ԵԴ1/1487/01/25






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Լ․ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ

2025 թվականի մայիսի 15-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արմեն Ազատի Այվազյանի՝ ծնված 1975 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, Արմավիրի մարզում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է դպրոցում որպես պահակ, ամուսնացած, հաշվառված է Արմավիրի մարզի Սայաթ-Նովայի փողոցի 109 շենքի 5 բնակարան հասցեում, բնակվում է Երևան քաղաքի Սուվորով փողոցի 5Ա շենքի 9 բնակարանում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2023 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0507-23 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ Արմեն Ազատի Այվազյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա, 2023 թվականի մարտի 12-ին ԱՆ 075442 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու ձևով և այդ մասին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 22-ին՝ ժամը 13:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է «Toyota» մակնիշի 37 MP 782 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180255001 որոշմամբ։
2025 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ Արմեն Ազատի Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/1487/01/25 համարը:
2025 թվականի մայիսի 2-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 15-ին Դատարանը Արմեն Ազատի Այվազյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։


2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ
Մեղադրյալ Արմեն Ազատի Այվազյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը մայրիկը ճնշման խնդիր է ունեցել, ինքը գնացել է մայրիկի համար դեղ գնելու, ոստիկաները իրեն կանգնացրել և արձանագրություն են կազմել։ Ինքը գիտեր, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (տե՛ս 2025 թվականի մայիսի 16-ի դատական նիստի արձանագրությունը):
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180255001 արձանագրությունը և ԱՆ075442 որոշումը, որի համաձայն՝ Արմեն Ազատի Այվազյանի վերաբերյալ 22.04.2023թ.-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազվել է արձանագրություն առ այն, որ Ա.Այվազյանը 22.04.2023թ.-ին` ժամը 13:38-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է Տոյոտա մակնիշի 37 MP 782 հ/համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ Տ/Մ վարելու իրավունից զրկված վիճակում, իսկ ԱՆ075442 որոշման համաձայն՝ 12.03.2023թ.-ին որոշում է կայացվել Արմեն Ազատի Այվազյանին մեկ տարի ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու մասին: Նշված արձանագրության ներքևի հատվածում առկա է Ա.Այվազյանի ստորագրությունը, որի համաձայն վերոնշյալ որոշումն իրեն ծանուցվել է և ինքը ստացել է որոշման օրինակը։ (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 80-րդ թերթ):
Արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, որի համաձայն Արմեն Ազատի Այվազյանի վերաբերյալ կազմված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180255001 արձանագրությունը և ԱՆ075442 որոշումը ճանաչվել են արտավարութային փաստաթուղթ (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3-րդ, 41-րդ և 81-րդ թերթեր):
Արմեն Այվազյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն Արմեն Այվազյանը նախկինում դատապարտված չի եղել (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 79-րդ թերթ):

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Ա․Այվազյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Արմեն Ազատի Այվազյանը, 2023 թվականի մարտի 12-ին ԱՆ 075442 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու ձևով և այդ մասին պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 22-ին՝ ժամը 13:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է «Toyota» մակնիշի 37 MP 782 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180255001 որոշմամբ։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Ա․Այվազյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը դրանից զրկված լինելու պայմաններում, այդ արարքն ապացուցված է, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նակինում դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Այվազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Այվազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Ա․Այվազյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Այվազյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Այվազյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տասնմեկ) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37․500 (երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արմեն Ազատի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված տուգանքը տարաժամկետել 10 (տաս) ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 37․500 (երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
Արմեն Ազատի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ