ԵԴ1/1584/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» մայիսի 2026 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՄԵՐԻՆԵ ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ ՄԱՐԻԱՄ ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ՍԱՀԱԿ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ ՊԵՏՐՈՍ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ

«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի՝ ՀՀ քրեական 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, զբաղվում է առևտրով, հաշվառման և բնակության հասցե՝ առկա է անձնական տվյալ)։

Նկարագրական մաս.
2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանը ձերբակալվել է։
2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12-0488-23 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 07-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի մայիսի 08-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանիս, որով 2025 թվականի մայիսի 12-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2026 թվականի մայիսի 06-ին ավարտվել են հիմնական դատալսումները, Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ․ Դատարանը ճանաչել և հռչակել է մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքներով հանցանքի կատարման մեջ: Նույն օրն իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա խաբեությամբ կատարել է ուրիշի գույքի զգալի չափերի հափշտակություն:
Այսպես.
Սահակ Կիրակոսյանն ուրիշի գույքը խաբեությամբ հափշտակելու ուղղակի դիտավորությամբ՝ քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ժամանակահատվածում ձեռք է բերել ՀՀ պետական ստանդարտ թողարկմանը չհամապատասխանող, գրասենյակային օգտագործման համար նախատեսված թղթերի վրա՝ օֆսեթ տպագրության եղանակով պատրաստված թվով 4 հատ «ԱԱ 04466378» սերիական համարով 1.000 դրամ, «ԳԱ 05457308» սերիական համարով 1 հատ 5.000 դրամ անվանական արժեքներով թղթադրամներ, որոնք պահել է իր մոտ և 2023թ. դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, իր մոտ գտնվող կեղծ (հուշանվեր) թղթադրամներից 5.000 ՀՀ դրամը՝ որպես Պետրոս Վարդանյանի կողմից կատարված տաքսի ծառայության վճար, Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցի 14-րդ հասցեում գտնվող «Էրեբունի բժշկական կենտրոնի» դիմաց խաբեությամբ տվել է վերջինիս: Պետրոս Վարդանյանին մոլորության մեջ գցելով Սահակ Կիրակոսյանն իր կողմից տրված հուշանվեր թղթադրամի դիմաց խաբեությամբ որպես մանր ստացել է 3.000 ՀՀ դրամ, այդ կերպ Պետրոս Վարդանյանին պատճառելով զգալի չափերի նյութական վնաս:

1.2. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ.
Մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է դատաքննության փուլում ցուցմունք տալուց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

Տուժող Պետրոս Սենիկի Վարդանյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ դեպքի հստակ օրը չի հիշում, վարել է Յանդեքս տաքսի, որի համար պատվիրատու Սահակ Կիրակոսյանը վճարել է կանխիկ դրամով, սակայն գումարի չափը չի հիշում։ Գումարը վերցնելիս չի նկատել, որ այն կեղծ է։ Պատվերն ավարտելուց հետո գնացել է գազալցակայան, որտեղ ցանկացել է վճարել տվյալ պատվիրատուի տված գումարով, սակայն իրեն ասել են, որ թղթադրամը կեղծ է և գումարը չեն ընդունել։ Դրանից շուրջ 15 րոպե հետո վերադարձել է այնտեղ, որտեղ իջեցրել էր պատվիրատուին, տեսել է նրան և ասել, որ նրա տված թղթադրամն իսկական չէ, բարձր խոսակցությունից իրենց են մոտեցել պարեկները, սակայն այլ մանրամասներ ներկայումս չի հիշում, քանի որ բավականին ժամանակ է անցել դեպքից։ Մեղադրյալից բողոք կամ պահանջ չունի։ Չի կարող ասել՝ անձը գիտեր արդյոք, որ թղթադրամը կեղծ է, թե՝ ոչ, կարող էր և չիմանալ։ Գումարը վերցնելիս չի նայել դրան, իր համար որևէ տարօրինակ կամ տարբերակող նշաններ դրանց վրա չեն եղել։ Վստահ է, որ այդ անձն է իրեն տվել կեղծ թղթադրամը, քանի որ այդ օրն այլ անձ չի նստել իր մեքենան։
Կողմի միջնորդության հիման վրա էական հակասության հիմքով հրապարակվեց տուժող Պետրոս Վարդանյանի նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որի համաձայն՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում տաքսի ծառույություն մատուցելու ընթացքում Քանաքեռից իր մեքենայով «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն է տեղափոխել մի անձնավորության, ով կլիներ մոտ 30 տարեկան, մուգ մազերով, կապիշոնով, ում տեղափոխելուց հետո գումարը կազմել է 1600 ՀՀ դրամ։ Վերջինս իրեն տվել է 5000 անվանական արժեքով թղթադրամ, և ասել, որ ստանա 2000 ՀՀ դրամը, ինքն էլ ստանալով 2000 ՀՀ դրամը՝ նրան վերադարձրել է 3000 ՀՀ դրամ գումար: Ճանապարհին այդ տղայի հետ զրուցել են տարբեր թեմաներից։ Այնուհետև գնացել է մեքենան գազ լիցքավորելու, որտեղ վճարել է այդ տղայի տված գումարով, սակայն իրեն հայտնել են, որ այն իսկական չէ։ Այնուհետև վերադարձել է Էրեբունի բժշկական կենտրոն, հանդիպել այդ տղային, ասել, որ նրա տված գումարն իսկական չէ, նա իրեն մեղադրել է իր գլխին սարքելու և «շառ» անելու մեջ, իր տպավորությամբ՝ նա ալկոհոլի ազդեցության տակ էր։ Ինքը դիմել է մոտակայքում գտնվող պարեկային ծառայության աշխատակիցներին, ովքեր ձերբակալել են նրան և տեղափոխել ոստիկանություն, որտեղ նրա մոտից հայտնաբերվել են այլ ոչ իսկական թղթադրամներ՝ 1000 անվանական արժեքվ, և դանակ: Իր կարծիքով՝ նա 5000 է տվել իրեն, քանի որ իմացել է, որ այն իսկական չէ, և ցանկացել է հափշտակել իրենից 3.000 ՀՀ դրամը, եթե ոչ, ապա կարող էր 1000 դրամանոցներով վճարել։ Իր կարծիքով՝ նա հստակ իմացել է, որ թղթադրամներն իսկական չեն:
Նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը հրապարակելուց հետո տուժողը հայտնեց, որ պատվիրատուի մոտ մեկ հատ 1000 դրամանոց է եղել, այդ պատճառով իրեն տվել է 5000 դրամանոց թղթադրամը։ Այն, որ մեղադրյալն իմացել է թղթադրամի կեղծ լինելու մասին, ենթադրել է միայն նրա պահվածքից, քանի որ մեղադրյալը խոսակցության ժամանակ որևէ պարզաբանում չի տվել՝ ոչ հերքել է, ոչ հաստատել այդ հանգամանքը։ Պնդեց նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ ինքն է մոտեցել և կանչել պարեկներին։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 26-27)

Վկա, փորձագետ Ռուբեն Պետիկի Հարոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 19 տարի է՝ զբաղվում է փորձագիտական գործունեությամբ։ Փորձագետի եզրակացության վերաբերյալ հայտնեց, որ ջրանիշը պաշտպանիչ միջոցներից մեկն է, որով համալրվում են թղթադրամները չկեղծելու համար։ Սովորաբար պաշտպանիչ միջոցները բաժանվում են երեք խմբի, պաշտպանական միջոցներ, որոնք ներդրվում են հենց տպագրման ժամանակ, պաշտպանական միջոցներ, որոնք ներդրվում են կրկին տպագրման ժամանակ և որոնք տեսանելի են միայն ուլտրամանուշակագույն ճառագայների միջոցով, և պաշտպանական միջոցներ, որոնք ներդրվում են մինչև տպագրվելը՝ թղթի վրա։ Ջրանիշը չեն կարող ստանալ կենցաղում, քանի որ այն կատարվում է հատուկ պայմաններում՝ պետական վերահսկողության ներքո։ Սովորաբար թղթադրամը կեղծելիս փորձում են ջրանիշը նմանակել։ Թղթադրամերի վրա առկա են բազմաթիվ պաշտպանիչ միջոցներ, որոնց համակցությունը որոշում է թղթադրամի կեղծ կամ իրական լինելը։ Կոնկրետ դեպքում թղթադրամների վրա գրված է հուշանվերի համար, որը փորձել են նմանեցնել իրականին։ Տվյալ դեպքում ակնհայտ է, որ այն իրական չէ, սակայն, այնուամենայնիվ՝ տարբերակումը սուբյեկտիվ ընկալման խնդիր է։ Սույն գործով տրամադրված թղթադրամները ստուգվել են սկզբում բնական լույսի ներքո, ապա ուլտրամանուշակագույն և ինֆրակարմիր լույսերի ներքո, որից հետո թղթադրամը մանրադիտակային ստուգման է ուղարկվում։ Թղթադրամների վրա հուշանվեր հանդիսանալու հատվածը շատ մանր է գրված, այն կարելի էր տարբերակել թղթի որակից, գույնից, սակայն կրկնեց, որ դա սուբյեկտիվ ընկալման, ուշադրության խնդիր է։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ թիվ 027582 արձանագրությունը, համաձայն որի Պետրոս Վարդանյանը հայտնել է, որ 2023թ. դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, իրեն պատկանող «Օպել զաֆիրա» մակնիշի 36 UR 817 հ/համարանիշի ավտոմեքենայով տաքսի ծառայություն մատուցելու ընթացքում Երևան քաղաքի Քանաքեռ 2-րդ փող., 74 հասցեի մոտից որպես հաճախորդ նստել է մի երիտասարդ, որին տեղափոխել է Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցի 14-րդ հասցեում գտնվող «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի դիմաց, ով ծառայության դիմաց իրեն վճարվելիք 2.000 ՀՀ դրամի դիմաց վճարել է 5.000 ՀՀ դրամի նմանվող թղթադրամ, իրենից որպես մանր վերցնելով 3.000 ՀՀ դրամ գումարը՝ հեռացել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի կողմ: Այնուհետև, երբ տեղեկացել է, որ իրեն վճարված գումարն իսկական չէ, վերադարձել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի մոտ, դիմել պարեկային ծառայության աշխատակիցներին և մատնացույց արել նշված երիտասարդին, ով ձերբակալվել և տեղափոխվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 2)

Ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանը Երևան քաղաքի Տիտոգրադյան փողոցում 2023թ. դեկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 00:25-ին, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 109-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերի հիմքով ձերբակալվել է։ Ձերբակալվածի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է 1 հատ ծալովի դանակ, 6 հատ հազար դրամանոց թղթադրամ, բջջային հեռախոս, 1 հատ հարյուր դրամանոց, մեկ հատ քսան, մեկ հատ տասը դրամանոց մետաղադրամներ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 5)

Անձին խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են 6 հատ հազար դրամ թղթադրամներ, որոնցից թվով 4 հատի վրա եղել է «SOUVENIR MONEY OF ARMENIA» գրառումը, թղթադրամների սերիական համարներն են «ԱԱ 04466378», «ԱԱ 04466378», «ԱԱ 04466378», «ԱԱ 04466378», «ԱԲ 92989619», «ԱԲ 28102009», 1 հատ հարյուր դրամ մետաղադրամ, 1 հատ քսան դրամ մետաղադրամ, 1 հատ տասը դրամ մետաղադրամ, «Redmi» մոդելի IMEI 1866876056085240/01 գործարանային համարի բջջային հեռախոս, ծալովի դանակ՝ 12,5սմ ընդհանուր երկարությամբ, 5,5սմ շեղբի երկարությամբ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 6)

«Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից ստացված փորձագետի թիվ 14512401 եզրակացությունը, որի համաձայն՝
1. Փորձաքննությանը տրամադրված «ԱԲ 92989619» և «ԱԲ 28102009 սերիական համարներով 2 հատ 1.000 ԴՐԱՄ անվանական արժեքով թղթադրամները համապատասխանում են ՀՀ պետական ստանդարտ թողարկմանը։
2. Փորձաքննությանը տրամադրված «ԱԱ 04466378» սերիական համարով 4 հատ 1.000 ԴՐԱՄ և «ԳԱ 05457308» սերիական համարով 1 հատ 5.000 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով թղթադրամները չեն համապատասխանում ՀՀ պետական ստանդարտ թողարկմանը, տպագրվել են գրասենյակային օգտագործման համար նախատեսված թղթերի վրա՝ օֆսեթ տպագրության եղանակով:
4 և 5. Փորձաքննությանը տրամադրված 10 ԴՐԱՄ, 20 ԴՐԱՄ և 100 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով մետաղադրամներն իրենց էլեմենտային բաղադրությամբ համապատասխանում են ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից 26.04.2023թ. թիվ 06.3 06.5-08/056Գ.-23 գրությամբ տրամադրված 1994 թվականից մինչ օրս տարբեր դրամահատարանների կողմից թողարկված և շրջանառության մեջ գտնվող 100 ԴՐԱՄ, 20 ԴՐԱՄ և 10 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով ՀՀ էմիսիոն շրջանառու մետաղադրամների տեխնիկական չափանիշներին՝ թույլատրելի շեղումներով։
Փորձաքննությանը տրամադրված 100 ԴՐԱՄ, 20 ԴՐԱՄ և 10 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով մետաղադրամները պատրաստվել են դրոշման (штамповка) եղանակով, իսկ 100 ԴՐԱՄ և 20 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներ ունեցող ՀՀ մետաղադրամների պատրաստման ընթացքում կիրառվել է նաև գալվանական գործընթաց` դրանք պատված են համապատասխան մետաղի շերտով։
Միավորելով նյութագիտական և հետքաբանական մասերի, ինչպես նաև փաստաթղթաբանական մասի 4-րդ կետի հետևությունները, ստացվում է, որ փորձաքննությանը տրամադրված 1 հատ 100 ԴՐԱՄ, 1 հատ 20 ԴՐԱՄ և 1 հատ 10 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով ՀՀ մետաղադրամները համապատասխանում են ՀՀ պետական ստանդարտ թողարկմանը:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 42-52)

Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «ԱԱ 04466378» սերիական համարով 4 հատ 1.000 ԴՐԱՄ և «ԳԱ 05457308» սերիական համարով 1 հատ 5.000 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով թղթադրամները, ինչպես նաև 10 ԴՐԱՄ, 20 ԴՐԱՄ և 100 ԴՐԱՄ անվանական արժեքներով ՀՀ մետաղադրամները:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 53-55)

Լրացուցիչ դատալսումներում արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի հարցը քննարկելիս մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանը որևէ հատուցում ստանալու պահանջ չի ներկայացրել։

1.3. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով սույն գործով ձեռքբերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվել Սահակ Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքը։
Դատարանի եզրահանգումը պայմանավորված է հետևյալով․
Հետազոտված ապացույցներով հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Սահակ Կիրակոսյանն է եղել այն անձը, ով տուժողին տրամադրել է այն թղթադրամը, որը եղել է ոչ իսկական, քանի որ տուժողն է միայն նշել այդ մասին, իսկ մեղադրյալը, ըստ տուժողի ցուցմունքի, չի համաձայնվել նրա հետ առաջին պահից սկսած, բացի այդ Սահակ Կիրակոսյանի մոտ հայտնաբերված մյուս ոչ իսկական թղթադրամները եղել են այլ արժեքի՝ 1000 դրամ արժեքով, այսինքն՝ նույնարժեք կեղծ թղթադրամներ չեն հայտնաբերվել մեղադրյալի մոտ, բացի այդ, այս համատեքստում հատկանշական է, որ ըստ տուժողի ցուցմունքի՝ Սահակ Կիրակոսյանից 5000 դրամ արժեքով ոչ իսկական թղթադրամը ստանալով՝ վերադարձրել է 3 հատ 1000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամ, մինչդեռ Սահակ Կիրակոսյանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է 2 հատ 1000 ՀՀ դրամանոց իսկական թղթադրամ, ինչը վկայում է այն մասին, որ Սահակ Կիրակոսյանն այն անձը չէ, որից ստացել է 5000 արժեքով ոչ իսկական թղթադրամը։
Եթե անգամ ընդունենք, որ Սահակ Կիրակոսյանն է եղել այն անձը, ում տուժողը տվել է 3 հատ 1000 դրամ արժողության թղթադրամ, ապա հարց է առաջանում, թե ինչու է Սահակ Կիրակոսյանի մոտ հայտնաբերվել տուժողի կողմից տրված 3 հատ 1000 դրամ արժողության իսկական թղթադրամներից 2-ը, որի ողջամիտ պատասխանը, առկա փաստական տվյալների շրջանակում այն է, որ տուժողի կողմից տրամադրված 3 հատ 1000 դրամանոց թղթադրամներից մեկը ևս կարող էր լինել ոչ իսկական, ինչն էլ թույլ է տալիս հանգել հետևության, որ տուժողի մոտ եղել է այլ՝ ոչ իսկական թղթադրամ, որի ծագման աղբյուրը պարզված չէ և չի բացառվում, որ 5000 դրամ արժեքով թղթադրամը ևս այլ աղբյուրից է ստացվել՝ հայտնվելով տուժողի մոտ։ Այս համատեքստում պետք է նկատի ունենալ, որ տուժողի մոտ առկա այլ թղթադրամների առկայությունը չի ստուգվել։ Այսինքն՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվում, որ Սահակա Կիրակոսյանի կողմից տուժողին տրամադրվել է հենց այն 5000 դրամ արժողության ոչ իսկական թղթադրամը, որը իրավապահ մարմիններին ներկայացվել է տուժողի կողմից։ Իսկ ինչ վերաբերում է այլ ենթադրությունների առ այն, որ հնարավոր է Սահակ Կիրակոսյանն օգտագործել կամ կորցրել է տուժողի կողմից տրամադրված 3 հատ 1000 դրամ արժողության թղթադրամներից մեկը, ապա այն միայն ենթադրություն է, քանի որ այդպիսի տեղեկություն գործում առկա չէ, բացի այդ, տուժողը կարճ ժամանակ անց վերադարձել է նույն վայր, որտեղ թողել էր Սահակ Կիրակոսյանին և հանդիպել նրան, այսինքն՝ ժամանակը խիստ սահամանափակ է եղել այդ գումարի տնօրինման համար, ինչը ևս վկայում է նշված ենթադրությունների անիրատեսական լինելու մասին։ Ավելին՝ այդ դեպքում հարց կարող է առաջանալ, թե ինչու է Սահակ Կիրակոսյանն օգտագործել իր մոտ առկա 1000 դրամանոց թղթադրամներից իսկականը, այլ ոչ կեղծը, ինչպես, ըստ մեղադրանքի, դա արել է տուժողի նկատմամբ կամ ինչպես է ստացվել, որ կորցրել է հենց իսկական թղթադրամը։
Նշված հանգամանքների համատեքստում գնահատելով տուժողի ցուցմունքի արժանահավատությունը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշները վերաբերում են ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Վերը նշված փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ տուժողը Սահակ Կիրակոսյանին տեսել է առաջին անգամ, գիշերային ժամի, ապա Դատարանի մոտ կասկած է հարուցում այն, որ տուժողը հնարավոր է՝ շփոթել է Սահակ Կիրակոսյանին այլ անձի հետ կամ իր մոտ առկա գումարների վերաբերյալ տվել է ոչ արժանահավատ ցուցմունքներ, ուստի տուժողի ցուցմունքներն այդ մասով չեն կարող դրվել դատավճռի հիմքում։
Եթե անգամ հաստատված համարվի, որ Սահակ Կիրակոսյանն այն անձն է, ով տուժողին վճարել է 5000 դարամանոց ոչ իսկական թղթադրամ, ապա պետք է անդրադառնալ Սահակ Կիրակոսյանի մեղքի հարցին և քննարկել, թե արդյոք Սահակ Կիրակոսյանը տեղյակ է եղել, որ իր մոտ պահվող թղթադրամները ոչ իսկական են։
Դատարանի կարծիքով այդ հանգամանքը ևս հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվել, քանի որ դրա վերաբերյալ որևէ ուղղակի ապացույց չի ներկայացվել, իսկ որպես անուղղակի ապացույց միայն այն է, որ նրա մոտ հայտնաբերվել են ոչ իսկական այլ թղթադրամներ, սակայն դրանց քանակը, տեսակը և գումարային արժեքը մեծ չէ, հետևաբար չի կարող ինքնին վկայել, որ անձը հատուկ պահել է դրանք՝ որպես վճարման միջոց օգտագործելու համար։ Ավելին՝ ըստ փորձագետի ցուցմունքի՝ Սահակ Կիրակոսյանի մոտ հայտնաբերված և փորձաքննության ենթարկված թղթադրամներն իսկականից տարբերելու համար խիստ ակնհայտ հատկանիշներ չեն եղել և դրանց տարբերակելը պայմանավորված է անձի սուբյեկտիվ ընկալումներով և ուշադրությամբ, ինչի մասին վկայում է նաև տուժողի կողմից այն որպես իսկական վճարամիջոց ընդունելը, ինչպես նաև դրանց վրա իսկականից տարբերվող գրառումների շատ փոքրատառ լինելը։ Այսինքն՝ թղթադրամի կեղծ լինելու հանգամանքն այնքան ակնհայտ չի եղել, որպեսզի առանց որևէ ջանք գործադրելու հասկանալի լիներ։
Դատարանի գնահատմամբ՝ տվյալ դեպքում նշված ապացույցները բավարար չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու, որ մեղադրյալ Սահակ Կիրակոսյանը տեղյակ է եղել թղթադրամի կեղծ լինելու մասին և դիտավորյալ օգտագործել է այն՝ փորձելով մոլորության մեջ գցել տուժող Պետրոս Վարդանյանին:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը՝ տվյալ դեպքում օրինակ՝ հայտնաբերված 5000 դրամանոց ոչ իսկական թղթադրամի վրա Սահակ Կիրակոսյանի մատնահետքեր կամ գենետիկական տեղեկություններ պարունակող հետքեր լինելու վերաբերյալ ապացույցները, Սահակ Կիրակոսյանի մոտ հայտանբերված ոչ իսկական թղթադրամների ձեռք բերման աղբյուրի վերաբերյալ ապացույցները:

2. Պատճառաբանական մաս.
2․1․ Քննարկելով արդարացված մեղադրյալ Սահակ Կիրակոսյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստակազմը հաստատված լինելու հանգամանքը և դրա իրավաբանական որակումը՝ Դատարանը պետք է պատասխանի հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
բ) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
գ) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
դ) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
ե) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման։

2․1.1. Անդրադառնալով բարձրացված հարցերին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»։
Նշված հանցակազմի օբյեկտը ուրիշի գույքն է, օբյեկտիվ կողմը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակություն: Սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ սուբյեկտը 16 տարին լրացած անձն է։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված չի համարել, որ մեղադրյալ Սահակ Կիրակոսյանը 2023 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, որպես Պետրոս Վարդանյանի կողմից կատարված տաքսի ծառայության վճար, տվել է 5.000 ՀՀ դրամ և ստացել 3․000 ՀՀ դրամ։
Վերը նշված հոդվածի դիսպոզիցիայից ակնհայտ է, որ դրա առկայությունը փաստելու համար պետք է հաստատված համարել, որ անձը տեղյակ է եղել թղթադրամի կեղծ լինելու մասին և նախապես դիտավորություն է ունեցել այն իրացնելու միջոցով գումար հափշտակելու: Հետևաբար, նշված երկու հանգամանքները հիմնավորող բավարար ապացույցների առկայության դեպքում է միայն հնարավոր հաստատել անձի մեղավորությունը նշված արարքը կատարելու մեջ: Իսկ տվյալ դեպքում այն հաստատված չի համարվել, ուստի բացակայում է նաև ամբողջ հանցակազմը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով օրենսդրական կարգավորումների և կատարված իրավական վերլուծության լույսի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սահակ Կիրակոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը: Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Սահակ Կիրակոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքում՝ մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
2․1.2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ արդարացված մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
Այսպիսով՝ վերը նշված իրավական և փաստական վերլուծությունների արդյունքում Դատարանը եզրահանգում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ պետք է ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի անմեղությունը և նրան արդարացնել:
2.2. Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել՝ անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
2․3․ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 98-99-րդ հոդվածների կարգավորումները, Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ թղթադրամները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում, իսկ մետաղադրամները՝ վերադարձնել սեփականատիրոջը։
2.4. Անդրադառնալով վարութային ծախսերին, Դատարանն արձանագրում է, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված՝ հաշվի առնելով արդարացման դատավճռի հանգամանքը։
2.5. Գործով գույքային հայց չկա, մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, հետևաբար այդ հարցերը Դատարանը չի քննարկում։
2.6. Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի կարգավորումներով, գտնում է, որ քրեական գործով ապացույցները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.7. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքներով հանցանքի կատարման մեջ:
Մեղադրյալ Սահակ Սարգսի Կիրակոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված կեղծ թղթադրամները պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում, իսկ մետաղադրամները՝ վերադարձնել սեփականատիրոջը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ