Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1401/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
21.7
Պատասխանող
Վլադիսլավ Ելիսեևի Ալեքսեյի
Վլադիսլավ Ելիսեևի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Կարեն Ֆարխոյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Կարեն Ֆարխոյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-22 | 15:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-05-06 | 15:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-04-22 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-15 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-06 | 17:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-01-27 | 16:30 | 2 | Չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-11-19 | 17:40 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-31 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-01 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-25 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-24 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-05 | 16:30 | 2 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/1401/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
«29» մայիսի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նախաքննական մարմնի կողմից Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով ՌԴ քաղաքացի, ունեցել է ուղղակի դիտավորություն Հայաստանի Հանրապետության անձեռնմխելիությանը, տարածքային ինքնիշխանությանը, արտաքին անվտանգությանն ի վնաս օգտագործելու համար օտարերկրյա պետության հետախուզության հատուկ ծառայության ներկայացուցչի առաջադրանքով այլ տեղեկություն հավաքելու և հանձնելու եղանակներով կատարել լրտեսություն, սակայն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել։
Այսպես.
2024-2025 թվականների ընթացքում ՌԴ-ում բնակվող Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի, «Ռենատ» կեղծանվամբ Ռուստամ Սեկսեմբաևը և ազգությամբ ադրբեջանցի, ՌԴ քաղաքացի, «Ռուսլան» կեղծանվամբ Ամիլ Իլհամ Օղլի Գուսեյնովը, հանդիսանալով ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչներ, 25.000 ՌԴ ռուբլի գումարի դիմաց ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության, տարածքային անձեռնմխելիության և արտաքին անվտանգության օգտագործելու համար տեղեկություններ հավաքելու և իրենց հանձնելու նպատակով հավաքագրել են ՌԴ քաղաքացի Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին, ում 2025 թվականի մարտի 6-ին տվել են ՀՀ տարածքում գտնվող սահմանամերձ տեղամասերի կոորդինատները և դրանց՝ ադրբեջաներեն գրված անվանումները, հանձնարարել ժամանել Հայաստանի Հանրապետություն, նախապես տրամադրված հիշյալ կոորդինատներով այցելել համապատասխան վայրեր և տեսալուսանկարահանել նշված կոորդինատներում առկա հայկական սահմանամերձ տեղամասերը և այլ տեղանքները, այդ թվում նաև՝ Սյունիքի մարզի Թանահատ գյուղը, փողոցները, տները, տեղի գերեզմանատունը, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի պապի Ալիրզի Ալիևի գերեզմանը և այլն, դրանց վերաբերյալ պատրաստել տարատեսակ տեղեկություններ պարունակող նյութեր և դրանք տրամադրել ադրբեջանական հատուկ ծառայության հիշյալ աշխատակիցներին, որի իրագործման նպատակով 2025 թվականի մարտի 7-ին Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը «Զվարթնոց» օդանավակայանով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն վերջինի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ ծառայողների կողմից։
Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 7-ը՝ նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ՝ Օլգա Կոտովայի և պաշտպանի: Պաշտպան Նարինե Ռշտունու միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կամ դրանց համակցությունը կիրառելու մասին, մերժվել է:
Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 30-ին:
2026 թվականի մայիսի 12-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 8-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշման դեմ:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2026 թվականի մայիսի 18-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 19-ին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ: Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել կամ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների գերակշիռ մասը թվային խուզարկության արձանագրություններ են և մեկ վկա: Բողոքարկվող որոշման կայացման ժամանակ ապացույցներն արդեն իսկ հետազոտվել էին, պետք է հարցաքննվեր վկան, որը ներկայացել էր դատական նիստին և ակնհայտ էր, որ նույն դատական նիստում ցուցմունք էր տալու։ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունները, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, քանի որ դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, հիմնազուրկ են: Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր և այլն, հետևապես կարող է դիմել փախուստի և կատարել հանցանք: Այս առումով հարկ է նշել, որ մշտական բնակության վայր կամ սոցիալական կապեր չունենալը հիմք չեն անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու համար, քանի որ մեղադրյալն ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է ՀՀ-ում բնակարան վարձակալել և մինչև գործի քննության ավարտը բնակվել այդ վարձակալած բնակարանում, ինչպես նաև գտնել աշխատանք: Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ ՀՀ-ում կացության կարգավիճակ չունեցող ցանկացած օտարերկրացու նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց ընտրվի կալանավորում, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցները ցանկացած դեպքում ի զորու չեն ապահովելու օտարերկրացու պատշաճ վարքագիծը։
Առաջին ատյանի դատարանը չի բերել ոչ մի հիմնավորում այն մասին, թե ինչով է հիմնավորվում նախկինում դատվածություն չունեցող մեղադրյալի կողմից մեկ այլ հանցավոր արարք կատարելու վտանգը և հնարավորությունն այն դեպքում, երբ ապացուցված չէ անգամ մեղսագրվող արարքը: Ավելին, մեղսագրվող արարքը որակավորված է որպես փորձ ու չկա հստակ ապացույց, որ նույնիսկ այդ արարքը կկատարվեր։
Հարկ է նշել, որ դատաքննության տվյալ փուլում վերացել են մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու պայմանները և հիմքերը, որոնց հիման վրա դատարանը որոշել էր մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին պահել կալանքի տակ: Այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը տևական ժամանակ կալանքի տակ է, արդեն իսկ էական հանգամանք է, որպեսզի դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձվեր վերջինի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը։ Դատարանում խափանման միջոցի հարցը քննարկելու ընթացքում պաշտպանական կողմը միջնորդել է Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու դեպքում քննության առնել նաև անազատության հետ չկապված ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ բացակայելու արգելքի, վարչական հսկողության կիրառման հարցը, ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցը պատշաճ քննության առարկա չի դարձրել և իր որոշման մեջ բավարար հիմնավորումներ չի ներկայացրել, թե ինչու վերջինի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, կամ միաժամանակ մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը բավարար չէր լինի Վլադիսլավ Ելիսեևի պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե այլընտրանքային խափանման միջոցները կամ դրանց համակցված կիրառումն ինչու չեն կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Առաջին ատյանի դատարանը սահմանափակվել է միայն օրենսդրական ստանդարտ ձևակերպումներով և այն չի հիմնավորել քրեական վարույթից բխող փաստական տվյալներով:
Նման պայմաններում պաշտպանական կողմի գնահատմամբ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցների համակցված կիրառումը կարող է բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք: Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
Քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր է համարել նաև փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկյունից, ինչից ելնելով ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատել այն հանգամանքը, որ հայտնվելով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ հիմնական դատալսումների քննության տվյալ փուլում պահպանվել և դեռևս չեն վերացել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի հանգել է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքեր այս պահին բացակայում են, և ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի են:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը, հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, սպասվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, իսկ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, սոցիալական կապեր, գտնում է, որ նշվածն ինքնին թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է դիմել փախուստի:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հիմքին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված ռիսկը նույնպես առկա է՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ տվյալ գործի դատական քննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և պետք է հարցաքննվեն վկան, մեղադրյալը, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը, ազատության մեջ գտնվելով, ապօրինի միջամտություն կարող է ունենալ քրեական գործի քննությանը։
Ինչ վերաբերում է հանցանք կատարելու հիմքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ տվյալ փուլում այն իրատեսական է՝ հաշվի առնելով ինչպես մեղադրյալի՝ իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելու, այնպես էլ մեղադրյալի՝ մշտական աշխատանք չունենալու հանգամանքները։ Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանը Bernobic v. Croatia գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով նշել է, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ որ ամսական եկամուտ չունենալը կարող է կարևոր գործոն հանդիսանալ գնահատելու համար այն հանգամանքը, որ անձն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել հանցավոր վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սահմանադրական կարգի հիմունքների և պետության անվտանգության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի փորձ, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ:
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
«29» մայիսի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Նախաքննական մարմնի կողմից Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով ՌԴ քաղաքացի, ունեցել է ուղղակի դիտավորություն Հայաստանի Հանրապետության անձեռնմխելիությանը, տարածքային ինքնիշխանությանը, արտաքին անվտանգությանն ի վնաս օգտագործելու համար օտարերկրյա պետության հետախուզության հատուկ ծառայության ներկայացուցչի առաջադրանքով այլ տեղեկություն հավաքելու և հանձնելու եղանակներով կատարել լրտեսություն, սակայն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել։
Այսպես.
2024-2025 թվականների ընթացքում ՌԴ-ում բնակվող Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի, «Ռենատ» կեղծանվամբ Ռուստամ Սեկսեմբաևը և ազգությամբ ադրբեջանցի, ՌԴ քաղաքացի, «Ռուսլան» կեղծանվամբ Ամիլ Իլհամ Օղլի Գուսեյնովը, հանդիսանալով ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչներ, 25.000 ՌԴ ռուբլի գումարի դիմաց ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության, տարածքային անձեռնմխելիության և արտաքին անվտանգության օգտագործելու համար տեղեկություններ հավաքելու և իրենց հանձնելու նպատակով հավաքագրել են ՌԴ քաղաքացի Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին, ում 2025 թվականի մարտի 6-ին տվել են ՀՀ տարածքում գտնվող սահմանամերձ տեղամասերի կոորդինատները և դրանց՝ ադրբեջաներեն գրված անվանումները, հանձնարարել ժամանել Հայաստանի Հանրապետություն, նախապես տրամադրված հիշյալ կոորդինատներով այցելել համապատասխան վայրեր և տեսալուսանկարահանել նշված կոորդինատներում առկա հայկական սահմանամերձ տեղամասերը և այլ տեղանքները, այդ թվում նաև՝ Սյունիքի մարզի Թանահատ գյուղը, փողոցները, տները, տեղի գերեզմանատունը, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի պապի Ալիրզի Ալիևի գերեզմանը և այլն, դրանց վերաբերյալ պատրաստել տարատեսակ տեղեկություններ պարունակող նյութեր և դրանք տրամադրել ադրբեջանական հատուկ ծառայության հիշյալ աշխատակիցներին, որի իրագործման նպատակով 2025 թվականի մարտի 7-ին Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը «Զվարթնոց» օդանավակայանով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն վերջինի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ ծառայողների կողմից։
Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 7-ը՝ նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ՝ Օլգա Կոտովայի և պաշտպանի: Պաշտպան Նարինե Ռշտունու միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կամ դրանց համակցությունը կիրառելու մասին, մերժվել է:
Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 30-ին:
2026 թվականի մայիսի 12-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 8-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշման դեմ:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2026 թվականի մայիսի 18-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 19-ին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ: Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել կամ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների գերակշիռ մասը թվային խուզարկության արձանագրություններ են և մեկ վկա: Բողոքարկվող որոշման կայացման ժամանակ ապացույցներն արդեն իսկ հետազոտվել էին, պետք է հարցաքննվեր վկան, որը ներկայացել էր դատական նիստին և ակնհայտ էր, որ նույն դատական նիստում ցուցմունք էր տալու։ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունները, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, քանի որ դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, հիմնազուրկ են: Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր և այլն, հետևապես կարող է դիմել փախուստի և կատարել հանցանք: Այս առումով հարկ է նշել, որ մշտական բնակության վայր կամ սոցիալական կապեր չունենալը հիմք չեն անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու համար, քանի որ մեղադրյալն ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է ՀՀ-ում բնակարան վարձակալել և մինչև գործի քննության ավարտը բնակվել այդ վարձակալած բնակարանում, ինչպես նաև գտնել աշխատանք: Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ ՀՀ-ում կացության կարգավիճակ չունեցող ցանկացած օտարերկրացու նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց ընտրվի կալանավորում, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցները ցանկացած դեպքում ի զորու չեն ապահովելու օտարերկրացու պատշաճ վարքագիծը։
Առաջին ատյանի դատարանը չի բերել ոչ մի հիմնավորում այն մասին, թե ինչով է հիմնավորվում նախկինում դատվածություն չունեցող մեղադրյալի կողմից մեկ այլ հանցավոր արարք կատարելու վտանգը և հնարավորությունն այն դեպքում, երբ ապացուցված չէ անգամ մեղսագրվող արարքը: Ավելին, մեղսագրվող արարքը որակավորված է որպես փորձ ու չկա հստակ ապացույց, որ նույնիսկ այդ արարքը կկատարվեր։
Հարկ է նշել, որ դատաքննության տվյալ փուլում վերացել են մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու պայմանները և հիմքերը, որոնց հիման վրա դատարանը որոշել էր մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին պահել կալանքի տակ: Այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը տևական ժամանակ կալանքի տակ է, արդեն իսկ էական հանգամանք է, որպեսզի դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձվեր վերջինի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը։ Դատարանում խափանման միջոցի հարցը քննարկելու ընթացքում պաշտպանական կողմը միջնորդել է Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու դեպքում քննության առնել նաև անազատության հետ չկապված ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ բացակայելու արգելքի, վարչական հսկողության կիրառման հարցը, ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցը պատշաճ քննության առարկա չի դարձրել և իր որոշման մեջ բավարար հիմնավորումներ չի ներկայացրել, թե ինչու վերջինի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, կամ միաժամանակ մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը բավարար չէր լինի Վլադիսլավ Ելիսեևի պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե այլընտրանքային խափանման միջոցները կամ դրանց համակցված կիրառումն ինչու չեն կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Առաջին ատյանի դատարանը սահմանափակվել է միայն օրենսդրական ստանդարտ ձևակերպումներով և այն չի հիմնավորել քրեական վարույթից բխող փաստական տվյալներով:
Նման պայմաններում պաշտպանական կողմի գնահատմամբ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցների համակցված կիրառումը կարող է բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք: Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
Քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով:
Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր է համարել նաև փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկյունից, ինչից ելնելով ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատել այն հանգամանքը, որ հայտնվելով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ հիմնական դատալսումների քննության տվյալ փուլում պահպանվել և դեռևս չեն վերացել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի հանգել է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքեր այս պահին բացակայում են, և ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի են:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը, հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, սպասվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, իսկ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, սոցիալական կապեր, գտնում է, որ նշվածն ինքնին թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է դիմել փախուստի:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հիմքին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված ռիսկը նույնպես առկա է՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ տվյալ գործի դատական քննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և պետք է հարցաքննվեն վկան, մեղադրյալը, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը, ազատության մեջ գտնվելով, ապօրինի միջամտություն կարող է ունենալ քրեական գործի քննությանը։
Ինչ վերաբերում է հանցանք կատարելու հիմքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ տվյալ փուլում այն իրատեսական է՝ հաշվի առնելով ինչպես մեղադրյալի՝ իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելու, այնպես էլ մեղադրյալի՝ մշտական աշխատանք չունենալու հանգամանքները։ Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանը Bernobic v. Croatia գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով նշել է, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ որ ամսական եկամուտ չունենալը կարող է կարևոր գործոն հանդիսանալ գնահատելու համար այն հանգամանքը, որ անձն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել հանցավոր վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սահմանադրական կարգի հիմունքների և պետության անվտանգության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի փորձ, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ:
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1401/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-04-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58210625 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՌԴ քաղաքացի ունեցել է ուղղակի դիտավություն Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությանը, տարածքային անձեռնմխելությանը կամ արտաքին անվտանգությանն ի վնաս օգագործելու համար օտարերկրյա պետության հետախուզության հատուկ ծառայության ներկայացուցչի առաջադրանքով այլ տեղեկություն հավաքելու և հանձնելու եղանականերով կատարել լրտեսություն, սակայն իր դիտավության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վլադիսլավ |
| Ազգանուն | Ելիսեևի |
| Հայրանուն | Ալեքսեյի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 44-424 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 21.7 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Ֆարխոյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1401/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 22․04․2025թ․ ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ.Ֆարխոյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1401/01/25 (58210625) քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով․ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի մարտի 07-ին ձերբակալվել է Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը։ (հատոր 1, վ․թ․ 27-32)։ 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58206025 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։(հատոր 1, վ․թ․ 37-39)։ 2025 թվականի մարտի 08-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կիմ Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է քրեական հետապնդում։(հատոր 1, վ․թ․ 80-82)։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 08․05․2025 թվականի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից՝ 2025 թվականի մարտի 07-ից։ (հատոր 1, վ․ թ․ 119-134)։ 2025 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58210225 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 424-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ)։ (հատոր 2, վ․թ․ 126-127)։ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կիմ Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է, լրացվել և նրա նկատմամբ նոր քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ (հատոր 2, վ․թ․ 150-152)։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Տ․ Գևորգյանի 2025 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթից մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու կապակցությամբ անջատվել է նոր քրեական վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 58210625 համարը։ (հատոր 1, վ․թ․ 1-5)։ Վերոհիշյալ քրեական վարույթով նախաքննությունը ավարտվել և մեղադրական եզրակացությունը կազմվել է 2025 թվականի ապրիլի 15-ին, քրեական վարույթը դատարան է ստացվել 2025 թվականի ապրիլի 18-ին, համակարգչային մակագրման եղանակով նույն օրը մակագրվել է դատավոր Կ.Ֆարխոյանին, իսկ դատարանի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի ապրիլի 21-ին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական վարույթը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 4. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)»: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ և 5-րդ մասերով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1401/01/25 (58210625) քրեական վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի մայիսի 05-ին ժամը 16:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրի թիվ 2-րդ դատական նիստերի դահլիճում (ք. Երևան, Տիգրան Մեծի պողոտա 23/1): 2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ մեղադրյալին և պաշտպանին՝ դրանց կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթեր: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՖԱՐԽՈՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վլադիսլավ |
| Ազգանուն | Ելիսեևի |
| Հայրանուն | Ալեքսեյի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 01-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 01-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | * |
| Դատաքննության հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է հանրային մեղադրողի չներկայանալու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | * |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | * |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 27-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Հաշվի առնելով, որ 2026 թվականի հունվարի 27-ը հայտարարվել է ոչ աշխատանքային օր, դրանով պայմանավորված դատական նիստը չի կայացել |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը հետաձգվել է
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է աշխատանքային ժամի ավարտով պայմանավորված |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը հետաձգվել է
| Ամսաթիվ | 06-05-2026 |
|---|---|
| Հետաձգման պատճառը | Պաշտպանի չներկայանալու պատճառով |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1401/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վլադիսլավ Ելիսեև Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն / 25.07.2025թ. որոշումը և Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | Գործ ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ «02» սեպտեմբերի 2025թ. ք. Երևան մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Լուսինե Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը, ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը 2025 թվականի մարտի 07-ին ձերբակալվել է Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը։ 2025 թվականի մարտի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58206025 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի մարտի 08-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կիմ Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 08․05․2025 թվականի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2(երկու) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից՝ 2025 թվականի մարտի 07-ից։ 2025 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երրորդ վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 58210225 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 424-րդ հոդվածի 1-ին մասով (2 դրվագ)։ 2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Կիմ Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել է, լրացվել և նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչ Տ․Գևորգյանի 2025 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ թիվ 58206025 քրեական վարույթից մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու կապակցությամբ անջատվել է նոր քրեական վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 58210625 համարը։ Թիվ 58210625 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ուղարկվել 15.04.2025 թվականին, որը դատարանում ստացվել է 18․04․2025 թվականին և մակագրվել դատավոր Կ.Ֆարխոյանին, իսկ 21․04․2024 թվականին հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։ 22.04.2025 թվականին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ.Ֆարխոյանի կողմից վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում է կայացվել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 05․05․2025 թվականի որոշմամբ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը թողնվել է անփոփոխ և երկարաձգվել 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 07-ը, նույն ժամկետով սահմանափակելով նաև նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը (բացառությամբ մերձավոր ազգականների և պաշտպանի)։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ․ «ԵԴ1/1401/01/25 քրեական վարույթով /նախաքննական համարը՝ 58210625/ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ՝ ծնված 05․04․1993 թվականին ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Նոգինսկ քաղաքում, ազգությամբ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվել է ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Նոգինսկ քաղաքի 1-ին Տեքստիլնիյ նրբանցքի 7 շենքի բնակարան 77 հասցեում ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգել 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 07-ը, նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը (բացառությամբ մերձավոր ազգականների և պաշտպանի)։»։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի որոշման դեմ 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Լուսինե Հարությունյանը։ 2025 թվականի 14-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/1401/01/25 հատուկ վերանայման վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ.Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1401/01/25 վարույթով հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, իսկ դատական ակտը կայացնելու օր է սահմանվել 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ՝ թիվ ԵԴ1/1401/01/25 վարույթով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Լուսինե Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ հատուկ վերանայման վարույթն իրականացնելու ժամկետը երկարաձգվել է ժամկետը երկարաձգվել է 5 (հինգ) օրով և դատական ակտը կայացնելու օր է սահմանվել 2025 թվականի սեպտեմբերի 02-ը։ Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա հանդիսանալով ՌԴ քաղաքացի, ունեցել է ուղղակի դիտավորություն Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությանը, տարածքային անձեռնմխելիությանը կամ արտաքին անվտանգությանն ի վնաս օգտագործելու համար օտարերկրյա պետության հետախուզության հատուկ ծառայության ներկայացուցչի առաջադրանքով այլ տեղեկություն հավաքելու և հանձնելու եղանակներով կատարել է լրտեսություն, սակայն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել։ Այսպես․ 2024-2025 թվականների ընթացքում ՌԴ-ում բնակվող Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի, «Ռենատ» կեղծանվամբ Ռուստամ Սեկսեմբաևը և ազգությամբ ադրբեջանցի, ՌԴ քաղաքացի, «Ռուսլան» կեղծանվամբ Ամիլ Իլհամ Օղլի Գուսեյնովը, հանդիսանալով ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչներ, 25.000 ՌԴ ռուբլի գումարի դիմաց ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության, տարածքային անձեռնմխելիության և արտաքին անվտանգության օգտագործելու համար տեղեկություններ հավաքելու և իրենց հանձնելու նպատակով հավաքագրել են ՌԴ քաղաքացի Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին, ում 2025 թվականի մարտի 06-ին տվել են ՀՀ տարածքում գտնվող սահմանամերձ տեղամասերի կոորդինատները և դրանց` ադրբեջաներեն գրված անվանումները, հանձնարարել ժամանել Հայաստանի Հանրապետություն, նախապես տրամադրված հիշյալ կոորդինատներով այցելել համապատասխան վայրեր և տեսալուսանկարահանել նշված կոորդինատներում առկա հայկական սահմանամերձ տեղամասերը և այլ տեղանքները, այդ թվում նաև՝ Սյունիքի մարզի Թանահատ գյուղը, փողոցները, տները, տեղի գերեզմանատունը, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի պապի Ալիրզի Ալիևի գերեզմանը և այլն, դրանց վերաբերյալ պատրաստել տարատեսակ տեղեկություններ պարունակող նյութեր և դրանք տրամադրել ադրբեջանական հատուկ ծառայության հիշյալ աշխատակիցներին, որի իրագործման նպատակով 2025 թվականի մարտի 07-ին Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը «Զվարթնոց» օդանավակայանով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն վերջինիս դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ ծառայողների կողմից։(…)»: Առաջին ատյանի դատարանն իր 2025 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշման մեջ նշել է. «(…) Մեղադրական եզրակացությամբ թվարկված մինչդատական վարույթում հավաքված բոլոր ապացույցների գնահատմամբ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար իրավասու դատարանի կողմից նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելու՝ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի հետևությունն է, որում նրա մեղավորության կամ անմեղության հարցը լուծվելու է միայն քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների և վերդիկտի կայացման արդյունքում։ Վերոնշյալի հիման վրա՝ դատարանի համար, դատավարության տվյալ փուլում արձանագրված փաստական տվյալներն ու տեղեկությունները ողջամտորեն բավարար են հիմնավորված համարելու Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի առնչությունն իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, որը դասվում է դիտավորությամբ կատարված առանձնապես ծանր հանցագործությունների շարքին։ Քրեական վարույթում առկա փաստական տվյալների համադրված ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը առնչվում է դեպքին, քրեական վարույթի մեղադրանքին, փաստական հանգամանքներին, մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը։ Դատարանը որպես այդպիսի փաստական տվյալներ է դիտարկում քրեական վարույթով ձեռք բերված և մեղադրական եզրակացությամբ թվարկված ապացույցները, և համոզմունք հայտնում, որ դրանք քրեական վարույթի տվյալ փուլում բավարար չափով հիմնավորում են Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի առնչությունը ենթադրյալ հանցագործության դեպքին։ Անդրադառնալով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերին` դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ (…) Վկայակոչված իրավադրույթների համատեքստում գնահատելով քննարկվող հարցի համար նշանակություն ունեցող փաստական տվյալները, դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք: Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։ Հաշվի առնելով քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ քրեական վարույթի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան, մեղադրյալը, հետազոտվեն ապացույցները, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով: Ինչպես նաև դատարանը շարունակում է հիմնավոր համարել փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկունից, ինչից ելնելով դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատում այն հանգամանքը, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք։ Վերոգրյալի հիման վրա մեղադրյալի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը գնահատելով ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը բարձր է։ Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական վարույթի նախնական դատալսումների քննության տվյալ փուլում պահպանվել և դեռևս չեն վերացել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևիի կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի քննարկմամբ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքերն այս պահին բացակայում են` սույն որոշմամբ շարադրված հիմնավորումներով, և ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին։ Միաժամանակ հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտության վերը նշված պատճառաբանությունները, Դատարանը գտնում է, որ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ շարունակում հիմնավոր մնալ նաև մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը սահմանափակելու անհրաժեշտությունը, ուստի դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նույն ժամանակահատվածով սահմանափակել նաև մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ (բացառությամբ մերձավոր ազգականների և պաշտպանի) հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը։(…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով. Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Լուսինե Հարությունյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) իր ներկայացրած բողոքում մասնավորապես նշել է. «Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.07.2025թ. թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշմամբ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որոշումը չի բխում ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի, 116-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի, 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՄԻԵԿ 5-րդ հոդվածի պահանջներից, ինչը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա և ենթակա է բեկանման` հետևյալ պատճառաբանությամբ․ (…) Հիմնավոր կասկածի մասով Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ մեղադրանքի հիմքում չկան այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնցով կարելի հաստատված համարել, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը դիտավորությամբ հանցանք կատարելու մտադրություն է ունեցել։ Մասնավորապես․ ՀՀ ԱԱԾ աշխատակցի զեկուցագրում նկարագրված է դեպքի վերաբերյալ ԱԱԾ աշխատակցի վարկածը և ենթադրությունները, սակայն որևէ ապացույցներ ներկայացված չեն, ինչպես նաև պարզ չէ այդ ենթադրությունների աղբյուրը և հիմքերը։ Վլադիսլավ Ելիսեևի ձերբակալման արձանագրությամբ ամրագրվել է ձերբակալվածի հայտարարությունն այն մասին, որ Հայաստանի Հանրապետություն է ժամանել տեսարժան վայրեր այցելելու և ֆոտո-տեսանկարահանում իրականացնելու նպատակով, ինչը մեղադրյալը չի հերքել հետագա քննչական գործողությունների ժամանակ։ Նույնը վերաբերում է և օպերատիվ հարցմանը, որի ժամանակ Վլադիսլավ Ելիսեևը մանրամասնորեն տեղեկություններ է հայտնել դեպքի վերաբերյալ, մասնավորապես, որ իր ծանոթները դիմել են իրեն ասելով, որ վավերագրական ֆիլմի նկարահանմամբ են զբաղվում, որի աշխատանքները ավարտի չեն հասցվել և առաջարկել են մեկնել Հայաստան ու կատարել ֆոտո-տեսանկարահանում: Վերջիններս հոգացել են բոլոր ծախսերը, սակայն հավելյալ որևէ գումար չեն խոստացել կատարած աշխատանքի դիմաց։ Այսինքն, Վլադիսլավ Ելիսեևը նյութական որևէ շահագրգռվածություն չի ունեցել, ինչը ևս վկայում է այն մասին, որ վերջինս ժամանել է որպես զբոսաշրջիկ՝ համատեղելով այդ այցը առաջադրած աշխատանքը կատարելու հետ: Ավելին՝ վերջինս օդանավակայանից իր անձնագրի լուսանկարն է տեղադրել Տելեգրամյան սոց.ցանցում՝ հայտարարելով այն մասին, որ մեկնում է Երևան։ Վերը թվարկված փաստական հանգամանքները հիմք են տալիս գալ եզրահանգման առ այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը լրտեսություն կատարելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ գտնվել է մոլորության մեջ՝ վստահ լինելով, որ կատարելու է օրինական գործողություններ։ (…) Նկարագրված պայմաններում, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ չնայած հիմնավորված չէ Վլադիսլավ Ելիսևեի կողմից արարքի կատարումը, սակայն եթե դատաքննության ընթացքում անհրաժեշտ է նրա նկատմամբ ընտրել խափանման միջոց, ապա այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, քանի որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, աջակցել է քննությանը և ցուցմունքներ տվել իրեն աշխատանք առաջարկած անձանց վերաբերյալ, պատրաստակամություն է հայտնել տրամադրել հեռախոսի ծածկագիրն ու մասնակցել անհրաժեշտ քննչական գործողություններին՝ հանցագործությունը բացահայտելու համար։»: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 25.07.2025թ. թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը և Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց։»: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի վբ-132/07 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը:»: Տիգրան Պետրոսյանի գործով 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) (...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»: Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման մեջ նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը մեղադրվում է ծանր հանցանք կատարելու մեջ։ Դրա հետ մեկտեղ, մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցանքների կատարումից հետո ենթադրյալ դրսևորած վարքագիծը գործի՝ ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող օպերատիվ-քննչական իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը, ներկայացված նյութերում առկա փաստական տվյալները՝ մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, մեղադրյալի անձին վերաբերվող փաստական տվյալները, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներին։ Անդրադառնալով պաշտպանի վերանայման բողոքում նշված փաստարկներին, ապա հարկ է նշել, որ այս նպատակների բացակայության վերաբերյալ համապատասխան փաստեր, տեղեկություններ կամ ապացույցներ չեն ներկայացվել դատարանին, հետևաբար առկա փաստական տվյալները բավարար չեն այդ նպատակի բացակայության մասով հետևության հանգելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նշված խափանման միջոցի նպատակներն ունեն կանխատեսական, հավանական բնույթ և նշված իրավակարգավորումից բխում է, որ խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում կանխել համապատասխան ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումը: Իսկ համապատասխան տեղեկությունների, փաստերի և/կամ ապացույցների հիման վրա տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի մասով ողջամտորեն հանգում է վերը նշված հետևությանն, ուստի այդ մասով բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերը նշված նպատակների առկայության մասով Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն էության մեջ հիմնավոր են և բխում են դատարան ներկայացված նյութերից, իսկ պաշտպանի վերանայման բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են: Սույն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով նշված քրեական վարույթի առանձնահատկությունները, մեղադրյալի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները և դրանց հնարավոր դրսևորման ձևերը, հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականության աստիճանը և դրա հնարավոր ազդեցությունը գործի վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ընտրված խափանման միջոցի կիրառման միջոցով, մինչդատական վարույթի տվյալ փուլում, ողջամտորեն հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները էության մեջ հիմնավոր են և բխում են դատարան ներկայացված նյութերից, իսկ վերանայման բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար։ Ինչ վերաբերում է վերանայման բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61): Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության գործի քննության տվյալ փուլում, առկա փաստական տվյալների շրջանակներում, կայացրել է հարցը ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով վերը նշված պատճառաբանությունները, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Լուսինե Հարությունյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 21.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-08-2025 |
|---|
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 17-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վլադիսլավ Ելիսեև Բեկանել Երևան քաղաքի /Կենտրոն/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի քրեական վարույթով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 31.10.2025թ-ի որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 21.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 25-11-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<02>> դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի (ծնված՝ 1993 թվականի ապրիլի 5-ին ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Նոգինսկ քաղաքում, ազգությամբ՝ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում՝ չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Նոգինդկ քաղաքի 1-ին Տեքստիլնիյ նրբանցքի 7-րդ շենքի 77-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման դեմ պաշտպան Նարինե Ռշտունու բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1401/01/25 քրեական վարույթով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 7-ը, նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ՝ Օլգա Կոտովայի և պաշտպանի։ Պաշտպանի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, մերժվել է։ 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Նարինե Ռշտունու բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի նոյեմբերի 24-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի նոյեմբերի 25-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Նարինե Ռշտունին բողոքում նշել է, որ չնայած տվյալ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, սակայն արդեն հաջորդ նիստին դատարանը անցնելու է հիմնական դատալսումների փուլ։ Մեղադրյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների գերակշիռ մասը թվային խուզարկության արձանագրություններն են և մեկ վկա: Թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը կամ դրանց արդյունքների վրա մեղադրյալը որևէ կերպ հիմնական դատալսումների ժամանակ չի կարող ազդել: Հնարավոր չէ պատկերացնել, թե մեղադրյալը ինչ կերպ պետք է խոչընդոտի թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը: Հետևապես՝ դատարանի այն հետևություններն, թե նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ճանապարհով, հիմնազուրկ է: Դատարանը հասկանալի պատճառներով չի մատնանշել այն անձանց շրջանակը ում հետ որոշակի փոխհարաբերություններ կարող է ունենալ մեղադրյալը, բացի հայտնի երկու անձանցից, ում նկատմամբ վարույթ է առանձնացված: Մեղադրյալը ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է ՀՀ-ում բնակարան վարձակալել և մինչև գործի քննության ավարտը բնակվել այդ վարձակալված բնակարանում, ինչպես նաև գտնել աշխատանք: Դատարանի տրամաբանությամբ ՀՀ–ում կացության կարգավիճակ չունեցող ցանկացած օտարերկրացու նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց ընտրվի կալանավորում, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցները ցանկացած դեպքում ի զորու չեն ապահովելու օտարերկրացու պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանը չի բերել ոչ մի պատճառաբանություն այն մասին, թե ինչով է հիմնավորվում նախկինում դատվածություն չունեցող մեղադրյալի կողմից մեկ այլ հանցավոր արարք կատարելու վտանգը և հնարավորությունը, այն դեպքում, երբ ապացուցված չէ անգամ մեղսագրվող արարքը: Այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը տևական ժամանակ կալանքի տակ է, արդեն իսկ էական հանգամանք է, որպեսզի դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձվեր Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը։ Դատարանում խափանման միջոցի հարցը քննարկելու ընթացքում պաշտպանական կողմը միջնորդել է Վ․Ելիսեևի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու դեպքում, քննության առնել նաև անազատության հետ չկապված ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ բացակայելու արգելքի, վարչական հսկողության կիրառման հարցը, ինչպես առանձին, այդպես էլ համակցված։ Սակայն դատարանը Վ․Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցը պատշաճ քննության առարկա չի դարձրել և իր որոշման մեջ բավարար հիմնավորումներ չի ներկայացրել, թե ինչու վերջինի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, կամ միաժամանակ մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը բավարար չէր լինի մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116–րդ հոդվածի 2–րդ մասի պահանջների կատարումը ապահովելու համար։ Դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե այլընտրանքային խափանման միջոցները կամ դրանց համակցված կիրառումը ինչու չեն կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել կամ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք։ Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը՝ մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: Քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան, մեղադրյալը, հետազոտվեն ապացույցները, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով: Դատարանը հիմնավոր է համարել փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկյունից, ինչից ելնելով ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատել այն հանգամանքը, որ գտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք: Դատարանը գտել է, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքերն այս պահին բացակայում են՝ տվյալ որոշմամբ շարադրված հիմնավորումներով, և ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հիմքին, արձանագրում է, որ տվյալ գործի դատական քննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է, պետք է հարցաքննվի վկան, մեղադրյալը, հետազոտվեն ապացույցները, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ Վլադիսլավ Ելսիեևը, ազատության մեջ գտնվելով, ապօրինի միջամտություն կարող է ունենալ քրեական գործի քննության նկատմամբ։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հիմքին, արձանագրում է, որ նման մտավախությունն օբյեկտիվ է և բխում է միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերից: Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի է, ազգությամբ՝ ռուս, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, աշխատանք, որպիսի պայմաններում կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառությունը չի կարող զսպել կամ նվազեցնել քննարկվող հիմքի դրսևորման հնարավորությունը: Այսինքն՝ վերը նշված հանգամանքը համակցությամբ դիտարկելով մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթով և վտանգավորությամբ հիմք են տալիս գալու այն ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունն առկա է։ Ավելին՝ Եվրոպական դատարանը 2006 թվականի հունվարի 4-ի Becciev v. Moldova վճռով արձանագրել է, որ փախուստի դիմելու հիմքի առկայությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել մի շարք գործոններ, որոնք կվերաբերեն տվյալ անձի կերպարին, բարոյականությանը, մշտական բնակության վայրին, մասնագիտությանը, ունեցվածքին, ընտանեկան և տարատեսակ այլ կապերին այն երկրի հետ, որում նա ենթարկվում է քրեական հետապնդման։ Ինչ վերաբերում է հանցանք կատարելու հիմքի առկայությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը համակարծիք է, որ տվյալ փուլում այն իրատեսական է հաշվի առնելով ինչպես այն, որ մեղադրյալն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել ավարտին հասցնել, այնպես էլ այն, որ մեղադրյալը չունի մշտական աշխատանք։ Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանը Bernobic v. Croatia գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով նշել է, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ որ ամսական եկամուտ չունենալը կարող է կարևոր գործոն հանդիսանալ գնահատելու համար այն հանգամանքը, որ անձն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել հանցավոր վարքագիծը: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ: Վերոգրյալի առնչությամբ հարկ է ընդգծել նաև մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սահմանադրական կարգի հիմունքների և պետության անվտանգության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանք, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Նարինե Ռշտունու բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԴ1/1401/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-12-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործի նյութերը՝ 2 հատոր՝ 1-ին հատորը՝ 57 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 59 թերթ։ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 19-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Գործի նյութերը՝ 2 հատոր՝ 1-ին հատորը՝ 57 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 59 թերթ։ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 3873/26 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-02-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-02-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վլադիսլավ Ելիսեև Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն /՝ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 06.02.2026թ. որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-03-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 21.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-03-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-03-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վլադիսլավ Ելիսեև Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն /՝ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 06.02.2026թ. որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 23-03-2026 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։ Իսկականի հետ ճիշտ է։ ———————————————————————————————————————— ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<23>> մարտի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի (ծնված՝ 1993 թվականի ապրիլի 5-ին ՌԴ Մոսկվայի շրջանի Նոգինսկ քաղաքում, ազգությամբ՝ ռուս, ՌԴ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում՝ չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ■ ■ ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 6-ի որոշման դեմ պաշտպան Նարինե Ռշտունու բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 6-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1401/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 7-ը, նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ՝ Օլգա Կոտոյայի և պաշտպանի։ Պաշտպանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կամ դրանց համակցությունը կիրառելու մասին, մերժվել է։ 2026 թվականի փետրվարի 23-ին վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի փետրվարի 25-ին։ Թիվ ԵԴ1/1401/01/25 նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2026 թվականի մարտի 3-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2026 թվականի մարտի 4-ին): Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է՝ դրանում թույլ տրված թերությունը վերացնելու և հատուկ վերանայման բողոքը կրկին ներկայացնելու համար՝ որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետում։ Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին ստացել է 2026 թվականի մարտի 7-ին։ 2026 թվականի մարտի 9-ին որոշման դեմ վերստին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին, որը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի մարտի 11-ին։ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Նարինե Ռշտունին բողոքում նշել է, որ ապացույցների գերակշիռ մասը թվային խուզարկության արձանագրություններն են և մեկ վկա: Նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը կամ դրանց արդյունքների վրա մեղադրյալը հիմնական դատալսումների ժամանակ չի կարող ազդել: Հնարավոր չէ պատկերացնել, թե մեղադրյալն ինչ կերպ պետք է խոչընդոտի թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը: Դատարանը հասկանալի պատճառներով չի մատնանշել այն անձանց շրջանակը, ում հետ որոշակի փոխհարաբերություններ կարող է ունենալ Վ․Ելիսեևը, բացի հայտնի երկու անձանցից, ում նկատմամբ վարույթ է առանձնացված: Մշտական բնակության վայր կամ սոցիալական կապեր չունենալը հիմք չեն անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու համար, քանի որ մեղադրյալն ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է ՀՀ-ում բնակարան վարձակալել և մինչև գործի քննության ավարտը բնակվել այդ վարձակալված բնակարանում, ինչպես նաև գտնել աշխատանք: Դատարանի տրամաբանությամբ ՀՀ–ում կացության կարգավիճակ չունեցող ցանկացած օտարերկրացու նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց ընտրվի կալանավորում, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցները ցանկացած դեպքում ի զորու չեն ապահովելու օտարերկրացու պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանը չի բերել ոչ մի հիմնավորում այն մասին, թե ինչով է հիմնավորվում նախկինում դատվածություն չունեցող մեղադրյալի կողմից մեկ այլ հանցավոր արարք կատարելու վտանգը և հնարավորությունը, այն դեպքում, երբ ապացուցված չէ անգամ մեղսագրվող արարքը: Այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը տևական ժամանակ կալանքի տակ է, արդեն իսկ էական հանգամանք է, որպեսզի դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձվեր կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը: Բացի այդ, եթե համարենք, որ դատարանը հիմնավորել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևի դեպքում դեռևս առկա են հիմքեր, որ նա կարող է դիմել փախուստի կամ խոչընդոտել գործի քննությանը, ապա դրանք հիմք են որևէ խափանման միջոց կիրառելու համար և պարտադիր չէ, որ այն լինի կալանքի ձևով: Տվյալ դեպքում դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե այլընտրանքային խափանման միջոցները կամ դրանց համակցված կիրառումն ինչու չեն կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել կամ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում դատարանն արձանագրել է, որ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք: Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: Հաշվի առնելով քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան, մեղադրյալը, հետազոտվեն ապացույցները, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով: Դատարանը հիմնավոր է համարել նաև փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկյունից, ինչից ելնելով ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատել այն հանգամանքը, որ հայտնվելով ազատության մեջ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք: Դատարանը գտել է, որ հիմնական դատալսումների քննության տվյալ փուլում պահպանվել և դեռևս չեն վերացել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևիի կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի հանգել է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքերն այս պահին բացակայում են, և, ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում, նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հիմքին, արձանագրում է, որ նման մտավախությունն օբյեկտիվ է և բխում է նյութերից: Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը ՌԴ քաղաքացի է, ազգությամբ՝ ռուս, ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, աշխատանք, որպիսի պայմաններում կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառությունը չի կարող զսպել կամ նվազեցնել քննարկվող հիմքի դրսևորման իրական հնարավորությունը: Այսինքն՝ վերը նշված հանգամանքը համակցությամբ դիտարկելով մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթով և վտանգավորությամբ հիմք են տալիս գալու այն ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունն առկա է։ Եվրոպական դատարանը Becciev v. Moldova որոշմամբ արձանագրել է, որ փախուստի դիմելու հիմքի առկայությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել մի շարք գործոններ, որոնք կվերաբերեն տվյալ անձի կերպարին, բարոյականությանը, մշտական բնակության վայրին, մասնագիտությանը, ունեցվածքին, ընտանեկան և տարատեսակ այլ կապերին այն երկրի հետ, որում նա ենթարկվում է քրեական հետապնդման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, ապա այն ևս առկա է, պայմանավորված դատաքննության դեռևս ընթացքի մեջ գտնվելով, և կատարման ենթակա դատավարական գործողություններով, ուստի առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ։ Իսկ ինչ վերաբերում է հանցանք կատարելու հիմքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը համակարծիք է, որ տվյալ փուլում այն իրատեսական է հաշվի առնելով ինչպես այն, որ մեղադրյալն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի կարողացել ավարտին հասցնել, այնպես էլ այն, որ մեղադրյալը չունի մշտական աշխատանք։ Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանը Bernobic v. Croatia գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով նշել է, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ որ ամսական եկամուտ չունենալը կարող է կարևոր գործոն հանդիսանալ գնահատելու համար այն հանգամանքը, որ անձն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել հանցավոր վարքագիծը: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ: Վերոգրյալի առնչությամբ հարկ է ընդգծել նաև մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սահմանադրական կարգի հիմունքների և պետության անվտանգության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի փորձ, ինչը հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր, լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշվածը, գտնում է, որ վարույթի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պատշաճ վարքագիծը, առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Նարինե Ռշտունու բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 6-ի ԵԴ1/1401/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-03-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր, 1-ին հատորը 64 թերթ, 2-րդ հատորը 80 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր, 1-ին հատորը 64 թերթ, 2-րդ հատորը 80 թերթ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 40193/26 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-05-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վլադիսլավ Ելիսեև Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն /՝ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին 22.04.2026թ. որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 21.7 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 18-05-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-05-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 29-05-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Դատական ակտի հրապարակման օր: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ «29» մայիսի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Նախաքննական մարմնի կողմից Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով ՌԴ քաղաքացի, ունեցել է ուղղակի դիտավորություն Հայաստանի Հանրապետության անձեռնմխելիությանը, տարածքային ինքնիշխանությանը, արտաքին անվտանգությանն ի վնաս օգտագործելու համար օտարերկրյա պետության հետախուզության հատուկ ծառայության ներկայացուցչի առաջադրանքով այլ տեղեկություն հավաքելու և հանձնելու եղանակներով կատարել լրտեսություն, սակայն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել։ Այսպես. 2024-2025 թվականների ընթացքում ՌԴ-ում բնակվող Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացի, «Ռենատ» կեղծանվամբ Ռուստամ Սեկսեմբաևը և ազգությամբ ադրբեջանցի, ՌԴ քաղաքացի, «Ռուսլան» կեղծանվամբ Ամիլ Իլհամ Օղլի Գուսեյնովը, հանդիսանալով ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչներ, 25.000 ՌԴ ռուբլի գումարի դիմաց ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության, տարածքային անձեռնմխելիության և արտաքին անվտանգության օգտագործելու համար տեղեկություններ հավաքելու և իրենց հանձնելու նպատակով հավաքագրել են ՌԴ քաղաքացի Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևին, ում 2025 թվականի մարտի 6-ին տվել են ՀՀ տարածքում գտնվող սահմանամերձ տեղամասերի կոորդինատները և դրանց՝ ադրբեջաներեն գրված անվանումները, հանձնարարել ժամանել Հայաստանի Հանրապետություն, նախապես տրամադրված հիշյալ կոորդինատներով այցելել համապատասխան վայրեր և տեսալուսանկարահանել նշված կոորդինատներում առկա հայկական սահմանամերձ տեղամասերը և այլ տեղանքները, այդ թվում նաև՝ Սյունիքի մարզի Թանահատ գյուղը, փողոցները, տները, տեղի գերեզմանատունը, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի պապի Ալիրզի Ալիևի գերեզմանը և այլն, դրանց վերաբերյալ պատրաստել տարատեսակ տեղեկություններ պարունակող նյութեր և դրանք տրամադրել ադրբեջանական հատուկ ծառայության հիշյալ աշխատակիցներին, որի իրագործման նպատակով 2025 թվականի մարտի 7-ին Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևը «Զվարթնոց» օդանավակայանով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն վերջինի դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ ծառայողների կողմից։ Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 7-ը՝ նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ՝ Օլգա Կոտովայի և պաշտպանի: Պաշտպան Նարինե Ռշտունու միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կամ դրանց համակցությունը կիրառելու մասին, մերժվել է: Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունին ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 30-ին: 2026 թվականի մայիսի 12-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 8-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշման դեմ: Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2026 թվականի մայիսի 18-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2026 թվականի մայիսի 19-ին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ: Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել կամ նրա նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն՝ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ։ Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների գերակշիռ մասը թվային խուզարկության արձանագրություններ են և մեկ վկա: Բողոքարկվող որոշման կայացման ժամանակ ապացույցներն արդեն իսկ հետազոտվել էին, պետք է հարցաքննվեր վկան, որը ներկայացել էր դատական նիստին և ակնհայտ էր, որ նույն դատական նիստում ցուցմունք էր տալու։ Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունները, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, քանի որ դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, հիմնազուրկ են: Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր և այլն, հետևապես կարող է դիմել փախուստի և կատարել հանցանք: Այս առումով հարկ է նշել, որ մշտական բնակության վայր կամ սոցիալական կապեր չունենալը հիմք չեն անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու համար, քանի որ մեղադրյալն ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում կարող է ՀՀ-ում բնակարան վարձակալել և մինչև գործի քննության ավարտը բնակվել այդ վարձակալած բնակարանում, ինչպես նաև գտնել աշխատանք: Առաջին ատյանի դատարանի տրամաբանությամբ ՀՀ-ում կացության կարգավիճակ չունեցող ցանկացած օտարերկրացու նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց ընտրվի կալանավորում, իսկ այլընտրանքային խափանման միջոցները ցանկացած դեպքում ի զորու չեն ապահովելու օտարերկրացու պատշաճ վարքագիծը։ Առաջին ատյանի դատարանը չի բերել ոչ մի հիմնավորում այն մասին, թե ինչով է հիմնավորվում նախկինում դատվածություն չունեցող մեղադրյալի կողմից մեկ այլ հանցավոր արարք կատարելու վտանգը և հնարավորությունն այն դեպքում, երբ ապացուցված չէ անգամ մեղսագրվող արարքը: Ավելին, մեղսագրվող արարքը որակավորված է որպես փորձ ու չկա հստակ ապացույց, որ նույնիսկ այդ արարքը կկատարվեր։ Հարկ է նշել, որ դատաքննության տվյալ փուլում վերացել են մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու պայմանները և հիմքերը, որոնց հիման վրա դատարանը որոշել էր մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին պահել կալանքի տակ: Այն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը տևական ժամանակ կալանքի տակ է, արդեն իսկ էական հանգամանք է, որպեսզի դատարանի կողմից քննարկման առարկա դարձվեր վերջինի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու հարցը։ Դատարանում խափանման միջոցի հարցը քննարկելու ընթացքում պաշտպանական կողմը միջնորդել է Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու դեպքում քննության առնել նաև անազատության հետ չկապված ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ բացակայելու արգելքի, վարչական հսկողության կիրառման հարցը, ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։ Սակայն Առաջին ատյանի դատարանը Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցը պատշաճ քննության առարկա չի դարձրել և իր որոշման մեջ բավարար հիմնավորումներ չի ներկայացրել, թե ինչու վերջինի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, կամ միաժամանակ մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը բավարար չէր լինի Վլադիսլավ Ելիսեևի պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե այլընտրանքային խափանման միջոցները կամ դրանց համակցված կիրառումն ինչու չեն կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար: Առաջին ատյանի դատարանը սահմանափակվել է միայն օրենսդրական ստանդարտ ձևակերպումներով և այն չի հիմնավորել քրեական վարույթից բխող փաստական տվյալներով: Նման պայմաններում պաշտպանական կողմի գնահատմամբ վարչական հսկողություն, բացակայելու արգելք և գրավ խափանման միջոցների համակցված կիրառումը կարող է բավարար երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվում է պետական իշխանության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք: Դրա հետ մեկտեղ, Վլադիսլավ Ելիսեևին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ դատարանի համար որոշում կայացնելու՝ խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: Քրեական վարույթով ձեռք բերած ապացույցներն ու փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների փուլում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով, բացի այդ, նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս պետք է հարցաքննվի վկան և մեղադրյալը, ուստի բարձր է հավանականությունը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձ՝ վկայի վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելով: Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավոր է համարել նաև փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հիմքերի առկայությունը, հատկապես հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, հանցանքին ներգրավված անձանց առկայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր, որոնք ևս ենթակա են գնահատման նրա վարքագիծը կանխատեսելու տեսանկյունից, ինչից ելնելով ողջամիտ և հիմնավոր է գնահատել այն հանգամանքը, որ հայտնվելով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևը հնարավոր է կատարի հակաիրավական արարք: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ հիմնական դատալսումների քննության տվյալ փուլում պահպանվել և դեռևս չեն վերացել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի հանգել է այն հետևության, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխելու մասին օբյեկտիվ և բավարար հիմքեր այս պահին բացակայում են, և ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում նա կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը, դիմել փախուստի և կատարել հանցանք՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ օրինական վարքագիծ, որպիսի հանգամանքն ինքնին համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչափ նպատակներին, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի են: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը, հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, սպասվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի, իսկ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, սոցիալական կապեր, գտնում է, որ նշվածն ինքնին թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է դիմել փախուստի: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հիմքին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված ռիսկը նույնպես առկա է՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ տվյալ գործի դատական քննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և պետք է հարցաքննվեն վկան, մեղադրյալը, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ Վլադիսլավ Ելիսեևը, ազատության մեջ գտնվելով, ապօրինի միջամտություն կարող է ունենալ քրեական գործի քննությանը։ Ինչ վերաբերում է հանցանք կատարելու հիմքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ տվյալ փուլում այն իրատեսական է՝ հաշվի առնելով ինչպես մեղադրյալի՝ իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցանքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով ավարտին չհասցնելու, այնպես էլ մեղադրյալի՝ մշտական աշխատանք չունենալու հանգամանքները։ Մասնավորապես՝ Եվրոպական դատարանը Bernobic v. Croatia գործով 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ի վճռով նշել է, որ մեղադրյալի մշտական աշխատանք կամ որ ամսական եկամուտ չունենալը կարող է կարևոր գործոն հանդիսանալ գնահատելու համար այն հանգամանքը, որ անձն ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում, կարող է շարունակել հանցավոր վարքագիծը: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սահմանադրական կարգի հիմունքների և պետության անվտանգության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր հանցանքի փորձ, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Վլադիսլավ Ելիսեևի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Նարինե Ռշտունու հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ ԵԴ1/1401/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-05-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 29-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր, 1-ին հատորը 64 թերթ, 2-րդ հատորը 89 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 29-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր, 1-ին հատորը 64 թերթ, 2-րդ հատորը 89 թերթ |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 57261/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1401/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 08-01-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունու |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վլադիսլավ |
| Ազգանուն | Ելիսեևի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 23-02-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23 փետրվարի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Առաջին ատյանի դատարանը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 7-ը՝ նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով վերջինիս՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ և պաշտպանի։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ, պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունին։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2․ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանների որոշումները հակասում են Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Տիգրան Վահրադյանի գործով 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08, Աշոտ Առաքելյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0580/06/09, Վահրամ Գևորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10, Գոռ Դուրյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ՏԴ/0052/06/14, Ալինա Հովսեփյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՔԴ/0386/06/15 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ի թիվս այլնի՝ Khudoyorov v. Russia գործով 2005 թվականի նոյեմբերի 8-ի (գանգատ թիվ 6847/02), Idalov v. Russia գործով 2012 թվականի մայիսի 22-ի (գանգատ թիվ 5826/03), Մալխասյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 6729/07), Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 33376/07), Djundiks v. Latvia գործով 2014 թվականի ապրիլի 15-ի (գանգատ թիվ 14920/05), Şahin Alpay v. Turkey գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի (գանգատ թիվ 16538/17), Վարդան Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի (գանգատներ թիվ 44841/08 և 63701/09), Վարդան Մարտիրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2021 թվականի հունիսի 15-ի (գանգատ թիվ 13610/12) վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։ Բացի այդ, բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերը փաստել է, որ դատաքննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, և մեղադրյալը նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը որևէ կերպ ազդեցություն ունենալ չի կարող, որպիսի պայմաններում, ըստ բողոքաբերի, մեղադրյալի կողմից գործին խոչընդոտելու կամ փախուստի դիմելու ռիսկերը ստորադաս դատարանների դատական ակտերում գնահատված են ոչ պատշաճ հիմնավորված ձևակերպումներով՝ առանց ներկայացնելու կոնկրետ փաստեր կամ վարքագծային տվյալներ, որոնք կվկայեին նշված ռիսկերի առկայության մասին։ Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտում բացակայում են հիմնավորումներ այն մասին, թե ինչու այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծը: Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշումը, մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքից ազատ արձակել, կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրել տնային կալանքը՝ համակցված բացակայելու արգելքի կամ գրավի հետ, կամ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը (...) »: Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն (...) »։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չի տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Տիգրան Վահրադյանի գործով 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08, Աշոտ Առաքելյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0580/06/09, Վահրամ Գևորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10, Գոռ Դուրյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ՏԴ/0052/06/14, Ալինա Հովսեփյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՔԴ/0386/06/15 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ի թիվս այլնի՝ Khudoyorov v. Russia գործով 2005 թվականի նոյեմբերի 8-ի (գանգատ թիվ 6847/02), Idalov v. Russia գործով 2012 թվականի մայիսի 22-ի (գանգատ թիվ 5826/03), Մալխասյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 6729/07), Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 33376/07), Djundiks v. Latvia գործով 2014 թվականի ապրիլի 15-ի (գանգատ թիվ 14920/05), Şahin Alpay v. Turkey գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի (գանգատ թիվ 16538/17), Վարդան Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի (գանգատներ թիվ 44841/08 և 63701/09), Վարդան Մարտիրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2021 թվականի հունիսի 15-ի (գանգատ թիվ 13610/12) վճիռներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում վկայակոչված որոշումներին և վճիռներին։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 02-12-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 23-01-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 2 հատորից․ /57, 59/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 23-01-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 04-03-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 2 հատորից․ /57, 59, 36/։ |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 29-04-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վլադիսլավ |
| Ազգանուն | Ելիսեևի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 12-06-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1401/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 23 փետրվարի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի` Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-424-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Առաջին ատյանի դատարանը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 7-ը՝ նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով վերջինիս՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու և տեսակցություններ ունենալու իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների, մորաքրոջ և պաշտպանի։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ, պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունին։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2․ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանների որոշումները հակասում են Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Տիգրան Վահրադյանի գործով 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08, Աշոտ Առաքելյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0580/06/09, Վահրամ Գևորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10, Գոռ Դուրյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ՏԴ/0052/06/14, Ալինա Հովսեփյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՔԴ/0386/06/15 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ի թիվս այլնի՝ Khudoyorov v. Russia գործով 2005 թվականի նոյեմբերի 8-ի (գանգատ թիվ 6847/02), Idalov v. Russia գործով 2012 թվականի մայիսի 22-ի (գանգատ թիվ 5826/03), Մալխասյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 6729/07), Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 33376/07), Djundiks v. Latvia գործով 2014 թվականի ապրիլի 15-ի (գանգատ թիվ 14920/05), Şahin Alpay v. Turkey գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի (գանգատ թիվ 16538/17), Վարդան Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի (գանգատներ թիվ 44841/08 և 63701/09), Վարդան Մարտիրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2021 թվականի հունիսի 15-ի (գանգատ թիվ 13610/12) վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։ Բացի այդ, բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերը փաստել է, որ դատաքննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, և մեղադրյալը նախաքննական մարմնի կողմից ձեռք բերված թվային խուզարկությունների արձանագրությունների հետազոտմանը որևէ կերպ ազդեցություն ունենալ չի կարող, որպիսի պայմաններում, ըստ բողոքաբերի, մեղադրյալի կողմից գործին խոչընդոտելու կամ փախուստի դիմելու ռիսկերը ստորադաս դատարանների դատական ակտերում գնահատված են ոչ պատշաճ հիմնավորված ձևակերպումներով՝ առանց ներկայացնելու կոնկրետ փաստեր կամ վարքագծային տվյալներ, որոնք կվկայեին նշված ռիսկերի առկայության մասին։ Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտում բացակայում են հիմնավորումներ այն մասին, թե ինչու այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծը: Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշումը, մեղադրյալ Վլադիսլավ Ելիսեևին կալանքից ազատ արձակել, կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրել տնային կալանքը՝ համակցված բացակայելու արգելքի կամ գրավի հետ, կամ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցություն։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը (...) »: Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն (...) »։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չի տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07, Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Տիգրան Վահրադյանի գործով 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08, Աշոտ Առաքելյանի գործով 2010 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԵԿԴ/0580/06/09, Վահրամ Գևորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10, Գոռ Դուրյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ՏԴ/0052/06/14, Ալինա Հովսեփյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱՔԴ/0386/06/15 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ի թիվս այլնի՝ Khudoyorov v. Russia գործով 2005 թվականի նոյեմբերի 8-ի (գանգատ թիվ 6847/02), Idalov v. Russia գործով 2012 թվականի մայիսի 22-ի (գանգատ թիվ 5826/03), Մալխասյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 6729/07), Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի (գանգատ թիվ 33376/07), Djundiks v. Latvia գործով 2014 թվականի ապրիլի 15-ի (գանգատ թիվ 14920/05), Şahin Alpay v. Turkey գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի (գանգատ թիվ 16538/17), Վարդան Ջհանգիրյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի (գանգատներ թիվ 44841/08 և 63701/09), Վարդան Մարտիրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2021 թվականի հունիսի 15-ի (գանգատ թիվ 13610/12) վճիռներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում վկայակոչված որոշումներին և վճիռներին։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Վլադիսլավ Ալեքսեյի Ելիսեևի պաշտպան Ն․Ռշտունու հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 23-03-2026թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 13-05-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 2 հատորից․ /64, 80/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 13-05-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 29-06-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատորից․ /64, 80, 37/։ |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 22-06-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վլադիսլավ |
| Ազգանուն | Ելիսեևի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29-05-2026թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 30-06-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 2 հատորից․ /64, 89/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 30-06-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |