ԵԴ/1397/01/25


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ
ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

10 հոկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Գ.Խաչատրյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ/1397/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանի ծնված՝ 26.06.1999թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, նախկինում դատված, հաշվառման վայր չունի, փաստացի բնակվել է ք.Երևան Վարդաշեն 66/1-րդ շենքի 416-րդ բնակարան հասցեում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ Քկ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 08113325 քրեական վարույթը Ա.Բունիաթյանի կողմից նույն օրը 0,45 գրամ քաշով «մեթանֆետամին» տեսակի թմրանյութ ապօրինի պահելու փաստի առթիվ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
1.2. 2025 թվականի փետրվարի 01-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Արսենյանի կողմից որոշում է կայացվել Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.3. 2025 թվականի փետրվարի 02-ին ՀՀ Քկ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Գևորգյանի կողմից Ա.Բունիաթյանի նկատմամբ կիրառվել է խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
1.4. 2025 թվականի փետրվարի 02-ին ՀՀ Քկ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնի քննիչ Հ.Գևորգյանի կողմից Ա.Բունիաթյանին մեղադրանք է ներկայացվել:
1.5. Թիվ 08113325 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2025 թվականի ապրիլի 18-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
1.6. Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/1397/01/25 համարի ներքո, մակագրվել և 2025 թվականի ապրիլի 21-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին:
1.7. 2025 թվականի ապրիլի 21-ին Դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Մելքոնյանի, որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1397/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2.Վարույթի համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
2.1. 2025 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման բաժնի պետ Ս.Մանուկյանը ի պատասխան Դատարանի կողմից ուղարկված հարցմանը հայտնել է, որ կալանավորված անձ Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանը /ծնված 26.06.1999 թվականին/ 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ն ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում մահացել է:
2.2. 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին համապատասխան տեղեկատվական բազայի ուսումնասիրությամբ հաստատվել է, որ Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանը 2025 թվականի սեպտեմբերի 01-ին մահացել է և վերջինիս մահվան փաստը ՀՀ ԱՆ ՔԿԱԳ գործակալությունում գրանցվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 3-ին: Մահվան վկայական՝ համար ԲԲ 039417:
2.3. 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին դատարան է ներկայացվել Կամո Սիմոնի Բունիաթյանի դիմումը հետևյալ բովանդակությամբ. Ես՝ Կամո Սիմոնի Բունիաթյանս, հանդիսանում եմ թիվ ԵԴ1/1397/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանի հայրը: Հայտնում եմ Ձեզ այն մասին, որ ցանկանում եմ, որ վերոնշյալ գործը կարճվի և Աշոտ Բունիաթյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի մեղադրյալի մահվան հիմքով: Տեղյակ եմ նաև, որ այն համարվում է ոչ արդարացնող հիմք...
3.Դատալսումների ընթացում մասնակիցների հայտնած դիրքորոշումները.
3.1. Հանրային մեղադրող Գ.Խաչատրյանը հայտնել է հետևյալ դիրքորոշումը. մեղադրյալ Աշոտ Բունիաթյանը մահացել է, իսկ նրա հայրը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ չի ցանկանում որպեսզի գործի քննությունը շարունակվի ընդհանուր կարգով և խնդրել է որպեսզի թիվ ԵԴ/1397/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճվի, հետևաբար, նման պայմաններում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 12-րդ հոդվածով նախատեսված հիմք՝ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ մանրամասները տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4.Դատարանի իրավական վերլուծություններն ու եզրահանգումները.
4.1. Ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը, լսելով հանրային մեղադրողի հայտնած դիրքորոշումը, դատավարության մասնակիցների ներկայացրած բացատրություններն ու դիրքորոշումները` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
4.2. ՀՀ սահմանադրության 61-րդ հոդվածը սահմանում է դատական պաշտպանության իրավունքը և մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մարմիններ դիմելու իրավունքը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք: 2. Յուրաքանչյուր ոք, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատասխան, ունի իր իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության խնդրով մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության միջազգային մարմիններ դիմելու իրավունք:
4.3. ՀՀ սահմանադրության 63-րդ հոդվածը սահմանում է արդար դատաքննության իրավունքը, համաձայն որի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: 2. Դատական վարույթը կամ դրա մի մասը, օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ կարող է անցկացվել դռնփակ` վարույթի մասնակիցների մասնավոր կյանքի, անչափահասների կամ արդարադատության շահերի, ինչպես նաև պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ բարոյականության պաշտպանության նպատակով: 3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է:
4.4. Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի այսուհետ՝ կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածը սահմանում է արդար դատաքննության իրավունքը, որի համաձայն՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները, կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: Դատավճիռը հրապարակվում է դռնբաց նիստում, սակայն մամուլի ներկայացուցիչների և հանրության ներկայությունը կարող է չթույլատրվել ամբողջ դատաքննության, կամ նրա մի մասի ընթացքում ժողովրդավարական հասարակության մեջ բարոյականության, հասարակական կարգի կամ պետական անվտանգության շահերից ելնելով, երբ դա են պահանջում անչափահասների շահերը կամ կողմերի մասնավոր կյանքի պաշտպանությունը, կամ այնքանով, որքանով դա, դատարանի կարծիքով, հատուկ հանգամանքների բերումով խիստ անհրաժեշտ է, եթե հրապարակայնությունը կխախտեր արդարադատության շահերը: 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: 3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. ա. իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին, բ. բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար, գ.պաշտպանելու իրեն անձամբ կամ իր ընտրած դատապաշտպանների միջոցով, կամ, եթե նա բավարար միջոցներ չունի դատապաշտպանի ծառայության դիմաց վճարելու համար, ունենալու անվճար նշանակված դատապաշտպան, երբ դա պահանջում են արդարադատության շահերը, դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները, ե. օգտվելու թարգմանչի անվճար օգնությունից, եթե ինքը չի հասկանում դատարանում գործածվող լեզուն կամ չի խոսում այդ լեզվով։
4.5. Արդարադատությունից կոպտորեն զրկել եզրույթը օգտագործվում է որպես հոմանիշ այնպիսի դատաքննության, որն ակնհատորեն հակասում է կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի դրույթներին կամ դրանով ամրագրված սկզբունքներին Sejdovicv v. Italy GC, §84; Stoichkov v.Bulgaria, §56;): Թեև, դատարանից դեռևս չի պահանջվել ավելի ճշգրիտ սահմանել այս եզրույթը, սակայն Դատարանը նշել է, որ արդարադատության որոշ ձևեր կարող են համարվել արդարադատությունից կոպտորեն զրկելու դրսևորումներ: Դրանք են.
• Անձին իր բացակայությամբ մեղավոր ճանաչելը՝ առանց հետագայում մեղադրանքին ըստ էության կրկին անդրադառնալու հնարավորության Einhorn v. France, §33; Sejdovicv v. Italy GC, §84; Stoichkov v.Bulgaria, §56):
• Դատաքննությունը, որն անցկացվել է արագացված կարգով և պաշտպանության կողմի իրավունքների բացահայտ ոտնահարմամբ Boder and Kanbor v. Swedden, §47):
• Փաստաբանի ծառայություններից օգտվելու իրավունքներից դիտավորյալ և պարբերաբար զրկելը, մասնավորապես, օտարերկրյա պետությունում արգելանքի վերցված անձին Boder and Kanbor v. Swedden, §47):
• Քրեական վարույթի շրջանակներում այնպիսի ցուցմունքների օգտագործումը, որոնք ձեռք են բերվել կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածին հակասող վերաբերմունք դրսևորելու արդյունքում Othman Abu Qatada) v. The United Kingdom, §267):
4.6. Որքան էլ հստակ լինի իրավական նորմի ձևակերպումը, իրավունքի ցանկացած համակարգում անխուսափելի է դատական մեկնաբանության անհրաժեշտությունը: Դատարաններին վերապահված դատական ակտի կայացման գործառույթի նպատակը հենց համապատասխան նորմի մեկնաբանության հետ կապված կասկածները փարատելն է Kofkaris v. Cyprus GC, §141): Դատական իրավաստեղծ գործունեության քրեական իրավունքի աստիճանական կատարելագործումը Կոնվենցիայի մասնակից պետությունների իրավական ավանդույթի անհրաժեշտ և անքակտելի մասն է: Կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածը չի կարելի ընկալել, որպես գործից գործ դատական մեկնաբանության միջոցով քրեական պատասխանատվության մասին նորմերի աստիճանական պարզաբանումն արգելող դրույթ, սակայն պայմանով, որ արդյունքում ստացվող իրավունքի զարգացումը լինի հանցագործության բուն էությանը համահունչ և ողջամտորեն կանխատեսելի S.W. v. The United Kingdom § 36; Streletz, Kessler and Krenz v. Germani GC, §50):
4.7. Ինչ վերաբերվում է քրեական դատավարությունների դադարեցմանը, ապա կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի իմաստով՝ չի նախատեսվում մասնավոր արդյունքի իրավունք կամ դրա հետևանքով ձևական դատապարտում կամ արդարացում մեղսագրվող քրեական մեղադրանքով: Առհասարակ, նման վարույթները դադարեցվում են մեղադրյալի պաշտոնական իրազեկմամբ այն մասին, որ նա այլևս չի հետապնդվում այդ մեղադրանքներով, և դա հնարավորություն է տալիս եզրակացնել, որ այդ անձի հետ կապված իրավիճակն այլևս չի կարող դիտվել, որպես ըստ էության խախտված… Թեև այն, որպես կանոն, իրականացվում է արդարացմամբ կամ դատապարտմամբ… սակայն վարույթները կարող են ավարտվել հօգուտ մեղադրյալի կայացվող միակողմանի որոշմամբ, ներառյալ այն դեպքերը, երբ դատախազությունը որոշում է մեղադրանք չառաջադրել, կամ գործը քննող դատարանը կարճում է վարույթը՝ առանց դատավճիռ կայացնելու R. v. The United Kingdom dek) 33506/05, 04.01.2007թ):
4.8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու հարցի քննարկումը, համաձայն որի՝ 1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ` առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ՝ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ՝ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:
4.9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքները, համաձայն որի՝ 1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` …) 10) անձը մահացել է:
4.10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը սահմանում է քրեական վարույթի կարճման հիմքերը, համաձայն որի ՝ 1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` 1) հաստատվել է քրեական օրենսգրքով նախատեսված որևէ հանցանքի բացակայությունը. 2) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 3-րդ կամ 6-րդ մասերով նախատեսված պայմանների խախտմամբ. 3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. 4) առկա է սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը. 5) մինչդատական վարույթի ընթացքում հայտնաբերվել է մասնավոր մեղադրանքի կարգով քրեական հետապնդման ենթակա ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը, եթե բացակայում են հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու հիմքերը:
4.11. ՀՀ քրեական դատավարության 44-րդ հոդվածը սահմանում է մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչը, համաձայն որի՝ (… 2. Անձն իրավունք ունի ճանաչվելու իր մահացած մերձավոր ազգականի օրինական ներկայացուցիչ, եթե առարկում է նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը (…:
4.12. Ամփոփելով վերլուծված իրավական նորմերն ու նախադեպերը, դրանք համադրելով թիվ ԵԴ/1397/01/25 քրեական վարույթում առկա փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանը մահացել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, ուստի, նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն անհրաժեշտ է դադարեցնել, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճել, քանի որ նրա հայր Կամո Սիմոնի Բունիաթյանը դատարանին հասցեագրված գրությամբ՝ չի ցանկացել ճանաչվել մեղադրյալի օրինական ներկայացուցիչ և խնդրել է, որպեսզի Աշոտ Բունիաթյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործը կարճվի:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 44-րդ, 315-րդ հոդվածներով. Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ/1397/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Աշոտ Կամոյի Բունիաթյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել մեղադրյալի մահվան հիմքով:
2. Թիվ ԵԴ/1397/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
3. Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ:
4. Որոշման օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
5. Որոշումը դատական վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր՝ Մ Ա Ս Ի Ս Մ Ե Լ Ք Ո Ն Յ Ա Ն