ԵԴ1/1394/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, (այսուհետ՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Է․ԱԲԵԼՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Վ․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ Է․ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ

2025 թվականի ապրիլի 30-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի՝ ծնվել է 1967 թվականի փետրվարի 27-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած չէ, չի աշխատում, վերագրվող արարքները կատարելու պահին դատվածություն չի ունեցել, հաշվառված է ՀՀ ԱՆ <<Կոշ>> ՔԿՀ-ում, մշտական բնակության վայր չունի, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 14838424 քրեական վարույթը:
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ի որոշմամբ Լևոն Ավետիսյանը ճանաչվել է տուժող։
Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանը 2025 թվականի հունվարի 5-ին ձերբակալվել է՝ հանցագործություն կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով։
2025 թվականի հունվարի 7-ին վարույթ նախաձեռնելու մասին որոշման մեջ կատարվել է փոփոխություն և վարույթը նախաձեռնվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Սարգսյանի՝ 2025 թվական հունվարի 5-ի որոշմամբ Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի հունվարի 8-ին ձերբակալված Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանը ձերբակալումից ազատ է արձակվել ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով։
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2025 թվականի հունվարի 8-ի որոշմամբ Վարազդատ Հարությունյանը նույն օրը ձերբակալվել է՝ դատարան ներկայացնելու նպատակով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 8-ի որոշմամբ Վարազդատ Հարությունյանի ձերբակալումը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ, միևնույն ժամանակ վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ 2 (երկու) ամիս ժամանակով։
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի՝ 2025 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ <<Կոնվերս բանկ>> ՓԲԸ-ն ճանաչվել է տուժող։
Նախաքննություն իրականացրած մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ տուժող <<Կոնվերս բանկ>> ՓԲԸ-ի լիազոր ներկայացուցիչ է ճանաչվել Արմեն Սերոբյանը։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Սարգսյանի՝ 2025 թվական ապրիլի 10-ի որոշմամբ Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա կատարել է խոշոր չափերով գույքի գաղտնի հափշտակություն և տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշների հափշտակություն:
Այսպես.
Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանը, ուրիշի խոշոր չափերի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու և ուրիշի տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշները հափշտակելու դիտավորությամբ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին՝ ժամը 17:10-ի սահմաններում, նկատելով Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա թիվ 27/3 հասցեի դիմացի մայթեզրին կայանված խոշոր չափերի՝ 900.000 ՀՀ դրամ արժողության, մուգ կանաչ գույնի <<VAZ-2107>> մակնիշի, 50 TM 150 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչպես նաև նշված մեքենայի սրահում առկա <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ 107.452 ՀՀ դրամ արժողության, թիվ <<S/N403771246>> գործարանային համարի վճարային տերմինալը, և 50 TM 150 տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշերը, գաղտնի հափշտակել է դրանք, վարելով այդ մեքենան՝ ուղևորվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան և մինչև 05.01.2025 թվականի հունվարի 05-ը՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից Թալին քաղաքի Գայի փողոցում ավտոմեքենայի հայտնաբերելը՝ տիրապետել և օգտագործել է այն։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին թիվ 14838424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1394/01/25 համարը, այնուհետև գործը մակագրվել և 2025 թվականի ապրիլի 18-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին:
2025 թվականի ապրիլի 21-ին դատավոր Ա.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 30-ի որոշմամբ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 5-ը ներառյալ։

2. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանը և պաշտպան Էդիկ Աղաբեկյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
Հանրային մեղադրող Վ․Սարգսյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակման և ըստ այդմ՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Վարազդատ Հարությունյանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետը պատասխանատվություն է նախատեսում խոշոր չափերով գողություն՝ գաղտնի խափշտակություն կատարելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, հանրային աշխատանքները՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, ազատության սահմանափակումը՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, ազատազրկումը` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում ուրիշի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը կամ իրավունք վերապահող, պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող կամ իրավաբանական նշանակություն ունեցող տեղեկություն պարունակող փաստաթուղթը, դրոշմը, կնիքը կամ տրանսպորտային միջոցի պետհամարանիշը հափշտակելու, շորթելու, ոչնչացնելու, վնասելու կամ թաքցնելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, հանրային աշխատանքները՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում․
- առաջադրված մեղադրանքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում արարքը կատարելու պահին նրա՝ 57 տարեկան լինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը, ինչպես նաև առողջական խնդիրներ ունենալը։
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքների համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար` կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն>>։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)>>:
Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ <<(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)>>:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի՝ Վարազդատ Հարությունյանին վերագրվում են դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության և միջին ծանրության հանցագործություններ:
Հաշվի առնելով վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 55-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, որի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները Դատարանին հնարավորություն են տալիս գալու հետևության, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման և հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելով:
Մասնավորապես՝ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու համար նշանակված պատժին՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկմանը, պետք է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար նշանակված 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ պատիժը, և Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
Ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանը պետք է կրի, և դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից առողջական խնդիրներ ունենալու հանգամանքին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ, թերևս, չի ներկայացվել այնպիսի մի տվյալ, որը հիմք կտար ասելու, թե մեղադրյալին անազատության մեջ պահելն ու նրա առողջական խնդիրներն անհամատեղելի են։ Մյուս կողմից Դատարանն արձանագրում է, որ պետության պոզիտիվ պարտականությունն է անազատության մեջ պահվող անձանց առողջական վիճակի վերաբերյալ հոգ տանելու, և այդ առումով քրեակատարողական հիմնարկներում համապատասխան քայլեր ձեռնարկվում են։

Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը պետք է հաշվել նրան սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2025 թվականի հունվարի 5-ից:
Քննարկելով մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վարազդատ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնել:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված, և տուժող Լևոն Հրաչիկի Ավետիսյանի պահպանությանը հանձնված վերջինիս պատկանող AT0401771 սերիայի-համարի անձնագիրը, RM904878 սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, Սուրեն Աշոտի Մելիքբեկյանի անվամբ հաշվառված 50 TM 150 հաշվառման համարանիշի, <<Վազ 210740>> մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման PM 686467 սերիա-համար վկայագիրը, <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան և 50 TM 150 հաշվառման համարանիշները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է թողնել տուժողի տնօրինությանը։
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Արագածոտնի մարզի գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի պարեկներ Ֆրունզե Սիմոնյանին և Տիգրան Փանոսյանին հատկացված անհատական տեսաձայնագրող սարքերի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 5-ին կատարված տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Արագածոտնի մարզի գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի պարեկ Ֆրունզե Սիմոնյանի՝ 2025 թվականի հունվարի 5-ի զեկուցագիրը և 2025 թվականի մարտի 3-ին <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված գրությունը պետք է պահել քրեական գործում:
Վարազդատ Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և գործով իրեղեն ապացույց չհանդիսացող բջջային հեռախոսը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Վարազդատ Հարությունյանին՝ թողնելով նրա տնօրինությանը։
Սույն գործով առկա է 45․000 ՀՀ դրամ վարութային ծախս (ծախսվել է դատաապրանքագիտական փորձաքննություն կատարելու վրա, եզրակացություն՝ 11-ԱՊ-25), ինչը, սակայն, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված իրավակարգավորման լույսի ներքո մեղադրյալից ենթակա չէ բռնագանձման։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464․4 և 464․5 հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու համար Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու համար նշանակված պատժին՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկմանը, լրիվ գումարել Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը կատարելու համար նշանակված 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ պատիժը, և Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել նրան սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2025 թվականի հունվարի 5-ից:
Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Արագածոտնի մարզի գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի պարեկներ Ֆրունզե Սիմոնյանին և Տիգրան Փանոսյանին հատկացված անհատական տեսաձայնագրող սարքերի միջոցով 2025 թվականի հունվարի 5-ին կատարված տեսաձայնագրությունները պարունակող լազերային սկավառակը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Արագածոտնի մարզի գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակի պարեկ Ֆրունզե Սիմոնյանի՝ 2025 թվականի հունվարի 5-ի զեկուցագիրը և 2025 թվականի մարտի 3-ին <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ից ստացված գրությունը պահել քրեական գործում:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Լևոն Հրաչիկի Ավետիսյանի պահպանությանը հանձնված վերջինիս պատկանող AT0401771 սերիայի-համարի անձնագիրը, RM904878 սերիա-համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, Սուրեն Աշոտի Մելիքբեկյանի անվամբ հաշվառված 50 TM 150 հաշվառման համարանիշի, <<Վազ 210740>> մակնիշի ավտոմեքենայի հաշվառման PM 686467 սերիա-համար վկայագիրը, <<Վազ 2107>> մակնիշի ավտոմեքենան և 50 TM 150 հաշվառման համարանիշները թողնել տուժողի տնօրինությանը։
Վարազդատ Վոլոդյայի Հարությունյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և գործով իրեղեն ապացույց չհանդիսացող բջջային հեռախոսը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Վարազդատ Հարությունյանին՝ թողնելով նրա տնօրինությանը։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ