Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1486/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը
/այսուհետ նաև՝ Դատարան/,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ֆ․ Հարությունյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող,
Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև` ՀՀ/ դատախազության
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն
վարչական շրջանների դատախազության
ավագ դատախազ Ս․ Մնացականյանի,

վարույթի մասնավոր մասնակից՝
մեղադրյալ Պ․ Մինասյանի,

2025թ. մայիսի 27-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Պետրոս Գագիկի Մինասյանի
/ծնված 1997թ. դեկտեմբերի 6-ին, Երևան քաղաքում, ամուրի, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված՝ թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով դատապարտվել է տուգանքի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Նույն դատավճռով տուգանքի վճարման համար սահմանվել է 10 /տասը/ ամիս ժամկետ: Տուգանքի չվճարված մասը 2025թ․ մայիսի 5-ի դրությամբ կազմել է 600․000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ:
Պետրոս Մինասյանը ՀՀ քաղաքացի է, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Էրեբունի փողոցի թիվ 120/3 տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով/՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը․
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս. Մնացականյանի 2025թ․ ապրիլի 11-ի որոշմամբ Պետրոս Գագիկի Մինասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ․ Խաչատրյանի կողմից Պ․ Մինասյանին 2025թ․ ապրիլի 22-ին մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ հանցավոր արարքի կատարման համար․ «որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0,420 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2025 թվականի փետրվարի 18-ին՝ ժամը 03։15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 FC 261 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն։»: /գ․թ․ 27, 32/
1․1․ Նույն քննիչի 2025թ․ ապրիլի 11-ի որոշմամբ մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը: /գ․թ․ 29-30/
2․ Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները․
2․1․ Զննում կատարելու մասին 2025թ․ ապրիլի 9-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել 2025թ․ փետրվարի 18-ին՝ ժամը 03։25-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Անդրանիկ Հարությունյանի կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության պատճենը, համաձայն որի՝ Պետրոս Գագիկի Մինասյանը նույն օրը ժամը 03։15-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 FC 261 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
Արձանագրության՝ վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, արձանագրությանը ծանոթանալու, իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը, խախտման քննարկման վայրի և ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումն ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն։
Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203․5 թիվը։
Զննության է ենթարկվել նաև ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101104, զննման համարն է՝ 03197, զննման ամսաթիվն է՝ 18.02.2025թ․, զննման ժամը՝ 03։20։07, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվը՝ 05.04.2024թ․, դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.420 մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Պետրոս, ազգանունն է՝ Մինասյան, Պ/Ծ-ի ազգանունը՝ Հարությունյան, կրծքանշանի համարը՝ 12970, ստորաբաժանում՝ 4-րդ գումարտակ, 1-ին վաշտ։
Զննության է ենթարկվել նաև ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից տրված թիվ 120901 ստուգաչափման վկայականի պատճենը, զննությամբ պարզվել է, որ վկայականն ուժի մեջ է 2024թ․ ապրիլի 5-ից մինչև 2025թ․ ապրիլի 5-ը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101104, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2․000մգ/լ/, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ ±10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության պարեկային ծառայությանը, ստուգաչափումը կատարվել է ըստ հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008 МП 242-1353-2012, ստուգաչափողի անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Վ․Բաբաջանյան, իսկ բաժնի /լաբորատորիայի վարիչ/ գրառման դիմաց առկա է ստորագրություն և գրված է Գ.Մարտիրոսյան:
Զննության է ենթարկվել նաև 2020թ․ օգոստոսի 31-ին ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի, 3-րդ վաշտի ավագ տեսուչ Ավետիք Ավետիսյանի կողմից վարչական իրավախախտման գործով կայացված թիվ ԱՖ446387 որոշման պատճենը, համաձայն որի՝ Պետրոս Մինասյանը մեկ տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։ «Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն ստացա»՝ հատվածում առկա է ստորագրություն և որպես ամսաթիվ գրված է 31․08․2020թ․։
Զննության է ենթարկվել նաև ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված, վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Պետրոս Գագիկի Մինասյանը վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված է եղել, զրկման սկիզբը՝ 31․08․2020թ․, ավարտը՝ 31․08․2021թ․, ինչից հետո Պետրոս Մինասյանը չի վերականգնել իր վարորդական իրավունքի վկայականը։
/դատական նիստի արձանագրություն գ.թ. 4-7, 9, 17-18/

Քննիչի 2025թ․ ապրիլի 9-ի որոշմամբ ապացույց ճանաչված՝ ներքոհիշյալ արտավարութային փաստաթղթերը․
2․2․ Պետրոս Գագիկի Մինասյանի վերաբերյալ ստացված, ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Անդրանիկ Հարությունյանի կողմից 2025թ․ փետրվարի 18-ին կազմված, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03197 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 120901 վկայականի, ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 3-րդ վաշտի ավագ տեսուչ Ավետիք Ավետիսյանի կողմից 2020թ․ օգոստոսի 31-ին կայացված՝ վարչական իրավախախտման գործով թիվ ԱՖ446387 որոշման, ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված, Պետրոս Մինասյանի՝ վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքի պատճենները։
/դատական նիստի արձանագրություն գ.թ. 4-7, 9, 19-21/

2․3․ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Ս․ Մաթևոսյանի կողմից 2025թ․ մայիսի 6-ին տրված տեղեկանքի համաձայն՝ թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով Պետրոս Մինասյանի կողմից պատժի չկրած մասը կազմում է 600․000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը:
/դատական նիստի արձանագրություն/

2․4․ Մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, հրաժարվում է ցուցմունքներ տալուց։ Տուգանքի դատապարտվելու դեպքում գումարը միանգամից վճարելու հնարավորություն չունի և խնդրում է դրա վճարման համար ժամկետ սահմանել։
/դատական նիստի արձանագրություն գ.թ. 36-39/
3․ Դատարանի փաստական վերլուծությունները
3․1․ Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում գնահատելով հետազոտված ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` Դատարանը գտնում է, որ դրանք արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Գագիկի Մինասյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով՝ հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը, այսինքն՝ մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքն (արարքը) ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Ապացուցված է նաև մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, մասնավորապես՝ Պետրոս Մինասյանը թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված, 2024թ․ ապրիլի 25-ին և 2024թ․ մայիսի 11-ին կատարված հանցանքներում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով դատապարտվել է տուգանքի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Նշված գումարից 150․000 /հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանը վճարել է։
Մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող որևէ հանգամանքի առկայության վերաբերյալ տեղեկություններ Դատարանին չեն ներկայացվել:
4․ Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ 0․420 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, 2025թ․ փետրվարի 18-ին, ժամը 03։15-ին, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայում վարել է «Օպել» մակնիշի, 36 FC 261 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
5․ Պատճառաբանական մաս
5․1․ Դատապարտված մեղադրյալի՝ պատժի ենթակա լինելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
Դատարանը գտնում է, որ դատապարտված մեղադրյալն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի, քանի որ դրան խոչընդոտող որևէ հանգամանքի վերաբերյալ տեղեկություններ Դատարանին չեն ներկայացվել:
5․2․ Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ՝ Դատարանը հաշվի է առնում, որ պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է ծառայի սոցիալական արդարության վերականգմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը, հանցագործությունների կանխմանը։ Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման սկզբունքը՝ պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների և չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձի մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացումը լուրջ երաշխիք է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` պատժի նպատակների իրականացման համար:
Մեջբերվածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել նաև թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11 գործերով կայացված որոշումներում, որոնց համաձայն՝ պատժի արդարացիությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոց պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար՝ պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
Պատիժ նշանակելուն վերաբերելի վերոհիշյալ հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:(…)»։
5․3․ Դատարանն արձանագրում է, որ Պետրոս Մինասյանի կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան այլընտրանքային է, թույլ է տալիս Դատարանին իր հայեցողության շրջանակներում ընտրություն կատարել չորս հնարավոր պատժատեսակների՝ տուգանքի, հանրային աշխատանքների և կարճաժամկետ ազատազրկման միջև:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը հաշվի է առնում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, մասնավորապես՝ Պետրոս Մինասյանը թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով դատապարտվել է տուգանքի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող որևէ հանգամանքի առկայության վերաբերյալ տեղեկություններ Դատարանին չեն ներկայացվել:
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, քսանապատիկի՝ 1․500․000 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով, քանի որ պատիժներից առավել խիստերը կիրառելու հիմքեր առկա չեն: Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
5․4․ Անդրադառնալով դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:(․․․)»։
Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ Պետրոս Մինասյանը թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Նույն դատավճռով տուգանքի վճարման համար սահմանվել է 10 /տասը/ ամիս ժամկետ:
ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի տեղակալ Ս․ Մաթևոսյանի կողմից 2025թ․ մայիսի 6-ին տրված տեղեկանքի համաձայն՝ հիշյալ դատավճռով Պետրոս Մինասյանի կողմից պատժի չկրած մասը կազմում է 600․000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ, մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ սույն քրեական գործով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժին լրիվ գումարման է ենթակա նախորդ՝ թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 600․000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը և Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 2․100․000 /երկու միլիոն հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար չափով:
6․ Դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարման ժամկետ է սահմանելու նպատակահարմարության հարցին` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն`
«(...) Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:(...)»։
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանը Դատարանում հայտարարեց, որ տուգանքի դատապարտվելու դեպքում գումարը միանգամից վճարելու հնարավորություն չունի և խնդրում է դրա վճարման համար ժամկետ սահմանել՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանել տուգանքի վճարման ժամկետ 1 /մեկ/ տարի:
7․ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի դեմ գույքային հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի նկատմամբ արգելադրումներ չեն կիրառվել, վարութային ծախսեր առկա չեն, իրեղեն ապացույցներ առկա չեն:
8․ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ դատապարտված մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 34-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1․ Մեղադրյալ Պետրոս Գագիկի Մինասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ քսանապատիկի՝ 1․500.000 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
2․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել նախորդ՝ թիվ ԵԴ1/1990/01/24 քրեական գործով Դատարանի 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ի դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 600․000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը և Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 2․100․000 /երկու միլիոն հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 1 /մեկ/ տարի՝ այդ ժամկետի հաշվարկը սկսելով դատավճիռն ի կատար ածելու մասին կարգադրությունը ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությունում ստացվելուն հաջորդող օրվանից։
3․ Մեղադրյալ Պետրոս Մինասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4․ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ