ԵԴ1/1453/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

<<02>> մարտի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Հարությունյանի,

մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի պաշտպան Տաթեվիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Մ.Մելքոնյան) 2026 թվականի հունվարի 12-ի «Կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշումը.

ՊԱՐԶԵՑ

Դատական վարույթի ընթացքը
1․ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին կազմվել է թիվ 14807524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ դրան շնորհվել է ԵԴ1/1453/01/25 հերթական համարը։
2025 թվականի ապրիլի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) «Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշմամբ՝ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1453/01/25 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արման Էմիլի Աղաջանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (նախաքննական համար՝ 14807525), վարույթը և նշանակվել է նախնական դատալսումներ։
2026 թվականի հունվարի 12-ին Առաջին ատյանի դատարանի «Կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշմամբ՝ թիվ ԵԴ1/1453/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնվել է անփոփոխ: Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 /երեք/ ամիս ժամանակով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 10-ը:
2026 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Արման Աղաջանյանի պաշտպան Տաթեվիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի հունվարի 12-ի վերը նշված որոշման դեմ, վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2026 թվականի փետրվարի 16-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատավոր Մ․Հարությունյանին։ Դատական գործը դատավոր Մ.Հարությունյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի փետրվարի 17-ին:
2026 թվականի փետրվարի 18-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի <<Վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու մասին>> որոշմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 12-ի թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշման դեմ պաշտպան Տաթեվիկ Հակոբյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Որոշվել է վերանայման վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2026 թվականի մարտի 02-ը։

Դատական վարույթի փաստական հանգամանքները և վերանայման վարույթի լուծման համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Թիվ 14807524 քրեական վարույթով հաստատված մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ Արման Էմիլի Աղաջանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ բովանդակային հետևյալ ձևակերպմամբ. <<(…) [Ն]ա, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 05:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արմենուհի Տիգրանյան փողոցի թիվ 12/3 հասցեում գտնվող քարե պատի վրա «TELEGRAM @jik_boss ПВП/MEF/ГАШ Adjika.cc» տելեգրամյան տեղեկատվական միջոցի հղումը վերարտադրելու միջոցով դիտավորությամբ գովազդել է առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցներ:
Այսպես.
Արման Աղաջանյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 42-րդ հոդվածի պահանջները, 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ժամը 05:00-ի սահմաններում «TELEGRAM @jik_boss ПВП/MEF/ГАШ Adjika.cc» տելեգրամյան տեղեկատվական միջոցի հղումը նույն գրառումը պարունակող բացվածք ունեցող պոլիմերային թիթեղյա վահանակի և կապույտ ներկի օգտագործմամբ Երևան քաղաքի Արմենուհի Տիգրանյան փողոցի թիվ 12/3 հասցեում գտնվող քարե պատի վրա վերարտադրելու միջոցով, իրացնելու նպատակով և շահադիտական դրդումներով գովազդել է «Adjika.cc» ինտերնետային կայքում առկա «Top_Tovar_Armenia» և «Adjika Top» տելեգրամյան ալիքներով ցուցադրվող առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 15 գրամ քաշով և ընդհանուր 432.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ «PVP» տեսակի, ինչպես նաև 1 գրամ քաշով և 95.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Կոկաին» տեսակի թմրամիջոցներ՝ այդ կերպ նպատակ հետապնդելով անորոշ թվով անձանց շրջանում առաջացնել հետաքրքրություն թմրամիջոցների, դրանց տեսակների, արժեքների և ձեռքբերման եղանակների նկատմամբ:
(…)>>:
3. Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի հունվարի 12-ի վերը նշված որոշմամբ՝ մասնավորապես նշվել է. <<(…) Դատարանը, լսելով դատավարության կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքի կիրառման հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք խափանման միջոցի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս շարունակում են առկա լինել մեղադրյալ Ա.Աղաջանյանին կալանքի տակ պահելու հիմքերը: Անդրադառնալով գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն պահին գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս ամբողջ ծավալով հետազոտված չեն գրավոր ապացույցները և հարցաքննված չեն գործով դատակոչված վկաները, ուստի շարունակում է առկա լինել ողջամիտ մտավախություն այն մասին, որ Ա.Աղաջանյանը կարող է վերջիններիս վրա ազդեցություն գործադրելու և իր օգտին ցուցմունքներ տալուն դրդելու միջոցով խեղաթյուրել գործի փաստական հանգամանքների իրական ամբողջությունը:
Բացի այդ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում Ա.Աղաջանյանը դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ՝ բազմիցս խախտելով խափանման միջոցի պայմանները, մասնավորապես՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից կազմված արձանագրությամբ հաստատվում է այն հանգամանքը, որ Ա.Աղաջանյանը վնասել է իրեն ամրացված էլեկտրոնային հսկողության սարքավորումը, որը սկսել է գործել սահմանափակումներով, իսկ մինչ այդ էլ յուրաքանչյուր անգամ տարբեր պատճառաբանություններ հայտնելով փորձել է «արդարացված» համարել իր կողմից խափանման միջոցի պայմանների անընդմեջ խախտումները: Հետևապես, արդեն իսկ արձանագրված փաստերը Դատարանին թույլ են տալիս եզրահանգում անելու այն մասին, որ մեղադրյալ Ա.Աղաջանյանի վարքագիծը քննության սույն փուլում հնարավոր չէ ապահովել ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով, քանզի այդ պարագայում հնարավոր է խաթարվի դատաքննության բնականոն ընթացքը:
Դատարանն, անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությանը, գտնում է, որ այն շարունակում է առկա լինել շատ բարձր հավանականությամբ, որպիսի դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Արման Էմիլի Աղաջանյանի վերաբերյալ առկա են եղել ևս երկու վարույթներ, որոնցով վերջինիս մեղսագրվել են ապօրինի թմրանյութերի շրջանառության վերաբերյալ ենթադրյալ հանցանքների կատարում և դրանցով նրա նկատմամբ կիրառված են եղել ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցներ, որոնք գործուն միջոց չեն եղել Արման Աղաջանյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու տեսանկյունից: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ շարունակվում է առկա լինել հավանականությունն առ այն, որ մեղադրյալը, մնալով ազատության մեջ, կարող է կատարել նոր ենթադրյալ հանցավոր արարք:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստը կանխելու հիմքին՝ Դատարանը գտնում է, որ փախուստի դիմելու մտավախությունը նվազ չափով, բայց այնուամենայնիվ առկա է՝ պայմանավորված Ա.Աղաջանյանին մեղսագրվող արարքի համար ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ, որը, սակայն չի կարող դիտվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, սակայն հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում մատնանշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանն արձանագրելով, որ Արման Աղաջանյանին մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքը դասվում է առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, որի համար որպես պատիժ է նախատեսված ազատազրկումը՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, հետևաբար, մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և նախատեսված պատժի խստությունը հանդիսանում են մեղադրյալի կողմից հակաօրինական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր:
Այսպիսով, Դատարանի գնահատմամբ վերոնշյալ հանգամանքները էականորեն բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի հավանականությունը, և միաժամանակ համակցության մեջ թույլ են տալիս դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի տվյալ փուլում նրա պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց երկարաձգելու միջոցով:
Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ներկայիս փուլում վերոնշյալ կանխատեսական ենթադրության հաստատման համատեքստում հիմնավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումից բացի այլ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը, նման դիրքորոշման նպատակը կայանում է նաև նրանում, որ գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հետազոտվեն գործով հավաքված բոլոր ապացույցները և բացառված չէ, որ կարող է անհրաժեշտություն առաջանալ այլ ապացուցողական գործողություններ և վարութային գործողություններ կատարելու, հետևաբար Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են անձին անազատության մեջ պահելու հիմքերը, որոնց բարձր հավանականությունն ու սույն որոշմամբ վերլուծված հիմքերի շարունակական առկայությունն արդեն իսկ բացառում են ավելի մեղմ խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի պատշաճ վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովել հնարավոր չէ, հետևաբար նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ։
Դատարանը գտնում է, որ կալանավորումը շարունակում է լինել այն բացառիկ խափանման միջոցը, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ վարույթի քննության այս փուլում մեղադրյալ Արման Աղաջանյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: (…)>>:
Վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքում մեղադրյալ Արման Աղաջանյանի պաշտպան Տաթեվիկ Հակոբյանը մասնավորապես նշել է. <<(…) Սույն վերաքննիչ բողոքը բերվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի /այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք/ 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։ Մասնավորապես, սույն գործով առկա է դատական սխալ, դատավարական իրավունքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ՝ Դատարան/ սխալ է կիրառել Օրենսգրքի 116-րդ, 118-րդ հոդվածները, 347-րդ հոդվածների պահանջները։
(…)
Դատարանը, անդրադառնալով կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությանը, կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությանը, մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտել է, որ այն առկա է և դրա ռիսկայնությունը բարձր է, և հիմք է ընդունել այն հանգամանքը, որ Արման Աղաջանյանի վերաբերյալ առկա են ևս երկու համանման վարույթներ: Նշվածի առնչությամբ հարկ է նշել, որ եթե նույնիսկ առկա է քրեորեն հետապնդելի արարք կատարելու հավանականություն, ապա արդարացված չէ խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգումը անձի մեղավորության վերաբերյալ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի բացակայության պայմաններում:
Կալանավորման հիմքերից վարույթին խոչընդոտելու հիմքի առկայության առնչությամբ Դատարանը բողոքարկվող դատական ակտում հիմնավոր է համարել հետևյալ հանգամանքների ուժով, մասնավորապես՝ դեռևս հետազոտված չեն գրավոր ապացույցները, հարցաքննված չեն գործով դատակոչված վկաները։ Այս առնչությամբ հատկանշական է փաստել այն, որ Արման Աղաջանյանը մեղադրվում է իրացնելու նպատակով թմրամիջոց գովազդելու մեջ, հետևաբար ինչ ազդեցության գործադրման մասին մասին է խոսքը, բացի այդ մեղադրյալը վարույթին օժանդակող ցուցմունքներ է տվել, չի ցանկացել առերես հարցաքննվել գործում առկա վկաների հետ, հետևապես ինչպես է հիմնավորվում վարույթին խոչընդոտելու շահագրգռվածությունը։ Ինչ վերաբերում է այն պնդմանը, որ դեռևս չեն հետազոտվել գրավոր ապացույցները, ապա առավել քան ակնհայտ է, որ որևէ մեղադրյալ որևիցե իրավիճակում և պայմաններում չի կարող խոչընդոտել դատարանում գրավոր ապացույցների հետազոտմանը: Բացի այդ նախաքննության փուլում թիվ ԵԴ1/2087/06/24 քրեական գործով 2025 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ Դատարանը քրեական վարույթին խոչընդոտելու ռիսկը գնահատել է նվազած, անհայտ է թե ինչ հանգամանքների ուժով է բողոքարկվող դատական ակտում Դատարանը դրա առկայությունը գնահատել բարձր:
Անդրադառնալով փախուստ կատարելու հավանականությանը Դատարանը նշվածի հավանականությունը նվազ չափով սակայն համարել է առկա:
Ամփոփելով՝ սույն քրեական գործով Արման Աղաջանյանի՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի/միջոցների չի կարող որևիցե կերպ խաթարել սույն քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել այդ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ: (…)>>:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 12-ի թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշումը, մեղադրյալ Արման Աղաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնել: Կամ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 12-ի թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արման Աղաջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատել կալանքից՝ խափանման միջոց կալանքը փոխարինել այլընտրանքային խափանման միջոցով/միջոցներով:

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
7. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
ա) անձին օրինական կերպով կալանքի տակ պահելը իրավասու դատարանի կողմից նրա դատապարտվելուց հետո,
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
դ) անչափահասին կալանքի վերցնելը օրինական կարգադրության հիման վրա՝ դաստիարակչական հսկողության համար, կամ նրա օրինական կալանավորումը՝ նրան իրավասու իրավական մարմնին ներկայացնելու նպատակով,
ե) անձանց օրինական կալանքի վերցնելը՝ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև հոգեկան հիվանդներին, գինեմոլներին կամ թմրամոլներին կամ թափառաշրջիկներին օրինական կալանքի վերցնելը,
զ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ նրա անօրինական մուտքը երկիր կանխելու նպատակով, կամ այն անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, որի դեմ միջոցներ են ձեռնարկվում` նրան արտաքսելու կամ հանձնելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն՝ <<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2․ Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են՝
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում՝ փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:(…)>>։
Վերոգրյալից բխում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Այսինքն, խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների և նպատակների առկայության դեպքում անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարացվել, եթե անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այդ թվում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։
<<Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
-Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման կամ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (Նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81):
- Խափանման միջոցները, այդ թվում կալանքը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կամ այլ խարանման միջոցների կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
-Կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել եթե առկա են խափանման միջոց կիրառելու պայմանները և նպատակները և այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել խափանման միջոցի նպատակների իրացումը։
- Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` հատուկ վերանայման կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Տվյալ դեպքում, մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների հատուկ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:
- Դատաքննության փուլում գտնվող քրեական գործերի շրջանակներում կայացված Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան դատական ակտը բեկանելու համար պետք է լինի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով դատական վարույթում դրսևորված ջանասիրության հարցին, 2025թ. հուլիսի 30-ի թիվ ՍԴՈ-1792 որոշմամբ մասնավորապես արձանագրվել է․ <<(․․․) Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերը համապատասխանում են Սահմանադրությանն այն մեկնաբանությամբ, որ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով պատշաճ ջանասիրության (due diligence) ապահովման պարտականությունը տարածվում է նաև դատական վարույթում գործը քննող դատարանի վրա(․․․)>>:
8. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 2-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, Արման Էմիլի Աղաջանյանը մեղադրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է ազատազրկում՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով: Դրա հետ մեկտեղ, Արման Էմիլի Աղաջանյանին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը), գործի՝ ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը՝ մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը): Սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված և սույն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին տրամադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, և որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չի կարող դիտարկվել նյութերում առկա, ինչպես նաև վերանայման բողոքում նշված հանգամանքները:
Հետևաբար, վերանայման բողոքում ներկայացված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար:
Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ խափանման միջոցի նպատակներն ունեն կանխատեսական բնույթ և ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել, վերանալ, ավելանալ, և նախկինում կայացված որոշմամբ արդեն իսկ նշված նպատակը կամ որևէ նպատակի բացակայության վերաբերյալ նշումը կամ նպատակի առկայության վերաբերյալ նշված հետևության հիմքում ընկած փաստական տվյալներն, ինքնին չեն բացառում, համապատասխան փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, հետագայում այդ նպատակի առկայության վերաբերյալ հետևության հանգելու, ինչպես նաև համապատասխան նպատակի առկայության վերաբերյալ այլ հետևության հանգելու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները և դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաստական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումը, տվյալ դեպքում չի կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար:
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալի արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի երկարաձգումն այն պայմաններում, երբ առկա է մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը և այն հնարավոր չէ չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, արդարացված է և ապահովում է անձի իրավունքի սահմանափակման և հետապնդվող արդյունքի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռություն: Հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը):
Դրա հետ մեկտեղ, վարույթն իրականացնող Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ներկայացված նյութերի, այդ թվում՝ սույն գործի առանձնահատկություններից ու բարդությունից բխող քննության ծավալի համատեքստում իրականացված դատավարական գործողությունների կատարման մասին վկայող փաստական տվյալների (տե՛ս թիվ ԵԴ1/1453/01/25 վարույթի նյութերը և սույն որոշման 3-րդ կետում նշված տվյալները) առկայությունը հիմք է տալիս արձանագրելու, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրվել է պատշաճ ջանասիրությունը։
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերանայման բողոքում նշված փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց, կամ դրանց համակցությունը կիրառելու համար և էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը): Տվյալ դեպքում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձի վերաբերյալ վարույթի նյութերում առկա փաստարկներին, ապա հարկ է նշել, որ մեղադրյալի անձին վերաբերվող տվյալներն, ինչպես ինքնին, այնպես էլ սույն որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, քրեական գործի քննության տվյալ փուլում, բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ կամ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման միջոցով:
Ինչ վերաբերում է վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
9. Այսպիսով, ամփոփելով սույն որոշման 6-8-րդ կետերում շարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված համապատասխան պայմանների և նպատակների առկայության ու ըստ այդմ՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու իրավաչափության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ փաստելով, որ դրանք հիմնավոր են և բխում են վերաբերելի իրավակարգավորումներից։
Այսինքն, մեղադրյալ Արման Էմիլի Աղաջանյանի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է հարցը ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով վերը նշված պատճառաբանություններն, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալի պաշտպան Տաթեվիկ Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
10. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը․

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 12-ի «Կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու, անփոփոխ թողնելու, վերացնելու, այլ խափանման միջոց ընտրելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1453/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հատուկ վերանայման կարգով՝ այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ