Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1422/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Միհրան Հայրապետյան Արթուրի
Միհրան Հայրապետյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-02 | 17:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-07 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/1422/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025 թվականի հունիսի 02-ին Երևան քաղաքում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով
Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի
Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի
Պաշտպան՝ Արմեն Օրդակյանի
Մեղադրյալ` Միհրան Հայրապետյանի
Դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի (ծնված՝ 24.01.1993 թվականին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում, ազգությամբ հայ, ԱՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, իր խոսքերով աշխատում է, ենթադրյալ հանցանք կատարելու պահին նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում է՝ ք.Երևան, Նորաշեն թաղամաս, 19-րդ շենք, 97-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մարտի 28-ին, ժամը 19:25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակցի կողմից հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը:
2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը։
2024 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Միհրան Հայրապետյանը ազատ է արձակվել՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով 0․2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց։
2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Թադևոսյանի որոշմամբ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից Միհրան Հայրապետյանին թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ անջատվել է թիվ 11168225 քրեական վարույթը:
Թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի ապրիլի 21-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 21.04.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1422/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 22-ին։
2025 թվականի ապրիլի 23-ին որոշում է կայացվել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/1422/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի իր անձնական օգտագործման համար, անհայտ անձից 10.000 ՀՀ դրամ գումարով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024թ. մարտի 28-ին` ժամը 19:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց և Գ. Նժդեհի փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է զգալի չափերի՝ 0.2 գրամ հաստատուն քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված անգույն թափանցիկ պոլիէթիլենային փաթեթում, որը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի աշխատակիցների կողմից նրան տվյալ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին բերելուց հետո հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»:
3.Արագացված վարույթ.
Մինչև հիմնական դատալսումները սկսելը մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն, հայտնելով որ համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Դ.Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
-թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
-դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
-արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը և զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով իսկ նախաքննությանը օժանդակելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), սույն քրեական գործով հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չունենալը:
Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և չափին, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների պայմաններում միակ իրավաչափ պատիժը, որը հնարավորություն կտա միաժամանակ պատժի նպատակներին հասնել, մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով պատժի նշանակումն է, որը նա պետք է կրի: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
11.Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Միաժամանակ Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցին արձանագրում է․
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և թույլատրվել է դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո յուրաքանչյուր ամսվա համար մինչև հաջորդ ամսվա 27-ը, Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի համապատասխան հաշվեհամարին վճարելով 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի,
-ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը ըստ «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգի օրինական ուժի մեջ է մտել 08.04.2025 թվականին և ուղարկվել կատարման,
-ըստ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից 02.06.2025 թվականին հեռախոսազանգի միջոցով Դատարանի աշխատակազմին հայտնած տեղեկատվության՝ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը 07.04.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ և մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը վերցվել է հաշվառման, վերջինս պատշաճ կարգով վճարել է ապրիլ և մայիս ամիսների համար սահմանված չափով տուգանքը և դեռևս առկա է դատապարտյալի կողմից 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի վճարման պարտավորություն։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, Դատարանը գտնում է, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել հանցանքների համակցության կանոններով, այն է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարելով Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, ապա Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումները գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի։
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին դատավճռով նշանակված 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025 թվականի հունիսի 02-ին Երևան քաղաքում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով
Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի
Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի
Պաշտպան՝ Արմեն Օրդակյանի
Մեղադրյալ` Միհրան Հայրապետյանի
Դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի (ծնված՝ 24.01.1993 թվականին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում, ազգությամբ հայ, ԱՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, իր խոսքերով աշխատում է, ենթադրյալ հանցանք կատարելու պահին նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում է՝ ք.Երևան, Նորաշեն թաղամաս, 19-րդ շենք, 97-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մարտի 28-ին, ժամը 19:25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակցի կողմից հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը:
2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը։
2024 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Միհրան Հայրապետյանը ազատ է արձակվել՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով 0․2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց։
2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Թադևոսյանի որոշմամբ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից Միհրան Հայրապետյանին թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ անջատվել է թիվ 11168225 քրեական վարույթը:
Թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի ապրիլի 21-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 21.04.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1422/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 22-ին։
2025 թվականի ապրիլի 23-ին որոշում է կայացվել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/1422/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի իր անձնական օգտագործման համար, անհայտ անձից 10.000 ՀՀ դրամ գումարով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024թ. մարտի 28-ին` ժամը 19:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց և Գ. Նժդեհի փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է զգալի չափերի՝ 0.2 գրամ հաստատուն քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված անգույն թափանցիկ պոլիէթիլենային փաթեթում, որը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի աշխատակիցների կողմից նրան տվյալ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին բերելուց հետո հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»:
3.Արագացված վարույթ.
Մինչև հիմնական դատալսումները սկսելը մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն, հայտնելով որ համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Դ.Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
-թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
-դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
-արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը և զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով իսկ նախաքննությանը օժանդակելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), սույն քրեական գործով հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չունենալը:
Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և չափին, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների պայմաններում միակ իրավաչափ պատիժը, որը հնարավորություն կտա միաժամանակ պատժի նպատակներին հասնել, մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով պատժի նշանակումն է, որը նա պետք է կրի: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
11.Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Միաժամանակ Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցին արձանագրում է․
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և թույլատրվել է դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո յուրաքանչյուր ամսվա համար մինչև հաջորդ ամսվա 27-ը, Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի համապատասխան հաշվեհամարին վճարելով 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի,
-ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը ըստ «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգի օրինական ուժի մեջ է մտել 08.04.2025 թվականին և ուղարկվել կատարման,
-ըստ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից 02.06.2025 թվականին հեռախոսազանգի միջոցով Դատարանի աշխատակազմին հայտնած տեղեկատվության՝ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը 07.04.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ և մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը վերցվել է հաշվառման, վերջինս պատշաճ կարգով վճարել է ապրիլ և մայիս ամիսների համար սահմանված չափով տուգանքը և դեռևս առկա է դատապարտյալի կողմից 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի վճարման պարտավորություն։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, Դատարանը գտնում է, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել հանցանքների համակցության կանոններով, այն է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարելով Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, ապա Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումները գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի։
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին դատավճռով նշանակված 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1422/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-04-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 11-0211-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի' իր անձնական օգտագործման համար, անհայտ անձից 10.000 ՀՀ դրամ գումարով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024թ. մարտի 28-ին’ ժամը 19:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց և Գ.Նժդեհի փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է զգալի չափերի' 0.2 գրամ հաստատուն քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց փաթեթավորված անգույն թափանցիկ պոլիէթիլենային փաթեթում, որը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ₽Հ բաժնի աշխատակիցների կողմից նրան տվյալ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին բերելուց հետո հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Միհրան |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23.04.2025 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Ոսկանյանս, Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ստանալով թիվ ԵԴ1/1422/01/25 (նախաքննական համար՝ 11-0211-24) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/1422/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի ապրիլի 21-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 21.04.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 22-ին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/1422/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի մայիսի 07-ին՝ ժամը 14։00-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 3 դահլիճ)։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Միհրան |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարիամ |
| Ազգանուն | Աղաբեկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Գ.Նժդեհի 27 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ դատարանում ստացվել է հանրային մեղադրողի դիմումն առ այն, որ գտնվում է արձակուրդում, չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 18:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Միհրան |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/1422/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 2025 թվականի հունիսի 02-ին Երևան քաղաքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի Մասնակցությամբ Մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի Պաշտպան՝ Արմեն Օրդակյանի Մեղադրյալ` Միհրան Հայրապետյանի Դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի (ծնված՝ 24.01.1993 թվականին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում, ազգությամբ հայ, ԱՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, իր խոսքերով աշխատում է, ենթադրյալ հանցանք կատարելու պահին նախկինում չդատապարտված, փաստացի բնակվում է՝ ք.Երևան, Նորաշեն թաղամաս, 19-րդ շենք, 97-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի մարտի 28-ին, ժամը 19:25-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակցի կողմից հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը: 2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի մարտի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Միհրան Հայրապետյանը։ 2024 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Միհրան Հայրապետյանը ազատ է արձակվել՝ անձին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2024 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթով 0․2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց։ 2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Թադևոսյանի որոշմամբ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի մարտի 26-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ․Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից Միհրան Հայրապետյանին թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ անջատվել է թիվ 11168225 քրեական վարույթը: Թիվ 11-0211-24 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի ապրիլի 21-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 21.04.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1422/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 22-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին որոշում է կայացվել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/1422/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի իր անձնական օգտագործման համար, անհայտ անձից 10.000 ՀՀ դրամ գումարով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024թ. մարտի 28-ին` ժամը 19:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արշակունյաց և Գ. Նժդեհի փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է զգալի չափերի՝ 0.2 գրամ հաստատուն քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված անգույն թափանցիկ պոլիէթիլենային փաթեթում, որը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի աշխատակիցների կողմից նրան տվյալ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժին բերելուց հետո հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»: 3.Արագացված վարույթ. Մինչև հիմնական դատալսումները սկսելը մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն, հայտնելով որ համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է միջնորդության բնույթը և հետևանքները: Հանրային մեղադրող Դ.Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ -ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. -ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. -դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։ Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»: Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար: Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. -թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), -դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), -արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը): Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը և զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով իսկ նախաքննությանը օժանդակելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), սույն քրեական գործով հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չունենալը: Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և չափին, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների պայմաններում միակ իրավաչափ պատիժը, որը հնարավորություն կտա միաժամանակ պատժի նպատակներին հասնել, մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի ձևով պատժի նշանակումն է, որը նա պետք է կրի: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 11.Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»: Միաժամանակ Դատարանը անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով պատիժ նշանակելու հարցին արձանագրում է․ -ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով և թույլատրվել է դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ մեկ տարվա ընթացքում՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո յուրաքանչյուր ամսվա համար մինչև հաջորդ ամսվա 27-ը, Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի համապատասխան հաշվեհամարին վճարելով 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի, -ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը ըստ «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգի օրինական ուժի մեջ է մտել 08.04.2025 թվականին և ուղարկվել կատարման, -ըստ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության աշխատակցի կողմից 02.06.2025 թվականին հեռախոսազանգի միջոցով Դատարանի աշխատակազմին հայտնած տեղեկատվության՝ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճիռը 07.04.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ և մեղադրյալ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը վերցվել է հաշվառման, վերջինս պատշաճ կարգով վճարել է ապրիլ և մայիս ամիսների համար սահմանված չափով տուգանքը և դեռևս առկա է դատապարտյալի կողմից 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի վճարման պարտավորություն։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, Դատարանը գտնում է, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել հանցանքների համակցության կանոններով, այն է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարելով Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով: Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Միհրան Արթուրի Հայրապետյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, ապա Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումները գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի։ ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․ -գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. -որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ -վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. -ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. -դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. -ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար: Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Վ Ճ Ռ Ե Ց Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0237/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքի չվճարած չափը՝ 312․500 (երեք հարյուր տասներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Միհրան Արթուրի Հայրապետյանին դատավճռով նշանակված 762.500 (յոթ հարյուր վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Միհրան Արթուրի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.2 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11168225 քրեական վարույթին կցելու համար: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-06-2025 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 28-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 177 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 79 թերթ: |
| Գործին կից նյութերը | Գործին կից մեկ փաթեթ իրեղեն։ |
| Այլ նշումներ | Իրեղեն ապացույցը 04.07.2025 թվականինին Ե-78520/25 ելքի գրությամբ ուղարկվել է Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 177 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 79 թերթ: |
| Այլ նշումներ | Իրեղեն ապացույցը 04.07.2025 թվականինին Ե-78520/25 ելքի գրությամբ ուղարկվել է Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։ |