Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1461/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Հայկ Սարգսյան Հարությունի
Հայկ Սարգսյան Հարությունի
Հայկ Սարգսյան
Հայկ Սարգսյան
Հայկ Սարգսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-12-08 | 12:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-03 | 17:00 | 1 | Չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-26 | 12:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-30 | 16:30 | 5 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/1461/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«26» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
Նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյանի
դատական նիստերի քարտուղար՝ Դ․Գրիգորյանի
հանրային մեղադրող՝ Հ․Սաֆարյանի
Ա․Ոսկանյանի
պաշտպան՝ Յու․Ալոյանի
մեղադրյալ՝ Հ․Սարգսյանի
դռնբաց դատական նիստում հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի (ծնված 07.10.2004թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Չարենցավան համայնք, 4 թաղամաս, 7 շենք, բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանը կազմել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանը կազմել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի մարտի 8-ին Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մարտի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել համակցված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին։
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 28-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1461/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ քրեական գործը վերադարձվել է հսկող դատախազին վերադարձնելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։
2025 թվականի մայիսի 12-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին:
2025 թվականի մայիսի 19-ին թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել է նախնական դատական լսումներ:
1.1 Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղադրվում է «այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 514.8. զորամասի 1-ին հատուկ գործողությունների վաշտի, անօդաչու թռչող սարքերի հաշվարկի օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի եւ կա թու ղային նե րի փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ 51488 զորամաս:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի կեհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով 7 փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած 29.37 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 7 փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Այսպիսով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:»
2․ Արագացված վարույթ.
Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հանրային մեղադրողն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ առարկություն չներկայացրեց:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
3․ Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված մեղադրյալի վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել:
4․Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը:
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ …»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:
3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին:»
Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման, ազատության սահմանափակման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով: Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով: Կարճաժամկետ ազատազրկման ժամկետը հաշվարկվում է օրերով և ամիսներով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով:
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:
5. Հանցանքը կատարելուց հետո հոգեկան առողջության խնդիրներ ի հայտ գալու հիմքով անձի նկատմամբ նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները կիրառելու ժամկետը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաշվակցվում է պատժի ժամկետին:»:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(...)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
(...)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի դրսևորում, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել, իսկ թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, (որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար), սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին պետք է վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում դատական ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.
ՎՃՌԵՑ
1. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
2. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցել մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
6. Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
7. Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը ոչնչացնել։ Թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, /որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար/, սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։
9. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
10. Սույն դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«26» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
Նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյանի
դատական նիստերի քարտուղար՝ Դ․Գրիգորյանի
հանրային մեղադրող՝ Հ․Սաֆարյանի
Ա․Ոսկանյանի
պաշտպան՝ Յու․Ալոյանի
մեղադրյալ՝ Հ․Սարգսյանի
դռնբաց դատական նիստում հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի (ծնված 07.10.2004թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Չարենցավան համայնք, 4 թաղամաս, 7 շենք, բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանը կազմել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանը կազմել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի մարտի 8-ին Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մարտի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել համակցված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին։
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի ապրիլի 28-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1461/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ քրեական գործը վերադարձվել է հսկող դատախազին վերադարձնելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։
2025 թվականի մայիսի 12-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին:
2025 թվականի մայիսի 19-ին թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել է նախնական դատական լսումներ:
1.1 Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղադրվում է «այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 514.8. զորամասի 1-ին հատուկ գործողությունների վաշտի, անօդաչու թռչող սարքերի հաշվարկի օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի եւ կա թու ղային նե րի փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ 51488 զորամաս:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի կեհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով 7 փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած 29.37 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 7 փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Այսպիսով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:»
2․ Արագացված վարույթ.
Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հանրային մեղադրողն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ առարկություն չներկայացրեց:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
3․ Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված մեղադրյալի վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել:
4․Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը:
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ …»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:
3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին:»
Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման, ազատության սահմանափակման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով: Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով: Կարճաժամկետ ազատազրկման ժամկետը հաշվարկվում է օրերով և ամիսներով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով:
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:
5. Հանցանքը կատարելուց հետո հոգեկան առողջության խնդիրներ ի հայտ գալու հիմքով անձի նկատմամբ նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները կիրառելու ժամկետը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաշվակցվում է պատժի ժամկետին:»:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(...)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
(...)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի դրսևորում, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել, իսկ թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, (որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար), սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին պետք է վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում դատական ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.
ՎՃՌԵՑ
1. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
2. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցել մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
6. Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
7. Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը ոչնչացնել։ Թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, /որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար/, սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։
9. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
10. Սույն դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
ԵԴ1/1461/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«08» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Լ.Ալավերդյան
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի
մասնակցությամբ՝
դատախազ Ա.Ոսկանյանի
պաշտպան Յու.Ալոյանի
մեղադրյալ Հ.Սարգսյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյան) 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 8-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90450525 համարի ներքո:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը չկատարելու հիմքով:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 90450525 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1461/01/25 համարը:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերադարձվել է դատախազին՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ մինչև հունիսի 12-ը:
2025 թվականի մայիսի 16-ին կրկին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործը ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում:
2025 թվականի օգոստոսի 26-ին արագացված կարգով քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է.
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցվել է մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնվել է կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավորվել է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
-Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դրվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացվել է, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
-Վարույթային ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։
2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ N զորամասի *** հատուկ գործողությունների վաշտի, *** օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի երկաթուղայինների փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել *** խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է **ների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի անհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով ** փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով *փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով»:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը:
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։
(...)
Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
(...)
Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
(...)
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
(...)
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
(...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով անհիմն է, քանի որ անարդարացիորեն բարելավել է մեղադրյալի վիճակը, նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատական սխալն ազդել է գործի ելքի վրա, խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը և պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքաբերը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ:
Բողոքաբերը նշել է, որ նշված պայմաներում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս կատարած արարքի և անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բավարար չեն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ու պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու համար:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռը բեկանել պատժի մասով, բեկանված մասով կայացնել պատիժը խստացնող նոր դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ա.Ոսկանյանը պնդեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոք, խնդրեց այն բավարարել:
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Յու.Ալոյանը առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց իր դիրքորոշումը, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանը միացավ պաշտպանի կողմից հայտնած դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Զինծառայողի կողմից զորամասում, զինվորական ծառայությունը կրելու այլ վայրում կամ զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու ընթացքում թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի գործածելը կամ դրանք գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալը`
պատժվում է զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։(...)
21. Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է:
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը:
(...)
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացրած որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանատիպ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ` հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը):
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը)` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի ուղղումը հնարավոր է առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված հանգամանքները չեն կարող վկայել այն մասին, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Հայկ Սարգսյանի կողմից կատարած հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոնների մասին․
-խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված բարձր վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը՝ իրացնելու նպատակով,
-հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, կատարել է ոչ մեծ ծանրության և ծանր հանցագործություններ,
-մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանին մեղսագրվում է արարքը շահադիտական դրդումներով կատարելը,
-հանցագործության եղանակը, այն, որ մեղադրյալը «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով * փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում,
-Հայկ Սարգսյանը հանդիսանալով պայմանագրային զինծառայող, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14-ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներկայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս, այսինքն վերջինս արհամարհական վերաբերմունք է դրսևորել զինվորական ծառայության կրման կարգի, հասարակության և պետության շահերի նկատմամբ:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը, քննարկվող հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքրոշումների համատեքստում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող վերը շարադրված հանգամանքները, որոնք բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և վերը նշված փաստարկները տվյալ դեպքում բավարար են հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալը չի կարող ուղղվել և վերասոցիալականացվել առանց իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու: Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն:
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի գործով կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(...) ստորադաս դատարանների կողմից մեղադրյալներ Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված հանգամանքները, բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ կերպ՝ ստորադաս դատարանների կողմից Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս արձանագրված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում մեղադրյալների կամ նրանց կատարած արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջիններիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։ (...)
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, այդ թվում նաև՝ մեղադրյալների տարիքը (հանցանքը կատարելու պահին Ա.Ազատյանը եղել է 19 տարեկան, Ա.Պողոսյանը՝ 20 տարեկան), նախկինում դատված չլինելը, Ա.Պողոսյանի խնամքին երկու մանկահասակ երեխայի առկայությունը, Ա.Ազատյանի կնոջ հղի լինելը, ներկայացված մեղադրանքում իրենց լիովին մեղավոր ճանաչելը, հանցագործությունը բացահայտելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, կատարած արարքների համար զղջալը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալների հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջիններիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ (տե՛ս Անդրանիկ Սերգեյի Ազատյանի և Արտաշ Ստյոպայի Պողոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի մարտի 14-ի թիվ ԵԴ1/1136/01/23 որոշումը)»:
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշման համատեքստում գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։ Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքերը.
-Հայկ Սարգսյանը երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, պայմանագրային զինծառայող է, ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրամանատարի կողմից տրված ծառայողական բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն,
-կատարած արարքների համար իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար,
-աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, ընդունել է առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, վերջինիս պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կանոններով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակված պատժին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով, իսկ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվարկել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատախազ Ա.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
Մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«08» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Լ.Ալավերդյան
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի
մասնակցությամբ՝
դատախազ Ա.Ոսկանյանի
պաշտպան Յու.Ալոյանի
մեղադրյալ Հ.Սարգսյանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյան) 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 8-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90450525 համարի ներքո:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը չկատարելու հիմքով:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 90450525 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1461/01/25 համարը:
2025 թվականի ապրիլի 29-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերադարձվել է դատախազին՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով:
2025 թվականի մայիսի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ մինչև հունիսի 12-ը:
2025 թվականի մայիսի 16-ին կրկին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործը ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում:
2025 թվականի օգոստոսի 26-ին արագացված կարգով քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է.
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցվել է մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնվել է կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավորվել է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
-Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դրվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
-Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացվել է, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
-Վարույթային ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։
2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ N զորամասի *** հատուկ գործողությունների վաշտի, *** օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի երկաթուղայինների փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել *** խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է **ների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի անհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով ** փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով *փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով»:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը:
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։
Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։
(...)
Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
(...)
Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։
(...)
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։
(...)
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։
Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
(...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով անհիմն է, քանի որ անարդարացիորեն բարելավել է մեղադրյալի վիճակը, նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատական սխալն ազդել է գործի ելքի վրա, խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը և պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքաբերը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ:
Բողոքաբերը նշել է, որ նշված պայմաներում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս կատարած արարքի և անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բավարար չեն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ու պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու համար:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռը բեկանել պատժի մասով, բեկանված մասով կայացնել պատիժը խստացնող նոր դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ա.Ոսկանյանը պնդեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոք, խնդրեց այն բավարարել:
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Յու.Ալոյանը առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց իր դիրքորոշումը, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանը միացավ պաշտպանի կողմից հայտնած դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Զինծառայողի կողմից զորամասում, զինվորական ծառայությունը կրելու այլ վայրում կամ զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու ընթացքում թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի գործածելը կամ դրանք գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալը`
պատժվում է զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս:
Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։(...)
21. Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է:
2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը:
(...)
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացրած որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանատիպ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ` հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը):
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը)` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի ուղղումը հնարավոր է առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված հանգամանքները չեն կարող վկայել այն մասին, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Հայկ Սարգսյանի կողմից կատարած հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոնների մասին․
-խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված բարձր վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը՝ իրացնելու նպատակով,
-հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, կատարել է ոչ մեծ ծանրության և ծանր հանցագործություններ,
-մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանին մեղսագրվում է արարքը շահադիտական դրդումներով կատարելը,
-հանցագործության եղանակը, այն, որ մեղադրյալը «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով * փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում,
-Հայկ Սարգսյանը հանդիսանալով պայմանագրային զինծառայող, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14-ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներկայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս, այսինքն վերջինս արհամարհական վերաբերմունք է դրսևորել զինվորական ծառայության կրման կարգի, հասարակության և պետության շահերի նկատմամբ:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը, քննարկվող հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքրոշումների համատեքստում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող վերը շարադրված հանգամանքները, որոնք բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և վերը նշված փաստարկները տվյալ դեպքում բավարար են հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալը չի կարող ուղղվել և վերասոցիալականացվել առանց իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու: Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն:
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
(...)»:
Վճռաբեկ դատարանը Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի գործով կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(...) ստորադաս դատարանների կողմից մեղադրյալներ Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված հանգամանքները, բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ կերպ՝ ստորադաս դատարանների կողմից Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս արձանագրված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում մեղադրյալների կամ նրանց կատարած արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջիններիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։ (...)
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, այդ թվում նաև՝ մեղադրյալների տարիքը (հանցանքը կատարելու պահին Ա.Ազատյանը եղել է 19 տարեկան, Ա.Պողոսյանը՝ 20 տարեկան), նախկինում դատված չլինելը, Ա.Պողոսյանի խնամքին երկու մանկահասակ երեխայի առկայությունը, Ա.Ազատյանի կնոջ հղի լինելը, ներկայացված մեղադրանքում իրենց լիովին մեղավոր ճանաչելը, հանցագործությունը բացահայտելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, կատարած արարքների համար զղջալը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալների հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջիններիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ (տե՛ս Անդրանիկ Սերգեյի Ազատյանի և Արտաշ Ստյոպայի Պողոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի մարտի 14-ի թիվ ԵԴ1/1136/01/23 որոշումը)»:
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշման համատեքստում գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։ Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքերը.
-Հայկ Սարգսյանը երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, պայմանագրային զինծառայող է, ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրամանատարի կողմից տրված ծառայողական բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն,
-կատարած արարքների համար իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար,
-աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, ընդունել է առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, վերջինիս պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կանոններով:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակված պատժին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով, իսկ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվարկել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Դատախազ Ա.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի:
Մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով:
Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1461/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 28-04-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90450525 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ, 51488 զորամասի 1-ին հատուկ գործողությունների վաշտի, անօդաչու թռչող սարքերի հաշվարկի օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի Երկաթուղայինների փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կաննաբինոիդնեքհ խսԸին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ. ժամը 22:30֊ի սահմաններում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիղների խմբին պատկանող թմրալկալոիղներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14-ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ 51488 զորամաս: Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և «Տելեգրամ» բջջային հավելվածի անհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելու[ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է. «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով 7 փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ, 36/1 -րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած 29.37 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում աոկւս «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանությւսն Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 7 փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշ|ալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Հարությունի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | որպես խափանման միջոց կիրառվել է նաև բացակայելու արգելքը |
Մակագրել
| Երբ | 28-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գնել |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնվել է և վերադարձվել է հսկող դատախազին
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1461/01/25 ՈՐՈՇՈւՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՀՍԿՈՂ ԴԱՏԱԽԱԶԻՆ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «29» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյան) 2025թ. ապրիլի 29-ին ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (նախաքննական համար՝ 90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (նախաքննական համար՝ 90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով 28.04.2025թ. մակագրվել և 29.04.2025թ. հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 11-ի «Կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը քննելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/0474/06/25 որոշմամբ վարույթն իրականացնող մարնի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի: Թիվ 17144625 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառվել է խափանման միջոցների համակցություն՝ տնային կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը: Համաձայն ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետ Արման Շահինյանի 2025 թվականի մարտի 12-ի գրության՝ 12.03.2025թ.՝ ժամը 18։35-ից մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ համապատասխան էլեկտրոնային հսկողությամբ։ 2. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Եթե մեղադրյալը կալանավորված է, ապա մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատարան է հանձնվում ոչ ուշ, քան մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. «Եթե պահպանված չէ սույն օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ժամկետը, ապա դատարանն առանց նախնական դատալսումներ անցկացնելու մասին որոշում կայացնելու քրեական գործը վերադարձնում է հսկող դատախազին խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով»: 3. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված իրավանորմերի լույսի ներքո ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը և հաշվի առնելով այն, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 2025 թվականի մայիսի 12-ին, իսկ սույն քրեական գործը Դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 28-ին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա պայմաններում պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պարտադիր պահանջ հանդիսացող այն պայմանը, որ եթե մեղադրյալը կալանավորված է, ապա մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատարան է հանձնվում ոչ ուշ, քան մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ: Նման պայմաններում թիվ 90450525 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին Դատարան է հանձնվել ոչ թե մեղադրյալի տնային կալանքի ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ, այլ 14 օր առաջ, հետևաբար քրեական գործը պետք է վերադարձնել հսկող դատախազին՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով։ 4. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (նախաքննական համար՝ 90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերադարձնել հսկող դատախազին՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-04-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Հատոր 1՝ «106» թերթ, հատոր 2՝ «200» թերթ, հատոր 3՝ «138» թերթ։ |
Գործը ստացվել հսկող դատախազին վերադարձնելուց հետո
| Ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|---|
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90450525 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Հարությունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Յուրիկ |
| Ազգանուն | Ալոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | - |
| Վիճակագրական տողի համարը | - |
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1461/01/25 ՈՐՈՇՈւՄ ՎԱՐՈւՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ «19» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյան) 2025թ. մայիսի 19-ին, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (նախաքննական համար՝ 90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (նախաքննական համար՝ 90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով 16.05.2025թ. հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: Մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված տնային կալանքը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործի վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործով նախնական դատալսումներ նշանակել 2025թ. մայիսի 30-ին՝ ժամը 16:30-ին, որը տեղի կունենա Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթի նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյանց պ. 24/1)՝ թիվ 5 դահլիճում՝ դռնբաց դատական նիստում՝ դատավոր Գ.Գասպարյանի նախագահությամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Հարությունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Յուրիկ |
| Ազգանուն | Ալոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1461/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «30» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Հ.Սաֆարյանի, պաշտպան՝ Յու.Ալոյանի, մեղադրյալ՝ Հ.Սարգսյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը (ծնված 07.10.2004թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Չարենցավան համայնք, 4 թաղամաս, 7 շենք, բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանը կազմել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանը կազմել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2025 թվականի մարտի 8-ին Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մարտի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել համակցված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին։ 2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1461/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: 2025 թվականի ապրիլի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ քրեական գործը վերադարձվել է հսկող դատախազին վերադարձնելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: 2025 թվականի մայիսի 19-ին թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել է նախնական դատական լսումներ: 1.1 Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղադրվում է «այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 514.8. զորամասի 1-ին հատուկ գործողությունների վաշտի, անօդաչու թռչող սարքերի հաշվարկի օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի եւ կա թու ղային նե րի փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ 51488 զորամաս: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի կեհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով 7 փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած 29.37 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 7 փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով: Այսպիսով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:» 2.Դատաքննության ընթացքում․ Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ դեռևս չեն վերացել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերը, ուստի գտնում է որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Պաշտպանական կողմը դիրքորոշում հայտնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի վերաբերյալ հայնեցին, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև այլ ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմաններում։ Մեղադրյալն ըստ էության միացավ իր պաշտապնների դիրքորոշումներին։ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Այսպիսով՝ Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով հետևյալ պատճառաբանությամբ. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:» Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով): Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքները և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքների մասով, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, չեն հարցաքննվել անձինք այս ընթացակարգի շրջանակներում առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն առկա չէ: Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին Դատարանն արձանագրում է, որ դեռևս 2025 թվականի մայիսի 12-ին քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը դատարանն արձանագրել էր, որ թեև նվազ սակայն առկա է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը կարող է ապօրինի ազդեցություն գործադրել վարույթի բնականոն ընթացքի վրա։ Գնահատելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու ռիսկը դատարանն արձանագրել էր, որ դեռևս առկա է մեղադրյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու, հավանականությունը։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ 2025 թվականի մարտի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել համակցված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը, որից հետո մեղարյալին ներկայացված մեղադրնքը փոփոխվել է և ներկայումս նրան մեղադրանք է առաջադրվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Դատարանը գտնում է, որ թեև արարքի/ների ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Ներկայումս գնահատելով խափանման միջոցի կիրառման համար անհրաժեշշտ հիմքերը Դատարանը գտնում է, որ դրանք շարունակում են առկա լինել և մեղադրյալի կողմից բացասական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը զսպելու համար մեղադրյալի անձնական ազատությունը ենթակա է սահմանափակման, քանի որ ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է երկարացնել մեղադրյալի նկատմամբ համակցված կիրառված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում: Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամանակ մեղադրյալին պետք է արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը անհրաժեշտ է դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության վրա: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում։ 2. Տնային կալանքի ժամանակ արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականների հետ շփմանը, պետական մարմինների կողմից ուղարկված փոստային առաքանիներ ստանալուն, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 3. Տնային կալանք խափանման միջոցի կատարումը և սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայությանը: 4. Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:58 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Պատիժ նշանակելը հանցագործությունների համակցության դեպքում (ՀՀ քր. օր. 74 հոդված) |
| Այլ պատժաչափեր | Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված) |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 84 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/1461/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «26» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյանի դատական նիստերի քարտուղար՝ Դ․Գրիգորյանի հանրային մեղադրող՝ Հ․Սաֆարյանի Ա․Ոսկանյանի պաշտպան՝ Յու․Ալոյանի մեղադրյալ՝ Հ․Սարգսյանի դռնբաց դատական նիստում հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի (ծնված 07.10.2004թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Չարենցավան համայնք, 4 թաղամաս, 7 շենք, բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, քաղաք Հրազդան, 1 միկրաշրջան, 36 շենք, 24 բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանը կազմել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանը կազմել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը: 2025 թվականի մարտի 8-ին Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մարտի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել համակցված տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին։ 2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1461/01/25 համարի ներքո մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: 2025 թվականի ապրիլի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ քրեական գործը վերադարձվել է հսկող դատախազին վերադարձնելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը երկարաձգվել է 1 ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: 2025 թվականի մայիսի 19-ին թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել է նախնական դատական լսումներ: 1.1 Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղադրվում է «այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 514.8. զորամասի 1-ին հատուկ գործողությունների վաշտի, անօդաչու թռչող սարքերի հաշվարկի օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի եւ կա թու ղային նե րի փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ 51488 զորամաս: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի կեհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով 7 փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած 29.37 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 7 փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով: Այսպիսով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքների կատարում, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:» 2․ Արագացված վարույթ. Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Հանրային մեղադրողն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ առարկություն չներկայացրեց: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը համաձայն է մեղադրանքի հետ, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: 3․ Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված մեղադրյալի վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել: 4․Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։ Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման. Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը: Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: 3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ …»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: 2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին: 3. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կամ անզգուշությամբ կատարված ծանր հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 10 տարին: 4. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է դիտավորությամբ կատարված ծանր հանցանք, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 15 տարին:» Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման, ազատության սահմանափակման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով: Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով: Կարճաժամկետ ազատազրկման ժամկետը հաշվարկվում է օրերով և ամիսներով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով: 3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց: 4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց: 5. Հանցանքը կատարելուց հետո հոգեկան առողջության խնդիրներ ի հայտ գալու հիմքով անձի նկատմամբ նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները կիրառելու ժամկետը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաշվակցվում է պատժի ժամկետին:»: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (...) 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ (...) 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, (...)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի դրսևորում, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել` ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները, գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը, զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։ Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը պետք է ոչնչացնել, իսկ թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, (որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար), սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին պետք է վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։ Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում դատական ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը. ՎՃՌԵՑ 1. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ 2. Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ 3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։ 4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցել մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։ 5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։ 6. Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: 7. Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված ՀՀ քննչական կոմիտեի 469 համարի կլոր կնիքի դրոշմով կնիքված Հ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամն հայտնաբերված թվով՝ ընդհանուր 62 հատ փալաթիթեղներով փափեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցները և բժշկական կաթոցիչը ոչնչացնել։ Թվով 2 հատ «Հոնոր» մեդելի և 1 հատ «Վեռտու» մոդելի բջջային հեռախոսները, կաշվե պայուսակը, դրամապանակը, /որում առկա էր Հ.Սարգսյանի անվամաբ նույնականացման քարտ, Ամերիա բանկի քարտ, ՀԾՀ և 34.000 ՀՀ դրամ գումար/, սև կաշվե պայուսակը, կապիչները և գոտին վերադարձնել Հայկ Հարությունի Սարգսյանին։ 9. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված: 10. Սույն դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 4 հատոր՝ 1-ին հատոր՝ «106» թերթ, կից «1» լազերային սկավառակ, 2-րդ հատոր՝ «200» թերթ, կից «1» լազերային սկավառակ, 3-րդ հատոր՝ «160» թերթ, կից «2» լազերա? |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-106 կից լազերային սկավառակ, 2-200, 3-160 կից լազերային սկավառակ, 4-88 |
| ՈՒր(դատարան) | Երևանի քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | Ե-119178 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | 1-106 կից 1 լազերային սկավառակ, 2-200 կից 1 լազերային սկավառակ, 3-160 կից 2 լազերային սկավառակ, 4-88, 2-135 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1461/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-10-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հայկ Սարգսյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 26.08.2025թ. դատավճիռը պատժի մասով , կայացնել պատիժը խստացնող նոր դատական ակտ՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 7 տարի ժամկետով և թողնել կրելու ազատազրկում 6 տարի 7 ամիս 16 օր ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատական կազմի՝ այլ նիստով ծանրաբեռնված լինելու, ինչպես նաև կողմերի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով խստացվել է |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1461/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «08» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան դատավորներ Ա.Մաթևոսյան Լ.Ալավերդյան քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի մասնակցությամբ՝ դատախազ Ա.Ոսկանյանի պաշտպան Յու.Ալոյանի մեղադրյալ Հ.Սարգսյանի դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյան) 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության յոթերորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մինասյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթը: 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մաթևոսյանի կողմից կազմված արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 17144625 քրեական վարույթը: 2025 թվականի մարտի 8-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 17144625 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 90450525 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90450525 համարի ներքո: 2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է և նրա նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը չկատարելու հիմքով: 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 90450525 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/1461/01/25 համարը: 2025 թվականի ապրիլի 29-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերադարձվել է դատախազին՝ խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով: 2025 թվականի մայիսի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ թիվ 90450525 քրեական վարույթով Հայկ Հարությունի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ մինչև հունիսի 12-ը: 2025 թվականի մայիսի 16-ին կրկին Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 (90450525) քրեական գործը ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում: 2025 թվականի օգոստոսի 26-ին արագացված կարգով քննելով թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է. -Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ -Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ -ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։ -ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կագով նշանակված պատժին հաշվակցվել է մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնվել է կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավորվել է առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։ -Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դրվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա: -Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացվել է, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: -Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը: -Վարույթային ծախսերի հարցը համարվել է լուծված: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Հովհաննես Սաֆարյանի որոշմամբ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ N զորամասի *** հատուկ գործողությունների վաշտի, *** օպերատոր, պայմանագրային զինծառայող, կոչումով շարքային 2024 թվականի սեպտեմբեր ամսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, Վանաձոր քաղաքի երկաթուղայինների փողոցի հարակից այգու տարածքից քաղելու եղանակով ապօրինի ձեռք է բերել *** խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացու թմրամիջոց, այնուհետև 13.01.2025թ-ին՝ ժամը 22:30-ի սահմանմերում, Հրազդան քաղաքի 12-րդ փողոցի մոտակայքում, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է **ների խմբին կատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14- ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներակայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Բացի այդ, Հայկ Հարությունի Սարգսյանը և <<Տելեգրամ>> բջջային հավելվածի անհատականացնող տվյալները, դեռևս չպարզված, «Միստր Մաեստրո» օգտատերը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2- րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել են խմբի կազմում թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու միջոցով եկամուտ վաստակել, և այդ ընդհանուր նպատակն իրագործելու համար Հայկ Հարությունի Սարգսյանը օգտատիրոջ ուղղորդմամբ՝ Երևան-Մասիս ավտոճանապարհի հստակ տեղը չպարզված վայրից վերցրել է, «Միստր Մաեստրո»-ի կողմից պահ տրված «Մարիխոսանա» տեսակի թմրամիջոցով՝ համալրված փաթեթներ, որոնցից 6 հատն ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, ինչից հետո Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ուղևորվել է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, որտեղ թվով ** փաթեթ ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով Հրաչյա Աճառյան փողոցի թիվ 34-րդ. 36/1-րդ և 18-րդ շենքին հարակից հատվածներում, իսկ մնացած ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտո, ինչը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ ոստիկանության Ավանի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով *փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով»: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական քննության արդյունքում կայացված դատավճռում, մասնավորապես նշված է. «Առաջադրված մեղադրանքների հետ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են Հայկ Հարությունի Սարգսյանին վերագրվող արարքների փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։ Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման. Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ պետք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը: Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը։ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործությունների բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության իրականացման աստիճանը, մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա նշանակվող պատժի ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։ (...) Դատարանը, հաշվի առնելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու համար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ (...) Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի դրույթները գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ազատազրկումը և Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի ժամկետով։ (...) Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետի հաշվակցմանը Դատարանը սահմանված պատժին հաշվակցելով Հայկ Հարությունի Սարգսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։ (...) Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի դրույթները, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտնում է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ինչպես նաև ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։ Քննության առնելով խափանման միջոցի հետ կապված հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը տնային կալանքը պետք է վերացնել, իսկ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (...)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանը ներկայացրած վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Հայկ Հարությունի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով անհիմն է, քանի որ անարդարացիորեն բարելավել է մեղադրյալի վիճակը, նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տրված դատական սխալն ազդել է գործի ելքի վրա, խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը և պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոքաբերը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ: Բողոքաբերը նշել է, որ նշված պայմաներում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները, չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս կատարած արարքի և անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բավարար չեն ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ու պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու համար: Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռը բեկանել պատժի մասով, բեկանված մասով կայացնել պատիժը խստացնող նոր դատական ակտ: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ա.Ոսկանյանը պնդեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոք, խնդրեց այն բավարարել: Դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Յու.Ալոյանը առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, հայտնեց իր դիրքորոշումը, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանը միացավ պաշտպանի կողմից հայտնած դիրքորոշմանը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը, 2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը, 3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, 5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը, 6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը, 7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը, 8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը, 9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ, 10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, 11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, 12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: 3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ 1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, 2) շահադիտական դրդումներով, 3) խոշոր չափերով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Զինծառայողի կողմից զորամասում, զինվորական ծառայությունը կրելու այլ վայրում կամ զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու ընթացքում թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի գործածելը կամ դրանք գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալը` պատժվում է զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ կարգապահական գումարտակում պահելով՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: (...)»: Վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…)[Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, 2) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։(...) 21. Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝ 1) մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է: 2) մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում: Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը: (...) Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով կայացրած որոշման մեջ անդրադառնալով բնակչության առողջության դեմ ուղղված, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցագործությունների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանատիպ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ` հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը): Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը): Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությանը (ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը)` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված` մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի ուղղումը հնարավոր է առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված հանգամանքները չեն կարող վկայել այն մասին, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի բխում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Այս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատականի չի արժանացրել մի շարք հանգամանքներ, որոնք վկայում են Հայկ Սարգսյանի կողմից կատարած հանցավոր արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոնների մասին․ -խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված բարձր վտանգավորություն ներկայացնող հանցագործություն՝ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը՝ իրացնելու նպատակով, -հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, կատարել է ոչ մեծ ծանրության և ծանր հանցագործություններ, -մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանին մեղսագրվում է արարքը շահադիտական դրդումներով կատարելը, -հանցագործության եղանակը, այն, որ մեղադրյալը «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված ապօրինի տարածել է՝ դրանք տեղադրելով ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված վայրերում, իսկ ** գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով 55 փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հետագայում ապօրինի իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր մոտ, իսկ 4.84 գրամ ընդհանուր հաստատուն չոր քաշով թվով * փաթեթը հայտնաբերվել է 2025 թվականի մարտի 07-ին վերոնշյալ հասցեներում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում, -Հայկ Սարգսյանը հանդիսանալով պայմանագրային զինծառայող, միայնակ ծխելու եղանակով գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոցը և 2025 թվականի հունվարի 14-ին թմրանյութ գործածած վիճակում ներկայացել է ծառայության վայր՝ ՀՀ ՊՆ N զորամաս, այսինքն վերջինս արհամարհական վերաբերմունք է դրսևորել զինվորական ծառայության կրման կարգի, հասարակության և պետության շահերի նկատմամբ: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը, քննարկվող հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքրոշումների համատեքստում հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող վերը շարադրված հանգամանքները, որոնք բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և վերը նշված փաստարկները տվյալ դեպքում բավարար են հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալը չի կարող ուղղվել և վերասոցիալականացվել առանց իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու: Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված չեն: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենգրքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: (...)»: Վճռաբեկ դատարանը Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի գործով կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(...) ստորադաս դատարանների կողմից մեղադրյալներ Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված հանգամանքները, բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետևության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ կերպ՝ ստորադաս դատարանների կողմից Ա.Ազատյանի և Ա.Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս արձանագրված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում մեղադրյալների կամ նրանց կատարած արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջիններիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ։ (...) Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, այդ թվում նաև՝ մեղադրյալների տարիքը (հանցանքը կատարելու պահին Ա.Ազատյանը եղել է 19 տարեկան, Ա.Պողոսյանը՝ 20 տարեկան), նախկինում դատված չլինելը, Ա.Պողոսյանի խնամքին երկու մանկահասակ երեխայի առկայությունը, Ա.Ազատյանի կնոջ հղի լինելը, ներկայացված մեղադրանքում իրենց լիովին մեղավոր ճանաչելը, հանցագործությունը բացահայտելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, կատարած արարքների համար զղջալը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալների հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջիններիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ՝ ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ (տե՛ս Անդրանիկ Սերգեյի Ազատյանի և Արտաշ Ստյոպայի Պողոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի մարտի 14-ի թիվ ԵԴ1/1136/01/23 որոշումը)»: Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշման համատեքստում գտնում է, որ առկա են բացառիկ այնպիսի հանգամանքներ, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել մեղադրյալի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ։ Նման եզրահանգման հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքերը. -Հայկ Սարգսյանը երիտասարդ է, նախկինում դատապարտված չի եղել, պայմանագրային զինծառայող է, ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրամանատարի կողմից տրված ծառայողական բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, -կատարած արարքների համար իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, -աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, ընդունել է առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ: Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, վերջինիս պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կանոններով: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով պետք է փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար նշանակված պատժին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք է պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ պետք է համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով: Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և պետք է թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով, իսկ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվարկել փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատախազ Ա.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակի: Մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1461/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով: Հայկ Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել նրա անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օրը և թողնել կրելու ազատազրկում 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկել մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-12-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 26-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութեր | քրեական գործը 5 հատորից. 1-ին հատոր՝ 106 թերթ, կից՝ 1 սկավառակ, 2-րդ հատոր՝ 200 թերթ, կից՝ 1 սկավառակ, 3-րդ հատոր՝ 160 թերթ, կից՝ 2 սկավառակ, 4-րդ հատոր՝ 88 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 100 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 26-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | քրեական գործը 5 հատորից. 1-ին հատոր՝ 106 թերթ, կից՝ 1 սկավառակ, 2-րդ հատոր՝ 200 թերթ, կից՝ 1 սկավառակ, 3-րդ հատոր՝ 160 թերթ, կից՝ 2 սկավառակ, 4-րդ հատոր՝ 88 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 100 թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 16145/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1461/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 24-02-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Յուրիկ |
| Ազգանուն | Ալոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 03-04-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1461/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 3 ապրիլի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պաշտպան Յու.Ալոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)` 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռով մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով կանոնների կիրառմամբ Հ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցվել է մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետը և վերջնական թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 7 (յոթ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ Հ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 5 (հինգ) տարի ժամկետով, որի ընթացքում սահմանվել են պարտավորություններ՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն, ներգրավվել հանրօգուտ աշխատանքներում։ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է մասնակի, պատժի մասով փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճիռը՝ վերացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ Հ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 78-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ համապատասխանեցնել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ Հ.Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 7 (յոթ) ամիս ժամկետով: Հ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել է նրա անազատության մեջ գտնվելու 5 (հինգ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետը և թողել է կրելու ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 1 (մեկ) ամիս 16 (տասնվեց) օր ժամկետով: Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Հ.Սարգսյանի պաշտպան Յու.Ալոյանը: Երևան կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոքի պատասխան, խնդրելով մերժել ներկայացված վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանը, այն է` Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-70-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով, Հ.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները, մեղքը ընդունելը, երիտասարդ լինելը, տան միակ աշխատողը լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ գտել է, որ վերը թվարկված հանգամանքների առկայության պայմաններում մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին, սակայն Վերաննիչ դատարանը, պատժի նշանակման մասով կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի դրույթները, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներն այն պարագայում, երբ ՀՀ քրեական օրեսգիրքը նշված երկու հոդվածների միաժամանակյա կիրառման վերաբերյալ արգելքներ չի սահմանել: Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոքաբերը խնդրել է մասնակի, պատժի կրման մասով, բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշումը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով համապատասխան ժամկետով փորձաշրջան: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (...) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). 5) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի և Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հայկ Հարությունի Սարգսյանի պաշտպան Յու.Ալոյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 08-12-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 27-02-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 5 հատորից․ /106, 200, 160, 88, 100, կից չորս լազերային սկավառակ/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 27-02-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 08-04-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 5 հատորից․ /106, 200, 160, 88, 135, կից չորս լազերային սկավառակ/։ |