ԵԴ1/1371/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

30-ը ապրիլի, 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Ա.Կարապետյանի, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Սարգսի Մխիթարյանի՝ ծնվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ ՀՀ-ում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած չէ, չի աշխատում, դատվածություն չունի, հաշվառված է և բնակվում է Գյումրի քաղաքի Չարենցի փողոց 7Ա շենք 10-րդ բնակարանում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 20-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2760-24 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե․Աբովյանի՝ 2025 թվականի հունվարի 17-ի որոշմամբ Գառնիկ Սարգիսի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկված լինելու պայմաններում վարել է տրանսպորտային միջոց.
Այսպես.
Գառնիկ Մխիթարյանը վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ կայացված թիվ 8180391873 որոշմամբ 1 տարի ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավուքնից զրկված լինելու պայմաններում՝ 2024 թվականի հուլիսի 05-ին` ժամը 23:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում վարել է <<Օպել>> մանրանիշի, 35 RR 862 պետհամարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180408461 արձանագրությունը:
2025 թվականի հունվարի 17-ին Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության ընթացքում քննիչի, պաշտպանի և մեղադրյալի մասնակցությամբ կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ սկսելու մասին արձանագրություն:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին թիվ 60276024 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է ԵԴ1/1371/01/25 համարը, և գործը մակագրվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին: Քրեական գործը դատավորին է հանձնվել 2025 թվականի ապրիլի 17-ին և 2025 թվականի ապրիլի 18-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք կիրառելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատավճռի հրապարակման օր է նշանակվել 2025 թվականի ապրիլի 30-ը։

2.Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մեղադրյալի համաձայնությունը և դրա քննարկումը․
2025 թվականի մարտի 19-ին հսկող դատախազ Ե․Աբովյանն իր գրավոր համաձայնությունն է տվել թիվ 60276024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ, որից հետո քննիչի, պաշտպանի և մեղադրյալի մասնակցությամբ կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ սկսելու մասին արձանագրություն:
Նկատի ունենալով, որ քրեական գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմքը, քրեական գործում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությունը, միևնույն ժամանակ բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, Դատարանը 2025 թվականի ապրիլի 18-ին որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին:

Դատարանի կողմից հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
• ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված ձև 8 տեղեկանքի համաձայն՝ մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանը հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ (քրեական գործ, հատոր 1 վ.է 16)

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։
2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը:
3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը:
4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝
1) մեղադրյալն անչափահաս է.
2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար.
3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ.
4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին.
5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար.
6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․
7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․
8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Դատավորը քրեական գործն ստանալուց հետո հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Հակառակ դեպքում կայացվում է սույն օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը:
2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործն ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու, ինչպես նաև դատավճռի կայացման օրվա մասին:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացվելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին>>:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանի կողմից ընդունելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ>>։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<(…)
6. Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
(…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1.Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով::
(…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
(...)>>:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանն արձանագրում է, որ Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել տուգանքը՝ հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ նկատի ունենալով, որ Գառնիկ Մխիթարյանի կողմից հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում եկամուտ ունենալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ գործում առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գառնիկ Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180408461 և 8180391873 արձանագրությունների, մեղադրյալի սթափության վիճակի զննության թիվ 00351 համարի կտրոնի, ստուգաչափման 106465 վկայականի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՎՎԻ բաժանի տեսուչ Ս․Գասպարյանի զեկուցագրի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պետք է պահել քրեական գործում:
Վերոգրյալի հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Գառնիկ Սարգիսի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Գառնիկ Սարգիսի Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180408461 և 8180391873 արձանագրությունների, մեղադրյալի սթափության վիճակի զննության թիվ 00351 համարի կտրոնի, ստուգաչափման 106465 վկայականի, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՎՎԻ բաժանի տեսուչ Ս․Գասպարյանի զեկուցագրի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պահել քրեական գործում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ