանին տեսել է մեքենան վարելիս և մեքենան կանգնեցնելու պահին հենց նա է իջել մեքենայից։ Նշեց, որ փողոցում կանգնած է եղել և տեսել է, որ ընթացող մեքենայի վարորդը ղեկին եղել է գարեջրի շիշը ձեռքին։ Նշեց, որ մեքենայի ապակիները մգեցված չէին, արդյոք իջեցված էին, թե ոչ, նշեց, որ չի մտաբերում։ Մեքենան կանգնեցնելու պահին մեքենայի ուղևորները դուրս են եկել, չի կարող ասել, թե ինչու բոլոր ուղևորները իջան։ Նշեց, որ մյուս ուղևորների ձեռքին չի նկատել գարեջրի շիշ։ Հարցին, թե կանգնեցնելուց հետո արդյոք նկատել են գարեջրի շիշը վարորդի մոտ, թե վերջինս պահել է այն, նշեց, որ երբ մոտեցել է, վարորդն արդեն իջել է մեքենայից, չի առաջացել, մեքենայի մեջ չի նայել, մեքենան չեն զննել, վարորդին չեն ենթարկել անձնական խուզարկության, չեն հրահանգել գրպանները դատարկել, ակտավորելու համար ենթարկել են սթափության զննության։ Հարցին, թե ինչպես ճանաչեց մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանին, նշեց, որ վերջինիս մտաբերել է թևին առկա դաջվածքից։ Նշեց, որ մեքենայից իջնելու պահին նկատել է Սերոբ Ղազարյանի ձեռքին առկա դաջվածքը, եթե չի սխալվում՝ խաչի տեսքով։
Հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք տեղյակ եղել են, որ անձին ակտավորելու արդյունքում ամենայն հավանականությամբ նախաձեռնվելու է քրեական վարույթ, նշեց, որ տեղում չի եղել, ուստի չի կարող ասել, թե ինչ արձանագրություն է կազմվել։ Նշեց, որ անձի ոչ սթափ վիճակում վարելու դեպքում կարող է կազմվել երեք տեսակի արձանագրություն՝ 1․ տուգանքի տեսքով, 2․ վարորդական իրավունքից զրկման ձևով, 3․ քրեական գործ հարուցելու վերաբերյալ։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Ա․Գ․Ա․-ը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է իր գործընկերոջը և մեղադրյալին։ Մեղադրյալի տրանսպորտային միջոցը կանգնեցրել են և իրականացրել վարչարարություն։ Նշեց, որ դեպքի հստակ օրը չի հիշում, մոտավորապես մեկ տարի առաջ էր։ Դեպքի օրը ծառայություն են իրականացրել Շենգավիթ վարչական շրջանում, մոտակայքում տեղի էր ունեցել թմրամիջոցների հետ կապված դեպք՝ Երևանյան լճի մոտ, մոտեցել են դեպքի վայր՝ օգնության, որի ընթացքում նկատել են, որ սև գույնի «Լադա» մակնիշի ավտոմեքենայով վարորդը՝ ձեռքին գարեջրի շիշ, որի տեսակը չի հիշում, խմելով երթևեկում էր իրենց դիմացով, իր հիշելով՝ մեքենայում եղել են ևս երկու ուղևորներ, որից հետո կանգնեցրել են մեքենան, մեղադրյալը իջել է մեքենայից, ներկայացել են, պահանջել են փաստաթղթեր, պարզվել է, որ վարորդը մեքենան վարել է վարորդական վկայականից զրկված վիճակում, խոսել են, զգացել են ալկոհոլի հոտը, վարորդը նշել է, որ ինքը չի վարել մեքենան, սակայն իրենք մեքենան կանգնեցնելիս տեսել են, որ մեղադրյալը իջել է վարորդի դռնից՝ ձախ կողմից, «Նիվա» մակնիշի մեքենան ունի երկու դուռ, այդ կողմից չէր կարող այլ ուղևոր իջնել։ Կազմվել է արձանագրություն, քանի որ վերջինս վարել է մեքենան ոչ սթափ վիճակում վարորդական իրավունքից զրկված պայմաններում, ուստի կազմված փաստաթղթերը ուղարկել են վարչարարություն իրականացնող մարմնին՝ քրեական գործ հարուցելու համար։
Հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք չի առաջացել կասկած, որ վարորդը խմել է ոչ թե գարեջուր, այլ հյութ, նշեց, որ դեպքը եղել է երեկոյան ժամին՝ ժամը 21։00-ի մոտակայքում, և հաշվի առնելով, որ երեկոյան ժամերին շատ են պատահում ոչ սթափ վիճակում վարելու դեպքերը, ուստի առավել ուժեղացված է ծառայությունը երեկոյան ժամերին։
Նշեց, որ տրանսպորտային միջոցը նույնականացվել է, վարելու ընթացքում նկատել է մեղադրյալին և կողքին նստած ուղևորին, իսկ մյուս ուղևորին նկատել են մեքենայից իջնելու պահին։ Հարցին, թե ինչպես նույնականացրեց մեղադրյալին որպես վարորդի՝ նշեց, որ երբ դեպքի վայրում ծառայություն է իրականացրել, ինքն անձամբ տեսել է մեղադրյալին մեքենան վարելիս, որից հետո նստել են ծառայողական մեքենան և հետապնդել մեքենան, նշեց, որ հնարավոր չէ, որ ճանապարհին՝ մինչև կանգնեցնելը վարորդը փոխված լիներ։ Վկայի խոսքով՝ տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելու պահին վերջինս կանգնել է իրենց ծառայողական մեքենայից մոտավորապես երկու-երեք մետր հեռավորության վրա։ Վայրկյաններ անց մոտեցել են և մեքենայի ձախ դռնից իջել է վարորդը, իսկ հետևի դռնից իջել են մյուս ուղևորները։ Նշեց, որ մեղադրյալին սթափության զննության ենթարկել են, սակայն չի հիշում արդյոք տեղում են իրականացրել այն, թե ոչ, եթե չի սխալվում՝ մեղադրյալը հրաժարվել է զննության ենթարկվելուց։
Հանրային մեղադրողը վկային ներկայացրեց վարչական իրավախախտման արձանագրությունը։ Վկան նշեց, որ ինքն է կազմել արձանագրությունը, նշեց, որ իրենց համակարգում նշված է եղել, որ վարորդը զրկված է եղել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից։ Հարցին, թե ինչ հանգամանք է եղել, որ վկան վստահ է եղել, որ տվյալ անձն է վարել տրանսպորտային միջոցը, նշեց, որ ինքը հստակ և ակնհայտ տեսել է, որ երբ տրանսպորտային միջոցը եղել է շարժման մեջ, ընթացել է իր դիմացով և տեսել է մեղադրյալին ղեկին նստած, մեղադրյալը եղել է նույն տեսքով՝ չսափրված, նույն գույնի մազերով։ Մյուս ուղևորները նման չեն եղել մեղադրյալին։ Նշեց, որ ծառայության ընթացքում գործունեություն իրականացնում է ամենայն աչալրջությամբ և ուշադրությամբ, քանի որ ունի հարգանք թե քաղաքացիների և թե ծառայության նկատմամբ։
Նշեց, որ դեպքի վայրում եղել են մի քանի կարգախմբեր, իրենց տրանսպորտային միջոցը համարյա ամբողջությամբ փակած է եղել ճանապարհը, մի մեքենայի ճանապարհ էին թողել և նշված տրանսպորտային միջոցը անցել է բավականին դանդաղ։ Մեքենան կանգնեցնելիս նկատել է, որ մեքենայի մեջ առկա է եղել գարեջրի շիշ, արտաքինից են նայել մեքենան։ Հարցին, թե արդյոք ամրակցված տեսախցիկները միացված են եղել, նշեց, որ չի կարող մտաբերել։
Նախագահողի հարցին՝ թե մեքենան որտեղ է գտնվել մեղադրյալի սթափության զննության ընթացքում, նշեց, որ մեքենան հանձնվել է պահպանության, կարգախմբերից մեկը մնում է մեքենայի հետ և հսկում է։ Նշեց, որ աղոտ հիշում է, որ արտաշնչելու միջոցով սթափության զննություն չի իրականացվել, իսկ բուժհաստատությունում արյան միջոցով ստուգման ենթարկելիս բուժքույրի հետ կապված խնդիր է առաջացել։ Նշեց, որ մեղադրյալը փորձել է համոզել, որ ինքը չի եղել մեքենայի ղեկին, մոտ 40 րոպե տևել է նշված խոսակցությունը։ Նշեց, որ իրենց մեքենան այնպես են կայանել, որ հնարավոր վարորդի փոփոխությունը նկատեն։ Վարորդը մեքենայից իջել է և կանգնած է եղել մեքենայի կողքին, ավտոմեքենայում այլ իրեր չի նկատել, վկայի խոսքով՝ ուղևորներից մեկը նշել է, որ լիմոնադի շշերի տեղափոխում են իրականացնում և մատնացույց է արել մեքենայի հետևում տեղադրված շշերը։ Չի նկատել, որ բեռնախցիկը բացած լինեն մյուս ծառայողները։
Վկայի խոսքով՝ մյուս ուղևորները չեն ենթարկվել սթափության զննության, քանի որ առերևույթ չեն երևացել ոչ սթափ։ Նշեց, որ մեղադրյալի ձեռքին տեսել է կանաչ գույնի շիշ՝ «Կիլիկա» տեսակի գարեջրի շիշ՝ կիսով չափ լցված։ Հարցին, թե ակտավորելուց հետո արդյոք վարորդին թույլ են տվել վարել մեքենան, նշեց, որ հաստատապես չեն թույլ տվել նստել ղեկին, հնարավոր է հանձնել են մեկ այլ սթափ ուղևորի, իսկ եթե որևէ մեկը չի կարողանում վարել՝ մեքենան տեղափոխում են հատուկ պահպանվող տարածք։ Նշեց, որ սույն դեպքում չի հիշում, թե ինչ ելք է ունեցել դեպքը։ Պրակտիկայում, եթե անձը հրաժարվում է նմուշ հանձնելուց կամ օդ արտաշնչելուց՝ անձը զրկվում է վարորդական վկայականից, տրանսպորտային միջոցը տեղափոխում են հատուկ պահպանվող տարածք, մինչև որ անձը համապատասխան լիազորագրով թույլատրում է այլ անձի այնտեղի վերցնել, սակայն լինում են դեպքեր, որ չի տեղափոխվում մեքենան հատուկ պահպանվող տարածք։ Սույն դեպքի մասով՝ նշեց, որ ամենայն հավանականությամբ մեքենան տեղափոխել են հատուկ պահպանվող տարածք։
Նշեց, որ Սերոբ Ղազարյանը բազմիցս հայտնել է, որ ինքը չի եղել նստած վարորդի նստատեղին, նշել է, որ ուղևորներից մեկ ուրիշն է եղել ղեկին, հստակ չի հիշում, թե ում է մատնացույց արել մեղադրյալը։
Վկայի խոսքով՝ «ՆԻՎԱ» մակնիշի ավտոմեքենան ունի երկու դուռ։ Հետևի նստած ուղևորները չեն կարող իջնել այլ կերպ, քանի դիմացի նստատեղերը՝ վարորդի և վարորդի կողքին նստած անձանց իջնելու պարագայում։ Եթե մեղադրյալը նշել է, որ ինքը չի վարել մեքենան, ապա պետք է սկզբում իջած լիներ մեկ այլ անձ, քանի որ առաջինը մեքենայից կարող է իջնել դիմացի նստած անձը, սակայն, վկայի խոսքով՝ առաջինը իջել է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը։ Հարցին, թե այն պարագայում, որ մեքենայում առկա են եղել այլ ապրանքներ, արդյոք կարող էր նստել նաև մեկ այլ անձ, նշեց, որ անձամբ չի տեսել հետևում դրված ապրանքները, այդ մասին լսել է իր գործընկերոջից, սակայն հաստատապես կարող է նշել, որ անհնարին է, որ վարորդի կողմի դռնից իջներ մեկ այլ անձ։ Նշեց, որ հաստատապես կարող է պնդել, որ եթե ղեկին նստած լիներ այլ անձ, ապա հետևի նստած ուղևորը կկարողանար իջնել մեքենայից միայն այն պարագայում, երբ մեքենայի վարորդը իջներ մեքենայից։ Հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ վարորդը և մյուս ուղևորը փոխվեին, մինչև ոստիկանների մոտիկանալը, նշեց, եթե ենթադրենք, որ փոխվել են, սակայն եթե վարորդի կողմից իջել է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը, ապա նա է եղել ղեկին։ Նշեց, որ պրակտիկայում եղել են շատ դեպքեր, որ վարորդը և ուղևորը տեղերով փոխված լինեին, սակայն տվյալ պարագայում ինքն ակնհայտ տեսել է, որ Սերոբ Ղազարյանը վարել է տրանսպորտային միջոցը։
Հարցին, թե մեղադրյալի կողմից սթափության զննությունից հրաժարվելու և տեսախցիկների ոչ սարքինության դեպքում ինչպես պետք է հիմնավորվի անձի ոչ սթափ վիճակում լինելու հանգամանքը, նշեց, որ եթե վարորդին տեղափոխում են բուժհաստատություն, ապա այդ պահից նրանով զբաղվում են բուժքույրը կամ բժիշկը, ովքեր ոստիկաններին տրամադրում են թերթիկ՝ սթափության վերաբերյալ, եթե օդի արտաշնչման ձևով է իրականացվում զննումը, իսկ եթե արյան նմուշ հանձնելու միջոցով է իրականացվում զննությունը, ապա նշում են հստակ օր և ժամ և ոստիկանները մոտենում են բուժհաստատություն՝ թերթիկը վերցնելու համար։
Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը վկային ցույց տվեց իր ընկերոջ լուսանկարը, կատարելով հարցադրում, թե արդյոք նա չի եղել մեքենայի ղեկին, ինչին ի պատասխան վկան նշեց, որ ոչ, ղեկին եղել է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը։
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել վկա Ա․Գ․Ա․-ի կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, այն պատճառաբանությամբ, որ վկան իր ցուցմունքում նշեց, որ չի մտաբերում, թե հետևի նստատեղին ինչ ապրանքներ են եղել դրված, սակայն նախաքննության ընթացքում հայտնել է մանրամասն տվյալներ, ուստի այդ մասով առկա է էական հակասություն։
Պաշտպանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց միջնորդությունը և թույլատրեց հրապարակել վկայի նախաքննական ցուցմունքի վերաբերելի հատվածը։
Վկան նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...)Նա հայտնեց, որ նստած է եղել տրանսպորտային միջոցի ետնամասում և իջել է վարորդի դռնից, մատնացույց արեց մյուս ուղևորին, ով ակնհայտորեն իջել էր ուղևորի դռնից, իսկ քիչ անց երրորդ ուղևորը իջավ տրանսպորտային միջոցի հետևի նստատեղից: Հայտնում եմ, որ ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին բավական քանակությամբ ապրանքներ կային և ֆիզիկապես անհնար էր, որ այնտեղ երկու հոգի կարողանային նստել (...)»:
Հանրային մեղադրողի հարցին, թե ինչպես կարող է վկան պատճառաբանել ցուցմունքներում առկա էական հակասությունը, ինչու վերջինս չի մտաբերել վերը նշված հանգամանքները և թե նշվածներից, որն է ճիշտ, վկան նշեց, որ մի քանի անգամ արդեն իսկ նշել է, որ ակնհայտ և իր սեփական աչքերով տեսել է, որ մեղադրյալն է վարել նշված տրանսպորտային միջոցը, իսկ նախաքննության ժամանակ մանրամասն նշել է բոլոր փաստերը, այժմ մանրակրկիտ կարող է չհիշել բոլոր տվյալները։ Նախաքննության ընթացքում հայտնած հանգամանքի մասով նշեց, որ ներկա պահին մտաբերեց, որ մեքենայում առկա են եղել բավականաչափ շշեր։ Նշեց, որ նախաքննության ընթացքում կեղծ տվյալներ չի հայտնել և նման մտադրություն չի ունեցել, նախկինում չի տեսել մեղադրյալին, վերջինիս հանդիպել է դեպքի օրը։
Պաշտպանի հարցին, թե արդյոք բեռնախցիկը բացվել է, նշեց, որ ուղևորներն են բացել այն։
Վկան նշեց, որ ցուցմունքի հրապարակումից հետո հիշեց, թե ինչ է ասել, նրա խոսքով՝ այն անձնավորությունը, ում մատնացույց է արել մեղադրյալը որպես վարորդի, մի քանի րոպե հետո է իջել՝ կողքի՝ ուղևորի դռնից։
(տե՛ս քրեական գործ հատոր 1-ին, գ․թ․ 27-28, 2025 թվականի օգոստոսի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվել այն մասին, որ դեպքը եղել է ուշ ժամի և ինքը չի եղել մեքենայի ղեկին, բացառվում է, որ մեքենայի միջից որևէ անձի տեսած լինեին։
Մեքենան կանգնած է եղել։ Վարորդին խնդրել է, որ մեքենան կանգնեցնի մութ տեղում, իջել է վարորդի հետևի նստատեղից, միայն ինքն է իջել մեքենայից, քայլել է և ոստիկանները մոտեցել են իրենց, ասել են, որ տեսել են, որ ինքն է եղել մեքենայի ղեկին, ի պատասխան ասել է, որ ինքը չի վարել մեքենան, վարորդը ղեկն նստած է, այդ ընթացքում վարորդական վկայական չի ունեցել։
Նշեց, որ մեքենան տարել են տուգանային հրապարակ, իրեն թողել են, մեքենան տարել են առանց իր իմացության, երբ իրեն տեղափոխել են բուժհաստատություն հրաժարվել է սթափության զննություն անցնելուց, քանի որ ինքը չի եղել ղեկին։ Հարցին, թե բուժաշխատողի մոտ արդյոք հրաժարվել է նմուշ տալուց, թե չի ստացվել նմուշառում իրականացնել, նշեց, որ ինքն է անձամբ հրաժարվել նմուշ տալուց։
Հարցին, թե ինչու չի հայտնել նախաքննության ընթացքում, թե ով է եղել մեքենայի ղեկին, նշեց, որ չի ցանկացել իր ընկերոջը ներքաշել, իր վրա է վերցրել պատասխանատվությունը, նշեց, որ վարորդը եղել է իր ընկերը՝ Գ․Պ․-ը, անձնական տվյալներ չի հայտնում, վերջինս տարիքով փոքր է, չի ցանկանում հայտնել, եթե նրա վերաբերյալ կազմվեր արձանագրությունը, նա կներկայանար։
Արձանագրությունը կազմելու պահին կանգնած է եղել մեքենայի կողքին։ Նշեց, որ ղեկին ինքը չի եղել։ Ինքը իջել է հետևի նստատեղից, վարորդի հետևում է նստած եղել, առաջինը ինքն է իջել, վարորդը նստատեղի հետ առաջ է եկել, պարեկային աշխատակիցները տեսել են, որ վարորդի ղեկին նստած է եղել այլ անձ, հարցին, թե արդյոք իրեն վատություն են արել, այդ պատճառով են կազմել արձանագրություն, նշեց, որ չգիտի։ Ինքն է հայտնել պարեկներին, որ չունի վարորդական իրավունքի վկայական, մյուս ուղևորները ալկոհոլ օգտագործած չեն եղել։
Նշեց, որ դեպքի օրը եղել է ընկերների հետ, եղել են տան ճանապարհին, Շենգավիթ վարչական շրջանում էին գտնվում, գնացել էին մարդ տեսնելու, եղել է երկու ընկերների հետ՝ քրոջ տղայի և նրա ընկերոջ հետ։ Հետևի նստատեղին հնարավոր չէ երկու հոգով նստել, մեքենայում շշեր չեն եղել, բեռնախցիկ չունի նշված մեքենան։ Նշեց, որ չունի վարորդական վկայական, քննությունը չի կարողացել հաղթահարել 6 անգամ։ Հարցին, թե ինչու էր հետևում նստել, նշեց, որ չգիտի, մեքենայից իջել է բնական կարիքները հոգալու համար։ Պարեկների կողմից մեքենան կանգնացնելու պահին ինքը եղել է մեքենայից իջած, գնացել է դեպի մութ տեղ, պարեկները ասել են «տեսանք, որ դու ես քշել մեքենան», հարցին, թե արդյոք հնարավոր է, որ «Նիվա» մակնիշի մեքենայից հետևում նստած անձը իջնի առանց վարորդի իջնելու նշեց, որ հնարավոր է, եթե վարորդը լինի նիհար կազմվածքի։
Նշեց, որ անցած երկու դեպքերում ակտավորվել է, ինքն է եղել ղեկին, հարցին, թե ինչու չի արտաշնչել օդ և ենթարկվել զննության՝ նշեց, որ ինքն էլ իր սկզբունքներն ունի։ Վերջին մեկ տարվա ընթացքում մի քանի անգամ վարել է մեքենա, զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, բեռնատար է վարել, կարիք է լինում բեռ տեղափոխելու, չի հիշում, թե արդյոք մարդատար մեքենա վարել է։
Նշեց, որ Գ․Պ․-ը նիհար կազմվածքի է, կարող էր առաջ տալ նստատեղը և հետևի նստողը իջներ։ Մեղադրյալի խոսքով՝ պարեկները տեսել են, որ Գ-ն է իջել մեքենայից, Գ-ն իրեն ասել է, որ երբ հայտնել է պարեկներին, որ ինքն է վարում մեքենան, վերջիններս ասել են «դու չգիտես ինչի մեջ կարաս ընգնես, դու չես վարել»։ Նշեց, որ պարեկներին հայտնել է, որ գնացել է բնական կարիքները հոգալու, Գ․-ը այդ պահին եղել է ղեկին, վերջինս տեսել է պարեկներին, սակայն այդ պահին չի իջել մեքենայից։ Գ․-ին ճանաչում է փոքրուց, վերջինս 22 տարեկան է, քրոջ տղայի ընկերն է, պարեկների կողմից կանգնացնելուց հետո չի գնացել կարիքները հոգալու, բուժհաստատությունում ասել է, որ նախ վախենում է նմուշ տալուց, բացի այդ հարցրել են ցանկանում է նմուշ տալ, թե ոչ, նշել է, որ ոչ, այնուհետև գնացել են տուգանային հրապարակ, այնտեղ իրեն ակտավորել են։
(…)
Վերլուծելով մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանին մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
(…)
Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում, որն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից, կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու ձևով։
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը։
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը, 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք վարել է «Վազ» մակնիշի, «□□ IL □□□» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, սակայն հրաժարվել և խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Նշվածի առթիվ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրությունը։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով՝ զննում կատարելու մասին արձանագրություններով՝ «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲԸ սթափության վիճակի զննության թիվ 434 արձանագրության զննությամբ, ըստ որի՝ «Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը /ծնված՝ □□.□□.□□□□թ./ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի պարեկի կողմից ներկայացվել է սթափության վիճակի զննության: Արտաշնչած օդի հետազոտության հետազոտման արդյունքը բաժնում առկա է «Հրաժարվել է» գրառումը: Օրգանիզմի հետազոտության՝ կենսամիջավայրի տեսակը (մեզ) և (կամ) արյուն՝ բաժնում առկա է «Հրաժարվել է» գրառումը։ Եզրակացություն բաժնում առկա է «Քաղաքացին հրաժարվել է սթափության զննությունից (արտաշնչելուց և արյան փորձանմուշ հանձնելուց)» գրառումը», ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության զննության համաձայն՝ «Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի /սոցիալական քարտ՝ □□□□□□□□□□/ անվամբ վարորդական վկայական առկա չէ», վկա Շ․ Բ․-ի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի «անձամբ Սերոբ Ղազարյանին տեսել է մեքենան վարելիս և մեքենան կանգնեցնելու պահին հենց նա է իջել մեքենայից։ Նշեց, որ փողոցում կանգնած է եղել և տեսել է, որ ընթացող մեքենայի վարորդը ղեկին եղել է գարեջրի շիշը ձեռքին, (...) Սերոբ Ղազարյանին, նշեց, որ վերջինիս մտաբերել է թևին առկա դաջվածքից։ Նշեց, որ մեքենայից իջնելու պահին նկատել է Սերոբ Ղազարյանի ձեռքին առկա դաջվածքը, եթե չի սխալվում՝ խաչի տեսքով», վկա Ա․Գ․Ա․-ի կողմից դատաքննության ընթացքու տրված ցուցմունքով, ըստ որի «դեպքի վայրում ծառայություն է իրականացրել, ինքն անձամբ տեսել է մեղադրյալին մեքենան վարելիս, որից հետո նստել են ծառայողական մեքենան և հետապնդել մեքենան, նշեց, որ հնարավոր չէ, որ ճանապարհին՝ միչև կանգնեցնելը վարորդը փոխված լիներ, (...)մեղադրյալի ձեռքին տեսել է կանաչ գույնի շիշ՝ «Կիլիկա» տեսակի գարեջրի շիշ՝ կիսով չափ լցված, (...) հաստատապես կարող է պնդել, որ եթե ղեկին նստած լիներ այլ անձ, ապա հետևի նստած ուղևորը կկարողանար իջնել մեքենայից միայն այն պարագայում, երբ մեքենայի վարորդը իջներ մեքենայից, (...) Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը վկային ցույց տվեց իր ընկերոջ լուսանկարը, կատարելով հարցադրում, թե արդյոք նա չի եղել մեքենայի ղեկին, ինչին ի պատասխան վկան նշեց, որ ոչ, ղեկին եղել է մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը»:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից դատաքննության ընթացքում ցուցմունքով հայտնած տվյալներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս հայտնել է, որ դեպքի օրը մեքենայի ղեկին եղել է իր ընկերը՝ Գ․Պ․-ը, սակայն վերջինս օգտվելով իր դատավարական իրավունքից՝ չի հայտնել վերջինի անձնական տվյալները։
Բացի այդ, հաշվի առնելով քննարկվող տրանսպորտային միջոցի տեսակը՝ «Վազ» մակնիշի ավտոմեքենայի երկու դուռ ունենալու հանգամանքը, առերևույթ հնարավոր չէ վարորդի հետևում նստած ուղևորի մեքենայից դուրս գալը՝ առանց վարորդի մեքենայից իջնելու։ Բացի այդ, համաձայն վկա Ա․Գ․Ա․-ի կողմից նախաքննության ընթացքում հայտնած տվյալների՝ «մեքենայի հետևի նստատեղին բավական քանակությամբ ապրանքներ կային և ֆիզիկապես անհնար էր, որ այնտեղ երկու հոգի կարողանային նստել»։
Նման պայմաններում, Դատարանն արժանահավատ չի համարում մեղադրյալի կողմից հայտնած տվյալները։
Այսպիսով՝պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը:(…)»։

3. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
3․1․ 2025 թվականի փետրվարի 18-ին Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, վարել է տրանսպորտային միջոց, սակայն հրաժարվել և խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց:
Այսպես.
Սերոբ Ղազարյանը, օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի վարորդական վկայական, 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ ժամը 01:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի, □□ IL □□□ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կանգնեցվելուց հետո հրաժարվել ու խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։

4. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները և պահանջը.
4.1. Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է․ «(...) Վերաքննիչ բողոքը բերվում է դատական սխալի հիմքով՝ նյութական օրենքի և քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա:
Դատական սխալները դրսևորվել են հետևյալ կերպ՝
1.1. Խախտվել է պատշաճ ապացուցման սկզբունքը
1.2. Խախտվել է անմեղության կանխավարկածը:
1.3. Դատարանը դուրս է եկել դատաքննության սահմաններից՝ խախտելով մրցակցության սկզբունքը:
1.4. Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման
(…)
Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ Դատարան) թիվ ԵԴ1/1575/01/25 քրեական գործով փաստեր հաստատելիս՝ խախտել է պատշաճ ապացուցման սկզբունքը՝ հաստատելով փաստեր, որոնք օրենքի պահանջից բխող անհրաժեշտ և բավարար ապացուցողական զանգված չունեն:
(…)
Սույն դեպքում ենթադրյալ վարորդի կողմից խմած վիճակում վարելու փաստի բացահայտումը ենթադրում է ստեղծված իրադրության կապակցությամբ իրավասու վարչական մարմնի կողմից ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 251-րդ հոդվածով սահմանված կարգով որոշակի փաստական տվյալների, տեղեկությունների հավաքագրման և ամրագրման միջոցով հանգամանալից հետազոտության և գնահատման արդյունքում արված եզրահանգում: Նման իրավախախտման հատկանիշների պարզման փուլում իրավախախտման փաստը հիմնավորող ապացույց կարող է համարվել նաև իրավախախտումն ամրագրած տեսանյութը կամ լուսանկարը, որն ինչպես հասկանում ենք բացակայում է։
Նման իրավախախտման հատկանիշների պարզման փուլում իրավախախտման փաստը հիմնավորող ապացույց կարող է համարվել նաև իրավախախտումն ամրագրած տեսանյութը կամ լուսանկարը: Հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում ապացուցման բեռը կրող որևէ տրամաբանությամբ չի կարող լինել մեղադրյալն:
Ինչ ունենք սույն քրեական գործի պարագայում, տեղեկատվության պահանջ, պարզելու արդյոք սույն պարեկներին ամրակցված տեսխցիկներն տեսաձայանգրվել են թե ոչ և Ի պատասխան 15.01.2025թ-ի թիվ ՄԳ/11436-25 գրությանը. պարզվել է, որ ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՊ հանցագործությունների քննությանն բաժնում քննվող թիվ 60655824 քրեական վարույթի շրջանակներում գրությամբ պահանջված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի ծառայող՝ Ա․Գ․Ա․-ին ծառայության համար հատկացված անհատական տեսաձայնագրող սարքի 29.09.2024թ-ի տեսաձայնագրությունները հիշողության ծավալով պայմանավորված ծրագրային համակարգում առկա չեն:
Այսպես.
Երբ մեղադրանքը հիմնվում է բացառապես պետական ուժային մարմինների ծառայողների ցուցմունքների վրա, առանց անկախ կամ օբյեկտիվ ապացույցների, դա կարող է խախտել արդար դատաքննության իրավունքը (Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդված։
Սերոբ Ղազարյանի գործով ոչ մի տեսախցիկի ձայնագրություն չկա, տեսախցիկը չի գործել կամ չի գրանցել միջադեպը։ Այսինքն՝ չկա տեսանյութ, որ հաստատի, թե ով է վարել մեքենան, կամ թե ինչպես անձինք իջնում մեքենայից
Սա ակնհայտ է դարձնում, որ գործը հիմնվում է միայն ոստիկանների ցուցմունքների վրա։
• Ոչ մի երրորդ անձ՝ անաչառ վկա, չի հաստատում, որ Սերոբն է եղել ղեկին։
• Ինքը պնդում է, որ բացահայտ նշել է, որ չունի վարորդական իրավունքի վկայական, ինչը ռացիոնալ չի լինի, եթե իրապես վարած լիներ և փորձեր թաքցնել։
• Ըստ ցուցմունքների՝ ինքը չի ենթարկվել զննության ոչ թե վախենալու պատճառով, այլ սկզբունքորեն, ինչը չի կարող դիտարկվել որպես անմիջական ընդունում մեղքի։
Այս բոլոր հանգամանքներն վկայում են, որ գործի նյութերում չկան բավարար, օբյեկտիվ, ապացուցողական հիմքեր, ինչը հակասում է արդար դատաքննության պահանջներին։
«Մեղադրանքը հիմնված է բացառապես ոստիկանների ցուցմունքների վրա, որոնց օբյեկտիվությունը հարցականի տակ է, հաշվի առնելով, որ նրանք էին այդ գործողությունը կատարող կողմը։ ՄԻԵԴ-ը նման իրավիճակը գնահատել է որպես մարդու արդար դատաքննության իրավունքի խախտում՝ Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով (Գործ N 44841/08), որտեղ դատարանն արձանագրել է, որ նման ապացույցները բավարար չեն մեղադրական դատավճռի կայացման համար։»
Այսպես սույն պարագայում խախտվել է Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածը (Արդար դատաքննության իրավունք)։
Ոչ բավարար միջոցներ են կիրառվել անկախ, անաչառ քննություն իրականացնելու համար։
Մեղադրանքի հիմքում եղել են միայն ուժային կառույցների ներկայացուցիչների ցուցմունքները։
Պաշտպանությանը հնարավորություն չի տրվել արդյունավետ հակադարձելու այդ ցուցմունքներին։
«Հաշվի առնելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դիրքորոշումը՝ “Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի” գործով, երբ մեղադրանքը հիմնված է բացառապես ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների վրա, առանց անկախ և օբյեկտիվ ապացույցների, ապա դա համարվում է արդար դատաքննության խախտում։ Նույն իրավիճակը կա նաև մեր գործով։
Այս կապակցությամբ հարկ է նշել, որ անմեղության կանխավարկածը ենթադրում է, որ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը:
Անմեղության կանխավարկածի լույսի ներքո քննարկելով Դատարանի վերլուծությունը՝ կարող ենք փաստել, որ ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկները ոչ թե պետք է հաստատվեն այլ ապացույցներով, այլ դրանք պետք է հերքվեն, իսկ դատախազը որևէ ապացույցով չի հերքել դրանք: Դատարանն իր հերթին, անուղակիորեն մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը դրել է մեղադրյալի վրա: Բացի այդ, առանց դրանք հերքելու՝ պարզապես հավաստի չի համարել, որը մեր կարծիքով հանգեցնում է անմեղության կանխավարկածի խախտման, ինչպես նաև պատշաճ ապացուցման սկզբունքի, ապացույցների գնահատման կանոնների խախտման:
Կարևոր գնահատման հանգամանքն էր, այն, որ իմ պաշտպանյալը ցուցմունք էր տվել, որը կարող էր և չտալ և հայտնել տեղեկություններ, որոնք այլ ապացույցներով հնարավոր չէր լինելու ձեռք բերել: Այս առումով դատարանը խախտել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ապացույցների հետ աշխատելու վերաբերյալ առաջ քաշած չափանիշները, մասնավորապես՝ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա և այլն :
(…)
Այս առումով գտնում ենք, որ ապացուցողական նյութն այնպիսին է, որ նույնիսկ իդեալական պայմաններում այն չի պարունակում ապացուցման առարկան կազմող փաստերի վերաբերյալ տեղեկություն։
Սույն գործով փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն է, որը, ոչ միայն չի բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, այլ հաստատում է բոլորովին այլ պատկեր:
Գտնում եմ, որ Դատարանը խախտել է նաև անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ նաև ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականության իմաստով։ Դատաքննության արդյունքներով չի հերքվել իմ պաշտպանյալի ցուցմունքը, ավելին՝ ապացույցների համադրմամբ հաստատվում է այն։ Այս բոլոր հանգամանքները պետք է մեկնաբանվեին հօգուտ իմ պաշտպանյալի։
Ամփոփելով ապացուցվածության վերաբերյալ սույն բաժնի վերլուծությունը՝ գտնում եմ, պատշաճ կարգով ապացուցված չեն հանցանքի հատկանիշները, իսկ անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այս պայմաններում Դատարանը առանց պատճառաբանության հաստատված համարելով ապացուցման առարկան կազմող փաստերը՝ խախտել է ապացուցվածության վերաբերյալ վերոնշյալ կանոնները, ինչպես նաև անմեղության կանխավարկածը, որը հանգեցրել է ապօրինի դատապարտման: Այս բաժնի վերլուծությունը կարծում ենք, որ թույլ կտա վերաքննիչ դատարանին փաստելու, որ առկա է դատական ակտը բեկանելու հիմքերից հետևյալը՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
Գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածի կարգով վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ կարող է բեկանել դատական ակտը` կայացնելով նոր՝ արդարացնող դատական ակտ:
(…)
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ գտնում եմ, որ Դատարանը թույլ է տվել դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք արտահայտվել են՝
1․1․1․ Պատշաճ ապացուցման սկզբունքը խախտելով
1․1․2․ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը խախտելով
1․1․3․ Դատաքննության սահմաններն անցնելու և մրցակցության սկզբունքը խախտելով
1․1․4․ Պաշտպանության իրավունքը և արդար դատաքննության իրավունքը խախտելով:
(…)
Կարծում եմ սույն բողոքում քննարկված հարցերը կարող են Վերաքննիչ դատարանի մոտ առաջ բերել այն համոզմունքը, որ սույն գործով առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածով նախատեսված վերոնշյալ բեկանման հիմքերը:
Գտնում եմ, որ հանցանքը կատարելու մեջ իմ պաշտպանյալի մեղավորությունը չի կարող համարվել ապացուցված, անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ, իսկ պատշաճ ապացուցման արդյունքները ցույց են տալիս մեղադրյալի անմեղություն ուստի իմ պաշտպանյալը ենթակա է արդարացման։(...)»։
Արդյունքում բողոքաբերը խնդրել է. «(...)[Ա]մբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԴ1/1575/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.08.2025թ քրեական գործով դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ արդարացնել իմ պաշտպանյալին մեղսագրվող հանցանքում:»։

5. Դատական նիստի ընթացքում կողմերի ներկայացրած պարզաբանումները.
5.1. Պաշտպան Ա․Ասատրյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը։
5.2․ Դատախազ Դ․Թադևոսյանը առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ։ Գտավ, որ վիճարկվող դատական ակտը հիմնավոր է և օրինական։ (կողմերի դիրքորոշումներն առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի ձայնագրառման կրիչում)։

6․Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6.1. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում ստուգելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …:։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:»։
6.2. Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: Ապացույցների բավարարություն հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք:
6.3. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով ապացույցների բավարարության հարցին, Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշմամբ նշել է հետևյալը. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած (…)։
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
6.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը (…)»։
Մեջբերված նորմը ՀՀ քրեական օրենսգրքում ամրագրված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում։ Հանցագործության հիմնական անմիջական օբյեկտը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են: Վերոնշյալ արարքն ամրագրված է ձևական հանցակազմով, իսկ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում և միաժամանակ հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելով կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելով կամ խուսափելով։
Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վարելու իրավունքից զրկելը կամ այդ իրավունքը կասեցնելը պետք է լինի օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա։ Հակառակ պարագայում, եթե վարչական ակտը կայացվել է օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ և վարչական կամ դատական կարգով անվավեր է ճանաչվել, ապա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բացակայում է։
Հանցագործության սուբյեկտը հատուկ է, քանի որ բացի ընդհանուր սուբյեկտի հատկանիշներից, անձը պետք է օժտված լինի նաև լրացուցիչ հատկանիշներով, այն է՝ լինի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից օրենքով սահմանված կարգով զրկված կամ վարելու իրավունքը կասեցված, կամ չունենա տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և հանդիսանա մեղսունակ ֆիզիկական անձ:
Սուբյեկտիվ կողմից հանցագործությունը դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, մասնավորապես՝ անձը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ իրավունքը կասեցված լինելու կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում՝ գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարում է տրանսպորտային միջոց:
6.5. Սույն որոշման 6.1-6.4-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, անդրադառնալով նաև վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վիճարկվող դատավճռով մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության վերաբերյալ հանգել է ոչ իրավաչափ հետևության:
Մասնավորապես.
6.5.1. Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված՝ թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում հարկ է արձանագրել, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում «Վազ» մակնիշի, «□□ IL □□□» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Սերոբ Ղազարյանի կողմից վարվելու հանգամանքը հավաստող ապացույցները հետևյալն են.
- վկա Շ․Բ․-ի կողմից տրված ցուցմունքը, ըստ որի՝ «անձամբ Սերոբ Ղազարյանին տեսել է մեքենան վարելիս և մեքենան կանգնեցնելու պահին հենց նա է իջել մեքենայից։ Նշել է, որ փողոցում կանգնած է եղել և տեսել է, որ ընթացող մեքենայի վարորդը ղեկին եղել է՝ գարեջրի շիշը ձեռքին, (...) նշել է, որ Սերոբ Ղազարյանին մտաբերել է թևին առկա դաջվածքից։ Մեքենայից իջնելու պահին նկատել է Սերոբ Ղազարյանի ձեռքին առկա դաջվածքը, եթե չի սխալվում՝ խաչի տեսքով»,
- վկա Ա․Գ․Ա․-ի կողմից տրված ցուցմունքը, ըստ որի՝ «դեպքի վայրում ծառայություն է իրականացրել, ինքն անձամբ տեսել է մեղադրյալին մեքենան վարելիս, որից հետո նստել են ծառայողական մեքենան և հետապնդել, նշել է, որ հնարավոր չէ, որ ճանապարհին՝ մինչև կանգնեցնելը վարորդը փոխված լիներ, (...)մեղադրյալի ձեռքին տեսել է կանաչ գույնի շիշ՝ «Կիլիկա» տեսակի գարեջրի շիշ՝ կիսով չափ լցված, (...) հաստատապես կարող է պնդել, որ եթե ղեկին նստած լիներ այլ անձ, ապա հետևի նստած ուղևորը կկարողանար իջնել մեքենայից միայն այն պարագայում, երբ մեքենայի վարորդը իջներ մեքենայից, (...)»:
- Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ ժամը 03:00-ին, Երևան քաղաքի Թաիրով 14 հասցեում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Ա․Ա․-ի /կրծքանշան թիվ □□□□□ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սերոբ Ղազարի Ղազարյանը (ծնված՝ □□.□□.□□□□թ.) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ժամը 01:40-ին Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում՝ ոչ սթափ վիճակում վարել է «Վազ» մակնիշի □□ IL □□□ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Ընդ որում՝ հարկ է նկատել, որ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրությունը կազմվել է, ոչ թե Սերոբ Ղազարյանի կողմից ոչ սթափ վիճակում «Վազ» մակնիշի □□ IL □□□ հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարելու, այլ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու համար:
Միևնույն ժամանակ ուշադրության արժանի է նաև այն հանգամանքը, որ հիշյալ արձանագրության մեջ Սերոբ Ղազարյանի կողմից նշվել է, որ ինքը չի եղել վարորդը, ինքը չի եղել ղեկին, այսինքն՝ վերջինս, ըստ էության, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը կազմելու պահից իր անհամաձայնությունն է հայտնել դրա հետ այն հիմնավորմամբ, որ ինքը չի վարել մեքենան:
Ավելին՝ դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը կրկին պնդել է, որ մեքենան ինքը չի վարել, այն վարել է այլ անձ, մասնավորապես՝ իր ընկեր Գ․Պ․-ը, ինքը եղել է նստած վարորդի հետևի նստատեղին:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում «Վազ» մակնիշի, «□□ IL □□□» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Սերոբ Ղազարյանի կողմից վարվելու հանգամանքը հաստատված համարելիս Առաջին ատյանի դատարանը հիմնվել է առավելապես ոստիկանության ծառայողներ՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի □-րդ գումարտակի □-րդ վաշտի պարեկներ Շ․Բ․-ի և Ա․Ա․-ի ցուցմունքների, ինչպես նաև վերջինիս կողմից վարչարարություն իրականացնելու արդյունքում կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրության վրա:
6.5.2. Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքի կապակցությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ի վճռում (8) արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
- որոշելու համար, թե արդյոք վարույթն ընդհանուր առմամբ արդար է եղել, թե՝ ոչ, պետք է հաշվի առնել, թե արդյոք պահպանվել են պաշտպանության կողմի իրավունքները, և արդյոք դիմումատուին հնարավորություն է տրվել վիճարկելու ապացույցների իսկությունը և առարկելու դրանց օգտագործման դեմ։ Ի լրումն, ապացույցների որակը պետք է քննարկման առարկա հանդիսանա, ներառյալ` արդյոք այդ ապացույցների ձեռքբերման հանգամանքները կասկած չեն առաջացնում դրանց վստահելիության և ճշգրտության վերաբերյալ (9),
- որպես ընդհանուր կանոն՝ դատարաններն են գնահատում իրենց ներկայացված ապացույցները, ինչպես նաև այն ապացույցների վերաբերելիությունը, որոնք վկայակոչում է պաշտպանության կողմը: Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետով նրանց թույլատրվում է, կրկին որպես ընդհանուր կանոն, որոշել՝ արդյոք անհրաժեշտ է անձանց որպես վկա կանչելը՝ կոնվենցիոն համակարգում այդ բառին տրված «ավտոնոմ» նշանակությամբ: Ապացույցները վերցնելու համատեքստում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հատուկ ուշադրություն է դարձրել կողմերի հավասարության սկզբունքին համապատասխանությանը, որն արդար դատաքննության հիմնարար հայեցակետերից մեկն է, և որով ենթադրվում է, որ դիմումատուին պետք է «տրվի իր գործն այնպիսի պայմաններում ներկայացնելու ողջամիտ հնարավորություն, որն իր համար ոչ բարենպաստ պայմաններ չի ստեղծի՝ համեմատած իր հակառակորդի հետ» (10),
- չնայած սովորաբար ազգային դատարաններն են որոշում կայացնում վկային կանչելու անհրաժեշտության և նպատակահարմարության վերաբերյալ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը բացառիկ հանգամանքներում կարող է հանգել այն եզրակացության, որ այդպես չվարվելը հակասում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածին (11),
- եթե վկաներին հարցաքննելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունն ավելորդ բարդություններ չի առաջացնում, բավարար հիմնավորված է, առնչվում է մեղադրանքի էությանը և թերևս կարող է ամրապնդել պաշտպանությունը կամ նույնիսկ հանգեցնել արդարացման դատավճռի, ապա ներպետական իշխանություններն այդ միջնորդությունը մերժելու համար պետք է համապատասխան պատճառաբանություններ ներկայացնեն (12),
- չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, և որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, և չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին (13),
- Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը քննել է մի շարք գործեր, որոնց դեպքում հրապարակային միջոցառման ժամանակ անհատին իր պահվածքի պատճառով քրեական հետապնդման են ենթարկել և դատապարտել՝ հիմնվելով բացառապես այն ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների վրա, որոնք ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ այդ վարույթներում դատարանները պատրաստակամորեն և անվերապահորեն ընդունել են ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքները և դիմումատուին որևէ հնարավորություն չեն տվել հակառակ ապացույցներ ներկայացնելու։ Այն վճռել է, որ այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները (14):
6.5.3. Սույն որոշման 6.5.1-րդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 6.5.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների, Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ներկայացված մեղադրանքը հիմնավորելիս առավելապես հիմնվելով պարեկային ծառայողների ցուցմունքների և վերջիններիս կողմից կազմած արձանագրության վրա` չի ապահովվել Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից մատնանշված՝ արդար դատաքննության իրավունքի երաշխիքները։
Առաջին ատյանի դատարանը Սերոբ Ղազարյանի մեղքը հիմնավորող ապացուցողական զամբյուղում ծանրակշիռ դեր հատկացնելով պարեկային ծառայողների ցուցմունքներին՝ պատշաճ գնահատման չի ենթարկել այն, որ վերջիններս ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում, մասնավորապես՝ իրականացրել են վարչարարություն և շահագրգռված են եղել իրենց կողմից կատարված վարչարարության պատշաճության հանգամանքը ապացուցելու հարցում, ինչը ողջամտորեն կասկածի տակ է դնում նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը։
Ինչ վերաբերում է հետազոտված մյուս ապացույցներին, ապա դրանք անուղղակի ապացույցներ են և ուղղակիորեն չեն հաստատում Սերոբ Ղազարյանի կողմից մեքենան վարելու հանգամանքը։
Ավելին՝ մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանը ցուցմունքով հայտնել է, որ ինքը նստած է եղել վարորդի հետևի նստատեղին, դուրս է եկել վարորդի նստատեղը «առաջ տալու» արդյունքում, մեքենան վարել է իր ընկեր Գ․Պ․-ը, ով 22 տարեկան է և հանդիսանում է իր քրոջ որդու ընկերը, վերջինիս նկարը դատարանում անգամ ցույց է տվել վկա Ա․Ա․-ին:
Հետազոտված ապացույցներով հիմնավորվել է նաև, որ դեպքի պահին մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի հետ եղել են ևս երկու այլ անձինք:
Նման պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը չի օգտագործել յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու այն ոստիկանության ծառայողների մեղադրական ցուցմունքները, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել Սերոբ Ղազարյանին մեղսագրվող արարքի կատարման ժամանակահատվածում: Ավելին, առանց ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով սահմանված կարգով փորձարարություն իրականացնելու՝ եզրահանգել է, որ «Վազ» մակնիշի ավտոմեքենայի երկու դուռ ունենալու պայմաններում առերևույթ հնարավոր չէ վարորդի հետևում նստած ուղևորի մեքենայից դուրս գալը՝ առանց վարորդի մեքենայից իջնելու, ինչ արդյունքում էլ մեղադրյալի ցուցմունքները գնահատել է որպես ոչ արժանահավատ։
6.5.4. Բացի այդ, դատավճիռ կայացնելուց ապացույցների արժանահավատությունը գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել նաև անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
Մասնավորապես՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412890 արձանագրությունը կազմվել է 29.09.2024թ. ժամը 03:00-ին, որում Սերոբ Ղազարյանի կողմից նշվել է, որ ինքը չի եղել վարորդը, ինքը չի եղել ղեկին, այսինքն՝ վերջինս, ըստ էության, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը կազմելու պահից իր անհամաձայնությունն է հայտնել դրա հետ այն հիմնավորմամբ, որ ինքը չի վարել տրանսպորտային միջոցը:
Նշված դեպքի առթիվ հաղորդումը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանատարի կողմից ուղարկվել և 25.10.2024թ. ստացվել է ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժին, որտեղ նույն օրը նախաձեռնվել է քրեական վարույթ:
14.01.2025թ.՝ դեպքից երեք և կես ամիս անց միայն վարույթն իրականացնող մարմինը տեղեկատվության պահանջ է ուղարկել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պետին՝ պարեկ Ա․Ա․-ին ամրակցված տեսաձայնագրող սարքի՝ դեպքի վերաբերելի ժամանակահատվածի տեսաձայնագրությունները ստանալու նպատակով:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պետի կողմից ստացված պատասխանի համաձայն՝ 29.09.2024թ. տեսաձայնագրությունները հիշողության ծավալով պայմանավորված՝ ծրագրային համակարգում առկա չեն:
Այսինքն՝ վարույթն իրականացնող մարմնին քրեական վարույթ նախաձեռնելու պահից սկսած հայտնի է եղել Սերոբ Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողությունը կատարելու փաստը վիճարկելու հանգամանքը, սակայն ժամանակին պատշաճ միջոցներ չձեռնարկելու արդյունքում՝ օբյեկտիվ ապացույց հանդիսացող տեսաձայնագրությունները հնարավոր չի եղել ձեռք բերել և զննել, որը մեղադրյալի կողմից մեղսագրվող արարքի օբյեկտիվ կողմի գործողությունների կատարելը վիճարկելու պայմաններում հանդիսացել է անհրաժեշտ ապացույց:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական ակտը կայացնելիս վերը նշված հանգամանքը նույնպես պատշաճ գնահատականի չի արժանացել:
6.5.5. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սերոբ Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք, այն է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, վարել է տրանսպորտային միջոց, սակայն հրաժարվել և խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Հետազոտված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Ս.Ղազարյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Ինչ վերաբերում է պարեկային ծառայողների ցուցմունքներին, ապա դրանք հանդիսանում են վարչարարության ելքով շահագրգռված անձանց ցուցմունքներ, որոնց արժանահավատությունը՝ դրանց վստահելիության և ճշգրտության առումով, կասկած է հարուցում, այլ օբյեկտիվ ապացույցներով ամրապնդված չէ, իսկ յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
6.6. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում ներկայացվել են այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք վերոգրյալ դիտարկումների հետ մեկտեղ կարող են հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում առկա է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտն իրավաչափ չէ, ուստի մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել, ճանաչել և հռչակել Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և նրան արդարացնել՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
6.7. Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից արդարացման դատական ակտ կայացվելու դեպքում ռեաբիլիտացիա կարող է պահանջվել միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 367-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Սերոբ Ղազարյանի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. օգոստոսի 25-ի թիվ ԵԴ1/1575/01/25 դատավճիռը բեկանել։
3. Ճանաչել և հռչակել Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և նրան արդարացնել՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով։
4. Սերոբ Ղազարի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնել։
5. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ
Է․ՄԱՆԱՍՅԱՆ Ն․ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ