ԵԴ1/1457/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«23» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր Ռազմիկ Մարիկյան
դատական նիստերի քարտուղար Լիլի Նիկոլոյանի

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող Աիդա Հակոբյանի
պաշտպաններ Տաթևիկ Հակոբյանի
Վահագն Հարությունյանի
մեղադրյալներ Գուրգեն Չատունցի
Գագիկ Ավետիսյանի

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի (ծնված՝ 13.04.1980թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Ներքին Շենգավիթի 11 փողոցի 39/2 շենքի 24 բնակարան հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի (ծնված՝ 28.07.1980թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, փաստացի ամուսնացած, խնամքին ունի մեկ անչափահաս երեխա, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքի Սանահին Սարահարթի 3 թաղամասի 13 շենքի 12 բնակարան հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10109425 քրեական վարույթը (այսուհետ՝ քրեական վարույթ):
2025 թվականի հունվարի 29-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ քրեական վարույթով Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 29-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի որոշմամբ քրեական վարույթով Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելք:
2025 թվականի ապրիլի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտքագրվել թիվ 10150025 նախաքննական համարով քրեական գործը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1457/01/25 համարը և մակագրվել դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանին:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյան ընդհանուր իրավասության դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1457/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման, «ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության 2021 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 1881-Ն, պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, դեռևս քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում առանց իրացնելու նպատակի իրենց անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք են բերել և 2025 թվականի հունվարի 27-ին՝ ժամը 17։00-ի սահմաններում, ապօրինի պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմանը կից 1-ին հավելվածում սահմանված, խոշոր չափերի՝ 0.99 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչության ՍԴՈՒՀԴՊ բաժնի աշխատակցի կողմից նույն օրը կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի հագին եղած կապույտ ջինսե տաբատի աջ գրպանի փոքր գրպանիկից։
Այսինքն՝ Գուրգեն Վլադիկի Չատունցին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:»:
Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ «նա, խախտելով «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման, «ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության 2021 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 1881-Ն, պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, դեռևս քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի հետ նախնական համաձայնությամբ խմբի կազմում առանց իրացնելու նպատակի իրենց անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք են բերել և 2025 թվականի հունվարի 27-ին՝ ժամը 17։00-ի սահմաններում, ապօրինի պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշմանը կից 1-ին հավելվածում սահմանված, խոշոր չափերի՝ 0.99 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳՎ Երևան քաղաքի վարչության ՍԴՈՒՀԴՊ բաժնի աշխատակցի կողմից նույն օրը կատարված անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի հագին եղած կապույտ ջինսե տաբատի աջ գրպանի փոքր գրպանիկից։
Այսինքն՝ Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:»:
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալներ Գուրգեն Չատունցը, Գագիկ Ավետիսյանը և պաշտպաններ Տաթևիկ Հակոբյանը, Վահագն Հարությունյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողը հրապարակել է մեղադրանքների փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալներ Գուրգեն Չատունցը և Գագիկ Ավետիսյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել են, որ միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրենց պարզ է, և համաձայն են մեղադրանքի հետ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գուրգեն Չատունցը դատված չէ:
 ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից արտատպված տեղեկատվության համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գուրգեն Չատունցի եկամուտը բացակայում է:

 ՀՀ ՊՆ թիվ 99097 զորամասի շտաբի պետի՝ 2025 թվականի մայիսի 5-ի տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գուրգեն Չատունցը 2025 թվականի ապրիլի 5-ից մինչև մայիսի 6-ը կամավորական հիմունքներով ծառայել է ՀՀ ՊՆ 99097 զորամասում և իրականացրել է մարտական հերթապահություն:
 ՀՀ ՊՆ թիվ 99097 զորամասի շտաբի պետի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ի տեղեկանքը, որի համաձայն Գուրգեն Չատունցը 2025 թվականի հոկտեմբերի 4-ից մինչև հոկտեմբերի 31-ը կամավորական հիմունքներով ծառայել է ՀՀ ՊՆ 99097 զորամասում և իրականացրել է մարտական հերթապահություն:
 ՀՀ պաշտպանության նախարարության և Երկրապահ կամավորական միության կողմից տրված պատվոգրերը:
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գագիկ Ավետիսյանը դատվածություն չունի:
 ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից արտատպված տեղեկատվության համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գագիկ Ավետիսյանի եկամուտը բացակայում է:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցը և Գագիկ Ավետիսյանը կատարել են իրենց մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին, մասնավորապես՝ դատապարտված մեղադրյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր ճանաչելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Որպես անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը դիտում է Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի՝ դատվածություն չունենալու հանգամանքը, ինչպես նաև Գուրգեն Չատունցի՝ մարտական հերթապահություն իրականացրած լինելու և պատվոգրեր ստացած լինելու հանգամանքները:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցին և Գագիկ Ավետիսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նրանք ենթակա են պատժի՝ իրենց կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ կետի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(...)»:
Մինչ մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի և Գագիկ Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի տեսակի, չափի և կրման նպատակահարմարության հարցերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել արդարացի պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը` տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Անդրադառնալով Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանի նկատմամբ հոդվածի մասերի սանկցիաներով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի նշանակման հարցին և հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանն իր բանավոր խոսքի համաձայն՝ ներկայում չի կարողանա վճարել տուգանքը՝ Դատարանը ելնելով մեղադրյալի գույքային դրությունից, գտնում է, որ նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը նպատակահարմար չէ նշանակել, քանի որ այդ դեպքում դրանց կատարումը հնարավոր չի լինի ապահովել և ըստ այդմ հնարավոր չի լինի հասնել պատժի նպատակներին:
Բացի այդ, Դատարանի կարծիքով՝ տուգանք պատժատեսակը տվյալ դեպքում կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալի կյանքի պայմանների վրա և ըստ այդմ՝ լինել անհամաչափ և ոչ մարդասիրական պատիժ (Դատարանի հետևությունները համահունչ են ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի Ս. Աղախանյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումներին):
Նման պայմաններում Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը համաձայնել է կատարել հանրային աշխատանքներ, գտնում է, որ մեղադրյալ Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ հանրային աշխատանքների՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ:
Անդրադառնալով Գուրգեն Չատունցի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի տեսակի, չափի և կրման նպատակահարմարության հարցերին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գուրգեն Չատունցի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…)
3.Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն.
(…)
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, (…):
Քրեաիրավական նշված նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն՝ պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ «Էկենգ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ստացված տեղեկանքի համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի եկամտի վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն, ուստի նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ի փոփոխության համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 2025 թվականի հունվարի 27-ին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ կիրառելի է ներկայում գործող նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը:
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գուրգեն Չատունցի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև նրա կողմից կատարված հանցանքների բնույթն ու նշանակությունը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրությունը գտնում է, որ նա ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական նվազագույնը 62.500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գուրգեն Չատունցի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Գագիկ Ավետիսյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթով խափանման միջոց չի ընտրվել, Դատարանը այդ հարցը համարում է լուծված:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0,99 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10150025 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար, իսկ «iPhone» մոդելի 359464086761678 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը վերադարձնել Գուրգեն Չատունցին:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2025 թվականի փետրվարի 8-ի և ապրիլի 10-ի որոշումներով արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը, նկատի ունենալով արագացված վարույթ կիրառելու հանգամանքը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասով, փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալներից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գուրգեն Վլադիկի Չատունցին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Գուրգեն Վլադիկի Չատունցին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ նվազագույնը ամսական 62.500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Գուրգեն Վլադիկի Չատունցի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գուրգեն Չատունցի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Գագիկ Սեմյոնի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ:
Իրեղեն ապացույցների և արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի տնօրինման և պահպանման հարցը լուծել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ