Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1439/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Կարինե Սարգսյան Վրեժի
Ադամ Բաղդասարյան Հակոբի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Աբգարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Աբգարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-17 | 14:00 | 7 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-19 | 17:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-30 | 13:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-23 | 16:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-02 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-18 | 11:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-05 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-02 | 16:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-08 | 17:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-04 | 17:30 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-29 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-07 | 16:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-17 | 17:00 | 7 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-26 | 14:30 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-19 | 15:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-31 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-06 | 17:00 | 7 | Նիստը չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-22 | 17:30 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-02 | 13:00 | 7 | Նիստը կայացել է |
Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։
Իսկականի հետ ճիշտ է։
———————————————————————————————————————————
ԵԴ1/1439/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«25» հունիսի 2026թ. ք. Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Գարիկ Աբելյան) 2026 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԵԴ1/1439/01/25 որոշումը,
ՊԱՐԶԵՑ
Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը
1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, և մյուսի։
2. 2026 թվականի ապրիլի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 6-ը։
3. 2026 թվականի հունիսի 3-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2026 թվականի հունիսի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի հունիսի 12-ին։
Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի հունիսի 15-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «[Նա], Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց:
Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն:
Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 5-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ (...)
Վերոգրյալի համատեքստում, Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ծավալը դեռևս ամբողջովին չի սպառվել, մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը։
Դատարանը, վերոնշյալ հետևությունների հաշվառմամբ, արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը, ինչ-որ չափով նվազել է, քանի որ հետազոտվել են քրեական գործում առկա ապացույցների գերակշիռ մասը՝ բացառությամբ մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի հարցաքննության, ինչպես նաև դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։
Ինչ վերաբերվում է քրեական գործով մեղադրյալ Ադամ Բաղդասարյանի միջնորդությանը՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հետ տեսակցելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել առկա ապացույցները (մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը, իսկ վերջիններս հանդիսանում են ամուսիններ), ինչպես նաև պարզ չէ հետագայում ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու շրջանակը, առկա է քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկ, որպիսիս պայմաններում, նշված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։
Դատարանը, անդրադարձ կատարելով փախուստի վտանգին արձանագրում է, որ վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ևս ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։
Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։
Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա:
Դատարանը, հիմքում ունենալով Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները, հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելուց հետո դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը և արձանագրել, որ սույն քրեական գործի քննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի ապահովման և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով, առանց անհարկի ձգձգումների նշանակվել են դատական նիստեր և վարույթն արդեն իսկ գտնվում է գրեթե եզրափակիչ փուլում (միայն չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը)։ Ինչ վերաբերում է դատալսումները հետաձգելու հանգամանքներին, ապա Դատարանը փաստում է, որ օբյեկտիվ, անկանխատեսելի և հարգելի պատճառներով՝ (...):
Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝
- չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք. ■ ■ ■ ■, ■ ■ ■ ■ թաղամաս ■ ■ ■ ■ փողոց, ■ ■ ■ ■ տունը,
-չունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ,
-չօգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների),
-շփում չունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց։ (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
«(...) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության Դատարանի 30,04,2026թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/ գործով որոշումն հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...):
Սույն գործով առաջին ատյանի Դատարանի կողմից չի մատնանշվել քրեական վարույթով ձեռք բերված ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան եզրահանգելու, որ Կարինե Սարգսյանը ազատության մեջ մնալով չի կատարի իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները: Հարկ է նկատել, որ անձի նկատմամբ կալանավորումը կամ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Տվյալ պարագահում Դատարանը չի հաստատել վերոնշյալ հավասարակշռությունը: (...)
Դատարանը չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, այն թե ինչու ավելի նվազ ծանրության, ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը չի կարող ապահովել այն երաշխիքները, որոնք կարող է ապահովել տնային կալանքը։
Գտնում եմ, որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովել նաև ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը:
Ի վերջո պետք է ընդունենք, որ կալանքը, տնային կալանքը պետք է կիրառվի բացառապես այն դեպքում, երբ առկա է դրա աներկբա անհրաժեշտությունը: Կալանավորումը, տնային կալանքը պետք է ոչ միայն կիրառվի օրենքով նախատեսված հիմքերով, այլև լինի պատշաճ կերպով պատճառաբանված և հիմնավորված: Այսինքն՝ միայն օրենքով նախատեսված նպատակների շարադրանքն ակնհայտորեն չի կարող բավարար հիմք համարվել դատական վարույթի ընթացքում անձի ազատությունը սահմանափակելու համար: (...)
Վերը նկարագրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պատճառաբանված չէ, բացակայում է իրավական հիմնավորման փաստական կողմը:
Վերը նկարագրված պատճառաբանություններից ելնելով` գտնում եմ, որ ստորադաս դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցներով (...)»:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.04.2025թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործով կայացված որոշումը և Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով»:
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
7. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
(...)
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» :
10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ տնային կալանքից զատ որևէ այլ այլընտրանքային խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերը պետք է ներկայացնի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։
Այսպես, մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է վերջինի անձն ու վարքագիծը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ապացույցների հետազոտման գործընթացն ավարտված չլինելու, մեղադրյալների հարցաքննված չլինելու հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ։ Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև, որ դրանց համակցությունն էական նշանակություն ունի տնային կալանքից զատ այլ խափանման միջոցների կիրառման նպատակահարմարությունն ու իրավաչափությունը գնահատելու հարցում, և գտնում, որ այդ համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում տնային կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն գործի քննության տվյալ փուլում չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Կարինե Սարգսյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ, որի պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Իսկականի հետ ճիշտ է։
———————————————————————————————————————————
ԵԴ1/1439/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«25» հունիսի 2026թ. ք. Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Գարիկ Աբելյան) 2026 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԵԴ1/1439/01/25 որոշումը,
ՊԱՐԶԵՑ
Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը
1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, և մյուսի։
2. 2026 թվականի ապրիլի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 6-ը։
3. 2026 թվականի հունիսի 3-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2026 թվականի հունիսի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի հունիսի 12-ին։
Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի հունիսի 15-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «[Նա], Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց:
Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն:
Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 5-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ (...)
Վերոգրյալի համատեքստում, Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ծավալը դեռևս ամբողջովին չի սպառվել, մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը։
Դատարանը, վերոնշյալ հետևությունների հաշվառմամբ, արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը, ինչ-որ չափով նվազել է, քանի որ հետազոտվել են քրեական գործում առկա ապացույցների գերակշիռ մասը՝ բացառությամբ մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի հարցաքննության, ինչպես նաև դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։
Ինչ վերաբերվում է քրեական գործով մեղադրյալ Ադամ Բաղդասարյանի միջնորդությանը՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հետ տեսակցելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել առկա ապացույցները (մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը, իսկ վերջիններս հանդիսանում են ամուսիններ), ինչպես նաև պարզ չէ հետագայում ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու շրջանակը, առկա է քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկ, որպիսիս պայմաններում, նշված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։
Դատարանը, անդրադարձ կատարելով փախուստի վտանգին արձանագրում է, որ վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ևս ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։
Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։
Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա:
Դատարանը, հիմքում ունենալով Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները, հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելուց հետո դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը և արձանագրել, որ սույն քրեական գործի քննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի ապահովման և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով, առանց անհարկի ձգձգումների նշանակվել են դատական նիստեր և վարույթն արդեն իսկ գտնվում է գրեթե եզրափակիչ փուլում (միայն չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը)։ Ինչ վերաբերում է դատալսումները հետաձգելու հանգամանքներին, ապա Դատարանը փաստում է, որ օբյեկտիվ, անկանխատեսելի և հարգելի պատճառներով՝ (...):
Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝
- չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք. ■ ■ ■ ■, ■ ■ ■ ■ թաղամաս ■ ■ ■ ■ փողոց, ■ ■ ■ ■ տունը,
-չունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ,
-չօգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների),
-շփում չունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց։ (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
«(...) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության Դատարանի 30,04,2026թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/ գործով որոշումն հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...):
Սույն գործով առաջին ատյանի Դատարանի կողմից չի մատնանշվել քրեական վարույթով ձեռք բերված ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան եզրահանգելու, որ Կարինե Սարգսյանը ազատության մեջ մնալով չի կատարի իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները: Հարկ է նկատել, որ անձի նկատմամբ կալանավորումը կամ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Տվյալ պարագահում Դատարանը չի հաստատել վերոնշյալ հավասարակշռությունը: (...)
Դատարանը չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, այն թե ինչու ավելի նվազ ծանրության, ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը չի կարող ապահովել այն երաշխիքները, որոնք կարող է ապահովել տնային կալանքը։
Գտնում եմ, որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովել նաև ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը:
Ի վերջո պետք է ընդունենք, որ կալանքը, տնային կալանքը պետք է կիրառվի բացառապես այն դեպքում, երբ առկա է դրա աներկբա անհրաժեշտությունը: Կալանավորումը, տնային կալանքը պետք է ոչ միայն կիրառվի օրենքով նախատեսված հիմքերով, այլև լինի պատշաճ կերպով պատճառաբանված և հիմնավորված: Այսինքն՝ միայն օրենքով նախատեսված նպատակների շարադրանքն ակնհայտորեն չի կարող բավարար հիմք համարվել դատական վարույթի ընթացքում անձի ազատությունը սահմանափակելու համար: (...)
Վերը նկարագրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պատճառաբանված չէ, բացակայում է իրավական հիմնավորման փաստական կողմը:
Վերը նկարագրված պատճառաբանություններից ելնելով` գտնում եմ, որ ստորադաս դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցներով (...)»:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.04.2025թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործով կայացված որոշումը և Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով»:
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
7. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
(...)
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» :
10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ տնային կալանքից զատ որևէ այլ այլընտրանքային խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերը պետք է ներկայացնի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։
Այսպես, մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է վերջինի անձն ու վարքագիծը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ապացույցների հետազոտման գործընթացն ավարտված չլինելու, մեղադրյալների հարցաքննված չլինելու հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ։ Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև, որ դրանց համակցությունն էական նշանակություն ունի տնային կալանքից զատ այլ խափանման միջոցների կիրառման նպատակահարմարությունն ու իրավաչափությունը գնահատելու հարցում, և գտնում, որ այդ համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում տնային կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն գործի քննության տվյալ փուլում չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Կարինե Սարգսյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ, որի պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1439/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 23-04-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12160824 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձանպես խոշոր չափերով թմրամիջոց: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա դրդել է Կարինե Սարգսյանին իր համար ապօրինի ձեռք բերել, պահել և քրեակատարողական հիմնարկում իրացնել առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց, ինչպես նաև առանց իրացնելու նպատակի փորձել է ապօրինի ձեռք բերել առանձանպես խոշոր չափերով թմրամիջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Վրեժի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 393-րդ Մաս 3-րդ Կետ 2-րդ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ադամ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հայրանուն | Հակոբի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 46-393-րդ Մաս 3-րդ Կետ 2-րդ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | Ադամ Բաղդասարյանի նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել, քանի որ նա դատապարտյալ է և գտնվում է ՀՀ ԱՆ Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում |
Մակագրել
| Երբ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գարիկ |
| Ազգանուն | Աբելյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1439/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «28» ապրիլի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Աբելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարու¬թյան օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել Կարինե Վրեժի Սարգսյանի և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի մայիսի 2-ին, ժամը՝ 13։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Ավան» նստավայրում: Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Վրեժի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ադամ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հայրանուն | Հակոբի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՌՈՒԶԱՆՆԱ |
| Ազգանուն | ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԿՈՐՅՈՒՆ |
| Ազգանուն | ԲԵԳՋԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԳՈՒՐԳԵՆ |
| Ազգանուն | ՄԱԴՈՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «02» մայիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ Կ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ նախնական դատալսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Վարույթի դատավարական նախապատմությունը․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԾ կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչության «Նուբարաշեն» տարածքային բաժնի պետ Դ․Զարմանյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ․Պետրոսյանին, համաձայն որի՝ «(…) 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնում ստացված տեղեկություններն իրացնելիս նույն բաժնի աշխատակիցները հանձնուքների ընդունման սենյակում զննության են ենթարկել դատապարտյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի անվամբ, քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից բերված հանձնուքը, որի արդյունքում հանձնուքի մեջ եղած շոկոլադե կոնֆետներից թվով 3 հատի մեջ առկա են եղել համապատասխանաբար մեկ հատ սպիտակ պոլիէթիլենով, երկու հատ կապույտ պոլիէթիլենով փաթեթավորված փաթեթներ՝ լցված թմրամիջոցի նմանվող զանգվածներով: Հայտնաբերվածը սահմանված կարգով փաթեթավորվել, կնիքվել և վերցվել է հետագա ընթացքը լուծելու համար: Քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանը (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, բնակվող՝ ք․Երևան, Ջանիբեկյան փողոց, 33 տուն, անձնագիր AVO407275) բանավոր հայտարարել է, որ հայտնաբերվածից տեղյակ չի և չգիտի թե դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում: (…)»: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 13։00-ին, Կարինե Վրեժի Սարգսյանը՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հաղորդման առթիվ՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12160824 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 16։10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել Կարինե Վրեժի Սարգսյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալելու մասին։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հովհաննիսյանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին, որը բավարարվել է։ Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է մասնակի։ Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցով։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ից, սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ նախաքննության ընթացքում բավարար տվյալներ են ստացվել առ այն, որ Ադամ Բաղդասարյանը հանձնուքի միջոցով փորձել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերի 0,97 գրամ քաշով՝ «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և խոշոր չափերի 0,56 գրամ մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց և անհայտ անձի կողմից Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացվել են նշյալ թմրամիջոցները։ Վարույթի նյութերի հիման վրա՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12818724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12818724 քրեական վարույթը թիվ 12160824 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12160824 համարով շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ 2025 թվականի մայիսի 6-ը։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12160824 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 12159325 քրեական վարույթը (անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցներն ենթադրաբար Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացնելու վերաբերյալ) առանձնացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․ Թիվ 12160824 քրեական վարույթով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: (...)»: 2․ Հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած բացատրությունները ․ Հանրային մեղադրող Գ․Մուրադյանը Դատարանին ներկայացրել է հետևյալ գրավոր դիրքորոշումը․ «(…) Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում՝ այն արարքի համար, որ նա Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: (…) Վերջինիս նկատմամբ ընտրվել է խափանման միջոց տնային կալանքը: Հաշվի առնելով վերը նշված դիրքորոշումը, ինչպես նաև Կ.Սարգսյանին մեղսագրվող հանցանքի վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, Դատարանին միջնորդում եմ տնային կալանքը երեք ամսով երկարաձգել, քանի որ սույն փուլում միայն նշված խափանման միջոցը կարող է համարվել պիտանի, անհրաժեշտ և համաչափ խափանման միջոց, այն պետք է դիտարկվի որպես արդյունավետ միջոց` հակակշռելու համար մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը՝ նրա տնային կալանքի տակ գ գտնվելու դեպքում։ (․․․)»։ Պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանը Դատարանին է ներկայացրել հետևյալ գրավոր դիրքորոշումը․ «(…) [Մ]իջնորդում եմ իմ պաշտպանյալ՝ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխել, նրա նկատմամբ ընտրել՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք խափանման միջոցները։ (․․․)»։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 311-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում սույն հոդվածով սահմանված հաջորդականությամբ դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում՝ (…) 4) մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. (...)»: Նույն օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը»: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (...) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (...) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով: (...)»: Օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով։ (...)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ․ ցանկացած հիմքով ազատությունից զրկելը պետք է լինի «օրինական» և «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» ։ Կալանքի՝ «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» լինելու պահանջը բավարարելու համար կալանքը պետք է համապատասխանի ազգային օրենսդրության նյութական և դատավարական նորմերին կամ միջազգային իրավունքի նորմերին, երբ դրանք կիրառելի են: Ավելին՝ ներպետական նորմերով պետք է հստակորեն սահմանված լինեն կալանքի պայմանները, իսկ դրանց կիրառությունը պետք է լինի կանխատեսելի : ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ դիրքորոշումներից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր դեպքում կալանքի, այդ թվում շարունակական կալանքի, կիրառումը պետք է լինի օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան, ինչն էլ իր հեթին ենթադրում է հիշյալ խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները քննության առնելու համար Օրենսգրքով ամրագրված պահանջների անշեղ կատարում, մասնավորապես՝ միջնորդությունները ներկայացնելու կարգի, դրանց բովանդակության, այն դատարանի կողմից քննության ենթարկելու և այլնի մասին: Այս առումով հարկ է կարևորել, այն որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը Սահմանադրությամբ և Կոնվենցիայով երաշխավորված հիմնական իրավունքներից է, որի նշանակության և արժեքի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ․ «18. (...) [Ա]նձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ՀՀ Սահմանադրությամբ ճանաչվում է անօտարելի և բարձրագույն արժեք (ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդված): Ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: (…) 22. (...) Ընդ որում, անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելիս, ինչպես նաև կալանքի ժամկետը երկարացնելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից» : Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ (…) 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. (...)»: Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները»: Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: Օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»: Անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սահմանափակման իրավաչափության պայմանները սահմանող՝ վերևում մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սահմանափակումը թույլատրվում է միայն բացառիկ դեպքերում՝ օրենքով սահմանված կարգով: Ընդ որում, անձին ազատությունից զրկելու՝ օրենքով սահմանված իրավաչափության պայմանների ցանկը սպառիչ է, հետևաբար՝ անձին ազատությունից զրկելը, որը տեղի չի ունենում օրենքով նախատեսված կարգով կամ սահմանված պայմանների շրջանակում, կամայական է և անօրինական: Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սահմանափակման յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել այդ սահմանափակման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը: Դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը հիմնված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վրա, համաձայն որի՝ անձի ազատության իրավունքի երաշխավորման նպատակ է համարվում ազատությունից կամայականորեն զրկելուց անձի իրավական պաշտպանությունը (տե՛ս Թիմուրտաշն ընդդեմ Թուրքիայի (TİMURTAŞ v. TURKEY) գործով՝ 13.06.2000թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 23531/94, 103-րդ կետ, Բազորկինան ընդդեմ Ռուսաստանի (BAZORKINA v. RUSSIA) գործով՝ 27.07.2006թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 69481/01, 146-րդ կետ, Կլիֆտն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (CLIFT v. THE UNITED KINGDOM) գործով՝ 13.07.2010թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 7205/07, 62-րդ կետ): Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցներից վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է ընտրի անձի իրավունքները նվազ սահմանափակողը, եթե տվյալ խափանման միջոցով հնարավոր է ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: Ընդ որում, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը: Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Օրենսգրքով սահմանվել են խափանման միջոցների կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակները: Ընդ որում, մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման շարժառիթը կարող է ձևավորվել բացառապես մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող հանգամանքների բացակայության և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքների առկայության պայմաններում: Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի բովանդակությունից հետևում է, որ խափանման միջոցների կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքներն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է խափանման միջոցների կիրառման հիմնավորվածությունը: Այլ կերպ՝ դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց չկիրառելու դեպքում վերջինս կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող՝ մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածին, ապա դրա առնչությամբ ՄԻԵԴ-ն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է, ի թիվս այլնի, հետևյալ դիրքորոշումները. -Հանցանք կատարած լինելու կասկածի՝ ողջամտորեն հիմնավորված լինելու պահանջը կամայական ձերբակալման և կալանավորման դեմ երաշխիքի կարևոր մասն է կազմում (տե՛ս Գուսինսկին ընդդեմ Ռուսաստանի (Gusinskiy v. Russia) գործով՝ 19.05.2004թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 70276/01, 53-րդ կետ): -«Հիմնավոր կասկած» եզրույթը ենթադրում է փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք հնարավորություն կտան անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K. F. v. Germany) գործով՝ 27.11.1997թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 144/1996/765/962, 57-րդ կետ): -Հանցանք կատարելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի և տեղեկությունների առկայություն, որոնք օբյեկտիվ դիտորդի համար բավարար կլինեն հաստատելու տվյալ անձի կողմից հանցանք կատարած լինելու հնարավորությունը (տե՛ս Fox, Campbell and Hartley v. the United Kingdom, 30/08/1990թ. վճիռ, գանգատ՝ թիվ 12244/86, 12245/86, 12383/86, 32-րդ կետ, Ilgar Mammadov v. Azerbaijan, 22/05/2014թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 15172/13, 88-րդ կետ): - Կալանքի հիմնավորվածության կարևոր տարրերից են կասկածի արժանահավատությունն ու բարեխղճությունը (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (Murray v. The United Kingdom) գործով՝ 28.10.1994թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 14310/88, 61-րդ կետ): Միևնույն ժամանակ Եվրոպական դատարանը փաստել է, որ բարեխղճության վրա հիմնված կասկածը չի կարող բավարար համարվել (տե՛ս Գուսինսկին ընդդեմ Ռուսաստանի (Gusinskiy v. Russia) գործով՝ 19.05.2004թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 70276/01, 53-րդ կետ): «Հիմնավոր կասկածը» ավելի բարձր չափանիշ է ենթադրում, քան սոսկ «բարեխղճությունը» (տե՛ս Ilgar Mammadov v. Azerbaijan, 22/05/2014թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 15172/13, 88-րդ կետ): - Այն, թե ինչպիսի կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր, կախված է գործի բոլոր հանգամանքներից: Կասկածը չի կարող հիմնված լինել սոսկ այն հավաստիացման վրա, որ առկա է ստույգ, բայց և գաղտնի տեղեկություն (տե՛ս Ֆոկսը, Քեմբելն ու Հարթլին ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (Fox, Campbell and Hartley v. The United Kingdom) գործով՝ 30.08.1990թ. վճիռը, գանգատներ՝ թիվ 12244/86, 12245/86, 12383/86, 32-րդ կետ): - Հիմնավոր կասկածը չի կարող առկա լինել, եթե արարքը, որի կատարման մեջ կասկածվում է անձը, դրա կատարման պահին չի համարվել հանցագործություն (տե՛ս Վլոչն ընդդեմ Լեհաստանի (Wloch v. Poland) գործով՝ 19.10.2000թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 27785/95, 109-րդ կետ, Խաչատրյանը և այլք ընդդեմ Հայաստանի գործով՝ 27.11.2012թ. վճիռը, գանգատ՝ թիվ 23978/06, 136-րդ կետ): Վճռաբեկ դատարանը Վ.Գևորգյանի գործով կայացրած որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «20. (…) [Ա]նձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: Վճռաբեկ դատարանի այս դիրքորոշումը հիմնված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վրա, որի համաձայն՝ կալանքի հիմնավորվածության կարևոր տարրերից են կասկածների արժանահավատությունն ու բարեխղճությունը (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (MURRAY v. THE UNITED KINGDOM) 1994թ. հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 61): 21. Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած» ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում՝ անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր՝ եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ՝ կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը՝ քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների (անգործության) վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին: (…) 22. (…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեկնաբանության համաձայն՝ ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում» (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.-F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57): 23. (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավորված ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ անձը հանցանք է կատարել, ինչպես նաև առկա են մեղսագրվող արարքի իրական լինելը հավաստող բավարար ապացույցներ: Այդ կասկածները պետք է հիմնված լինեն օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված որոշակի փաստական տվյալների վրա, որոնք պետք է պատշաճ իրավական ընթացակարգի սահմաններում հետազոտվեն դատական քննության ընթացքում: Դատարանի հետևությունները հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված» (տե՛ս Վահրամ Գևորգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 24.02.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման 20-23-րդ կետերը): Վճռաբեկ դատարանը, զարգացնելով «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» վերաբերյալ իր արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, Էդգար Եղիազարյանի գործով ընդգծել է, որ. «14. (…) [Կ]ալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը: Մինչդատական վարույթում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար հիմնավոր կասկածի առկայությունն ունի հիմնարար նշանակություն, քանզի դրա բացակայության պայմաններում անձի ազատության ցանկացած սահմանափակում կհամարվի ի սկզբանե ապօրինի: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում /մեղադրվում/ ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ: Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված և, միևնույն ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ: 15. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել հետևյալ հանգամանքները՝ - հիմնավոր կասկածի բացակայության դեպքում անձի ազատության իրավունքը սահմանափակելն ինքնին ապօրինի է, - հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, "կասկածը" պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումը այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում /մեղադրվում/ է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված (…)» (Տե՛ս Էդգար Եղիազարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.06.2017թ., թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշման 15-րդ և 16-րդ կետերը): Այս առումով հարկ է արձանագրել, որ սույն քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է: Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը աներկբա դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։ Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով նշվածը` ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։ Անդրադառնալով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ Դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում այն աստիճան չեն նվազել և շարունակում են առկա լինել վերջինիս կողմից ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և փախուստի ռիսկերը։ Մինչ նշված հիմքերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝ -արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (տե՛ս Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի գործով վճիռը, թիվ 9190/03, 04.10.2005թ., պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով վճիռը, 26.01.1993թ.): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրաժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պահանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալանավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործողություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43): - Մեղադրյալի փախուստի դիմելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը (տե՛ս «Yagci and Sargan v. Turkey» գործով վճիռը, 52-րդ կետ): Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո: Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից (տե՛ս «Neumeister v. Austria» գործով վճիռը, 27.06.1968, Series A, գործ՝ 8, 10-րդ կետ): Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ -Քրեական վարույթը ներկայումս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռ չեն հետազոտվել ապացույցները, այդ թվում չեն հարցաքննվել դատակոչի ենթարկված վկաները, -մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը, որը դասվում է առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, որի համար պատիժ է նախատեսվում բացառապես ազատազրկման ձևով, այն էլ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, -մեղադրյալի Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել են ենթադրաբար Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով, ապօրինի, առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու փաստերը, - մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը ենթադրաբար փորձել է քողարկված կերպով՝ կոնֆետների մեջ տեղադրելու եղանակով, «Հերոին» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները տեղափոխել ՔԿ հիմնարկ, - դեռևս չի բացահայտվել մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի (անձանց) ինքնություն(ներ)ը, - մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը հանդիսանում են ամուսիններ, - 2025 թվականի ապրիլի 10-ին թիվ 12160824 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 12159325 քրեական վարույթը և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի մասով նախաքննությունը շարունակվում է: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ վարույթին խոչընդոտելու հիմքը դեռևս քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու և ապացույցների հետազոտումն իրականացված չլինելու պայմաններում, շարունակում է իրատեսական լինել։ Դատարանի նախորդ կետում նշված հետևությունները պայմանավորված են նաև մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի բնույթով, վտանգավորության աստիճանով, այդ ենթադրյալ արարքը կատարելու ընթացքում նրա ունեցած դերակատարմամբ և դեպքի այլ հանգամանքների հաշվառմամբ։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի՝ առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու և դրա համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Ողջ վերոնշյալի ներքո՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ներառյալ քննությանը խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը շարունակում են բավարար արդիական մնալ։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը դեռևս բարձր է, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ինչ վերաբերում է տնային կալանքի կիրառման սահմանափակումներին, ապա Դատարանը գտնում է, որ դրանց շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը ևս առկա է սույն պարագայում, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի վրա դրված պարտականությունները՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը, - նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվելու հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների) և շփում ունենալու թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի)։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1․ Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 6-ը։ 2․Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի վրա դնել պարտականություն՝ չլքելու մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը։ 3. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին արգելել ունենալու նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվելու հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների) և շփում ունենալու թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի): 4. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի գտնվելու վայրի, տեղաշարժի և վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: 5. Դատական նիստ(եր)ին մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի մասնակցությունը ապահովելու համար վերջինիս ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության վրա։ 6․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Վճռաբեկ դատարանի նախագահ Լիլիթ Թադևոսյանի՝ 2025 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 40-Ա հրամանով հրավիրված՝ Դատավորների ընդհանուր ժողովին մասնակցելու պատճառով։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «31» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ պաշտպաններ՝ Կ․ԲԵԳՋԱՆՅԱՆԻ Ռ․ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ Կ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը. ՊԱՐԶԵՑ 1. Վարույթի դատավարական նախապատմությունը․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԾ կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչության «Նուբարաշեն» տարածքային բաժնի պետ Դ․Զարմանյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ․Պետրոսյանին, համաձայն որի՝ «(…) 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնում ստացված տեղեկություններն իրացնելիս նույն բաժնի աշխատակիցները հանձնուքների ընդունման սենյակում զննության են ենթարկել դատապարտյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի անվամբ, քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից բերված հանձնուքը, որի արդյունքում հանձնուքի մեջ եղած շոկոլադե կոնֆետներից թվով 3 հատի մեջ առկա են եղել համապատասխանաբար մեկ հատ սպիտակ պոլիէթիլենով, երկու հատ կապույտ պոլիէթիլենով փաթեթավորված փաթեթներ՝ լցված թմրամիջոցի նմանվող զանգվածներով: Հայտնաբերվածը սահմանված կարգով փաթեթավորվել, կնիքվել և վերցվել է հետագա ընթացքը լուծելու համար: Քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանը (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, բնակվող՝ ք․Երևան, Ջանիբեկյան փողոց, 33 տուն, անձնագիր AVO407275) բանավոր հայտարարել է, որ հայտնաբերվածից տեղյակ չի և չգիտի թե դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում: (…)»: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 13։00-ին, Կարինե Վրեժի Սարգսյանը՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հաղորդման առթիվ՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12160824 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 16։10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել Կարինե Վրեժի Սարգսյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալելու մասին։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հովհաննիսյանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին, որը բավարարվել է։ Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է մասնակի։ Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցով։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ից, սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ նախաքննության ընթացքում բավարար տվյալներ են ստացվել առ այն, որ Ադամ Բաղդասարյանը հանձնուքի միջոցով փորձել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերի 0,97 գրամ քաշով՝ «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և խոշոր չափերի 0,56 գրամ մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց և անհայտ անձի կողմից Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացվել են նշյալ թմրամիջոցները։ Վարույթի նյութերի հիման վրա՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12818724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12818724 քրեական վարույթը թիվ 12160824 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12160824 համարով շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ 2025 թվականի մայիսի 6-ը։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12160824 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 12159325 քրեական վարույթը (անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցներն ենթադրաբար Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացնելու վերաբերյալ) առանձնացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մայիսի 2-ին: Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյան ին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 6-ը: Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ՝ նույն օրը, նշանակվել են հիմնական դատալսումներ։ 1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․ Թիվ 12160824 քրեական վարույթով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: (...)»: 2․ Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները ․ Հանրային մեղադրող Գ․Մուրադյանը մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի երկարաձգման վերաբերյալ հայտնել է, որ դեռևս առկա են և չեն վերացել նախորդ որոշմամբ արձանագրված հիմքերը, հետևաբար տնային կալանքը միակ խափանման միջոցն է, որն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ դատավարական վարքագիծը։ Պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանը մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի երկարաձգման վերաբերյալ հայտնել է, որ վերջինիս մեղսագրված արարքում հիմնավոր կասկածը բացակայում է։ Մեղադրյալի խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, ով գալիք ուսումնական տարվանից հաճախելու է դպրոց, մեղադրյալի մայրը՝ վիրահատական միջամտության է ենթարկվել, վատառողջ է, ուստի նշվածով պայմանավորված խնդրել է տնային կալանք խափանման միջոցը փոփոխել և կիրառել վարչական հսկողություն, որպեսզի մեղադրյալը հնարավորություն ունենա հոգալու ընտանիքի հոգսերը։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշումներին և խնդրեց իր նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն, որպեսզի կարողանա ընտանիքի հոգսերը հոգա։ Հավելել է նաև, որ ինքը չի խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի պայմանները, ուստի վստահեցնում է, որ վարչական հսկողության կիրառման դեպքում ևս, կդրսևորեի պատշաճ վարքագիծ։ 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Կ]ալանքի ժամկետը երկարաձգելը (…) թույլատրվում [է] միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով»: Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «(...) 2․ Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»։ Օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով»: Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն (այսուհետ՝ նաև ՄԻԵԴ) արձանագրել է, որ․ ցանկացած հիմքով ազատությունից զրկելը պետք է լինի «օրինական» և «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» ։ Կալանքի՝ «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» լինելու պահանջը բավարարելու համար կալանքը պետք է համապատասխանի ազգային օրենսդրության նյութական և դատավարական նորմերին կամ միջազգային իրավունքի նորմերին, երբ դրանք կիրառելի են: Ավելին՝ ներպետական նորմերով պետք է հստակորեն սահմանված լինեն կալանքի պայմանները, իսկ դրանց կիրառությունը պետք է լինի կանխատեսելի : ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ դիրքորոշումներից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր դեպքում կալանքի, այդ թվում շարունակական կալանքի, կիրառումը պետք է լինի օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան, ինչն էլ իր հեթին ենթադրում է հիշյալ խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները քննության առնելու համար Օրենսգրքով ամրագրված պահանջների անշեղ կատարում, մասնավորապես՝ միջնորդությունները ներկայացնելու կարգի, դրանց բովանդակության, այն դատարանի կողմից քննության ենթարկելու և այլնի մասին: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ խափանման միջոցի կիրառումն հնարավոր է, եթե հաստատվել են Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Այս տեսանկյունից քննարկման ենթարկելով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող հանցանք կատարելու կասկածի ողջամտության հարցը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է : Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը հիմնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը, աներկբա, դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։ Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով նշվածը` ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում դեռևս առկա են վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ Մինչ նշված հիմքերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝ -արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (տե՛ս Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի գործով վճիռը, թիվ 9190/03, 04.10.2005թ., պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով վճիռը, 26.01.1993թ.): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրաժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պահանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալանավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործողություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43): - Մեղադրյալի փախուստի դիմելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը (տե՛ս «Yagci and Sargan v. Turkey» գործով վճիռը, 52-րդ կետ): Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո: Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից (տե՛ս «Neumeister v. Austria» գործով վճիռը, 27.06.1968, Series A, գործ՝ 8, 10-րդ կետ): Մինչ նախորդ պարբերության մեջ տեղ գտած հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալը Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցներից վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է ընտրի անձի իրավունքները նվազ սահմանափակողը, եթե տվյալ խափանման միջոցով հնարավոր է ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: Ընդ որում, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը: Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տես Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81): (…)» (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 15.02.2013թ., թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 2-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ Այսպես՝ համաձայն հիշյալ որոշման՝ «(...) -Քրեական վարույթը ներկայումս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռ չեն հետազոտվել ապացույցները, այդ թվում չեն հարցաքննվել դատակոչի ենթարկված վկաները, -մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը, որը դասվում է առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, որի համար պատիժ է նախատեսվում բացառապես ազատազրկման ձևով, այն էլ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, -մեղադրյալի Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել են ենթադրաբար Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով, ապօրինի, առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու փաստերը, - մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը ենթադրաբար փորձել է քողարկված կերպով՝ կոնֆետների մեջ տեղադրելու եղանակով, «Հերոին» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները տեղափոխել ՔԿ հիմնարկ, - դեռևս չի բացահայտվել մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի (անձանց) ինքնություն(ներ)ը, - մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը հանդիսանում են ամուսիններ, - 2025 թվականի ապրիլի 10-ին թիվ 12160824 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 12159325 քրեական վարույթը և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի մասով նախաքննությունը շարունակվում է: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ վարույթին խոչընդոտելու հիմքը դեռևս քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու և ապացույցների հետազոտումն իրականացված չլինելու պայմաններում, շարունակում է իրատեսական լինել։ Դատարանի նախորդ կետում նշված հետևությունները պայմանավորված են նաև մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի բնույթով, վտանգավորության աստիճանով, այդ ենթադրյալ արարքը կատարելու ընթացքում նրա ունեցած դերակատարմամբ և դեպքի այլ հանգամանքների հաշվառմամբ։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի՝ առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու և դրա համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Ողջ վերոնշյալի ներքո՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ներառյալ քննությանը խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը շարունակում են բավարար արդիական մնալ։ (...)»։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը արձանագրում է, թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, այնուամենայնիվ, դեռևս չեն հարցաքննվել վկաներ՝ Աննա Հայրապետյանը, Ստեփան Մշեցյանը, Բարեղամ Խաչատրյանը և Սամսոն Պապոյանը։ Նման պայմաններում՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով վերոնշյալ հետևությունները, արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն, թեև ինչ-որ չափով նվազել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հետազոտվել է գրավոր և իրեղեն ապացույցները, սակայն, քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել ապացույցները, ինչպես նաև պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանի գնահատմամբ նույնը չի կարելի ասել մեղադրյալի փախուստի ռիսկի գնահատման տեսանկյունից, քանի որ թեև վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ո՛չ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա: Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը, -ունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, -օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների), -շփում ունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, - իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, պետք է պահպանել։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1․ Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 6-ը։ 2․Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի վրա դնել պարտականություն՝ չլքելու մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը։ 3. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին արգելել ունենալու նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվելու հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների) և շփում ունենալու թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի): 4. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի գտնվելու վայրի, տեղաշարժի և վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: 5. Դատական նիստ(եր)ին մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի մասնակցությունը ապահովելու համար վերջինիս ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության վրա։ 6․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 17-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպան Ռ․ Սիրեկանյանի ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործ ԵԴ1/1439/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «04» նոյեմբերի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ հանրային մեղադրող՝ Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ Կ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը. ՊԱՐԶԵՑ 1. Վարույթի դատավարական նախապատմությունը․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԾ կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչության «Նուբարաշեն» տարածքային բաժնի պետ Դ․Զարմանյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ․Պետրոսյանին, համաձայն որի՝ «(…) 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնում ստացված տեղեկություններն իրացնելիս նույն բաժնի աշխատակիցները հանձնուքների ընդունման սենյակում զննության են ենթարկել դատապարտյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի անվամբ, քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից բերված հանձնուքը, որի արդյունքում հանձնուքի մեջ եղած շոկոլադե կոնֆետներից թվով 3 հատի մեջ առկա են եղել համապատասխանաբար մեկ հատ սպիտակ պոլիէթիլենով, երկու հատ կապույտ պոլիէթիլենով փաթեթավորված փաթեթներ՝ լցված թմրամիջոցի նմանվող զանգվածներով: Հայտնաբերվածը սահմանված կարգով փաթեթավորվել, կնիքվել և վերցվել է հետագա ընթացքը լուծելու համար: Քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանը (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, բնակվող՝ ք․Երևան, Ջանիբեկյան փողոց, 33 տուն, անձնագիր AVO407275) բանավոր հայտարարել է, որ հայտնաբերվածից տեղյակ չի և չգիտի թե դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում: (…)»: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 13։00-ին, Կարինե Վրեժի Սարգսյանը՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հաղորդման առթիվ՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12160824 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 16։10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել Կարինե Վրեժի Սարգսյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալելու մասին։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հովհաննիսյանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին, որը բավարարվել է։ Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է մասնակի։ Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցով։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ից, սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ նախաքննության ընթացքում բավարար տվյալներ են ստացվել առ այն, որ Ադամ Բաղդասարյանը հանձնուքի միջոցով փորձել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերի 0,97 գրամ քաշով՝ «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և խոշոր չափերի 0,56 գրամ մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց և անհայտ անձի կողմից Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացվել են նշյալ թմրամիջոցները։ Վարույթի նյութերի հիման վրա՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12818724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12818724 քրեական վարույթը թիվ 12160824 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12160824 համարով շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ 2025 թվականի մայիսի 6-ը։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12160824 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 12159325 քրեական վարույթը (անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցներն ենթադրաբար Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացնելու վերաբերյալ) առանձնացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մայիսի 2-ին: Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյան ին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 6-ը: Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ՝ նույն օրը, նշանակվել են հիմնական դատալսումներ։ Դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյան ին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 6-ը: 1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․ Թիվ 12160824 քրեական վարույթով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: (...)»: 2․ Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները ․ Հանրային մեղադրող Գ․Մուրադյանը մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի երկարաձգման վերաբերյալ հայտնել է, որ վերջինիս նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը ենթակա չէ փոփոխման, ընդհակառակը՝ մեղադրանքի կողմը գտնում է, որ տնային կալանքը պետք է փոխարինվի կալանքով, քանի որ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին նշանակված դատական նիստը սկսելը, մեղադրյալ Կ․Սարգսյանը սույն վարույթով մյուս մեղադրյալ Ա․Բաղդասարյանին է փոխանցել ինչ-որ առարկա, որը հետագայում ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության օպերատիվ բաժնի աշխատակիցների կողմից կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել է։ Հավելել է, որ նշված դեպքի կապակցությամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։ Նշվածի կապակցությամբ հանրային մեղադրողը հարցում է կատարել, որպեսզի ստանա քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը և այն տրամադրի դատարանին, սակայն դատական նիստի օրվա դրությամբ այն դեռևս ստացված չի եղել։ Ամփոփելով ողջ վերոգրյալը՝ հանրային մեղադրողը միջնորդել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցը վերացնել և կիրառել կալանք խափանման միջոցը։ Պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանը մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի երկարաձգման հարցի կապակցությամբ ներկայացրել է հետևյալ գրավոր դիրքորոշումը․ «(…) [Մ]իջնորդում եմ իմ պաշտպանյալ՝ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց փոփոխել, նրա նկատմամբ ընտրել` վարչական հսկողություն, տնային կալանքը բացակայելու արգելք խափանման միջոցները: Խնդրում եմ դատական նիստը անցկացնել իմ բացակայությամբ:(…)»: Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշումներին և հավելեց, որ ինքը իր ամուսնուն՝ մեղադրյալ Ադամ Բաղդասարյանին է փոխանցել նոթատետր, որի մեջ առկա են եղել բանաստեղծություններ և իրենց երեխայից նկարներ, դրանցից բացի այլ իրեր և առարկաներ չեն եղել։ Մեղադրյալը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողություն խափանման միջոցը, որպեսզի կարողանա հոգալ իր ընտանիքի կարիքները, քանի որ ընտանիքը գտնվում է ծայրահեղ վիճակում։ 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Կ]ալանքի ժամկետը երկարաձգելը (…) թույլատրվում [է] միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով»: Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «(...) 2․ Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»։ Օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով»: Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն (այսուհետ՝ նաև ՄԻԵԴ) արձանագրել է, որ․ ցանկացած հիմքով ազատությունից զրկելը պետք է լինի «օրինական» և «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» ։ Կալանքի՝ «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» լինելու պահանջը բավարարելու համար կալանքը պետք է համապատասխանի ազգային օրենսդրության նյութական և դատավարական նորմերին կամ միջազգային իրավունքի նորմերին, երբ դրանք կիրառելի են: Ավելին՝ ներպետական նորմերով պետք է հստակորեն սահմանված լինեն կալանքի պայմանները, իսկ դրանց կիրառությունը պետք է լինի կանխատեսելի : ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ դիրքորոշումներից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր դեպքում կալանքի, այդ թվում շարունակական կալանքի, կիրառումը պետք է լինի օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան, ինչն էլ իր հեթին ենթադրում է հիշյալ խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները քննության առնելու համար Օրենսգրքով ամրագրված պահանջների անշեղ կատարում, մասնավորապես՝ միջնորդությունները ներկայացնելու կարգի, դրանց բովանդակության, այն դատարանի կողմից քննության ենթարկելու և այլնի մասին: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ խափանման միջոցի կիրառումն հնարավոր է, եթե հաստատվել են Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Այս տեսանկյունից քննարկման ենթարկելով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող հանցանք կատարելու կասկածի ողջամտության հարցը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է : Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը հիմնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը, աներկբա, դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։ Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով նշվածը` ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում դեռևս առկա են վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ Մինչ նշված հիմքերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝ -արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (տե՛ս Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի գործով վճիռը, թիվ 9190/03, 04.10.2005թ., պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով վճիռը, 26.01.1993թ.): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրաժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պահանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալանավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործողություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43): - Մեղադրյալի փախուստի դիմելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը (տե՛ս «Yagci and Sargan v. Turkey» գործով վճիռը, 52-րդ կետ): Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո: Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից (տե՛ս «Neumeister v. Austria» գործով վճիռը, 27.06.1968, Series A, գործ՝ 8, 10-րդ կետ): Մինչ նախորդ պարբերության մեջ տեղ գտած հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալը Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցներից վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է ընտրի անձի իրավունքները նվազ սահմանափակողը, եթե տվյալ խափանման միջոցով հնարավոր է ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: Ընդ որում, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը: Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ի թիվս այլոց տես Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81): (…)» (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 15.02.2013թ., թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ Այսպես՝ համաձայն հիշյալ որոշման՝ «(...) Միևնույն ժամանակ, Դատարանը արձանագրում է, թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, այնուամենայնիվ, դեռևս չեն հարցաքննվել վկաներ՝ Աննա Հայրապետյանը, Ստեփան Մշեցյանը, Բարեղամ Խաչատրյանը և Սամսոն Պապոյանը։ Նման պայմաններում՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով վերոնշյալ հետևությունները, արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն, թեև ինչ-որ չափով նվազել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հետազոտվել է գրավոր և իրեղեն ապացույցները, սակայն, քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել ապացույցները, ինչպես նաև պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանի գնահատմամբ նույնը չի կարելի ասել մեղադրյալի փախուստի ռիսկի գնահատման տեսանկյունից, քանի որ թեև վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ո՛չ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ (...)»։ Նման պայմաններում՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով վերոնշյալ որոշմամբ տեղ գտած հետևությունները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սահմանված ապացույցների ծավալից հետազոտվել են բոլոր ապացույցները, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է։ Մինչդեռ, Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ ներկայիս դրությամբ պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու անհրաժեշտությունը, ուստի հաշվի առնելով դատաքննության ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթն ու անկանխատեսելիությունը, Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքների առկայությունը խոսում է թեև նվազ, այնուամենայնիվ, ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյության մասին։ Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից փախուստի դիմելու ռիսկին, Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ևս ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա է գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանն անդրադառնալով հանրային մեղադրողի կողմի բանավոր հայտնած տեղեկություններին առ այն, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին նշանակված դատական նիստը սկսելուց առաջ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը գործով մյուս մեղադրյալ՝ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանին է փոխանցել ինչ-որ առարկա, որի կապակցությամբ նույն օրը՝ դատարանի մեկուսարանում Ա․Բաղդասարյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության և, որ նշված դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջաններում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, հարկ է համարում փաստել, որ նման հանգամանքների գնահատումն կարող է իրականացվել բացառապես բավարար փաստական տվյալների ձեռք բերելու և դրանք ուսումնասիրելու արդյունքում, մինչդեռ սույն դեպքում այդպիսիք չեն ներկայացվել, ուստի Դատարանը զրկված է դրանք գնահատման ենթարկելու հնարավորությունից։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա: Դատարանը, հիմքում ունենալով Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները, հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելուց հետո դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը և արձանագրել, որ սույն քրեական գործի քննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի ապահովման և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով, առանց անհարկի ձգձգումների նշանակվել են դատական նիստեր և քրեական գործի քննությունը գտնվում է ընթացիկ քննության՝ հիմնական դատալսումների փուլում, որի ընթացքում հետազոտվել են բոլոր գրավոր ապացույցները և հարցաքննվել են դատակոչի ենթարկված վկաները։ Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը, -ունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, -օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների), -շփում ունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1․ Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 6-ը։ 2․Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի վրա դնել պարտականություն՝ չլքելու մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը։ 3. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին արգելել ունենալու նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվելու հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների) և շփում ունենալու թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի): 4. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի գտնվելու վայրի, տեղաշարժի և վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: 5. Դատական նիստ(եր)ին մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի մասնակցությունը ապահովելու համար վերջինիս ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության վրա։ 6․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 30-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «30» ապրիլի 2026 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Դ․ՀԱԽՆԱԶԱՐՅԱՆԻ հանրային մեղադրող՝ Գ․ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ պաշտպան՝ Ռ․ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ մեղադրյալներ՝ Կ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ Ա․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ հիմնական դատալսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննարկման առարկա դարձնելով թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը. ՊԱՐԶԵՑ 1. Վարույթի դատավարական նախապատմությունը․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ ԱՆ ՔԿԾ կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչության «Նուբարաշեն» տարածքային բաժնի պետ Դ․Զարմանյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ Հ․Պետրոսյանին, համաձայն որի՝ «(…) 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 11։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնում ստացված տեղեկություններն իրացնելիս նույն բաժնի աշխատակիցները հանձնուքների ընդունման սենյակում զննության են ենթարկել դատապարտյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի անվամբ, քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից բերված հանձնուքը, որի արդյունքում հանձնուքի մեջ եղած շոկոլադե կոնֆետներից թվով 3 հատի մեջ առկա են եղել համապատասխանաբար մեկ հատ սպիտակ պոլիէթիլենով, երկու հատ կապույտ պոլիէթիլենով փաթեթավորված փաթեթներ՝ լցված թմրամիջոցի նմանվող զանգվածներով: Հայտնաբերվածը սահմանված կարգով փաթեթավորվել, կնիքվել և վերցվել է հետագա ընթացքը լուծելու համար: Քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանը (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, բնակվող՝ ք․Երևան, Ջանիբեկյան փողոց, 33 տուն, անձնագիր AVO407275) բանավոր հայտարարել է, որ հայտնաբերվածից տեղյակ չի և չգիտի թե դրանք իրենցից ինչ են ներկայացնում: (…)»: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 13։00-ին, Կարինե Վրեժի Սարգսյանը՝ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հաղորդման առթիվ՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12160824 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, ժամը՝ 16։10-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել Կարինե Վրեժի Սարգսյանին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալելու մասին։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հովհաննիսյանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին, որը բավարարվել է։ Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է մասնակի։ Դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելք խափանման միջոցով։ Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ից, սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ նախաքննության ընթացքում բավարար տվյալներ են ստացվել առ այն, որ Ադամ Բաղդասարյանը հանձնուքի միջոցով փորձել է ձեռք բերել առանձնապես խոշոր չափերի 0,97 գրամ քաշով՝ «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և խոշոր չափերի 0,56 գրամ մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց և անհայտ անձի կողմից Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացվել են նշյալ թմրամիջոցները։ Վարույթի նյութերի հիման վրա՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 12818724 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12818724 քրեական վարույթը թիվ 12160824 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 12160824 համարով շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ հանրային նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին, որը բավարարվել է։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ 2025 թվականի մայիսի 6-ը։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ թիվ 12160824 քրեական վարույթով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս․Հովսեփյանն որոշում է կայացրել թիվ 12160824 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 12159325 քրեական վարույթը (անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցներն ենթադրաբար Կարինե Վրեժի Սարգսյանին իրացնելու վերաբերյալ) առանձնացնելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։ Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։ 2025 թվականի ապրիլի 28-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մայիսի 2-ին: Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 6-ը: Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ՝ նույն օրը, նշանակվել են հիմնական դատալսումներ։ Դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 6-ը: Դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 6-ը: Դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 6-ը: 1.1. Մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը․ Թիվ 12160824 քրեական վարույթով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Գ․Մուրադյանի կողմից որոշում է կայացվել Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարում: (...)»: 2․ Հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի հայտնած դիրքորոշումները ․ Հանրային մեղադրող Գ․Մուրադյանը անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի երկարաձգման հարցին, հայտնել է, որ դատարանի նախորդ որոշման մեջ արձանագրված հիմքերը վերանալու կամ նվազելու վերաբերյալ որևէ նոր էական փաստական հանգամանք հայտնի չէ։ Հայտնել է նաև, որ ընտանիքի ֆինանսական կամ այլ խնդիրները, ինչպես նաև ժամանակի անցումը բավարար չեն դատարանի կողմից նախկինում արձանագրված ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Նշել է, որ տնային կալանքը՝ սահմանված սահմանափակումներով, շարունակում է մնալ անհրաժեշտ և պիտանի խափանման միջոց, քանի որ մեղադրյալները փոխկապակցված են, և առանց այդ սահմանափակումների խափանման միջոցն արդյունավետ լինել չի կարող։ Ուստի, միջնորդել է երկարաձգել մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը։ Պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանը միջնորդել է փոփոխել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վարչական հսկողությամբ՝ այն համակցելով բացակայելու արգելքով՝ որպես հիմնավորում նշելով այն, որ մեղադրյալը շուրջ երկու տարի է գտնվում է անազատության մեջ (նախկինում՝ կալանքի տակ, ապա՝ տնային կալանքի), և ժամանակի ընթացքում առկա ռիսկերը էականորեն նվազել են։ Պաշտպանը Դատարանի ուշադրությունն է հրավիրել մեղադրյալի սոցիալական և կենցաղային ծանր պայմաններին, մասնավորապես՝ մեղադրյալն ունի անչափահաս դպրոցահասակ երեխա, որի խնամքը հիվանդ տատիկը չի կարողանում լիարժեք ապահովել։ Բացի այդ, ընտանիքը բնակվում է վարձակալական հիմունքներով և ունի լուրջ ֆինանսական խնդիրներ, ինչն անհրաժեշտություն է առաջացնում, որպեսզի մեղադրյալը հնարավորություն ունենա աշխատելու և հոգալու ընտանիքի կարիքները։ Պաշտպանության կողմի գնահատմամբ՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև վարչական հսկողության կիրառման պայմաններում։ Պաշտպանն անդրադառնալով մեղադրյալների միջև հնարավոր շփումներն արգելելու հարցին՝ նշել է, որ եթե Դատարանն անհրաժեշտ համարի, կարող է սահմանել միմյանց հետ հաղորդակցվելու արգելք, ինչը լիարժեք կերպով կչեզոքացնի այդ ռիսկը նույնիսկ վարչական հսկողության պարագայում Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշումներին և խնդրեց հաշվի առնել ընտանիքի սոցիալական ծանր վիճակը: Հավելել է, որ մայրը միայնակ չի հասցնում հոգալ տան կարիքները, և անհրաժեշտություն կա, որ ինքը ևս աշխատի՝ ընտանիքին սննդով և այլ առաջնահերթություններով ապահովելու համար: Մեղադրյալը նշել, որ իր 7-ամյա դուստրը ստեղծված իրավիճակի պատճառով դպրոց չի հաճախում, մինչդեռ արդեն պետք է սովորեր երկրորդ դասարանում։ 3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․ Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(…) [Կ]ալանքի ժամկետը երկարաձգելը (…) թույլատրվում [է] միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով»: Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «(...) 2․ Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»։ Օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով»: Օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն (այսուհետ՝ նաև ՄԻԵԴ) արձանագրել է, որ․ ցանկացած հիմքով ազատությունից զրկելը պետք է լինի «օրինական» և «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» ։ Կալանքի՝ «օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան» լինելու պահանջը բավարարելու համար կալանքը պետք է համապատասխանի ազգային օրենսդրության նյութական և դատավարական նորմերին կամ միջազգային իրավունքի նորմերին, երբ դրանք կիրառելի են: Ավելին՝ ներպետական նորմերով պետք է հստակորեն սահմանված լինեն կալանքի պայմանները, իսկ դրանց կիրառությունը պետք է լինի կանխատեսելի : ՄԻԵԴ-ի վերոնշյալ դիրքորոշումներից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր դեպքում կալանքի, այդ թվում շարունակական կալանքի, կիրառումը պետք է լինի օրենքով սահմանված ընթացակարգին համապատասխան, ինչն էլ իր հեթին ենթադրում է հիշյալ խափանման միջոցը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունները քննության առնելու համար Օրենսգրքով ամրագրված պահանջների անշեղ կատարում, մասնավորապես՝ միջնորդությունները ներկայացնելու կարգի, դրանց բովանդակության, այն դատարանի կողմից քննության ենթարկելու և այլնի մասին: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ խափանման միջոցի կիրառումն հնարավոր է, եթե հաստատվել են Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Այս տեսանկյունից քննարկման ենթարկելով Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայման հանդիսացող հանցանք կատարելու կասկածի ողջամտության հարցը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության համար, որն էլ ենթադրում է հիմնական դատալսումների ընթացքում կողմերի մասնակցությամբ, զենքերի հավասարության պայմաններում՝ ապացուցման գործընթացի՝ ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելու, ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով (վերդիկտ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերը) նախատեսված հարցերի հերքում կամ հաստատում։ Նշվածից երևում է, որ գործի ըստ էության քննության ժամանակ դրված է առավել բարձր ապացուցողական չափանիշ, մինչդեռ հիմնավոր կասկածի ապացուցման համար բավական են կատարված արարքի հետ անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող փաստեր կամ տեղեկություններ ունենալը և հաստատելը քննարկվող դեպքի և այն հանցագործության իդենտիկությունը, որի կատարման մեջ անձը մեղադրվում է : Նման պայմաններում՝ Դատարանը, թեև արձանագրում է, որ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հավաստելու չափանիշը նվազ ցածր է ըստ էության քննության ժամանակ Օրենսգրքի 102-րդ հոդվածով նախատեսված պարզման ենթակա հանգամանքները հավաստելու չափանիշից, այնուամենայնիվ, գտնում է, որ անձի մեղավորությունը և մեղադրանքի հիմքում ընկած հանգամանքների դեռևս պարզված չլինելու (քրեական վարույթը հիմնական դատալսումների փուլում գտնվելու) պարագայում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ առավել խորը վերլուծություններ կատարելը, աներկբա, դիտարկվելու են որպես Դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաբերյալ կանխակալ դիրքորոշման ներկայացում, այնինչ նշված հարցը հիմնական դատալսումները դեռևս չավարտված և դատարանի կողմից մեղքի հարցը լուծված չլինելու դեպքում չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ: Այդ հարցը ենթակա է քննարկման և լուծման միայն հիմնական դատալսումների փուլն ավարտելուց և մեղքի հարցը լուծելուց հետո՝ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքում, քանի որ իրենից ներկայացնում է գործի ըստ էության քննության հիմնական բաղադրատարրերից մեկը։ Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով նշվածը` ձեռնպահ է մնում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ խորքային վերլուծություններ իրականացնելուց, հակառակ դեպքում կստացվի մի այնպիսի իրավիճակ, երբ դեռևս մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի ներկայացրած ոչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը դատական քննության ժամանակ, զենքերի հավասարության պայմաններում, չիրականացնելով, Դատարանը անուղղակիորեն կարծիք է արտահայտելու մեղադրանքի (կամ դրա մի մասի) հիմնավորվածության վերաբերյալ՝ արդեն իսկ արտահայտելով իր կանխակալ վերաբերմունքը գործի ելքի նկատմամբ։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում դեռևս առկա են վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ Մինչ նշված հիմքերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝ -արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (տե՛ս Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի գործով վճիռը, թիվ 9190/03, 04.10.2005թ., պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործով վճիռը, 26.01.1993թ.): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրաժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պահանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալանավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործողություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43): - փախուստի դիմելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը (տե՛ս «Yagci and Sargan v. Turkey» գործով վճիռը, 52-րդ կետ):Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո: Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից (տե՛ս «Neumeister v. Austria» գործով վճիռը, 27.06.1968, Series A, գործ՝ 8, 10-րդ կետ): Մինչ նախորդ պարբերության մեջ տեղ գտած հետևության հիմնավորմանն անդրադառնալը Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցներից վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է ընտրի անձի իրավունքները նվազ սահմանափակողը, եթե տվյալ խափանման միջոցով հնարավոր է ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: Ընդ որում, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը: Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 5-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ Այսպես՝ համաձայն հիշյալ որոշման՝ «(...) Միևնույն ժամանակ, Դատարանը արձանագրում է, թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև հարցաքննվել են դատակոչի ենթարկված վկաներ՝ Աննա Հայրապետյանը, Ստեփան Մշեցյանը, Բարեղամ Խաչատրյանը և Սամսոն Պապոյանը, սակայն դեռևս չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը։ Նման պայմաններում՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով վերոնշյալ հետևությունները, արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը, թեև ինչ-որ չափով նվազել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, ինչպես նաև հարցաքննվել են դատակոչի ենթարկված վկաները, սակայն, քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել ապացույցները (չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը), ինչպես նաև պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանի գնահատմամբ նույնը չի կարելի ասել մեղադրյալի փախուստի ռիսկի գնահատման տեսանկյունից, քանի որ թեև վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ո՛չ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկը որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալով նաև հարցմամբ ստացված տվյալների գնահատմանը, մասնավորապես խոսքը ՀՀ ՔԿ Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագով) և 446-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված վարույթի մասին է, որի նախաձեռնման համար հիմք է հանդիսացել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի պետ Վ․Նասոյանի հաղորդումը, որի համաձայն՝ «2025 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին է ստացվել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պետ, արդարադատության փոխգնդապետ, Վահան Նասոյանի՝ հաղորդումը ՝ հաղորդումը և կից նյութերն այն մասին, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի պահպանության ապահովման բաժնի կրտսեր մասնագետ, արդարադատության ենթասպա Ս. Հակոբյանը Հիմնարկի պետին զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Հիմնարկում պատիժ կրող դատապարտյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանին ուղեկցել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայր: Նշված դատարանի նիստերի դահլիճում ներկա է եղել նաև քաղաքացի Կարինե Վրեժի Սարգսյանը, ով հանդիսացել է Ադամ Բաղդասարյանի վերաբերյալ քննվող գործով մեղադրյալ և ըստ վերջինիս հայտնածի իր կինն է: Դատական նիստի ընդմիջման ընթացքում նկատել են, որ Կարինե Սարգսյանը անձեռոցիկով փաթաթված ինչ-որ իր է փոխանցել դատապարտյալ Ա. Բաղդասարյանին: Նկատելով կատարվածը և հասկանալով, որ փոխանցվածը կարող է լինել արգելված իր՝ չցանկանալով այդ պահին խոչընդոտել դատական նիստի բնականոն ընթացքը, փորձել են այդ պահին իրականացնել կանխարգելիչ գործողություն, սակայն դատապարտյալ Ա. Բաղդասարյանը դրսևորել է ագրեսիվ վարքագիծ: Դատական նիստի ավարտից հետո Ա. Բաղդասարյանին ուղեկցել են դատարանի շենքում գտնվող առանձնացված խուց, որտեղ ենթարկել են ամբողջական խուզարկության, որի ընթացքում Ա. Բաղդասարյանը իրենց է հանձնել 3 (երեք) գրամ տարողությամբ՝ ներարկիչի միայն տարողունակ մասը, իսկ ներարկիչի ասեղի միացման հատվածը կոտրված է եղել: Ներարկիչի պատերի հատվածում առկա է եղել թմրանյութին նմանվող հեղուկ զանգվածի հետքեր, իսկ ներսի հատվածում տեսանելի է եղել ռետինը և դրան սեղմող պլաստմասե կոտրված հատվածը: Դատապարտյալ Ա. Բաղդասարյանը բանավոր հայտնել է, որ իր կողմից ներկայացված ներարկիչը գտել է հատակից, ներարկիչի միջինը մեթադոն է եղել և այն խմել է, որից հետո կրկին հայտնել է, որ ներարկիչի միջինը մեթադոն չի եղել այլ ջուր է եղել: Խուզարկության արդյունքում այլ արգելված իրեր չեն հայտնաբերվել, իսկ ներարկիչը փաթեթավորվել է՝ հետագա գործողությունների համար» և արձանագրել, որ նույն հարցմամբ Դատարանին հայտնվել է, որ տվյալ վարույթի շրջանակներում դեռևս առկա չէ մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունեցող անձ, որպիսի պայմաններում Դատարանը խնդրո առկա հարցը կարող է քննարկման առարկա դարձնել՝ խափանման միջոցի պիտանիության համատեքստում, միայն բավարար փաստական տվյալների պայմաններում։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա։ (...)»։ Վերոգրյալի համատեքստում, Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ծավալը դեռևս ամբողջովին չի սպառվել, մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը։ Դատարանը, վերոնշյալ հետևությունների հաշվառմամբ, արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը, ինչ-որ չափով նվազել է, քանի որ հետազոտվել են քրեական գործում առկա ապացույցների գերակշիռ մասը՝ բացառությամբ մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի հարցաքննության, ինչպես նաև դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական գործով մեղադրյալ Ադամ Բաղդասարյանի միջնորդությանը՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հետ տեսակցելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել առկա ապացույցները (մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը, իսկ վերջիններս հանդիսանում են ամուսիններ), ինչպես նաև պարզ չէ հետագայում ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու շրջանակը, առկա է քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկ, որպիսիս պայմաններում, նշված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։ Դատարանը, անդրադարձ կատարելով փախուստի վտանգին արձանագրում է, որ վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ևս ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա: Դատարանը, հիմքում ունենալով Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները, հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելուց հետո դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը և արձանագրել, որ սույն քրեական գործի քննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի ապահովման և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով, առանց անհարկի ձգձգումների նշանակվել են դատական նիստեր և վարույթն արդեն իսկ գտնվում է գրեթե եզրափակիչ փուլում (միայն չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը)։ Ինչ վերաբերում է դատալսումները հետաձգելու հանգամանքներին, ապա Դատարանը փաստում է, որ օբյեկտիվ, անկանխատեսելի և հարգելի պատճառներով՝ - 2026 թվականի մարտի 18-ին նշանակված դատական նիստը չի կայացել՝ մեղադրյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի պաշտպան Ա․Ասատրյանի դիմումի հիման վրա, քանի որ վերջինս գրավոր հայտնել է, որ ունի առողջական խնդիրներ և չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, - 2026 թվականի ապրիլի 2-ին նշանակված դատական նիստը չի կայացել՝ հանրային մեղադրող Գ․Մուրադյանի կողմից նույն թվականի ապրիլի 2-10-ը անաշխատունակության մեջ գտնվելու հիմքով, - 2026 թվականի ապրիլի 7-ին, դատարանի աշխատակազմից կապ են հաստատել դատավարության մասնակիցների հետ, որի ընթացքում՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանը հայտնել է, որ սույն թվականի ապրիլի 9-ից՝ 10 (տասը) աշխատանքային օր տևողությամբ, մեկնելու է ամենամյա հերթական արձակուրդ, - 2026 թվականի ապրիլի 23-ին նշանակված դատական նիստը չի կայացել՝ մեղադրյալ Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի պաշտպան Ա․Ասատրյանի դիմումի հիման վրա, քանի որ վերջինս հայտնել է, որ 5 (հինգ) աշխատանքային օր տևողությամբ գտնվում է ամենամյա հերթական արձակուրդում (հետագայում Դատարանին է ներկայացրել նաև իրեն արձակուրդ տրամադրելու հրամանը), - 2026 թվականի ապրիլի 30-ին նշանակված դատական նիստը թեև կայացել է, սակայն դրա ընթացքում քննարկվել է միայն մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետ երկարաձգելու, փոփոխելու, վերացնելու հարցը, քանի որ պաշտպան Ա․Ասատրյանը 5 (հինգ) աշխատանքային օր տևողությամբ գտնվել է ամենամյա հերթական արձակուրդում։ Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը, -չունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, -չօգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների), -շփում չունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 115-130-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1․ Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 (նախաքննական համարը՝ 12160824) քրեական գործով Կարինե Վրեժի Սարգսյանի (ծնված՝ 2001 թվականի մարտի 15-ին, Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 6-ը։ 2․Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի վրա դնել պարտականություն՝ չլքելու մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը։ 3. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին արգելել ունենալու նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվելու հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների) և շփում ունենալու թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի): 4. Մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի գտնվելու վայրի, տեղաշարժի և վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը: 5. Դատական նիստ(եր)ին մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի մասնակցությունը ապահովելու համար վերջինիս ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության վրա։ 6․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1439/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Սիրեկանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կարինե Սարգսյան , մյուսը՝ Ադամ Բաղդասարյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Ավան/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 31.07.2025թ-ի որոշումը և Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 15-09-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1439/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ «15» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Է.Մանասյանի, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Գարիկ Աբելյան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին» որոշման դեմ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործի նյութերը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Հատուկ վերանայման դատավարական նախապատմությունը. 1.1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով, ինչպես նաև մեղադրյալին արգելվել է լքել իր բնակության վայրը, հյուրընկալել այլ անձանց, ունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ՝ վարույթն իրականացնող մարմնի), շփվել վարույթի մասնավոր մասնակիցների և վարույթին օժանդակող անձանց հետ։ 1.2. 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Ռ․Սիրեկանյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 04-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ 2․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 2.1. Մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է հետևյալը․ «(…)Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության Դատարանի 31,07,2025թ․ թիվ ԵԴ1/1439/01/24 գործով որոշումն հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (…) Կալանքի կիրառման դեպքում օրենսդիրն անվերապահորեն արձանագրել է, որ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունների մասին դատողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել գործով ներկայացված փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ, այսինքն՝ կալանքի կիրառման դեպքում պարտադիր պետք է առկա լինեն որոշակի փաստական տվյալներ, որոնք վկայում են մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի մասին: (...) Սույն գործով առաջին ատյանի Դատարանի կողմից չի մատնանշվել քրեական վարույթով ձեռք բերված ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան եզրահանգելու, որ Կարինե Սարգսյանը ազատության մեջ մնալով չի կատարի իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները: Հարկ է նկատել, որ անձի նկատմամբ կալանավորումը կամ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Տվյալ պարագահում Դատարանը չի հաստատել վերոնշյալ հավասարակշռությունը: (…) Խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Դատարանը Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կամ տնային կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված: Այլընտրանքային միջոցը պետք է ընկալվի որպես ցանկացած միջոց, որն ավելի քիչ սահմանափակող է, քան որևէ պատճառաբանությամբ կալանքի կամ տնային կալանքի տակ պահելը, վերջիններս նպատակ ունեն շրջանցել անազատության մեջ պահելու անտեղի դեպքերը: Քրեական դատավարության ընթացքում այլընտրանքային միջոցները կալանավորմանը հակակշռող գործոն են: Սովորաբար դրանք ենթադրում են ոչ բանտային միջոցներ և ենթադրում են ազատման իրավունք այն դեպքում, երբ կալանքի հիմքերը նվազել են: Հիմնական սկզբունքն այն է, որ ազատությունից զրկելը պետք է լինի որպես վերջին միջոց: Ազատության իրավունքը մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկն է, և նրա զրկումը լուրջ և ծանր հետևանքներ է ունենում անհատների վրա: (…) Խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում: Դատարանը գտել է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ։ (…) Այսինքն՝ օրենսդրի ընդհանուր տրամաբանությունը, և Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հանգում են նրան, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում Դատարանը պետք է զերծ մնա առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից՝ ապահովելու համար <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով վկայակոչված պահանջները: Ավելին՝ պետք է կիրառվի այնպիսի խափանման միջոց, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար։ Դատարանը չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, այն թե ինչու ավելի նվազ ծանրության, ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը չի կարող ապահովել այն երաշխիքները, որոնք կարող է ապահովել տնային կալանքը։ Գտնում եմ, որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովել նաև ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը: Ի վերջո պետք է ընդունենք, որ կալանքը, տնային կալանքը պետք է կիրառվի բացառապես այն դեպքում, երբ առկա է դրա աներկբա անհրաժեշտությունը: Կալանավորումը, տնային կալանքը պետք է ոչ միայն կիրառվի օրենքով նախատեսված հիմքերով, այլև լինի պատշաճ կերպով պատճառաբանված և հիմնավորված: Այսինքն՝ միայն օրենքով նախատեսված նպատակների շարադրանքն ակնհայտորեն չի կարող բավարար հիմք համարվել դատական վարույթի ընթացքում անձի ազատությունը սահմանափակելու համար: Ժողովրդավարական հասարակությունում արդարադատության տեսանելիության պահանջից բխում է, որ կալանավորման, տնային կալանքի մասին դատարանի որոշումը պետք է պարունակի այնպիսի տեղեկություններ և փաստեր, որոնք անաչառ դիտորդի տեսանկյունից կհիմնավորեն գործի քննության ընթացքում անձի ազատության սահմանափակման անհրաժեշտությունը: Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցների հիմքերին` անհրաժեշտ է նշել, որ ներպետական օրենսդրության տեսանկյունից այս հիմքերն ըստ էության նկարագրված են քրեական դատավարության օրենսդրության մեջ: Դրանք, որպես այդպիսին, առանձնացված չեն ըստ խափանման միջոցի տեսակի և փաստորեն վերաբերվում են և ազատությունից զրկելու հետ կապված և ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցներին` տարբերակումն ըստ էության թողնելով միայն այդ հիմքերի դրսևորումների ռիսկերի տարբեր աստիճաններին: Ճիշտ է, կալանքը կամ տնային կալանքը պետք է օգտագործվի որպես վերջին միջոց, սակայն այլընտրանքային խափանման միջոցները ևս չեն կարող կիրառվել առանց դրանց համար անհրաժեշտ և բավարար պայմանների և հիմքերի: Հիմնական սկզբունքն այն է, որ որքան ավելի խիստ լինի մարդու իրավունքները սահմանափակող միջոցը, այնքան ավելի ուժեղ պետք է լինի դրա հիմնավորումը։ Վերը նկարագրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պատճառաբանված չէ, բացակայում է իրավական հիմնավորման փաստական կողմը: Վերը նկարագրված պատճառաբանություններից ելնելով` գտնում եմ, որ ստորադաս դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցներով:(...)»: 2.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «(...)Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 31․07․2025թ․ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործով կայացված որոշումը և Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով։»։ 3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 3.1. Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվաթսունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվաթսունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը: 4․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումները․ 4.1. Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը․«(...) Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների և դրանց հիմքերի առկայությանը՝ դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման եղանակի և դրա դրսևորման ձևի համատեքստում, փաստում է, որ գործի նյութերը բավարար հնարավորություն և հիմքեր են տալիս ենթադրելու և գալու եզրահանգման, որ գործի քննության տվյալ փուլում դեռևս առկա են վերջինիս կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը։ (…) Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 2-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ Այսպես՝ համաձայն հիշյալ որոշման՝ «(...) -Քրեական վարույթը ներկայումս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռ չեն հետազոտվել ապացույցները, այդ թվում չեն հարցաքննվել դատակոչի ենթարկված վկաները, -մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ արարքի կատարման փաստը, որը դասվում է առանձնապես ծանր հանցանքների շարքին, որի համար պատիժ է նախատեսվում բացառապես ազատազրկման ձևով, այն էլ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, -մեղադրյալի Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվել են ենթադրաբար Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով, ապօրինի, առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու փաստերը, - մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը ենթադրաբար փորձել է քողարկված կերպով՝ կոնֆետների մեջ տեղադրելու եղանակով, «Հերոին» և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցները տեղափոխել ՔԿ հիմնարկ, - դեռևս չի բացահայտվել մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին ենթադրաբար թմրամիջոց իրացրած անձի (անձանց) ինքնություն(ներ)ը, - մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը հանդիսանում են ամուսիններ, - 2025 թվականի ապրիլի 10-ին թիվ 12160824 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 12159325 քրեական վարույթը և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի մասով նախաքննությունը շարունակվում է: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ վարույթին խոչընդոտելու հիմքը դեռևս քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում գտնվելու և ապացույցների հետազոտումն իրականացված չլինելու պայմաններում, շարունակում է իրատեսական լինել։ Դատարանի նախորդ կետում նշված հետևությունները պայմանավորված են նաև մեղադրյալին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի բնույթով, վտանգավորության աստիճանով, այդ ենթադրյալ արարքը կատարելու ընթացքում նրա ունեցած դերակատարմամբ և դեպքի այլ հանգամանքների հաշվառմամբ։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի փախուստի հավանականությանը, ապա Դատարանի գնահատմամբ, այդ տեսանկյունից կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար, և այս տեսանկյունից գործի հանգուցալուծումը, հնարավոր հավանական դատապարտման և նշանակվելիք հավանական պատժի վերաբերյալ գործոնները (այդ թվում մտավախությունները), ինչպես նաև սույն դեպքում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի՝ առանձնապես ծանր հանցագործություն հանդիսանալու և դրա համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու հանգամանքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն քննարկվող ռիսկի հավանականությունը գնահատելու հարցում։ Ողջ վերոնշյալի ներքո՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ներառյալ քննությանը խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերը շարունակում են բավարար արդիական մնալ։ (...)»։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը արձանագրում է, թեև հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, այնուամենայնիվ, դեռևս չեն հարցաքննվել վկաներ՝ Աննա Հայրապետյանը, Ստեփան Մշեցյանը, Բարեղամ Խաչատրյանը և Սամսոն Պապոյանը։ Նման պայմաններում՝ Դատարանը, հիմքում ունենալով վերոնշյալ հետևությունները, արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկն, թեև ինչ-որ չափով նվազել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հետազոտվել է գրավոր և իրեղեն ապացույցները, սակայն, քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել ապացույցները, ինչպես նաև պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Միևնույն ժամանակ՝ Դատարանի գնահատմամբ նույնը չի կարելի ասել մեղադրյալի փախուստի ռիսկի գնահատման տեսանկյունից, քանի որ թեև վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ո՛չ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա: Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք.Երևան, Հաղթանակի թաղամաս 1-ին փողոց, 17-րդ տունը, -ունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, -օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների), -շփում ունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, - իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, պետք է պահպանել։(…)։» 5. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5.1. Դատական ակտը կայացնելու պահի դրությամբ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել վարույթի մասնակիցների կողմից ներկայացված բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6.1. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: 6.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և դրա կամայական ու անհիմն սահմանափակումները հնարավորինս բացառելու նպատակով գործուն երաշխիքների առկայության անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը (ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14 և այլն): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս ՀՀ իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը (...) (տե՛ս, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Տարոն Ռազմիկի Հակոբյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-115/07 որոշումը (կետ 3.1)) (…)»: 6.3. Սույն որոշման 6.1-6.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ փաստում է, որ ներկայացված բողոքում Բողոքաբերի կողմից, ըստ էության, չի վիճարկվել մեղադրյալին վերագրվող արարքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։ 6.3.1. Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության մյուս պայմաններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը հստակ սահմանում են, թե որ դեպքում է անհրաժեշտ խափանման միջոց կիրառել /կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել/։ Մասնավորապես, խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանն այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին իր հետևությունը պայմանավորել է նրանով, որ հիմնական դատալսումների փուլում նվազ աստիճանով դեռևս շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու և փախուստի դիմելու հիմքերը։ 6.3.2. Վերաքննիչ դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հանգամանքին, հարկ է համարում արձանագրել, որ վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը պետք է գնահատել ժամանակի ընթացքում շարունակական ազատությունից զրկելու հիմնավորվածությունը դինամիկայի մեջ, այսինքն՝ հաշվի առնելով նոր հանգամանքներ (նախնական քննության կամ դատական քննության ընթացքը, անձի կալանքի տակ գտնվելու ամբողջ ժամանակահատվածը, մեղադրյալի առողջության վիճակի հնարավոր վատթարացումը և այլն), միաժամանակ, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ իշխանությունները կարող են անհրաժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսումնասիրություններ: Դատարանն ընդգծում է, որ վարույթին խոչընդոտելու հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ փոփոխվում է և հիմնականում աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը, սակայն յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում, ելնելով կոնկրետ վարույթի փաստական հանգամանքներից, նշված հիմքը կարող է քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ շարունակել պահպանվել։ Տվյալ դեպքում, չնայած գործի քննության ընթացքում արդեն իսկ հետազոտվել են գրավոր և իրեղեն ապացույցները, սակայն դեռևս անհրաժեշտ է հարցաքննել վկաներ Աննա Հայրապետյանին, Ստեփան Մշեցյանին, Բարեղամ Խաչատրյանին և Սամսոն Պապոյանին, այսինքն՝ հիմնական դատալսումները և ապացույցների հետազոտումը դեռևս ավարտված չէ, դատարանը չի լուծել նաև կողմերի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով ներկայացվելիք՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու վերաբերյալ միջնորդությունները: Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում պահպանվել է դատարանի կողմից արձանագրված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության այն պայմանը, որ փաստացի ազատության մեջ մնալով՝ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ վարույթի բնականոն ընթացքի վրա ազդեցություն գործադրելու ռիսկի մասին հետևությունները հիմնավոր են և իրավաչափ: 6.3.3. Հետևաբար, կոնկրետ դեպքում թեև նվազել է մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը, սակայն դա ինքնին բավարար չէ այն եզրահանգմանը գալու համար, որ տնային կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքը պիտանի է հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու է հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ 6.3.4. Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար, ըստ էության, ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերանայման բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։ Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: 6.4. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): 6.5. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն իրավաչափ են և բխում են գործով ձեռք բերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ի զորու լինելու հանգամանքի մասին: Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռուզաննա Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին» որոշումը թողնել անփոփոխ։ 2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Է. ՄԱՆԱՍՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-09-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 38,37 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 38, 37 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 89261/25 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-06-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-06-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Սիրեկանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կարինե Սարգսյան մյուսը՝ Ադամ Բաղդասարյան Ադամ Հակոբի Բաղդասարյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 30.04.2026թ. որոշումը և Կարինե Վրեժի Սարգսյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով/նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-06-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-06-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-06-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 25-06-2026 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։ Իսկականի հետ ճիշտ է։ ——————————————————————————————————————————— ԵԴ1/1439/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «25» հունիսի 2026թ. ք. Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Գարիկ Աբելյան) 2026 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԵԴ1/1439/01/25 որոշումը, ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Կարինե Վրեժի Սարգսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, և մյուսի։ 2. 2026 թվականի ապրիլի 30-ին Առաջին ատյանի դատարանը, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 6-ը։ 3. 2026 թվականի հունիսի 3-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը։ 2026 թվականի հունիսի 11-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի հունիսի 12-ին։ Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի հունիսի 15-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «[Նա], Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ նրա համար և նրան քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել է առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց: Այսպես. Ադամ Բաղդասարյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0342/01/19 դատավճռով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 (երկու) դրվագով, 175-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 4-րդ կետերով, 34-355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտված լինելով 8 տարի ժամկետով և նշված պատիժը ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում կրելու ընթացքում, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից սեպտեմբերի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ քննությամբ չպարզված օրը, զանգահարել է իր կին Կարինե Սարգսյանին և վերջինիս՝ իր օգտին գործողություններ կատարելու վերաբերյալ հանձնարարություն տալու եղանակով դրդել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում իրեն իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, ապա դրանք քողարկված տեղադրելով որպես հանձնուք իրեն հասցեագրված փաթեթում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի փոխանցել իրեն: Կարինե Սարգսյանն Ադամ Բաղդասարյանի դրդմամբ՝ վերջինիս համար թմրամիջոցներ ձեռք բերելու նպատակով, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ(հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11֊րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, իրացնելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել, պահել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հարյուրվացունմեկապատիկի չափերով՝ 0.97 գրամ քաշով, առանձնապես խոշոր չափերով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց և մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկը գերազանցող՝ հիսունվեցապատիկի չափով՝ 0,56 գրամ քաշով, խոշոր չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցներ, ապա դրանք իր ամուսին Ադամ Բաղդասարյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներից գաղտնի՝ հանձնուքի մեջ թաքցված վիճակում, իրացնելու նպատակով տեղադրել է շոկոլադե կոնֆետների մեջ և դրանք այլ սննդամթերքի ու կենցաղային պարագաների հետ 2024 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տարել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք փոխանցելու համար, սակայն նույն օրը՝ ժամը 11:30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հանձնուքների ընդունման սենյակում Կարինե Սարգսյանի կողմից Ադամ Բաղդասարյանին որպես հանձնուք տարված փաթեթի զննության ժամանակ թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից, որի պատճառով Ադամ Բաղդասարյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել իրագործել իր դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու հանցագործությունը»: 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…) Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված մյուս կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, խնդրո առարկա հարցի քննարկման տեսանկյունից՝ նպատակահարմար է գտնում վկայակոչել նաև Դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 5-ի որոշման վերաբերելի պատճառաբանությունները։ (...) Վերոգրյալի համատեքստում, Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների ծավալը դեռևս ամբողջովին չի սպառվել, մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը։ Դատարանը, վերոնշյալ հետևությունների հաշվառմամբ, արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից իր վրա Օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկը, ինչ-որ չափով նվազել է, քանի որ հետազոտվել են քրեական գործում առկա ապացույցների գերակշիռ մասը՝ բացառությամբ մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանի հարցաքննության, ինչպես նաև դեռևս պարզ չէ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու հնարավորությունը, պայմանավորված դատաքննության որպես ճանաչողական գործընթացի հաջորդական բնույթով ու անկանխատեսելիությամբ, դեռևս արդիական է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկի շարունակական գոյությունը։ Ինչ վերաբերվում է քրեական գործով մեղադրյալ Ադամ Բաղդասարյանի միջնորդությանը՝ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հետ տեսակցելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ քանի դեռ ամբողջ ծավալով չեն հետազոտվել առկա ապացույցները (մասնավորապես՝ չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը, իսկ վերջիններս հանդիսանում են ամուսիններ), ինչպես նաև պարզ չէ հետագայում ապացույցների ծավալը հետագայում լրացնելու շրջանակը, առկա է քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռիսկ, որպիսիս պայմաններում, նշված միջնորդությունը ենթակա է մերժման։ Դատարանը, անդրադարձ կատարելով փախուստի վտանգին արձանագրում է, որ վերջինիս արդիականությունը որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց ևս ինչ-որ չափով նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավոր լինի գալ ողջամիտ հետևության, որ նման ռիսկն ինքնին հնարավոր կլինի զսպել առավել նվազ խիստ խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Դատարանի նման հետևության հիմքում ընկած է նաև այն գաղափարը, որ փախուստի ռիսկի գնահատման կարևոր ցուցիչ է հանդիսանում վարույթի կոնկրետ դատավարական փուլում գտնվելու հանգամանքը, քանի որ, որքան մոտ է քրեական վարույթի հնարավոր հանգուցալուծումը, այնքան քննարկվող ռիսկն որոշակի արդիականություն է ստանում հավանականության տեսանկյունից։ Ընդ որում՝ հիշյալ հանգամանքը ենթակա գնահատման ոչ թե ինքնավար կերպով, այլ նշված հարցի տեսանկյունից նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակցությամբ։ Դատարանը հիմքում ունենալով նշված գործոնները, արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու և փախուստի դիմելու ռիսկերի արդիականությունը դեռևս ամրապնդվում է, ինչն էլ խոսում է այն մասին, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը հնարավոր չէ զսպել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակարգում առկա այլ խափանման միջոցների համակցություն կիրառելով։ Դատարանի՝ Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պայմանավորված են գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոց կալանքի կիրառման նպատակների հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների առկայության մասին Դատարանի հետևությունները հիմնված են գործի նյութերում առկա ապացույցները, փաստերը և այլ տեղեկությունները, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշներն իրենց ամբողջության՝ համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա: Դատարանը, հիմքում ունենալով Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 30-ի ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները, հարկ է համարում անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելուց հետո դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը և արձանագրել, որ սույն քրեական գործի քննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի ապահովման և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով օրենքով սահմանված կարգով, առանց անհարկի ձգձգումների նշանակվել են դատական նիստեր և վարույթն արդեն իսկ գտնվում է գրեթե եզրափակիչ փուլում (միայն չեն հարցաքննվել մեղադրյալներ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը և Ադամ Հակոբի Բաղդասարյանը)։ Ինչ վերաբերում է դատալսումները հետաձգելու հանգամանքներին, ապա Դատարանը փաստում է, որ օբյեկտիվ, անկանխատեսելի և հարգելի պատճառներով՝ (...): Հետևաբար՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով խափանման միջոց տնային կալանքին նախապատվություն տալուց հետո ի հայտ չի(են) եկել այնպիսի նոր հանգամանք(ներ), որը (որոնք) իր(ենց) որակական հատկանիշներով ինքնին կամ գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն կտար (կտային) հիմնավորված ենթադրություն անել քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցով վերջինիս պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության մասին։ Այսինքն՝ խոսքն այն հանգամանքների մասին է, որոնք կարող են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ համարվել՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը, և հիմք ծառայել խափանման միջոց տնային կալանքն ավելի մեղմ՝ այլընտրանքային խափանման միջոց(ներ)ով փոխարինելու համար: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս հաշվի է առնում վերջինիս օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում նաև՝ վերջինիս անձը բնութագրող՝ գործում առկա տվյալները, ինչպես նաև մեղսագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, և հատկապես այն, որ դատավարության ներկայիս փուլում մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը նվազել է, սակայն չի վերացել, իսկ նշված հանգամանքների համատեքստում, Դատարանի համոզմամբ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը պիտանի և անհրաժեշտ է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին հասնելու համար, քանի որ միայն նշված խափանման միջոցը կարող է արդյունավետ կերպով չեզոքացնել վերջինիս օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ ոչ պատշաճ վարքագծի բացասական հետևանքները: Ավելին՝ Դատարանը գտնում է, որ ամենախիստ այլընտրանքային խափանման միջոց հանդիսացող տնային կալանքի՝ կիրառումը սույն դեպքում անհրաժեշտություն է և մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով: Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելով հաստատվում է հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, ինչը բխում է մեղադրյալի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջն անձի ազատության իրավունքի հարգանքից: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց տնային կալանքի գործողության ընթացքում չեն փոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, այսինքն՝ դեռևս առկա են մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը գործի քննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման, քանի որ առկա է այն երկարաձգելու անհրաժեշտության վերաբերյալ բավարար ապացույցների համակցություն, այլ կերպ՝ առկա են շարունակական տնային կալանքն արդարացնող «համարժեք և բավարար» հիմնավորումներ, ուստի՝ Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ առկա է և չի վերացել տնային կալանք խափանման միջոցից բխող սահմանափակումների շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալ Կարինե Վրեժի Սարգսյանը պարտավոր է՝ - չլքել մշտական բնակության տարածքը՝ ք. ■ ■ ■ ■, ■ ■ ■ ■ թաղամաս ■ ■ ■ ■ փողոց, ■ ■ ■ ■ տունը, -չունենալ նամակագրություն և հեռախոսային խոսակցություններ, -չօգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ վարույթն իրականացնող մարմնից ստացվող կամ ուղարկվող նամակագրության կամ հեռախոսային խոսակցությունների), -շփում չունենալ թիվ ԵԴ1/1439/01/25 քրեական վարույթով ներգրաված և ներգրավվող մասնավոր մասնակիցների (բացառությամբ իր պաշտպան(ներ)ի) և վարույթին օժանդակող անձանց հետ, ինչպես նաև իր բնակության վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց։ (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը. 6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով. «(...) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության Դատարանի 30,04,2026թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/ գործով որոշումն հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...): Սույն գործով առաջին ատյանի Դատարանի կողմից չի մատնանշվել քրեական վարույթով ձեռք բերված ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան եզրահանգելու, որ Կարինե Սարգսյանը ազատության մեջ մնալով չի կատարի իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները: Հարկ է նկատել, որ անձի նկատմամբ կալանավորումը կամ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Տվյալ պարագահում Դատարանը չի հաստատել վերոնշյալ հավասարակշռությունը: (...) Դատարանը չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, այն թե ինչու ավելի նվազ ծանրության, ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցը չի կարող ապահովել այն երաշխիքները, որոնք կարող է ապահովել տնային կալանքը։ Գտնում եմ, որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովել նաև ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը: Ի վերջո պետք է ընդունենք, որ կալանքը, տնային կալանքը պետք է կիրառվի բացառապես այն դեպքում, երբ առկա է դրա աներկբա անհրաժեշտությունը: Կալանավորումը, տնային կալանքը պետք է ոչ միայն կիրառվի օրենքով նախատեսված հիմքերով, այլև լինի պատշաճ կերպով պատճառաբանված և հիմնավորված: Այսինքն՝ միայն օրենքով նախատեսված նպատակների շարադրանքն ակնհայտորեն չի կարող բավարար հիմք համարվել դատական վարույթի ընթացքում անձի ազատությունը սահմանափակելու համար: (...) Վերը նկարագրվածից պարզ է դառնում, որ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պատճառաբանված չէ, բացակայում է իրավական հիմնավորման փաստական կողմը: Վերը նկարագրված պատճառաբանություններից ելնելով` գտնում եմ, որ ստորադաս դատարանի կողմից կայացված դատական ակտն անհիմն է և ենթակա է բեկանման, քանի որ Կարինե Սարգսյանի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցներով (...)»: Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) 2. Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.04.2025թ. թիվ ԵԴ1/1439/01/25 գործով կայացված որոշումը և Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխարինել ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ վարչական հսկողություն և բացակայության արգելք համակցված խափանման միջոցով»: Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 7. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: 9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: (...) 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։ Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»: Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» : 10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ տնային կալանքից զատ որևէ այլ այլընտրանքային խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերը պետք է ներկայացնի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու՝ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։ Այսպես, մեղադրյալի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատել է վերջինի անձն ու վարքագիծը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև ապացույցների հետազոտման գործընթացն ավարտված չլինելու, մեղադրյալների հարցաքննված չլինելու հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ։ Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև, որ դրանց համակցությունն էական նշանակություն ունի տնային կալանքից զատ այլ խափանման միջոցների կիրառման նպատակահարմարությունն ու իրավաչափությունը գնահատելու հարցում, և գտնում, որ այդ համակցությունը ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս արձանագրելու, որ կոնկրետ դեպքում տնային կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն գործի քննության տվյալ փուլում չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Կարինե Սարգսյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ, որի պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Կարինե Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Կարինե Սարգսյանի պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/1439/01/25 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 30-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-06-2026 |