ԵԴ1/1490/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Ն.ԲԱՐԵԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Վ. ԱԼԿԱՄՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Կ.ԳԱԲՈՅԱՆԻ


2026 թվականի փետրվարի 10-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության հատուկ կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վալերի Վլադիմիրի Ալկանյանի /ծնված՝ 1967 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող, ամուսնացած, հաշվառված և բնակվում է՝ Կոտայքի մարզ, գ. Հրազդան միկրշրջան Գործարանային 1 շենք 20 բնակարան հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Ոստիկանության ՀՈԳՎ Արաբկիրի բաժնում կազմվել է հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տիգրան Սահակյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 14820524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Անդրանիկ Անուշավանի Ղազարյանի ճանաչել որպես տուժող:
2024 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ավագ դատախազի Արման Ալիխանյանի կողմից որոշում է կայացվել Վալերի Ալկամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Հովհաննես Ջալոյանը որոշում է կայացրել անմիջականաերոն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Վալերի Ալկամյանին ձերբակալել:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին քննիչ Հ.Ջալոնյանի կողմից կազմվել է արձանագրություն Վալերի Ալկամյանին մեղադրանք ներկայացնելու և մեղադրյալին իրավունքներն ու պարտականությունները ծանուցելու, պարզաբանելու վերաբերյալ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ՀԿԳ քննիչ Հովհաննես Ջալոյանը որոշում է կայացրել ձերբակալվածին ազատելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել Վալերի Ալկամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 21-ին ՀԿԳ քննիչ Հովհաննես Ջալոյանի կողմից կազմվել է արձանագրություն քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 24-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազ Ն.Բարեկյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությամբ ստացված վարույթի նյութերը նախաքննության մարմին վերադարձնելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ավագ դատախազի Արման Ալիխանյանի կողմից որոշում է կայացվել Վալերի Ալկամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին քննիչ Հ.Ջալոնյանի կողմից կազմվել է արձանագրություն Վալերի Ալկամյանին մեղադրանք ներկայացնելու և մեղադրյալին իրավունքներն ու պարտականությունները ծանուցելու, պարզաբանելու վերաբերյալ:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 30-ին դատախազ Ն.Բարեկյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրկացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1490/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 02.05.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2025 թվականի մայիսի 05-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալասումներ նշանակելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Վալերի Ալկամյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա, «2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ գիշերը ստույգ չպարզված ժամին, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի թիվ 24/30 հասցեին կից տարածքում գտնվող ավտոկայանատեղիի մոտ բռունցքով մեկ անգամ դիտավորությամբ հարվածել է Անդրանիկ Ղազարյանի դեմքին և հարվածի արդյունքում վերջինս կիս կիսաաջ մեջքի ուղղությամբ ընկել է քարի վրա, ինչի հետևանքով Անդրանիկ Ղազարյանի առողջությանը պատճառվել է միջին ծանրության վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ գիշերը ստույգ չպարզված ժամին, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի թիվ 24/30 հասցեին կից տարածքում գտնվող ավտոկայանատ ստեղիի մոտ, տաքսի ծառայություն մատուցող Վալերի Ալկամյանի հետ Անդրանիկ Ղազարյանին դել Հրազդան քաղաք՝ ուղևորափոխադրելու հարցի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ, Վալերի Ալկամյանը բռունցքով՝ մեկ անգամ դիտավորությամբ հարվածել է Անդրանիկ Ղազարյանի դեմքին՝ պատճառելով 240 մարմնական վնասվածք՝ արտահայտված ստորին շրթունքի ձախ կեսի սալջարդ- պատռած վերքի ձևով, իսկ հարվածի արդյունքում Անդրանիկ Ղազարյանի կիսաաջ մեջքի ուղղությամբ փողոցի ճանապարհահատվածի վրա գտնվող քարի վրա ընկնելու հետևանքով նրա առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս՝ արտահատված՝ աջից՝ 9-11-րդ կողոսկրերի առանց տեղաշարժի, 10-րդ կողոսկրի տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով, որն առաջացրել է առողջության տևական քայքայում:»:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Մեղադրողը և տուժողը չառարկեցին արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը),
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներն են առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վալերի Ալկամյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։
Անդրադառնալով անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ դատարանը արձանագրում է, որ ըստ ձև 8 տեղեկանքի՝ Վալերի Ալկամյանը թվով 8 կետ քրեական գործով կանչվել է քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Արարքի հանցավորությունը, պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում գործողությունը կամ անգործությունը կատարելու պահը՝ անկախ հետևանքներն առաջանալու պահից:
/․․․/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
/․․․/:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
/․․․/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 166-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է`
1) առողջության տևական քայքայում կամ
2) ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
/․․․/»։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/.../ [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
/…/ [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /…/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «/…/ [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /…/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: /…/
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: /…/»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վալերի Վլադիմիրի Ալկանյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ազատության սահմանափակում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ կլինի կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար կլինի պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, Դատարանը գտնում է, որ Վալերի Վլադիմիրի Ալկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով պետք է նշանակել որպես պատիժ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նշված դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանագամանքով, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել այն հիմքերը և հիմնավորումները, որոնք արձանագրվել են դեռևս մինչդատական վարույթում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Հաշվի առնելով արագացված կարգի առանձնահատկությունները՝ Դատարանը վարութային ծախսը համարում է լուծված:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույցներ առկա չեն:
Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնով՝ ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանի 09.12.2024 թվականին ձերբակալման ՝ 2 /երկու/ օրը և թողնել կրելու 1/տարի/ 5 /հինգ/ ամիս 26 /քսանվեց/ օր ժամկետով ազատության սահմանափակում:
Ազատության սահմանափակման պայմաններում Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանին արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տնից:
Վալերի Վլադիմիրի Ալկամյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ