ԵԴ1/1521/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

<<23>> մայիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Լ.Ալոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Հ.Հարությունյանի,
մեղադրյալ՝ Տ.Մարգարյանի,

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի (ծնված՝ 1990 թվականի դեկտեմբերի 27-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ՀՀ Արմավիրի մարզի Փարաքար գյուղի Երևանյան փողոցի 90-րդ տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60179725 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կազմված արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60247525 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կայացված <<Թիվ 60247525 քրեական վարույթը թիվ 60179725 քրեական վարույթին միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 60247525 քրեական վարույթը միացնել թիվ 60179725 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակել թիվ 60179725 քրեական վարույթով:
2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում կազմված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> միջնորդությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանը միջնորդել է թիվ 60179725 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի ապրիլի 23-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 60179725 քրեական վարույթով Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցել հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանին ներկայացվել է 2025 թվականի ապրիլի 25-ին:
2025 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60179725 քրեական վարույթով մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մայիսի 02-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ հաստատել թիվ 60179725 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և այն քրեական վարույթի նյութերի հետ հանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի մայիսի 05-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1521/01/25 համարը:
2025 թվականի մայիսի 05-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Գևորգ Պողոսյանին, իսկ 2025 թվականի մայիսի 06-ին հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմին:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի կողմից կայացված որոշմամբ՝ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/1521/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:
2025 թվականի մայիսի 23-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:
2025 թվականի մայիսի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2. Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<[Ն]ա, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (զրկման ժամկետը՝ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2025թ. դեկտեմբերի 17-ը) 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:35-ին, Երևան քաղաքի Վ.Սարգսյան փողոցում վարել է <<Տոյոտա> մակնիշի 10 JJ 810 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259010403 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (զրկման ժամկետը՝ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2025թ. դեկտեմբերի 17-ը) և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02368, մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.391 մգ/լ), 2025 թվականի մարտի 08-ին՝ ժամը 03:45-ին, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացու փողոցում վարել է <<ԲՄՎ> մակնիշի 019 HH 99 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036556 արձանագրությունը>>:

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 17:42-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Բախշիկ Շաղբաթյանի կողմից կազմված <<Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400868483 արձանագրության>> համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 17:41-ին Արմավիրի մարզի Թաիրով գյուղում <<ԲՄՎ>> մակնիշի 019 HH 99 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է անվտանգության գոտիով չամրակապված: Արձանագրությանը ծանոթանալու, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն ստացա հատվածում առկա է ստորագրություն:
(տե՛ս գ.թ. 6 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 17:53-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Բախշիկ Շաղբաթյանի կողմից կազմված <<Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400868514 արձանագրության>> համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 17:52-ին Արմավիրի մարզի Թաիրով գյուղում <<ԲՄՎ>> մակնիշի 019 HH 99 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է ընթացքի ժամանակ հեռախոսակապից օգտվելով: Արձանագրությանը ծանոթանալու, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն ստացա հատվածում առկա է ստորագրություն:
(տե՛ս գ.թ. 7 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.2. <<ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի>> համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի անվամբ հաշվառված թիվ RB402400 վարորդական վկայականը գտնվում է զրկված վիճակում, սկիզբը՝ 17.12.2024թ., ավարտը՝ 17.12.2025թ.:
(տե՛ս գ.թ. 5 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.3. 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 17:03-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գարեգին Մադաթյանի կողմից կազմված <<Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259010403 արձանագրության>> համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:35-ին Երևան քաղաքի Վազգեն Սարգսյան փողոցում վարել է <<Տոյոտա>> մակնիշի 10 JJ 810 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված վիճակում: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրությանը ծանոթանալու, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն:
(տե՛ս գ.թ. 4 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.4. 2025 թվականի մարտի 08-ին՝ ժամը 04:05-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Ալբերտ Թումանյանի կողմից կազմված <<Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036556 արձանագրության>> համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը 2025 թվականի մարտի 08-ին՝ ժամը 03:45-ին Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցում վարել է <<ԲՄՎ>> մակնիշի 019 HH 99 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված և ոչ սթափ վիճակում: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրությանը ծանոթանալու, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն:
(տե՛ս գ.թ. 19 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.5. <<Alcovisor-Jupiter X/RP տեսակի 91101092 համարի ալկոտեստերի կտրոնի>> համաձայն՝ զննման կտրոնն ունի 02368 համարը, զննումը կատարվել է 2025 թվականի մարտի 08-ին՝ ժամը 03:57:26-ին, ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.391 մգ/լ, վարորդ՝ Տիգրան Մարգարյան, Տ/Մ համարանիշ 019 HH 99, Վ/Վ համար՝ ՀԾՀ 3712900260, ՊԾ ազգանուն՝ Բարսեղյան, կրծքանշանի համար՝ 09751:
(տե՛ս գ.թ. 20 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.6. <<Ստուգաչափման թիվ 135704 համարի վկայականի>> համաձայն՝ թիվ 91101092 ալկոմետր սարքի ստուգաչափումը կատարվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ը: Չափման տիրույթը 0,000-2,000 մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը)՝ 0-0,1+-5%, 0,1-0,15+-8%, 0,15>+-10%:
(տե՛ս գ.թ. 21 և դատական նիստի արձանագրությունը)
3.7. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև 2025 թվականի ապրիլի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Մ.Կոստանդյանի կողմից կազմված <<Զննում կատարելու մասին>> արձանագրությունը և նույն օրը նույն քննիչի կողմից կայացված <<Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին>> որոշումը:
(տե՛ս գ.թ. 31-35 և դատական նիստի արձանագրությունը)

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
4. Դատվածությունների և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման պատասխանի համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
4.1. 2025 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա.Հովսեփյանի գրության համաձայն՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը 2025 թվականի հունվարի 21-ին և 2025 թվականի մարտի 08-ին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող:

Դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
5. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարել, որ.
Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (զրկման ժամկետը՝ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2025թ. դեկտեմբերի 17-ը) 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 16:35-ին, Երևան քաղաքի Վ.Սարգսյան փողոցում վարել է <<Տոյոտա> մակնիշի 10 JJ 810 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259010403 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (զրկման ժամկետը՝ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ից մինչև 2025թ. դեկտեմբերի 17-ը) և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02368, մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.391 մգ/լ), 2025 թվականի մարտի 08-ին՝ ժամը 03:45-ին, Երևան քաղաքի Մ.Խորենացու փողոցում վարել է <<ԲՄՎ> մակնիշի 019 HH 99 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036556 արձանագրությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները, որոնց նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
7. Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործությունների և դրանց կատարման մեջ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի մեղքի ապացուցված լինելը՝ գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքների համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ>>:
Պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի կողմից հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ <<(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները>> (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-84/07 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի որոշումը):
8. Նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մեջբերված իրավական դիրքորոշումը, կիրառելով սույն գործի փաստական տվյալների նկատմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նրա հետհանցավոր դրական վարքագիծը, որը դրսևորվել է մեղքն ընդունելու և կատարածի համար զղջալու համակցությամբ: Դատարանը փաստում է, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի կողմից մեղքն ընդունելը և կատարածի համար զղջալը՝ որպես նրա հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա գիտակցել է իր արարքների հանրային վտանգավորությունն ու զղջացել է դրանց համար, որպիսի պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում՝ պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է:
Դատարանն արձանագրում է, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:(…)>>:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
10. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքները, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 8-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի, կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ընդ որում, Դատարանը հանգում է հետևության, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով, և որ այդ պատիժների կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Առկա պայմաններում հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ անդրադառնալով Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի կողմից տուգանքն ամբողջությամբ և անհապաղ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ դատական նիստում արված հայտարարությանը և հաշվի առնելով վերջինիս գույքային դրության վերաբերյալ գործում առկա տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը պետք է տարաժամկետել և նրան թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 68.750 (վաթսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
11. Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանն ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, քրեական գործով առկա չեն նաև վարութային ծախսեր:
12. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել:
13. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով՝ Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրել Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը՝ 68.750 (վաթսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ:
Տիգրան Անդրանիկի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Ս.ՊՈՂՈՍՅԱՆ