ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1421/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ
ՆՈՐ ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ
ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԴԱՏԱԽԱԶ Ա․ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Լ․ՄԱԴՈՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ,

2025 թվականի մայիսի 21-ին Երևան քաղաքում

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Լովա Խաչատուրի Մադոյանի՝
(ծնված 1980 թվականի հուլիսի 30-ին Վրաստանի Հանրապետության Ալխաքաղաքի Ալաստան գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Ա․Մանուկյան փողոցի 17 շենքի թիվ 2 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Արեշ փողոցի թիվ 30 շենքի թիվ 2 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-1064-24 քրեական վարույթը։
2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մարտի 26-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
3. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
4. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։
5. Հսկող դատախազի 2025 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
6. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի ապրիլի 02-ին Լովա Խաչատուրի Մադոյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
7. 2025 թվականի ապրիլի 22-ին թիվ 60-1064-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի ապրիլի 25-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի մայիսի 07-ին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
8. Մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես՝
Լովա Խաչատուրի Մադոյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2023 թվականի հունիսի 29-ին ժամը 11։02-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 37 OV 678 հշվառման համարանիշի մեքենան, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180259505 արձանագրությունը»:

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
9․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
10. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
11. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ նյութերը․
12. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Լովա Խաչատուր Մադոյանը ՝
- Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հուլիսի 28-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ դատապարտվել է տուգանքի՝ 420,000 ՀՀ դրամի չափով՝ զրկելով վարորդական իրավունքից մեկ տարի ժամկետով։ 2023 թվականի հունիսի 26-ին տուգանքը վճարվել է, 2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ին լրացուցիչ պատժի կրումն ավարտվել է,
- Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 30-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ 375,000 ՀՀ դրամի չափով՝ դրա վճարումը տարաժամկետելով մեկ տարի ժամկետով, տուգանքը վճարվել է 2025 թվականի մարտի 04-ին։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 41-42)
13․ «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ հանցանքի կատարմանը նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Լովա Խաչատուրի Մադոյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
14․ Պաշտպանի կողմից էլեկտրոնային եղանակով ներկայացված ծննդի մասին թիվ ԲԱ 032946 պետական վկայականը, որի համաձայն՝ Խաչատուր Լովայի Մադոյանը ծնվել է 2017 թվականի օգոստոսի 14-ին, որպես հայր նշված է Լովա Խաչատուր Մադոյանը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
15․ Պաշտպանի կողմից էլեկտրոնային եղանակով ներկայացված ծննդի մասին թիվ ԲԱ 032946 պետական վկայականը, որի համաձայն՝ Անգելինա Լովայի Մադոյանը ծնվել է 2015 թվականի փետրվարի 27-ին, որպես հայր նշված է Լովա Խաչատուր Մադոյանը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
16. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Լովա Խաչատուր Մադոյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
17. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Լովա Խաչատուր Մադոյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) նա ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
18. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»:
18.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Լովա Խաչատուր Մադոյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ՝
- պատիժ նշանակելու պահին վերջինիս խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաներ (տե՛ս սույն դատավճռի 14-15-րդ կետերը),
- ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, տվել խոստովանական ցուցմունք և զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
18.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Լովա Խաչատուր Մադոյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը (տե՛ս սույն դատավճռի 12-րդ կետը)։
19․ Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
20․ Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
20․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
20․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, կատարվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից կատարվելու եղանակով,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող՝ սույն դատավճռի 18.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող՝ 18.2-րդ կետում նշված հանգամանքը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ ընտանեկան դրությունը, ինչպես նաև այն, որ սույն արարքը կատարելու պահին դատապարտված է եղել նույնանման հանցանքի համար, դրանից հետո էլ կատարել է նույնանման հանցանք։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
20.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:»:
Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 20.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, այդ թվում՝ մեղադրյալի անձը, ինչպես նաև նրա գույքային դրությունը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն (տե՛ս սույն դատավճռի 13-րդ կետը)` մեղադրյալ Լովա Մադոյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի տվյալ պահին աշխատանք չունենալը, ընտանեկան դրությունը՝ հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարը անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թուլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական հավասարաչափ՝ 37,500 (երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով վճարումներով։
21. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Լովա Մադոյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
22. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
23. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
24. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ թույլատրելով այն մաս առ մաս վճարելը 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական հավասարաչափ՝ 37․500 (երեսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով վճարումներով։
2. Մեղադրյալ Լովա Խաչատուրի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ