ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1464/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ' ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ, ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ' Լ. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ, ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ' ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ, ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՋԱՓՆՅԱԿ ԵՎ ԴԱՎԹԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Բ.ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ, ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ. ԲԱԶԱՅԱՆԻ, 2025 թվականի մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում, դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի (ծնված 1985 թվականի նոյեմբերի 23-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված է ․․․)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը. 1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քայլքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ' նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60646824 քրեական վարույցը: 2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մարտի 06- որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ ևարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մարտի 10-ին Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի ներկայացվել է մեղադրանք: 4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 07-ի որոշմամբ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը: 5. 2025 թվականի ապրիլի 28-ին թիվ 60646824 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ' նաև Դատարան): 6. 2025 թվականի մայիսի 02-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մայիսի 14-ին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 7. Մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մազմանյոն փողոցում հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է «ԲՄՎ» մաանիշի 01UL001 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408958 արձանագրությամբ»:


Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
8. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի վերաբերյալ 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին կազմված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180408958 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 04-ին ժամը 02:00-ին' Երևան քաղաքի Մազմանյան փողոցում, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 01UL001 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն, գ. թ. 4) 9. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը 2022 թվականի ապրիլի 17-ից 2024 թվականի ապրիլի 17-ը զրկված է եղել վարորդական իրավունքից: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն, գ. թ. 6) 10. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված' ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի վերաբերյալ 2022 թվականի ապրիլի 17-ին կազմված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180133742 արձանագրության և որոշման պատճենները, որոնց համաձայն' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը նույն օրը, ժամը 04:15-ին Երևան քաղաքի Աշտարակի խճուղում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 01UL001 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որի համար Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից երկու տարի ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման մասին քաղվածքը վարորդը հրաժարվել է ստորագրելուց և որոշումը ստանալուց: (տես դատական նիստի արձանագրություն, գ. թ. 7) 11. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված' «Կախվածությունների բուժման ազգային կենտրոն» ՓԲ ընկերության' սթափության վիճակի զննության թիվ 111 արձանագրությունը, որի համաձայն' 2022 թվականի ապրիլի 17-ին Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը հրաժարվել է հետազոտություն անցնելուց: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն, գ. թ. 8) 12. Զննում կատարելու մասին 2025 թվականի փետրվարի 6-ի արձանագրությունը, որի համաձայն' զննության են ենթարկվել սույն դատավճռի 8-11-րդ կետեւում նշված որպես ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն, գ. թ. 18-19)


Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված ապացույցները և նյութերը.
13. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 14-ին արտատպված Դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը' - Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենագրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի' 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: Պատիժը փաստացի կրել է 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին, - Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար դատապարտվել է տուգանքի' 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344- րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսվեծ հանցանքներ կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին և 11-րդ մասերի կիրառմամբ դատապարտվել է տուգանքի' 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն) 13.1. «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգի միջոցով արտատպված թիվ ԱՐԱԴ/041//01/24 քրեական գործի վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որի համաձայն' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը Արագածոտնի մաըզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նաևատեսված հանցանքում (արարքը կատարել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին) և դատապարտվել է տուգանքի' 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն) 13.2 «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգի միջոցով արտատպված թիվ ԵԴ1/2245/01/24 քրեական գործի վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որի համաձայն' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը: և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքներում (արարքները կատարել է 2023 թվականի փետրվարի 14-ին և 2024 թվականի փետրվարի 11-ին): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը' նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի' 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը' նվազագույն աշխատավարձի ութապատիկի' 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգով' հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ պատիժ է սահմանվել տուգանքը' 1.050.000 (մեկ միլիոն հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով' հանցանքների համակցությամբ պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, նշանակված պատժին գումարվել է Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ նշանակված պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել տուգանքը' 1.500.000 (մեկ միլիոն հիմգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով' Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի համար տուգանքի վճարման ժամկետ է սահմանվել 12 (տասներկու) ամիսը: (տես դատական նիստի արձանագրություն) 14. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն' հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի' եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն) 15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի մայիսի 14-ին արտատպված ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ 665 և հայրության ճանաչման պետական գրանցման թիվ 198 ակտերը, որոնց համաձայն' Վիտալի Վլադիմիրի Բազայանը ծնվել է 2017 թվականի ապրիլի 18-ին, հայրը Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանն է: (տե'ս դատական նիստի արձանագրություն) Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները. 16. Հետազոտելով սույն դատավճռի 8-12-րդ կետերում շարադրված ապացույցները' Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով' Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները,

ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը' Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են:
17. Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը' ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից 2022 թվականի ապրիլի 17-ի' վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8180133742 որոշմամբ զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից երկու տարի ժամկետով և դրանից հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել իր վարորդական իրավունքը (տե ս սույն դատավճռի 9-12-րդ կետերը), - չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք' 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մազմանը:ն փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 01UL001 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց (տե ս սույն դատավճռի 8-րդ կետը): Պատճառաբանական մաս. I. Մեղադրյալին վերագրված արարքի իրավական գնահատականը. 18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն' «(...) 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամխուսափելը' պատժվում է տուգանքով' առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով' ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ' մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամազատազրկմամբ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...) 5. Սույն օրենսգրքի իմաստով' անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորորական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:



19. Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով Դատարանի կողմից' սույն դատավճռի 17-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքները' Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց և հրաժարվել սթափության վիճակի զննություն անցնելուց: Հետևաբար' ապացուցված է մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: II. Մեղադրյալի քրեական պատասխանատվության հարցը. 20. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ' Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. ա) արդյո ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. բ) մեղադրյալն արդյո'ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար. գ) ի նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ. դ) մեղադրյալն արդյո'ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 21. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին' Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն' «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են' (...) 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, (...) 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն' «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են' 1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
21.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ նա ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել ըստ էության խոստովանական ցուցմունք, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի' 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՄԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը), Բացի այդ' Դատարանը որպես մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխա (տես սույն դատավճռի 15-րդ կետը): 21.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը (տե ս սույն դատավճռի 13-րդ կետը) 22. Անդրադառնալով կետով բարձրացված հարցին Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեն լա վի Բա զա յա նին պատ ժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար' նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար: 23. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին' Դատարանն անհրաժեշտ է համաքում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն' «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի' ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն' «Պատժի նպատակներն են' վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն' «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հասուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում' հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (...)»: 23.1. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են' ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ' ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները' ՀՀ քրեական օրենք, դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ' իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում' անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի

տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ' գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները' վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության' հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում' հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: 23.2. Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, դրևսորվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող' սույն դատավճռի 21.1.-րդ կետում շարադրված հանգամանքները, պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող' սույն դատավճռի 21.2-րդ կետում շարադրված հանգաման,ը, ինչպես նաև այն արարքի բնութագիրը, որի համար Վլադիմիր Բազայանը հանցանքի կատարման պահին ունեցել է դատվածություն (տե ս սույն դատավճռի 13-րդ կետը), այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,



անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում' ընտանեկան դրությունը, կատարած արարքի համար զղջալը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ' Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակը' տուգանքը ի զորու չի եղել ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը, ինչի հիմնավորում է նաև այն, որ Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 19-ի դատավճռով տուգանքի դատապարտվելուց հետո մեղադրյալը կատարել է ևս երեք նույնաբնույթ հանցանքներ: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Բազայանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում' մեկ ամիս ժամկետով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: 23.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն' «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով' դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիրեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2- րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (...) 9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատմի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը: (...) 11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:»: Մեջբերված նորմի հաշվառմամբ, նկատի ունենալով, որ սույն գործով Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանն իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 2024 թվականի

հոկտեմբերի 4-ին, այսինքն' նախքան թիվ ԱՐԱԴ/0411/01/24 քրեական գործով Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, ինչպես նաև թիվ ԵԴ1/2245/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից դատավճիռ կայացնելը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել (ըստ մեղադրյալի բացատրության' սահմանված տուգանքի գումարից դեռևս որևէ վճարում չի կատարել, քանի որ դեռևս վճարման համար ժամկետ ունի) թիվ ԱՐԱԴ/0411/01/24 քրեական գործով և թիվ ԵԴ1/2245/01/24 քրեական գործով նրա նկատմամբ նշանակված պատիժները և վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում մեկ ամիս ժամկետով և տուգանք' 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: 24. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին' Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պատելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: 24.1. Առանց պատիժը փաստացի կրելու անձի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով' նպատակ ունենալով ապահովելու պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Մասնավորապես' պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև

սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա գբաղեցրած տեսի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ- ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը: 24.2. Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հիմք ընդունելով սույն որոշման 23.2-րդ կետում նշված հանգամանքները' Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակների' սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, անձին վերասոցիալականացնելու և նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու նպատակների իրականացումը սույն դեպքում հնարավոր է առանց նրա կողմից ազատոությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու' համապատասխան պարտականությունների սահմանմամբ: Վերջին դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում նաև այն, որ դատապարտվելուց հետո կատարված հանցանքները մեղադրյալը կատարել է մինչև նշանակված պատիժը կրելը: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Բազայանի նկատմամբ անհրաժեշտ է սահմանել փորձաշրջան մեկ տարի ժամկետով և այդ ընթացքում նրան պարտավորեցնելով' -առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, -բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: 24.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ' հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային և ընտանեկան դրության վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված տվյալները' Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի գումարն ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները: Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Բազայանի
նկատմամբ նշանակված տուգանքի գումարի վճարման համար անհրաժեշտ է սահմանելու մեկ տարի ժամկետ:
25. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին' Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ' դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: 26. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն' Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված: 27. Անդրադառնալով մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին' բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ' դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350 -րդ հոդվածներով' Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Վլադիմիր Վլաչեպավի Բազայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման' 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԱՐԱԴ/0411/01/24 քրեական գործով Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով և թիվ ԵԴ1/2245/01/24 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի դատավճռով նշանակված պատիժները, և Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել կարճաժամկետ ազատազրկում' 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և տուգանք 1.500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր համար) ՀՀ դրամի չափով: 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ' մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել' սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեպավի Բազալյանին պարտավորեցնել'

-առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, -բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետը' դրա սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ1/2245/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը: 3. Մեղադրյալ Վլադիմիր Վյաչեսլավի Բազայանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը բացակայելու արգելքը, թողնել անվիփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 4. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան' ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ