ԵԴ1/1398/01/25




ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«08» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
Նազիկ Աթոյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Արմեն Գրիգորյանի,

պաշտպան՝ Գագիկ Ասատրյանի,

հանցանքն անմեղսունակության
վիճակում կատարած անձ՝ Արման Կամոևի,

հանցանքն անմեղսունակության
վիճակում կատարած անձի
օրինական ներկայացուցիչ՝ Աիդա Իվանյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննելով անմեղսունակության վիճակում հանցանք կատարած անձ՝
Արման Գեորգիի Կամոևի
(ծնված՝ 05.09.1997թ. ք. Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Նոր Նորքի 2-րդ զանգված, Մոլդովական 42 շենք, 17 բնակարան հասցեում)
նկատմամբ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ վարույթը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17141225 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի որոշմամբ՝ թիվ 17141225 քրեական վարույթով Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 17141225 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, որին շնորհվել է թիվ 17169625 նախաքննական համար:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1398/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Գեորգիի Կամոևի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2025 թվականի ապրիլի 18-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի ապրիլի 21-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
Դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 23-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1398/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանը 2025 թվականի մայիսի 05-ին որոշում է կայացրել Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննություն նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարան է ստացվել Արման Գեորգիի Կամոևի վերաբերյալ ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 58 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Արման Գեորգիի Կամոևին հարկ է ճանաչել անմեղսունակ:
Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 28-ին որոշում է կայացրել Արման Գեորգիի Կամոևի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1398/01/25 քրեական վարույթը փոխակերպել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու վարույթի: Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը վերացվել է։ Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել բժշկական հսկողությունը՝ ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի բժշկական հսկողության վերցնելու օրվանից:
Դատարանը 2025 թվականի հոկտեմբերի 08-ին կայացրել է անմեղսունակության վերդիկտ՝ ապացուցված համարելով Արման Գեորգիի Կամոևին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը, նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը, Արման Կամոևի կողմից նշված արարքը կատարելը և տվյալ արարքը կատարելու պահին Արման Կամոևի անմեղսունակությունը:
2. Անմեղսունակության վիճակում կատարված արարքի փաստական նկարագրությունը.
«Արման Գեորգիի Կամոևը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, տեղեգրամյան հավելվածի միջոցով թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Love Store», «Bada Bing», «Քավոր», «#;» առցանց խանութ-հարթակի օգտատերերի կողմից իրացման նպատակով նախապես ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով, անձամբ, անհայտ անձի կողմից տեղադրված վայրից վերցրել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի փաթեթավորված խմբաքանակը, շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով թաքցրել է Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի տարբեր հատվածներում գտնվող թաքստոցներում, լուսանկարել է, որոնց տեղակայման աշխարհագրական կոորդինատները լուսանկարների հետ միասին իր կողմից օգտագործվող +40 (764) 994 572 բջջային հեռախոսահամարով բացված «Տելեգրամ» հավելվածի «Marset» անհատական անվամբ էջի միջոցով 2025թ. հունվարի 31-ից մինչև 2025թ. մարտի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացրել է դեռևս ինքնությունները չպարզված անձանց։
Այնուհետև, շարունակելով իր հանցավոր նպատակը, անհայտ անձի կողմից տեղադրված վայրից՝ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակը վերցնելուց հետո 2025 թվականի մարտի 3-ին՝ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է Երևան քաղաքի Մոլդովական փողոցի մոտակայք, որտեղ վերցված նախապես փաթեթավորված փաթեթներից՝ թվով երկու հատ փաթեթն այլ անձին հետագայում իրացնելու նպատակով երկու փաթեթներից մեկը տեղադրել է թաքստոցում, լուսանկարել է, այնուհետև գնացել է նույն փողոցի 32/1 շենքի բակի հարևանությամբ գտնվող ավտոտնակի մոտակայք, որտեղ վերցված՝ նախապես փաթեթավորված փաթեթներից մյուս փաթեթն ևս այլ անձին հետագայում իրացնելու նպատակով տեղադրել է թաքստոցում, լուսանկարել է որի տեղակայման աշխարհագրական կորդինատները լուսանկարի հետ միասին՝ ժամը 16:04-ին, իր «Marset» տելեգրամ հավելվածի միջոցով ուղարկել է անհայտ անձի տելեգրամյան «Bada Bing» անվամբ ալիքին, միևնույն ժամանակ նկատվելով տեղում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժին, իսկ դեպքի վայրի զննությամբ Երևան քաղաքի Մոլդովական 32/1 շենքի դիմացի հատվածում գտնվող ավտոտնակի մոտակայքից հայտնաբերվել և վերցվել է թվով մեկ հատ փաթեթ, որը հանդիսացել է 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:»:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- 03.03.2025 թվականին կատարված դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի Մոլդովական 32/1 շենքի դիմաց գտնվող ավտոտնակների հետնամասում մեղադրյալ Ա.Կամոևի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ հայտնաբերվել է թվով 1 սև գույնի ժապավենով փաթեթավորված փաթեթ 2.17 գրամ քաշով, ինչի կապակցությամբ Ա.Կամոևը չի ցանկացել հայտարարություն անել: Նշված զանգվածով նշանակվել է դատաքիմիական փորձաքննություն:
(գ.թ. 17-19ա, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ ՔԿ Փորձաքրեագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ-ից ստացված թիվ 980Ք-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա զանգվածը հանդիսանում է 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգված, որը հանդիսանում է Մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
(գ.թ. 226-229, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժնի պետ Ա.Մուշեղյանի կողմից ներկայացված հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժնի ՀԿՀ ավագ համայնքային ոստիկան, ոստիկանության մայոր՝ Ռ.Մանուկյանը զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժնում տեղեկություններ են ստացվել, որ Արման Գեորգիի Կամոևը /ծնվ. 05.09.1997թ., բն. ք. Երևան, Մոլդովական փ. 42շ. բն. 17/ զբաղվում է տելեգրամյան ալիքների միջոցով թմրանյութի իրացմամբ։ Ստացված տեղեկությունները իրացնելիս՝ պարզվել է, որ Ա.Կամոևը սույն թվականի մարտի 3-ին ժամը՝ 16:00-ի սահմաններում Մոլդովական 32/1 շենքի դիմացի ավտոտնակների մոտ տեղադրել է թմրանյութ իրացման նպատակով։ 03.03.2025 թվականին ժամը 16:30-ի սահմաններում Ա.Կամոևը հայտնաբերվել է Մոլդովական փ. 37Ա հասցեում գտնվող ուսումնական կենտրոնի մոտ և ձերբակալվել թմրանյութ պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, այնուհետև տեղափոխվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Նոր Նորքի բաժին որտեղ խոստովանել է, որ «MARSET» տելեգրամյան ալիքը պատկանում է իրեն և նշված տելեգրամյան ալիքի միջոցով թմրանյութ է վաճառում տարբեր քաղաքացիների, ինչպես նաև 03.03.2025թ. ք.Երևան Մոլդովական 32/1 շենքի տարածքում տեղադրել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ իրացնելու նպատակով։
(գ.թ. 1, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արման Կամոևի ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Ա.Կամոևը հայտարարել է որ «MARSET» տելեգրամյան ալիքը պատկանում է իրեն, որի միջոցով տարբեր քաղաքացիների վաճառում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց սկսած 0,5 գրամից մինչև 5 գրամ: Գնորդներին անձնապես չի ճանաչում:
(գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արման Գեորգիի Կամոևի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Ա.Կամոևի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է Սամսունգ մոդելի IMEI1 353881489493102/01 և IMEI2 358999859493109/01 բջջային հեռախոս, որի պարունակությամբ հաստատվում է Ա.Կամոևի կողմից թմրանյութեր իրացնելու հանգամանքը:
(գ.թ. 6 դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ Արման Գեորգիի Կամոևին պատկանող բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արդյունքում հայտնաբերված լուսանկարները և հաղորդագրությունները արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու որոշումը:
(գ.թ. 73բ-128ա, 247-248, դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ Արման Գեորգիի Կամոևի վերաբերյալ «DataLex» դատական տեղեկատվական համակարգից արտատպված և քրեական վարույթի նյութերին կցված թիվ ԵԴ/0341/01/19 գործը արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը:
(գ.թ. 57-69, 245-246, դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մարտի 05-ին կազմված՝ Արման Գեորգիի Կամոևին պատկանող բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Տելեգրամ» հավելվածում առկա են մի շարք նամակագրություններ առանձին անձանց հետ և խմբի կազմում («Քավոր», «Bada Bing», «Թույն բույս», «#», «Love Store», «Պալատ» և տելեգրամյան այլ ալիքների օգտատերերի հետ), որոնք հաստատում են թմրամիջոցների ապօրինի իրացման հանգամանքը:
(գ.թ. 72-128ա, դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված 0,35 գրամ քաշով Մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցի առկայությունը:
(գ.թ. 241-242, դատական նիստի արձանագրություն)
- Նախաքննության մարմնի՝ 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արման Գեորգիի Կամոևի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Սամսունգ մոդելի IMEI1 353881489493102/01 և IMEI2 358999859493109/01 բջջային հեռախոսի պարունակությունը:
(գ.թ. 243-244, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Ռաֆայել Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը ընկերոջ հետ գտնվել է Նոր Նորք վարչական շրջանի Մոլդովական թաղամասում: Եղել են ընկերոջ՝ Նարեկի մեքենայով, երբ նկատել են մեղադրյալին, ով ինչ-որ բան էր դնում ավտոտնակների ետևում և նկարում: Մոտեցել են նրան, հայտնել են, որ ոստիկանության ծառայողներ են: Չհասցրին ավել բան խոսել, Արմանը ցանկանում էր դիմել փախուստի, և նրանք վերջինիս ձերբակալել են և տեղափոխել Նոր Նորքի բաժին: Այդ ընթացքում ծառայություն են իրականացրել և՛ ոտքով, և՛ ավտոմեքենայով: Հստակ չի հիշում, թե մեղադրյալին տեսնելու պահին ոտքով են եղել, թե մեքենայով, սակայն ենթադրում է, որ ոտքով են եղել, քանի որ վերջինիս նկատել են ավտոտնակների արանքում՝ ինչ-որ բան տեղադրելիս: Նշեց, որ ինքն անձամբ նկատել է, որ Արմանը վեր է կացել, նկարել է, և նախկինում պրակտիկայում հաճախակի է հանդիպել, որ նման դեպքում թմրանյութեր են տեղադրել և նկարել: Այդ պահին հարմար չի եղել, որ մոտենան: Սպասել են, Արմանը գնացել է շենքի մոտ, և իրենք մոտեցել են վերջինիս: Նախկինում Արմանին չի ճանաչել: Սակայն հետո իմացել են, որ նա այլ գործով էլ է անցնում: Եթե չի սխալվում, ապա գործընկերը ճանաչում էր Արմանին: Հավելեց, որ ինքը դեպքի վայրի զննությանը չի մասնակցել:
Պաշտպանի հարցերին պատասխանելիս նշեց, որ չի հիշում, թե զեկուցագիրը ինքն է գրել, թե իր գործընկերը: Կապ չունի, թե զեկուցագիրը ով է գրել: Այդ պահին ով ավելի քիչ է ծանրաբեռնված լինում, նա էլ գրում է: Միգուցե ինքն է գրել: Նշեց, որ ինքը կոչումով ոստիկանության մայոր է: Եթե զեկուցագրում նշված է «Ռ. Մանուկյան», ուրեմն ինքն է գրել: Նշեց, որ օպերատիվ տվյալներ են ունեցել, որ այդ տարածքում հաճախակի թմրանյութեր են տեղադրում կամ վերցնում: Այդ օպերատիվ տվյալներով համատեղ դուրս են եկել ծառայության, և ծառայության ժամանակ նկատել են Արմանին: Օպերատիվ տվյալները եղել են ընդհանուր, ոչ թե կոնկրետ Կամոևի վերաբերյալ:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Նարեկ Բարսեղյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ, եթե չի սխալվում, ապա դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի մարտի 3-ին: Նոր Նորքի Մոլդովական փողոցով շրջելիս են եղել, երբ ավտոտնակների մոտ նկատել են Կամոևին: Վերջինս կռացած ինչ-որ գործողություն է արել, նկարել է: Սպասել են, Կամոևը քայլել է դեպի շենքի մոտ, մոտեցել են նրան: Վերջինս իրեն ճանաչել է, բարևել է, հետո ցանկացել է փախչել: Դրանից հետո վերջինիս ձերբակալել են: Արման Կամոևի գործողությունները կասկածելի են թվացել, քանի որ վերջինս ոչ մարդաշատ վայրում է եղել, ինչ-որ գործողություններ է արել և նկարել: Երբ մոտեցել է, մեղադրյալին բարևել, հարցրել ինչպես է, նա հայտնել է, որ հայրն է մահացել: Հարցրել է, թե ինչ ապօրինի բան է անում, Արմանը փորձել է փախուստի դիմել այդ պահին: Արդեն պարզ էր, որ մոտը ինչ-որ բան կար: Նշեց, որ Կամոևը կռացել էր, ինչ-որ գործողություններ էր անում և նկարում: Անձնական խուզարկությամբ մեղադրյալի մոտից ապօրինի ոչինչ չեն հայտնաբերել: Թմրանյութը երևի հայտնաբերվել է այնտեղից, որտեղ որ մեղադրյալը մատնանշել է, որ թմրանյութ է տեղադրել: Նշեց, որ մեղադրյալին միանգամից չեն մոտեցել, քանի որ նա գտնվել է ավտոտնակների մոտ, և այդտեղ անհարմար է մարդուն մոտենալը և գործողություններ կատարելը: Նշեց, որ իր հիմնական ծառայությունն այդ տարածքում է իրականացրել: Նշեց, որ դեպքը ծառայության ընթացքում են հայտնաբերել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
Դատարանը, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարումը հաստատված է, դա կատարել է Արման Կամոևը, ում նկատմամբ իրականացվում է բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցների կիրառման վարույթ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության ենթակա է մեղսունակ ֆիզիկական անձը, որի 16 տարին լրացած է եղել հանցանքը կատարելու պահին, ինչպես նաև իրավաբանական անձը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղսունակությունն անձի՝ հանցանքը կատարելու պահին իր արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու և այն ղեկավարելու ունակությունն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անմեղսունակության վիճակում սույն օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած անձը ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության:
2. Անմեղսունակ է համարվում այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված արարքը կատարելու պահին հոգեկան առողջության խնդիրների հետևանքով չի գիտակցել իր արարքի հակաիրավականությունը կամ չի ղեկավարել դա:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
2) որոշակի վայրեր այցելելու արգելք,
3) հոգեբանական օգնություն ստանալու պարտականություն:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակում այն անձի նկատմամբ, որը՝
1) պատժի սպառնալիքով արգելված արարքի կատարման պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում,
(…)
2. Դատարանն անձի նկատմամբ նշանակում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, եթե հանգում է հետևության, որ անձը, իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, որը կապահովի իր կամ այլ անձի անվտանգությունը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ անվտանգության միջոցների կիրառման նպատակի իրականացումը:
3. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի ժամկետի ավարտից հետո անձի նկատմամբ իրականացվող բժշկական օգնության և սպասարկման հարցը լուծվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որի հոգեկան վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային պայմաններում:»:
Նույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կոնկրետ տեսակը նշանակելու որոշում կայացնելիս դատարանը հիմնվում է հոգեբուժական կազմակերպության հանձնաժողովի տված եզրակացության վրա:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 421-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բժշկական հարկադրանքի վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները.
2) արարքը տվյալ անձի կողմից կատարելը.
3) արարքը կատարելիս տվյալ անձի մեղսունակությունը և մեղքը.
4) տվյալ անձի մոտ հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, ինչպես նաև դրա բնույթը, աստիճանը և առաջացման ժամանակը.
5) տվյալ անձի վարքագիծը և առողջական վիճակն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
6) պատճառված վնասի բնույթը և չափը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 428-րդ հոդվածի համաձայն՝
«...
2. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք տվյալ անձին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ արարքը կատարելու պահին անձի անմեղսունակությունը.
5) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մեղքն իրեն վերագրվող արարքը կատարելու մեջ:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը լուծում է նաև սույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետում նշված հարցը:
5. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է անմեղսունակության վերդիկտ։
6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որը սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 429-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Մեղադրական վերդիկտին կամ անմեղսունակության վերդիկտին հաջորդող լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում`
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ հարցերը.
2) պատիժ կամ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու վերաբերյալ հարցերը.
3) գույքային հայցը լուծելու հարցը.
4) հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը.
5) գույքի արգելադրման հետ կապված հարցերը.
6) ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցերը.
7) խափանման կամ անվտանգության միջոցի կիրառման հետ կապված հարցերը.
8) վարութային ծախսերին վերաբերող հարցերը.
9) վերաբերելի այլ հարցեր:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացման կամ մեղադրական վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է համապատասխանաբար արդարացման կամ մեղադրական դատավճիռ: Անմեղսունակության վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է բժշկական հարկադրանքի դատավճիռ:
2. Մեղադրական և բժշկական հարկադրանքի դատավճռում դատարանը պետք է լուծի նաև հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մոտ այնպիսի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, որն անհնար է դարձնում տվյալ անձի կողմից պատժի կրումը.
2) անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է արդյոք կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց.
3) բժշկական բնույթի հարկադրանքի ինչ միջոց պետք է կիրառվի տվյալ անձի նկատմամբ:»:
Վերը նշված իրավական կարգավորումների լույսի ներքո Դատարանը անդրադառնալով Արման Կամոևի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությանը, փաստում է, որ համաձայն ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձագիտական հանձնաժողովի թիվ 58 եզրակացության՝ «Վերլուծելով քր. վարույթի նյութերը, անամնեստիկ տեղեկությունները, առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները՝ փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Արման Գեորգիի Կամոևը տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդությանը բնորոշ՝ մտածողության հարտրամաբանություն, դատողությունների անհետևողականություն, վերաբերման, հետապնդման, վնասի հասցման, ֆիզիկական ազդեցման զառանցական մտքեր, ընկալման խանգարումներ՝ տեսողական ցնորքներ, հույզերի խամրություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ:
Արման Կամոնի մոտ նախկինում դեռևս 2015թ.-ից ըստ բուժփաստաթղթերի հայտնաբերվել է «Վարքի և հույզերի խառը խանգարում», այնուհետև 2022թ.-ից հիվանդությունը աստիճանաբար խորացել է, ապրել զարգացում, ախտորոշվել է «Զառանցական խանգարում», որը էլ ավելի է բարդացել թմրանյութի գործածումով, ներկայումս նրա մոտ ախտորոշվում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» հոգեկան հիվանդությունը:
Ինչպես իրավախախտումը կատարելուց առաջ, այնպես էլ իրավախախտման /31.01.2025- 03.03.2025թթ./ ժամանակահատվածում և դրանից հետո փորձաքննվողը գտնվել և ներկայումս գտնվում է վերը նշված հիվանդագին խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը, հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք:
Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Արման Գեորգիի Կամոևին հարկ է ճանաչել՝ ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ:
Ներկա հոգեվիճակով փորձաքննվողը չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար: Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը ապացուցված է համարում, որ Արման Կամոևի մոտ առկա է այնպիսի հոգեկան առողջության խնդիր, որը անհնար է դարձնում նրա կողմից պատժի կրումը:
Դրա հետ մեկտեղ, Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ նշված արարքը Արման Կամոևը կատարել է անմեղսունակության վիճակում:
Այսինքն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի իմաստով բացակայում է քրեական պատասխանատվության հիմքը՝ հանցանքը, քանի որ տվյալ դեպքում առկա չեն հանցակազմի պարտադիր հատկանիշներից երկուսը՝ հանցագործության սուբյեկտն ու սուբյեկտիվ կողմը:
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ Արման Կամոևը կարիք ունի բժշկական բնույթի հարկադրական միջոցի կիրառման՝ հարկադիր բուժման, որի իրականացումը հնարավոր է ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում:
Դատարանը փաստում է, որ բժշկական բնույթի հարկադրանքի տվյալ միջոցը նշանակելիս հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը:
Դատարանն արձանագրում է, որ բժշկական հարկադրանքի դատավճռում դատարանը, ի թիվս այլնի, պարտավոր է անդրադառնալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այսինքն՝ ընդհանուր կարգով անցկացված վարույթի արդյունքում կայացվող դատավճռով լուծման ենթակա հարցերին։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված 0,35 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17141225 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արման Գեորգիի Կամոևի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված բջջային հեռախոսը պետք է հանձնել վերջինիս օրինական ներկայացուցչի տնօրինությանը։
Անդրադառնալով Արման Կամոևի նկատմամբ կիրառված անվտանգության միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո այն պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով առկա են վարութային ծախսեր․ այսպես՝ նախաքննության ընթացքում վարութային ծախսերի արժեքն ընդհանուր կազմել է՝ 108.000 ՀՀ դրամ։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով սահմանվել է՝
«1. Վարութային ծախսեր են՝
1) տուժողի, փորձագետի, հոգեբանի, վկայի ներկայանալու ճանապարհածախսի, գիշերակացի և օրապահիկի ծախսերի հատուցման գումարները.
2) փորձագետի և թարգմանչի վարձատրության գումարները.
3) պետական միջոցների հաշվին ներգրավված փաստաբանին վճարվելիք գումարները.
4) իրեղեն ապացույցների պահպանման, առաքման և հետազոտման համար ծախսված գումարները.
5) փախուստի մեջ գտնվող մեղադրյալի հայտնաբերման համար իրավասու մարմնի կողմից ծախսված գումարները.
6) փորձաքննություն և փորձարարություն կատարելիս փչացած կամ ոչնչացած իրերի արժեքի և վարույթի ընթացքում կատարված նման այլ ծախսերի հատուցման համար ծախսված գումարները.
7) վարույթի պատշաճ իրականացման համար անհրաժեշտ միջոցառումների համար ծախսված գումարները:
2. Հանրային մեղադրանքով վարութային ծախսերը վճարվում են պետական միջոցների հաշվին, եթե սույն օրենսգրքով այլ կարգ սահմանված չէ: Մասնավոր մեղադրանքով վարութային ծախսերի բաշխման կարգը որոշում է դատարանը:
3. Եթե դատապարտված մեղադրյալը վճարունակ է, ապա սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ և 4-7-րդ կետերում թվարկված վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դատարանը դնում է նրա վրա:
(...)»։
Դատարանը փաստում է, որ վերը նշված իրավանորմի մեկնաբանությունից հետևում է, որ վարութային ծախսերի հատուցման պարտականությունը դատարանը դնում է դատապարտված վճարունակ մեղադրյալի վրա (մեղադրյալ, որի նկատմամբ առկա է մեղադրական վերդիկտ)։
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով սույն վարույթի առանձնահատկությունները, այն, որ Արման Կամոևի նկատմամբ կայացվել է անմեղսունակության վերդիկտ՝ Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հատուցման պարտականություն նրա վրա չի կարող դրվել, և այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով գույքային հայց չի հարուցվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման, արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն, ուստի այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ և 420-430-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Անմեղսունակության վիճակում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած անձ Արման Գեորգիի Կամոևին ազատել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` հարկադիր բուժում՝ ընդհանուր տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ հայտնաբերված 0,35 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17141225 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Արման Գեորգիի Կամոևի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված բջջային հեռախոսը հանձնել վերջինիս օրինական ներկայացուցչի տնօրինությանը։
Արման Գեորգիի Կամոևի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ