ԵԴ1/1412/01/25






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«03» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյանի

դատական նիստերի քարտուղար Դ.Գրիգորյանի

հանրային մեղադրող Վ․Գասպարյանի

մեղադրյալ Ա․Անանյանի

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Արեն Ալբերտի Անանյանի՝ (ծնված՝ 14.03.1983թ., միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ամուսնացած, հաշվառված՝ ք. Երևան, Բադալ Մուրադյան 14-րդ շենք, բնակարան 32 և բնակվող՝ ք. Երևան, Օհանովի փողոց 15-րդ շենք բնակարան 30 հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Գ․Ծառուկյանը կազմել է թիվ 60-1449-24 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը:
2025 թվականի ապրիլի 8-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Գրիգորյանի որոշմամբ Արեն Ալբերտի Անանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի ապրիլի 9-ին Արեն Ալբերտի Անանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 14-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի ապրիլի 17-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Մեժլումյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1412/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2025 թվականի ապրիլի 22-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1412/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին:
1.1 Արեն Ալբերտի Անանյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, 2023 թվականի հունիսի 12-ին մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և միաժամանակ տեղեկացված լինելով դրա մասին, 2023 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ ժամը 09:35-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «Վազ» մակնիշի 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Այսպես.
2023 թվականի հունիսի 12-ին՝ ժամը 20:40-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հմ. 8180256720 կայացված որոշմամբ Արեն Ալբերտի Անանյանը 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2023 թվականի հունիսի 12-ից, որի մասին տեղում ծանուցվել է: Տեղյակ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, Արեն Ալբերտի Անանյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ ժամը 09:35-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «Վազ» մակնիշի 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը կանգնեցվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սոս Սերոբյանի կողմից: Ստուգման արդյունքում պարզվել է, որ Արեն Ալբերտի Անանյանը զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից վարել է տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ նույն օրը՝ ժամը 09:40-ին, կրտսեր պարեկ Սոս Սերոբյանի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ հմ. 8180258881 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Արեն Ալբերտի Անանյանին մեղսագրվում է մե ղա վո րու թյամբ կա տար ված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»
2.Նախնական դատալսումներ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի կողմից միջնորդություններ չներկայացվեցին:
3. Հիմնական դատալսումներ.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին և գնահատվեցին հետևյալ ապացույցները.
3.1 Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2025 թվականի մարտի 28-ին զննվել են հետևյալ փաստաթղթերը, որով պարզվել է հետևյալը.
1. ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայող Գ. Քոչարյանի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանատար Ա. Իսախանյանին ուղղված զեկուցագրի զննությամբ պարզվեց, որ զեկուցագիրը թվագրվել է 17.08.2023 թվականին։ Զեկուցագրում նշված է, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սոս Սերոբյանը 09.08.2023 թվականին՝ ժամը 09:40-ին, Արեն Ալբերտի Անանյանի (ծնված՝ 14.03.1983 թվականին, հաշվառված՝ ք. Երևան, Նոր Նորք, Մուրադյան փողոց 14/32, բնակության հասցե՝ ք. Երևան, Լյուքսեմբուրգի փողոց 107 շենք, բնակարան 2ա) նկատմամբ կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180258881 արձանագրությունը, այն բանի համար, որ վերջինս 09.08.2023 թվականին՝ ժամը 09:35-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի, 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180258881 արձանագրության զննմամբ պարզվեց, որ արձանագրությունը կազմվել է 2023 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ ժամը 09:40-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Սոս Սերոբյանի կողմից, այն բանի համար, որ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի Մուրադյան փողոցի 14/32 հացեում հաշվառված, Երևան քաղաքի Լյուքսեմբուրգի փողոցի 107-րդ շենքի, բնակարան 2ա հասցեի բնակիչ, 14.03.1983 թվականին ծնված Արեն Ալբերտի Անանյանը, ժամը 09:35- ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում տրանսպորտային միջոցը վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված: Արձանագրությանը ծանոթացած լինելու, իր իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը ստացած լինելու հատվածում առկա է ստորագրություն: «Վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը դիտողությունը ստորագրությունը» հատվածում առկա է ստորագրություն և Անանյան ազգանունը: 3. ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստր համակարգի «վարորդական վկայականների որոնում» բաժնից արտատպված Արեն Ալբերտի Անանյանի տվյալների վերաբերյալ փաստաթղթերի համաձայն՝ վերջինս ունի «B,C» կարգի վարորդական իրավունքի վկայական, որից 2023 թվականի հունիսի 12-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 12-ը ընկած ժամանակահատվածում զրկված է: 4. Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180256720 արձանագրության զննմամբ պարզվեց, որ արձանագրությունը կազմվել է 2023թ. հունիսի 12-ին՝ ժամը 20:40- ին, Երևան քաղաքի Լյուքսեմբուրգի փողոցում, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Ժիրայր Սարգսյանի կողմից, այն բանի համար, որ 14.03.1983 թվականին ծնված Արեն Ալբերտի Անանյանը, ժամը 20:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Լյուքսեմբուրգի փողոցում վա րել է 12.06.2023 թվականին՝ ժամը 20:25-ի սահմաններում, տրամսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում, վարորդի մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարումակությունը գերազանցել է 0.5 միլիգրամը: Վարչական իրավախախտում կատարած այձի կողմից դիտողությունների և բացատրությունների համար նախատեսված հատվածում առկա է գրառում «վարորդը հրաժարվեց ստորագրելուց և բացատրություններ տալուց»: Արձանագրությանը ծանոթացված լինելու հատվածում առկա է գրառում՝ «հրաժարվեց ստորագրելուց», ժամանակավոր վկայական ստացած լինելու հատվածում առկա չէ գրառում: Խախտման ծածկագիրը՝ 70.2: Համապատասխան որոշման զննությամբ պարզվեց, որ 12.06.2023 թվականին ԵՔԳ -րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սարգսյանի կողմից որոշում է կայացվել Արեն Անանյանին զրկել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով: «Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը ստացա» հատվածում առկա է գրառում՝ «վարորդը հրաժարվեց ստորագրելուց և որոշման իր օրինակը ստանալուց 12.06.2023թ.» 5. Թիվ 00628 զննման համարի կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ սարքի համարն է 91100896: Զննման ժամը՝ 20:37:34: Ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.607 մգ. / վարորդի անունը Արեն, ազգանունը՝ Անանյան: Տ/Մ համարանիշ 35 VX 443: Կտրոնի վրա առկա է գրառում՝ հրաժարվեց իր օրինակը ստանալուց: 6. ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված՝ 355 VX 443 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի տվյալների վերաբերյալ փաստալթերի զննությամբ պարզվեց, որ մեքենայի մակնիշն է «Vaz 21124-110», որը հաշվարված է եղելիկաբերտ Սուրենի Բազազյանի անվամբ, իսկ սեփականության ծագումը «գրանցված է եղել 03.10.2018 թվականին: 7. Թիվ 095310 ստուգաչափման վկայականի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ վկայականը տրվել է 2023թ. մայիսի 5-ին, ուժի մեջ է մինչև 2024թ. մայիսի 5-ը: Ստուգաչման միջոցի անվանումը՝ Ալկոմետր է, որի գործարանային համարն է 91100896, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000 մգ/լ, արտադրողը Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը, ստուգաչափումը կատարվել է ըստ MU 2835- 2008 մեթոդիկայի:
(հատոր 1-ին գ.թ. 36-38)
3․2 Որպես ապացույց արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հրամանտար Ա․Իսախանյանին ուղղված զեկուցագրով, վարչական իրավախախտման վերաբարյալ թիվ 8180258881 արձանագրությամբ, ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված՝ Արեն Ալբերտի Անանյանի վարորդական իրավունքի վկայականի տվյալների վերաբերյալ փաստաթղթով, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180256720 արձանագրությամբ և համապատասխան որոշմամբ, սթափության վիճակի զննության թիվ 00628 կտրոնով, ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրից ներ բեռն ված՝ 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի, «VAZ 21124-10» մակնիշի տրանսպորտային միջոցի տվյալների վերաբերյալ փաստաթղթով, ստուգաչափման թիվ 095310 վկայականի պատճենով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 39-40)
3․3 Հիմնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և պնդեց իր նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի համաձայն՝ հրապարակվեց վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները, համաձայն որի՝ նախկինում աշխատել է որպես առաքիչ: «Վազ» մակնիշի, 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պատկանել է իրեն մոտ 3 տարուց ավելի Այդ համարանիշները մեքենայի նախկին սեփականատիրոջ համարանիշների են եղել: Մոտ 10 օր առաջ մեքենան անվանափոխել են որդու անվամբ՝ 37 HR 497 : 2023 թվականի հունիսի 12-ին իր մեքենայով աշխատանքից վերադառնալիս է եղել տուն, երբ իրեն կանգնեցրել են պարեկային ծառայողները և ենթարկել են սթափության զննության և պարզել են, որ գտնվում է ոչ սթափ վիճակում: Հայտնել է, որ այդ օրը աշխատանքի վայրում օգտագործած է եղել մոտ 4 բաժակ օղի: Այդ ժամանակ վարորդական իրավունքի վկայականը վերցրել են իրենից: Նշել է որ վարուրդական իարվունքի վկայականի ժամկետը 2023 թվականի հունիսի 6-ին լրացած է եղել, բայց ինքն էլ չի իմացել այդ մասին։ Դրանից հետո՝ 2023 թվականի օգոստոս ամսին Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում իրեն նույն մեքենայով կանգնեցրել են պարեկային ծառայոները և արձանագրել են, որ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից վարել է տրանսպորտային միջոց: Պարեկային ծառայողները զրկման որոշումը հանձնել են իրեն, բայց ինքը հրաժարվել է այն ստանալուց, բայց հայփում ծառայության միջոցով ստացել է այդ որոշման օրինակը:
Մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում Արեն Ալբերտի Անանյանը ցուցմունք է տվել, որ ընդունել է ներկայացված մեղադրանքը, որը իրեն պարզ է և հասկանալի: Պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքը՝ միաժամանակ հավելելով, որ ավելացնելու այլ բան չունի և չի ցանկացել պատասխանել հարցերի:
(հատոր 1-ին գ.թ. 22-25, 54-55)
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
Հրապարակվեց ՀՀ ՆԳՆ ինֆորմացոն կենտրոնից ստացված Ձև 8 տեղեկանքը համաձայն որի մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը և իրավաչափությունը․
Վերլուծելով սույն դատավճռի (այսուհետ՝ Դատավճիռ) 3.1-3․3-րդ կետերում ներկայացված ապացույցները մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում, Դատարանը՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա գտնում է, որ մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանին պետք է մեղավոր ճանաչել Դատավճռի 1․1 կետում շարադրված մեղադրանքով նկարագրված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Այսպես․
5․1․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը)։
Մասնավորապես՝ Դատարանը արձանագրում է, որ Դատավաճռի 3.1-3․3.-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների բավարար համակցությամբ ապացուցվել և հիմնավորվել է, որ Արեն Ալբերտի Անանյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ ժամը 09:35-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում վարել է «Վազ» մակնիշի 35 VX 443 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
5․2․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար:
Հաշվի առնելով, որ նախորդ կետում հաստատվել է մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները՝ դատարանը գտնում է, որ դրանք համապատասխանում են վերը նշված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին, հետևաբար ապացուցված է, արարքի հակաիրավականությունը։
5․3․ Դատարանը գտնում է, որ Դատավաճռի 3.1-3.3-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների գնահատման արդյունքում ապացուցված է այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը.
5․4․ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը գիտակցել է իր արարքի հակաիրավականությունը, ուստի ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Արեն Ալբերտի Անանյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, գտնում է, որ նրան պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ելնելով վերոգրյալից Դատարանը կայացրեց մեղադրական վերդիկտ՝ հաստատված համարելով, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանը կատարել է իրեն վերագրվող արարքը, ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, ապացուցված է արարքի քրեական հակաիրավական լինելու փաստը, ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ հետևաբար ապացուցված արարքի նկատմամբ ենթակա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
6․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ:
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
6․1 Արեն Ալբերտի Անանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել կատարված արարքները ընդունելը և զղջալը։
6․2 Արեն Ալբերտի Անանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Արեն Ալբերտի Անանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Արեն Ալբերտի Անանյանի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողության վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը հանցանքներն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում եկամտի վերաբերյալ տվյալ առկա չէ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանքը կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
7. Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժների կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նրան թույլատրել տուգանքը վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, մինչև դատավճռի ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ, որից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսերը բացակայում են:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը


ՎՃՌԵՑ
1. Արեն Ալբերտի Անանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի` 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. Արեն Ալբերտի Անանյանին թույլատրել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո տուգանքը՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, վճարել պետական բյուջե 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
3. Արեն Ալբերտի Անանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
5. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ