ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա․ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
Դ․ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՇԱՀԳԱԼԴՅԱՆԻ
պաշտպան Հ․ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՏԵՐ-ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հուլիսի 18-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության համագործակցության վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի (ծնված՝ 05․06․1994թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Բագրևանդի փողոց, հարակից 1 շենք հասցեում, բնակվող՝ ք․Երևան, Շարուրի փողոց 20 շենք, 28բն․ հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանը։
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 16835724 քրեական վարույթը։
2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին որոշում է կայացվել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մարիամ Չիբուխչյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան՝ թիվ 16835724 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը՝ երկու ամիս ժամանակով կիրառելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1985/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը՝ երկու ամիս ժամանակով։ Խափանման միջոց կալանքի սկիզբը հաշվվել է Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի պաշտպանների կողմից ներկայացվել է համագործակցության միջնորդություն։
2025 թվականի հունվարի 03-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16837524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի և վերջինիս պաշտպաններ Հայկ Շահումյանի և Մնացական Շահգալդյանի միջնորդությունը բավարարելու և մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի և վերջինիս շահերի պաշտպաններ Հայկ Շահումյանի և Մնացական Շահգալդյանի մասնակցությամբ համագործակցության համաձայնագիր կազմելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 05-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մարիամ Չիբուխչյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան՝ թիվ 16835724 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին։
2024 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1985/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամանակով։
2025 թվականի հունվարի 16-ին կազմվել է համագործակցության համաձայնագիր կնքելու մասին արձանագրությունը։
2025 թվականի մարտի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մարիամ Չիբուխչյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան՝ թիվ 16835724 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին։
2025 թվականի մարտի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1985/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել են այլընտրանքային համակցված խափանման միջոցներ՝ տնային կալանք՝ 2 ամիս ժամկետով՝ համապատասխան սահմանափակումներով, գրավ ՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելք։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախաձեռնվել է թիվ 16156125 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 16835724 և 16156125 քրեական վարույթները միացնելու և միացված վարույթին 16835724 համարը շնորհելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 17-ի որոշմամբ թիվ 16835724 վարույթից անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով անհայտ անձի կողմից խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին իրացնելու դեպքով և անջատված մասով նախաքննությունը շարունակվել է 16156125 համարի ներքո։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին որոշում է կայացվել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 13 փաթեթներում առկա ընդհանուր 1․09/-0․39 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին որոշում է կայացվել «Այֆոն» մոդելի 354746825106735 գործարանային համարի բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ՝ համագործակցության վարույթ՝ հատուկ կարգ կիրառելու միջնորդությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում։ Նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին և 2025 թվականի ապրիլի 28-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին:
2025 թվականի ապրիլի 28-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 05-ին՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամանակով երկարաձգելու և 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով գրավը և բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու մասին։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Ոսկանյանի որոշմամբ թիվ 16835724 քրեական վարույթով Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ Հ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ «(...) նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ․ դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին ձեռք է բերել և իր հագին կրած կապույտ գույնի պայուսակի գրպանում մինչև 2024թ. նոյեմբերի 12- ին՝ ժամը 18։00-ի սահմաններում պահել է թվով 13՝ կապույտ գույնի կպչուն ժապավեններով ամրացված, «զիփ» տեսակի փականով պոլիէթիլենային փաթեթներում առկա խոշոր չափի՝ ընդհանուր 1,09 գրամ քաշով «Մեթամֆիտամին» տեսակի թմրամիջոց, ընդհանուր 1 գրամ հաստատուն չոր քաշով, մանր չափի՝ կանեփի և թութունի բուսական մանրացված մասնիկներից կազմված «Տետրահիդրոկաննաբինոլներ» պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց, ընդհանուր 3,55 գրամ, զգալի չափի՝ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2024թ. նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 18։00-ի սահմաններում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊԲ աշխատակիցների կողմից՝ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի անձնական խուզարկության ժամանակ»:

Համագործակցության վարույթ
Քրեական վարույթի նյութերը դատարան հանձնելիս հանրային մեղադրողը միջնորդություն է հարուցել մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ դատաքննության հատուկ կարգ կիրառելու և նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 16-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա դատախազության դատախազ Ա․Ոսկանյանի, մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի, պաշտպաններ Հայկ Շահումյանի և Մնացական Շահգալդյանի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր, համաձայն որի․
«Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա դատախազության դատախազ, արդարադատության երկրորդ դասի խորհրդական վարչական շրջանի Ա.Վ.Ոսկանյանս, համաձայն իմ կողմից 03.01.2025թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող թիվ 16837524 քրեական վարույթով, ըստ մեղադրանքի՝ մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, կայացված համագործակցության միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշման և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 468-րդ հոդվածի պահանջներով, ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում (հասցե՝ ք. Երևան Ա. Սարգսյան 22), մասնակցությամբ մեղադրյալ մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի և վերջինիս շահերի պաշտպաններ Հայկ Շահումյանի և Մնացական Շահգալդյանի կազմեցի համագործակցության համաձայնագիր։
Մեղադրյալի անունը, ազգանունը, հայրանունը, ծննդյան թիվը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, բնակության հասցեն, քաղաքացիությունը, կրթությունը, աշխատանքի կամ ուսման վայրը, դատվածության առկայությունը, ինչպես նաև այլ վերաբերելի տեղեկություններ- Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյան, ծնված` 1994թ. հունիսի 5-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, խնամքին 2 անչափահաս երեխա, հաշվառված՝ ք.Երևան Բագրևանդի փողոց, հարակից շենք 1, փաստացի բնակվում է ք.Երևան Շարուրի փողոց, շենք 20, բն.28 հասցեում։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը և դրա ժամկետը-
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը՝ 2 ամիս ժամկետով (փաստացի արգելանքի է վերցվել 12.11.2024թ.):
2025 թվականի հունվարի 5-ին մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի որոշմամբ երկարացվել է 2 ամիս ժամանակով՝ մինչև 2025 թվականի մարտի 12-ը։
Հայկ Շահումյան (արտոնագիր 759)
Մնացական Շահգալդյան (արտոնագիր՝ 3010)
Հայկ Շահումյանը և Մնացական Շահգալդյանը 22.11.2024թ․ համապատասխան դիմումի հիման վրա թիվ 16835724 քրեական վարույթով ներգրավվել են որպես մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի պաշտպաններ։
Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը, արարքի իրավական գնահատականը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից մեղադրանքը չվիճարկելը- 13.11.2024թ. հսկող դատախազի կողմից՝ որոշում է կայացվել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2- րդ և 3-րդ կետերով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին հանցանքի կատարման համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին ձեռք է բերել և իր հագին կրած կապույտ գույնի պայուսակի գրպանում մինչև 2024թ. նոյեմբերի 12-ին` ժամը 18:00-ի սահմաններում՝ պահել է թվով 13՝ կապույտ գույնի կպչուն ժապավեններով ամրացված, «զիփ» տեսակի փականով պոլիէթիլենային փաթեթներում՝ առկա խոշոր չափի` ընդհանուր 1,09 գրամ քաշով «Մեթամֆիտամին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024թ. նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 18:00-ի սահմաններում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊԲ աշխատակիցների կողմից՝ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի անձնական խուզարկության ժամանակ:
13.11.2024թ. Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել:
19.12.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային նոր քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, իրացնելու նպատակով, շահադիտական դրդումներով, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին ձեռք է բերել և իր հագին կրած կապույտ գույնի պայուսակի գրպանում մինչև 2024թ. նոյեմբերի 12-ին` ժամը 18:00-ի սահմաններում՝ պահել է թվով 13՝ կապույտ գույնի կպչուն ժապավեններով ամրացված, «զիփ» տեսակի փականով պոլիէթիլենային փաթեթներում՝ առկա խոշոր չափի՝ ընդհանուր 1,09 գրամ քաշով «Մեթամֆիտամին» տեսակի թմրամիջոց, ընդհանուր 1 գրամ հաստատուն չոր քաշով, մանր չափի «Տետրահիդրոկանաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց և ընդհանուր 3,55 գրամ զգալի չափի «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2024թ. նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 18:00-ի սահմաններում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊԲ աշխատակիցների կողմից` Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի անձնական խուզարկության ժամանակ։
Համագործակցության բնույթը և այն գործողությունները, որոնք մեղադրյալը պարտավորվում է կատարել համագործակցության նպատակին հասնելու համար
Մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանը հայտարարեց, որ համագործակցությունը կայանալու է հետևյալում,
1. Բացահայտել իրեն թմրանյութերի շրջանառության մեջ ներգրաված անձանց ինքնությունները, բնակության վայրերը,
2. Բացահայտել նրանց կողմից շահագործվող տելեգրամյան «խանութի» տվյալները,
3. Բացահայտել նրանց կողմից մեծ քանակությամբ թմրանյութեր ձեռք բերելու հնարավոր վայրերը,
4. Բացահայտել նրանց կողմից թմրանյութերի իրացման հանգամանքները։
Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի այն նորմերը, որոնք կիրառվելու են համաձայնագրով նախատեսված պարտականությունները մեղադրյալի կողմից պատշաճ կատարվելու դեպքում
Համաձայնագրով նախատեսված պարտականությունները մեղադրյալի կողմից պատշաճ կիրառելու դեպքում կիրառվելու են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 77-րդ հոդվածներով նախատեսված կարգավորումները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգին համապատասխան՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվելու։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդված.
1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
2. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում ևս դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով։
3. Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդված.
1. Համաձայնեցման վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երկու երրորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երկու երրորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
2. Չավարտված հանցագործություններով համաձայնեցման վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կանոնը կիրառվում է չավարտված հանցագործության համար սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո: Եթե հաշվարկի արդյունքով պատժաչափը պակաս է ստացվում չավարտված հանցագործության համար պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա նշանակվում է այն չափը կամ ժամկետը, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով։
3. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նվազագույն չափը կամ ժամկետը կամ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում:
4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5. Չավարտված հանցագործություններով արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնը կիրառվում է չավարտված հանցագործության համար սույն օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո։ Եթե հաշվարկի արդյունքով պատժաչափը պակաս է ստացվում՝ չավարտված հանցագործության համար պատժի նշանակման կանոնների կիրառմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա նշանակվում է այն չափը կամ ժամկետը, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով։
6. Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
7. Սույն հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված կանոններով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի չեն։
8. Սույն հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերով պատժի նշանակման դեպքում սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները կիրառելի են: Սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3- րդ մասով նախատեսված ռեցիդիվի պայմաններում արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կանոնները կիրառվում են սույն օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պատժի նշանակման կանոնները կիրառելուց հետո։
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս սույն հոդվածի 1-5-րդ, 7-րդ և 8-րդ մասերով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար:
Բռնագրավման ենթակա գույքը և դրա չափը։ Առկա չէ։
Տեղեկացում այն մասին, որ համագործակցությունից մեղադրյալի հրաժարվելու դեպքում համագործակցության ընթացքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել որպես ապացույց
Մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանը տեղեկացվել է, որ համագործակցությունից՝ հրաժարվելու դեպքում՝ համագործակցության ընթացքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել որպես ապացույց։
Մեղադրյալի կողմից համաձայնագիրը կամավոր կնքելը, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելը - մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանը համաձայնագիրը կնքում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է համագործակցության համաձայնագրի բնույթը և հետևանքները»։
Դատարանը համոզվելով, որ համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագիրը մեղադրյալը կնքել է կամավոր, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելով, պաշտպանների մասնակցությամբ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 56-րդ գլխով նախատեսված մյուս պահանջների պահպանմամբ, ներկայացվել են մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու մասին առերևույթ բավարար ապացույցներ, մեղադրյալի համագործակցությունը չի հանգել հանցանքի կատարմանը բացառապես իր մասնակցության մասին տվյալներ հայտնելուն, առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը նա չի կատարել, առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, հանրային մեղադրող Ա․Ոսկանյանը, պաշտպանները և մեղադրյալը պնդել են համագործակցության համաձայնագիրը և համագործակցության վարույթ կիրառելու միջնորդությունը, Դատարանը բավարարել է դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Ուսումնասիրելով համագործակցության համաձայնագիրը, քրեական գործի նյութերը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացվել են բավարար ապացույցներ առ այն, որ մեղադրյալը կատարել է իր կողմից համագործակցության համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները։
Համագործակցության համաձայնագրով մեղադրյալը պարտավորվել է.
1. Բացահայտել իրեն թմրանյութերի շրջանառության մեջ ներգրաված անձանց ինքնությունները, բնակության վայրերը։ Համաձայն 2025 թվականի հունվարի 16-ին մեղադրյալի կողմից տրված լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրության՝ մեղադրյալ Արմեն Տեր Մինասյանը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է Գևորգ Լևոնի Ղարիբյանը և Արթուր Վաղիկի Նահապետյանի ինքնությունները, վերջիններիս բնակության հասցեները, հեռախոսահամարները․ «Նշել է, որ ծանոթ է ունեցել՝ Գևորգ Լևոնի Ղարիբյանը, ծնվ․ 1991թ․-ին, 2024թ․-ին ապրում էր Մայիսի 9 փողոցում, կոնկրետ հասցեն չգիտի, հիմա երկրից դուրս է։ 2012-2013թ․ ծանոթացել են Գևորգի հետ, մինչև բանակ գնալը շփվել են, մի թաղամասում են ապրել Տիչինայի փողոցում ինքն էր բնակվում, նա Բանգլադեշում, հետո գնացել է բանակ, վերադարձել է, տեղեկացել է, որ կալանավորված է, տեղեկացել է, որ դատապարտվել է թմրանյութի գործով։ (...)Երորդ գյուղում տուն կար, գերեզմանների վերջն էր կոնկրետ հասցեն չգիտի, այնտեղ Արթուրն էր բնակվում, տեղը կարող է ցույց տալ(...)։ Արթուրը թմրամիջոցները ցելոֆանի մեջ էր պահում, տեսանելի տեղ չէր թողում, դնում էր այն սենյակում, որտեղ ինքը քնում էր։ Արթուրը ամիսը մեկ փոխում էր տունը, նրա տվյալներն են Արթուր Նահապետյան, Աշտարակի Փարպի գյուղում հորական տունն էր, հասցեն չգիտի, տունը հիշում է, առիթ եղել է, գնացել է հայրն ու մայրն էին ապրում, եղբայր է ունեցել, պերեդոզից մահացել է, Արթուրի տունը կարող է մատնացույց անել, կապույտ գույնի դարպասներով ավազի բրիզգ արած ձևով տուն էր։ Նրա հեռախոսը մուգ կապույտ գույնի էր, «Ռեդ մի» մոդելի հեռախոս էր, կոդը 2255, եթե չի փոխել։ (...) Արթուրի հեռախոսահամարն է 094-06-19-01, հեռախոսի մեջ գրանցված է Արթուր Գեվ:
(...) Գևորգն իրեն ասել է կամ Ֆրանսիա պետք է գնա կամ Բելգիա, ասել է, որ եթե մնա այստեղ, կբռնեն, ասել է, որ հանձնվելու է, Ֆրանսիա պետք է գնար, այդ աղջկա հետ պետք է հանձնվեր, հետո խնդիրներ են եղել, մանրամասները չգիտի։ Պատմել է, որ բարեկամներ ուներ Բելգիայում, Սաքո անունով բարեկամ ուներ, նրա ասելով մի տասնքանի երկրում ֆռացել է, կնոջը Հայաստան ճամփելուց հետո ասում էր պետք է գնամ Բելգիա, սակայն հիմա չգիտի, թե ուր է»:
2. Բացահայտել նրանց կողմից շահագործվող տելեգրամյան «խանութի» տվյալները: Համաձայն 2025 թվականի հունվարի 16-ին մեղադրյալի կողմից տրված լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրության՝ մեղադրյալ Արմեն Տեր Մինասյանը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը իրականացրել է Գևորգ Քոչարյանի և Արթուր Նահապետյանի հետ՝ վերջիններիս կողմից վարվող տելեգրամյան խանութների միջոցով․ ««Մի կտոր» կայքէջ կար, Գևորգին էր պատկանում, Գևորգն էր օգտագործում այդ կայքը, թմրամիջոցները այդ կայքով էր իրացնում, բայց մարիխուանա տեսակը, իսկ մեթամֆետամին տեսակը ուղարկվում էր «Ֆոքս» անունով էջի միջոցով, ինքն էր կայքի գլուխը, թե «Կտոր»-ի, թե մեթամֆետամինի կայքի, բայց մեթամֆետամինը չգիտի, ով էր տարածում և ինչ կայքով։ «Կոնս»-ը «Ֆոքս»-ի ադմինն էր, իսկ «Կոստ»-ը «Կտոր»-ի ադմինն էր։ Գևորի պատմածով ինքը «Ֆոքս»-ի մոտ մտել է աշխատանքի որպես թմրամիջոցներ տարածող ու լավ աշխատելու շնորհիվ այդ տելեգրամյան ալիքը՝ «Մի Կտոր» /Mi ktor/-ը նվեր է տվել նրան, որ ինքը շարելուց հեռու մնա, բայց Գևորը գերադասում էր համ վաճառի համ շարի, հետո արդեն ինքն է սկսել անել նրա գործը։ Նրանց չի տեսել, միայն օնլայն է ծանոթացել, նրանց հետ շփումը եղել է Գևորի դուրս գալուց հետո։ Ֆոքսը գործի գլուխն էր, ում տվյալները չունի, Գևորի էջը մարիխուանայի վաճառքով էր զբաղվում։ «Ջիգ նա» կայքը՝ և հայատառ և լատինատառ, Գևորինն էր։ (…)“Mi ktor” էջը մի քանի ճյուղ ուներ, «Մի կտոր ալիք», «Մի կտոր կարծիք», «Մի կտոր սեր»։ “Mi ktor” էջը վաճառքի էր, մյուսով կարծիքներն էին գրում, գտան, չգտան: (...) Նշել է, որ ինքն իր հեռախոսի կոորդինատներով ծրագրով նկարում էր իր կողմից թմրամիջոցի տեղադրման տարածքը, ուղարկում էր Գևորգին, իսկ Գևորգը կամ Կոստը սարքում էին նկարը՝ վրան կոորդինատներ գրելով՝ վաճառելու նպատակով։ Կոստը «Մի կտոր» էջի ադմինն էր»:
3. Բացահայտել նրանց կողմից մեծ քանակությամբ թմրանյութեր ձեռք բերելու հնարավոր վայրերը. Համաձայն 2025 թվականի հունվարի 16-ին մեղադրյալի կողմից տրված լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրության՝ մեղադրյալ Արմեն Տեր Մինասյանը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է, թե թմրամիջոցների մեծաքանակ պաշարները Գևորգ Քոչարյանը և Արթուր Նահապետյանը որտեղից են ձեռք բերել, մասնավորապես՝ «Նշել է, որ Մարիխուանան Գևորգին առաջարկում էին, գրում էին, տալիս էին պրոբնիկ, նա որոշում էր արժի առնել, թե չառնել, իրեն էր ասում, որ փորձի, ասում էր՝ դու որ մենակ մարիխուանա ես օգտագործում, դու ավելի լավ կասես, մեծ քանակությամբ մարիխուանան իր անձնական միջոցներով էր գնում, մինչև մոտ 50 գրամ առնում էր, գեոլակացիա էր ուղարկում, եղել է, որ ինքն է վերցրել, ինքը ներկա է եղել, հիմնականում Արթուրին էր հանձնարարում, ինքն աշխատում էր շուտ գնալ տուն։ Ասում էր, հիմա չեմ կարող, թող մնա առավոտ։ 2-3 դեպք է եղել, որ ինքը մեծ քանակությամբ ապրանք է վերցրել։ Գնացել է 2 անգամ Էջմիածին, մի անգամ է վերցրել, երկրորդ անգամը չի վերցրել, քանի որ տեղադրած չէր։ Մի անգամ Մարմարաշեն է գնացել, այդ ապրանք տվողի կեղծանունը Կիլլեռ էր, Գևորի ծանոթն էր, չգիտի, տեսնվել են, թե ոչ, բայց Գևորգին ապրանք էր տալիս Մարիխուանա տեսակի, Գևորգը, որ այստեղ էր, Գևորգն էր վերցնում, հետո Արթուրը, մանրամասները չգիտի։ Մեթամֆետամին մեծ քանակությամբ վերցնելու համար Ֆոքսն էր գեոլոկացիան տալիս Գևորգին։ Էջմիածնի իր գնացած տեղի հասցեն չի հիշում, մինչև գլխավոր ճանապարհ հասնելը աջով ճանապարհ կա, շենքեր կա, Զվարթնոց թաղամասի սկիզբը, ճանապարհից ներս ավտոտնակ է, ավտոտնակի արանքից է վերցրել 15-16 գրամի չափով, Մարմարաշենինը, կոնկրետ հասցեն չգիտի, մտնում էին գյուղի մեջ, ինքը սենց չոլ տեղ էր, ավտոլվացման կետ կար, կամուրջ էր գյուղի մեջով գնում, ավտոլվացման կետից 400-500 մ ներքև, խոտերի մեջ՝ մեծ ցելոֆան էր, քաշը չի հիշում, վակուում արած գունդ էր, բերել է, թողել է տանը Կենտրոնի»։
4. Բացահայտել նրանց կողմից թմրանյութերի իրացման հանգամանքները։ Համաձայն 2025 թվականի հունվարի 16-ին մեղադրյալի կողմից տրված լրացուցիչ հարցաքննության արձանագրության՝ մեղադրյալ Արմեն Տեր Մինասյանը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է իրացման ամբողջական սխեմայի, մասնակիցների դերաբաժանման, իրացման վայրերի մասին մանրամասն տվյալներ, մասնավորապես՝ «Արթուրն այդ ժամանակ զբաղվում էր զագատովկայով, նախապես պատրաստում էր, օրինակ պատրաստում էր փոքր փաթեթներ՝ 1 գրամ, 0,5, 0,3 գրամ, տարբեր չափերի, որ դրա վրա ժամանակ չծախսվի։ Իրեն էլ են սովորացրել կշռելը, փաթեթավորելը։ Տանը բացի կշեռքից, ցելոֆաններից՝ զիպ փականներից, իզալենտներից, նաև ծխելու գլանակներ կային։ Իրենք էլ էին օգտագործում կրիստալ, կոկաին, ինքը միայն մարիխուանա տեսակի թմրանյութ է օգտագործել։ Արթուրը տեղադրմամբ զբաղվում էր, բայց քիչ, խիստ անհրաժեշտության դեպքում։ Արթուրը տարիքով էր, 50-ի մոտ, Գևորգը չէր ուզում, որ նա տեղադրի։ Հետո այդ տնից որոշեցին տեղափոխվել, ոնց հասկացել է, ամեն ամիս տան տեղը փոխում էին, Արթուրը տուն գտավ, տեղափոխվեցին Սարի թաղ, Խորենացի 183/ 1 կամ 2 հասցե։ Դիքը բարձրանալուց հետո տուն էր, տան տիրոջ անունը Լիաննա էր, նրան չի տեսել, խոսակցություններից է իմացել, այդ տունը Արթուրը գտավ, լիստով էր գտել, Գալոյան Շողիկ անունով անձի չի ճանաչում։ Այդ տուն են տեղափոխվել սեպտեմբերի 13-ի կողմերը, կամաց կամաց ինքն էլ սկսեց հասկանալ գործի բնույթը, Գևորը քանակը շատացնում էր, արդեն առանց նրա էր գնում, օրինակ նա երրորդ մասն էր անում, ինքը կենտրոնը, բաշխում էր գործը, անում էին, Արթուրը մնում էր տանը, խիստ անհրաժեշտության դեպքում, եթե ուրիշ տեսակի կամ չափի թմրանյութ էին ուզում՝ կոկաին, շոկո կամ շատ քանակի մարիխուանա, լինում էր, որ այդ պատվերները Արթուրն էր տեղադրում։ Երբ ինքը եկել է, շոկոն, կոկաինը արդեն տանը ունեին, չգիտի, ումից կամ ոնց են վերցրել։ Մարիխուանան մոտավոր 50-70 գրամ է եղել, կրիստալը մի 50 գրամ կլիներ՝ քարեր էր, մնացածից քիչ էր, դրանք հիմնականում Արթուրն էր տեղադրում, եղել է, որ ինքն էլ է տեղադրել, օրինակ ասել են՝ էս էլ դիր, դրել եմ»։
Միջնորդությամբ անդրադարձ է կատարվել նաև քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությանը և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներին, որի համաձայն․ «Հայտնվում է, որ թիվ 16835724 քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռնարկվել են մի շարք միջոցառումներ պարզելու դեպքի իրական հանգամանքները, ինչպես նաև հանցանք կատարած անձանց ինքնությունները սակայն դեռևս դրական արդյունքներ չեն ստացվել։ Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ Գևորգ Ղարիբյանը հանդիսանում է Գևորգ Լևոնի Ղարիբյանը /ծնված 02.12.1991թ հաշվառված Վ. Շենգավիթ 1 փողոց 25/10 տուն, սակայն ժամանակ առ ժամանակ բնակվել է Երևան քաղաքի Զ. Անդրանիկի փողոց 144 շենքի 35 բնակարանում, որը սեփականության իրավունքով պատկանել է իրեն: Ստուգման է ենթարկվել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի կողմից տրված ցուցմունքը, որտեղ պարզվել է, որ Գ. Ղարիբյանը ունի մոտ՝ 165-ից 175 սմ հասակ. դեմքին առկա է <<պեպեններ>>, սև մազերով, ով մեր կողմից ստացված տվյալների համաձայն մոտ 4 ամիս է, ինչ գտնվում է ՀՀ-ից դուրս: Մեր կողմից ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ Արթուր Նահապետյանը հանդիսանում է Արթուր Վաղիկի Նահապետյանը (ծնված 17.11.1973թ. հաշվառված և բնակվող Արագածոտնի մարզ գյուղ Փարպի Գ.Գրիգորյան փողոց 17 տուն, ով օգտագործում է 094-06-19-01 հեռախոսահամարը: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ 096-36-11-16 բջջային հեռախոսի օգտատերը հանդիսանում է Արման Կարապետի Մարտիրոսյանը /ծնված 18.04.1987թ հաշվառված և բնակվող Արմավիրի մարզ Արարատյան փողոց 34 1 շենք 187.Գ բնակարան: Միջոցառումները շարունակվում են դրական արդյունքների դեպքում կհայտնվի լրացուցիչ»։
Ամփոփելով վերը նկարագրված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են բավարար ապացույցներ համագործակցության նպատակի նվաճման հանգամանքը հաստատված համարելու համար։ Մեղադրյալի կողմից պատշաճ կատարվել են համաձայնագրով սահմանված պարտականությունները և վերջինիս կողմից հայտնած տվյալները էական նշանակություն կարող են ունենալ այլ ենթադրյալ հանցանքի՝ թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության բացահայտման համար։

Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 472-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկում է համագործակցության համաձայնագիր կնքած մեղադրյալի նկատմամբ դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու հարցը, եթե դատախազը վարույթի նյութերը դատարան հանձնելիս նման միջնորդություն է հարուցել:
2. Դատարանը բավարարում է դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելու միջնորդությունը, եթե համոզվում է, որ`
1) համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագիրը մեղադրյալը կնքել է կամավոր, դրա բնույթը և հետևանքները գիտակցելով, պաշտպանի մասնակցությամբ և սույն գլխով նախատեսված մյուս պահանջների պահպանմամբ.
2) ներկայացվել են մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու մասին առերևույթ բավարար ապացույցներ.
3) մեղադրյալի համագործակցությունը չի հանգել հանցանքի կատարմանը բացառապես իր մասնակցության մասին տվյալներ հայտնելուն.
4) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքը նա չի կատարել.
5) առկա չեն ակնհայտ տվյալներ այն մասին, որ մեղադրյալին մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պայմաններից անգամ մեկի բացակայության դեպքում դատարանն առանձին որոշում է կայացնում դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելը մերժելու և նախնական դատալսումներն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին:
4. Դատախազի միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 473-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համագործակցության վարույթով լրացուցիչ դատալսումներն անցկացվում են մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի և տուժողի (եթե կայացվելիք դատավճիռը կարող է շոշափել նրա շահերը) պարտադիր մասնակցությամբ:
2. Լրացուցիչ դատալսումների սկզբում հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը, որից հետո հաստատում է մեղադրյալի համագործակցության փաստը և պարզաբանում դատարանին, թե հատկապես ինչում է դա արտահայտվել:
3. Մեղադրյալը և պաշտպանն իրավունք ունեն իրենց նկատառումները հայտնելու մեղադրյալի համագործակցության բնույթի և այլ էական հանգամանքների վերաբերյալ:
4. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվում են այն ապացույցները, որոնք հաստատում են՝
1) մեղադրյալի համագործակցության բնույթն ու սահմանները.
2) մեղադրյալի՝ համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելը.
3) հանցագործության բացահայտումը և այն կատարած անձի պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու գործում մեղադրյալի հետ համագործակցության դերը և նշանակությունը.
4) մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
5) համագործակցության արդյունքով մեղադրյալի, նրա մերձավոր ազգականի կամ մեղադրյալի հետ կապակցված այլ անձի անվտանգության սպառնալիքի աստիճանը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համագործակցության վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճռում շարադրվում են`
1) մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
2) մեղադրյալի կողմից համագործակցության վերաբերյալ մինչդատական համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները կատարելու վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները.
3) համագործակցության նպատակի նվաճման վերաբերյալ դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այդ հետևությունները հաստատող ապացույցները:
3. Հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի կողմից համաձայնագրով ստանձնած իր պարտականությունների կատարումը, ինչպես նաև համագործակցության նպատակի նվաճումը հաստատված համարելու դեպքում դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կայացնում է մեղադրական դատավճիռ, նշանակում է պատիժ և սահմանում բռնագրավման ենթակա գույքը և դրա չափը՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները չհաստատվելու դեպքում դատարանը որոշում է կայացնում նախնական դատալսումները վերսկսելու մասին:
6. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Համագործակցության վարույթ կիրառելու դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի նվազագույն չափը կամ ժամկետը կամ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում:
(…)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը։
(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են հանդիսանում մեղադրյալի խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը (քրեական գործի նյութերում առկա են մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Արման Արմենի Տեր-Մինասյանի՝ ծնված 31․07․2018թ․, Գաբրիելա Արմենի Տեր-Մինասյանի՝ ծնված 01․08․2023թ․ ծննդյան վկայականների պատճենները)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված կարգով՝ Դատարանը մեղադրյալ Արմեն Տեր-Մինասյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև նախաքննության ընթացքում հանցանքի այլ մասնակիցների և ենթադրյալ այլ հացանքի դեպքերի բացահայտմանն ուղղված տվյալներ հայտնելը։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում։
- որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ վերջինս, համաձայն քրեական գործում առկա զինվորական գրքույկի՝ 2014 թվականի հուլիսի 30-ից գտնվել է պարտադիր զինվորական ծառայության մեջ և իրականացրել է մարտական հերթապահություն, 23․12․2014թ․ թիվ 2431 հրամանով ստացել է «Լավագույն զինվոր մարզիկ» կրծքանշանը։
Բացի այդ, մեղադրյալն ունի հաշմանդամություն ունեցող մայրը՝ Նազիկ Պեպոյի Տեր-Մինասյանը (քրեական գործի նյութերում առկա է մեղադրյալի մոր՝ Նազիկ Պեպոյի Տեր-Մինասյանի վերաբերյալ թիվ 1582384 բժշկասոցիալական փորձաքննական որոշումը, համաձայն որի՝ վերջինս հանդիսանում է 1-ին կարգի հաշմանդամություն ունեցող անձ):
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 4 տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նշանակված պատժին անհրաժեշտ է հաշվակցել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը` 8 ամիս 6 օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի 3 ամիս 24 օր ժամկետով։
Քննության առնելով ազատազրկման ձևով պատիժը մեղադրյալ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի կողմից կրելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Ս.Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հաշվառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ եզրահանգման գալու համար Դատարանը գնահատման է ենթարկում մեղադրյալին բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական հատկանիշները (Դատարանին ներկայացվել է բնութագիր՝ տրված հարևանների կողմից և հաստատված «Գայանե» համատիրության նախագահ Ժ․Մարտիրոսյանի կողմից առ այն, որ «Մենք, Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին Շարորի փողոց 20 շենքի սեփականատերերս ճանաչում ենք 2021 թվականից մինչ օրս։ Ամուսնացած է և ունի երկու անչափահաս զավակ։ Նրա ընտանիքում վայելում են փոխադարձ սեր և հարգանք։ Սիրված է հարևաններով և շրջապատի կողմից, սիրում է փոքրերին, հարգում է մեծահասակներին, նրա մասին միշտ լսել ենք գովեստի խոսքեր, չի եղել բողոք գանգատներ»), քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական և առողջական դրությունը, ընտանեկան դրությունը՝ ամուսնացած է, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա (քրեական գործի նյութերում առկա են մեղադրյալի անչափահաս երեխաների՝ Արման Արմենի Տեր-Մինասյանի՝ ծնված 31․07․2018թ․, Գաբրիելա Արմենի Տեր-Մինասյանի՝ ծնված 01․08․2023թ․ ծննդյան վկայականների պատճենները):
Բացի այդ, մեղադրյալն ունի հաշմանդամություն ունեցող մայր՝ Նազիկ Պեպոյի Տեր-Մինասյանը (քրեական գործի նյութերում առկա է մեղադրյալի մոր՝ Նազիկ Պեպոյի Տեր-Մինասյանի վերաբերյալ թիվ 1582384 բժշկասոցիալական փորձաքննական որոշումը, համաձայն որի՝ վերջինս հանդիսանում է 1-ին կարգի հաշմանդամություն ունեցող անձ), նախկինում դատված չէ։ Վերաբերմունքը կատարած հանցանքի նկատմամբ՝ (մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ, իր կողմից տրված ցուցմունքով բացահայտել է այլ ենթադրյալ հանցանք, հայտնել է ենթադրյալ հանցանք կատարած այլ անձանց տվյալները)։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքների վտանգավորությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղսագրվող հանցանքը՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։
Վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու իրենց համակցությամբ հնարավորություն են տալիս հանգելու հետևության, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ու նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով տվյալ գործով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, նման պայմաններում Դատարանը նպատակահարմար է գտնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը: Դատարանի նման եզրահանգումն էականորեն պայմանավորված է մեղադրյալի կողմից դեռևս նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի հետ համագործակցելու, համաձայնագրով ստանձնած պարտականությունները պատշաճ կատարելու, ենթադրյալ հանցանք կատարած անձանց ինքնությունները բացահայտելու, ինչպես նաև վերը նկարագրված մեղմացնող հանգամանքներով։
Ելնելով վերոգրյալից՝ անհրաժեշտ է մեղադրյալ ՝ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, սահմանելով լրացուցիչ պարտականություններ՝ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, և պատժի կրման ընթացքում ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնել՝ ( մինչև 6 ամիս ժամկետով)։
Փորձաշրջանի ընթացքում Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ կիրառված գրավը՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, դրանից հետո՝ գրավը վերադարձնել այն վճարած անձին, իսկ բացակայելու արգելքը վերացնել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի ապրիլի 17-ին կայացված որոշմամբ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 13 փաթեթներում առկա ընդհանուր 1․09/-0․39 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, «Այֆոն» մոդելի 354746825106735 գործարանային համարի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական վարույթից անջատված թիվ 16156125 քրեական վարույթին կցելու համար։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նշանակված պատժին հաշվակցել Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը` 8 ամիս 6 օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 տարի 3 ամիս 24 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով, սահմանելով լրացուցիչ պարտականություններ՝ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, և պատժի կրման ընթացքում ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնել։
Փորձաշրջանի ընթացքում Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա:
Արմեն Հայկազի Տեր-Մինասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցներից տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ կիրառված գրավը՝ 1․000․000 ՀՀ դրամի չափով և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, դրանից հետո՝ գրավը վերադարձնել այն վճարած անձին, իսկ բացակայելու արգելքը վերացնել։
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ